Troy Harrison/Moment via Getty Images
TASARIM ÜRÜNÜ MÜ?
Kunduzun İnşa Yeteneği
Bilim insanları uzunluğu 850 metreye ve yüksekliği 5,3 metreye varan kunduz barajları buldu. Kunduzlar bu kadar büyük yapıları nasıl inşa ediyor?
Kunduzlar genellikle çevresi 30 santimetreden az olan ağaçları kesip budayarak işe başlar. Büyük dalları dere yatağına iterek dikey sütunlar oluştururlar. Daha sonra dalların arasına fidanlar ve sazlıklar örerler. Kunduzlar barajı sabitlemek için yapıyı büyük kayalarla ağırlaştırır ve her iki ucunu bir ağaca veya büyük bir kayaya yaslar. Ayrıca, su karşı yönden akarken barajın sağlam kalması için bir tarafına güçlendirici direkler eklerler. Diğer tarafını da dallar, otlar ve çamurla kapatırlar. Ayrıca fazla suyun akması için barajın her iki ucuna delikler açarlar ve şiddetli yağmurlarda delikleri genişletirler.
Kunduz barajının şematik gösterimi: (1) dikey sütunlar, (2) örülmüş fidanlar, (3) güçlendirici direkler, (4) çapa görevi gören kayalar ve (5) çamurla sıvanmış dallar ve otlar
Araştırmacılar, kunduzların baraj inşa etmelerinin çevreyi olumlu yönde etkileyebileceğini fark etti. Örneğin, kunduz barajları toprak erozyonunu azaltır, su kalitesini artırır ve yeraltı suyu seviyelerini yükseltir. Ayrıca daha önce yazın kuruyan akarsular baraj inşa edildikten sonra genellikle yıl boyunca akmaya başlar. Barajlar ayrıca şiddetli yağmurlar sırasında suyu emen sulak alanlar oluşturarak sel baskınlarını azaltır. Sulak alanlar yangın bariyeri görevi de görebilir. Bu yerler orman yangınlarıyla çevrili olduğunda bile genelde içlerinde bitkiler büyümeye devam edebilir. Barajlar tarafından oluşturulan sulak alanlar ayrıca yaban hayatı kendine çeker.
Bir çalışmada araştırmacılar ‘kunduz barajlarının mühendislerin yaptığı yapılara benzediği’ sonucuna vardı. Hatta araştırmacılar Kuzey Amerika’da kunduz barajlarını taklit eden birçok baraj inşa ettiler. Kunduzlara sık sık ekosistem mühendisleri denmesine şaşırmamak gerek.
Bir kunduzu baraj inşa ederken görün.
Ne dersiniz? Kunduzun inşa yeteneği evrimle mi oluştu? Yoksa tasarlandı mı?