โคเด็กซ์เบแซ ฉบับเก่าแก่ที่โดดเด่น
เธโอดอเร เดอ แบซ ผู้เชี่ยวชาญพระคัมภีร์คริสเตียนภาคภาษากรีกชาวฝรั่งเศสผู้มีชื่อเสียงเป็นผู้ซึ่งสัมพันธ์ใกล้ชิดและสืบตำแหน่งต่อจากจอห์น คาลวินผู้ปฏิรูปศาสนาโปรเตสแตนต์. ในปี 1562 เบซาดังที่เขาเป็นที่รู้จักกันทั่วไป ได้เปิดเผยพระคัมภีร์ฉบับเก่าแก่ซึ่งมีลักษณะพิเศษเฉพาะ. เขาอ้างว่าได้ฉบับเก่าแก่นี้จากวัดของ “นักบุญ” ไอเรเนอุสในเมืองลีออง ประเทศฝรั่งเศส หลังจากที่เมืองนี้ถูกปล้นสะดมโดยพวกฮิวเกน็อท. สถานที่การจารึกฉบับเก่าแก่นี้ยังคลุมเครือ แต่แอฟริกาเหนือหรืออียิปต์น่าจะเป็นแหล่งกำเนิดมากที่สุด.
โคเด็กซ์นี้มีขนาด 25 ×20 เซ็นติเมตร และเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไปว่าเขียนในศตวรรษที่ห้าสากลศักราช ซึ่งนับเป็นฉบับที่เขียนหลังจากฉบับไซไนติค, ฉบับวาติกัน, และฉบับอเล็กซานไดรน์เล็กน้อย. ฉบับเก่าแก่นี้มี 406 หน้า และมีเพียงบันทึกของกิตติคุณทั้งสี่และกิจการของอัครสาวก มีบางส่วนที่ขาดไป. แต่โคเด็กซ์เบแซนี้ ต้นฉบับคงรวมเอาจดหมายฉบับอื่น ๆ ด้วยเพราะว่ามีชิ้นส่วนของจดหมายเล่มที่สามของท่านโยฮัน. กิตติคุณในพระธรรมมัดธายและโยฮันอยู่ก่อนหน้าพระธรรมลูกาและมาระโก.
ฉบับเก่าแก่นี้ยังเป็นตัวอย่างของพระคัมภีร์ที่มีสองภาษาในเล่มเดียวกัน ด้านซ้ายเป็นภาษากรีกและภาษาลาตินอยู่ด้านขวา. บางที นี้อาจเป็นฉบับสำเนาที่คัดลอกจากต้นฉบับที่เป็นพาไพรัสซึ่งเป็นต้นฉบับที่มีอายุมากกว่า คล้ายคลึงกับฉบับปาไปรีเล่มอื่น ๆ ซึ่งเขียนในศตวรรษที่สามหรือที่สี่ เรียกกันว่าเป็นฉบับ P29, P38, และ P48.
โคเด็กซ์เบแซได้รับการเขียนด้วยตัวหนาอย่างประณีตแบบอันเชียล (ตัวเขียนใหญ่) และเขียนแบบไม่ต่อเนื่องกัน. ความยาวของบรรทัดไม่สม่ำเสมอ เพื่อว่าในตอนจบของแต่ละบรรทัดจะให้เป็นช่วงหยุดขณะอ่าน. ภาษาลาตินมีลักษณะการเขียนที่ประณีตแบบเดียวกับตัวหนังสือกรีก และในหลายกรณีเนื้อความได้รับการปรับให้เข้ากับการอ่านในภาษากรีก. ส่วนเนื้อความภาษากรีกค่อนข้างจะมีลักษณะพิเศษและได้รับการแก้ไขให้ถูกต้องจากหลาย ๆ คน รวมทั้งผู้เขียนต้นฉบับด้วย.
โคเด็กซ์เบแซถูกตั้งชื่ออย่างเป็นทางการว่า “D.” นับเป็นฉบับที่เป็นเอกเทศ แตกต่างมากจากฉบับสำคัญอื่น ๆ ทั้งหมด. ดังที่หมายเหตุในพระคัมภีร์ฉบับแปลกโลกใหม่ ระบุไว้ บางครั้งโคเด็กซ์นี้ก็มีทั้งลงรอยและไม่ลงรอยกับต้นฉบับอื่น ๆ เช่น โคเด็กซ์ซีไนติค (א) ฉบับวาติกัน (B) และฉบับอเล็กซานไดรน์ (A). คุณค่าของโคเด็กซ์ฉบับนี้คือช่วยยืนยันฉบับเก่าแก่ที่สำคัญฉบับอื่น ๆ แทนที่จะเป็นการตัดทอนและการเพิ่มเติมซึ่งเป็นลักษณะพิเศษของฉบับเก่าแก่นี้.—ดูที่หมายเหตุในพระคัมภีร์ฉบับแปลโลกใหม่ซึ่งมีข้ออ้างอิง ที่มัดธาย 23:14; 24:36; 27:49; มาระโก 7:16; 9:44, 46; 11:26; ลูกา 15:21; โยฮัน 5:4.
แม้ว่าโคเด็กซ์เบแซจะมีลักษณะการอ่านที่ต่างออกไปและไม่เหมือนใคร ฉบับเก่าแก่นี้เป็นพยานหลักฐานที่ดีอีกประการหนึ่งเกี่ยวกับการปกปักษ์รักษาคัมภีร์ไบเบิลมาจนถึงปัจจุบัน.
[Picture of Théodore de Bèze on page 24]
[ที่มาของภาพหน้า 24]
Above: By permission of the Syndics of Cambridge University Library
Left: Courtesy of the Trustees of the British Museum