UMLANDVO WEKUPHILA
Kukhonta Jehova Iminyaka Lengaba Ngu-70 ECuba
NGATALWA nga-1947 esichingini lesihle saseCuba. Silakuhlangana khona Lwandle LweCaribbean neLwandle i-Atlantic. Nginabosisi lababili labancane. Sonkhe besihlala e-Esmeralda.
Ngiyakhumbula kutsi kulendzawo lebesihlala kuyo bekunekuthula. Besihlala dvutane naletinye tihlobo tetfu, letifaka ekhatsi bo-anti, bobabe labancane, nagogo namkhulu. Besinekudla lokwenele futsi besijabulile.
Ngesikhatsi ngineminyaka lengaba sihlanu, batali bami bacala kudadisha liBhayibheli naWalton Jones. Bekangummemeteli wetindzaba letimnandzi lokhutsele, lebekahamba ema-awa langaba ngu-10 ayosivakashela ekhaya. Njalo nakefikile, emalunga emndeni lamanyenti akitsi bekahlangana kagogo futsi kuphele ema-awa lamanyenti kucocwa ngeliBhayibheli. Batali bami, nababe lomncane Pedro kanye na-anti Ela, bebakutsandza loko lebebakufundza futsi ngekushesha babhajatiswa baba BoFakazi BaJehova. Anti Ela uneminyaka lecishe ibe ngu-100, futsi solo ulihlahlandlela eCuba.
Ngaleso sikhatsi, BoFakazi BaJehova eCuba bebakhonta Nkulunkulu ngekukhululeka. Besatiwa ngekushumayela emtini ngemuti, siphatsa ema-briefcase netikhwama lebetigcwele tincwadzi letisekelwe eBhayibhelini. Besihamba emabanga lamadze! Ngiyajabula nangikhumbula leto tikhatsi labesikhonta ngato Jehova “ngetikhatsi letivumako” nangisemncane. Kodvwa ‘bekunetikhatsi letimatima’ lebetiseta.—2 Thim. 4:2.
KUCALA TIKHATSI LETIMATIMA
Ngesikhatsi ngineminyaka lengaba sihlanu, babe nababe lomncane baya emhlanganweni wesigodzi kulesinye sichingi. Lokubuhlungu kutsi kuloluhambo bobabili bagula kakhulu ngenca yekunatsa emanti langcolile. Ngiyakhumbula kutsi nababuya, babe lomncane waphelelwa tinwele enhloko kodvwa wasindza. Nobe kunjalo, babe washona. Bekaneminyaka lengu-32 nje kuphela.
Ngemuva kwekushona kwababe, make wancuma kutsi sonkhe sihambe siyohlala namalume eLombillo. Loko bekusho kushiya tihlobo tetfu, lokufaka ekhatsi gogo namkhulu, lebesibatsandza kakhulu. Kodvwa sachubeka sikhonta Jehova singumndeni.
Nga-August 26, 1957, ngabhajatiswa edamini lebelisedvute naseLombillo. Bengineminyaka lengu-10 budzala. Bengingati kutsi kungakapheli nje iminyaka lemibili, kuphila kwaBoFakazi BaJehova bekutawushintja ngalokuphelele eCuba. Nga-1959, hulumende waketulwa, kwase kubusa umbuso webukhomanisi.
Nyalo besesibuswa nguhulumende lebewufuna bantfu labanyenti kutsi babe ngemasotja. Loko kwabatsintsa bantfu baJehova, njengobe emhlabeni wonkhe bangatingeneli tepolitiki futsi bangabi ngemasotja. Ngenca yaloko, kancane kancane yasiphelela inkhululeko yekukhonta Jehova lebesinayo sikhatsi lesidze. Ekugcineni, hulumende wawumisa umsebenti waBoFakazi BaJehova, futsi kwaboshwa emakhulu ebazalwane labetsembekile. Labanye bebavame kushaywa futsi banganikwa kudla. Ngaletinye tikhatsi, bebanikwa kudla lokunengati, kantsi liBhayibheli alisivumeli kutsi sikudle.
Nanobe bekunaletinkinga, sachubeka sihlangana ndzawonye kuze sikhonte Jehova. (Heb. 10:25) Besize sibe nemihlangano yesigodzi emaplazini nobe etindzaweni longeke uticabange kulo lonkhe lelive. Ngikhumbula ngalesinye sikhatsi lomunye umzalwane wasivumela kutsi sisebentise sibaya sakhe lesikhulu setimvu kuze sibe nemhlangano wesigodzi. Asikhonanga kusiklina lesibaya nobe sikhiphe letimvu kuso ngaphambi kwekutsi sisisebentise. Nanobe kunjalo, saba nawo umhlangano, kwahlangana timvu mbamba netimvu letibantfu!—Mik. 2:12.
Besibabonga kakhulu bazalwane lebebasebenta kamatima kuze sitfole imfundvo levela kuJehova ngalawo malanga. Sibonelo nje, luhlelo lwemhlangano wesigodzi belurekhodwa kumakhasethi bese atfunyelwa kuletinye tindzawo kulolonkhe lelive. Ngaletinye tikhatsi bekucelwa bazalwane lababili kutsi balungiselele tinkhulumo letikuloluhlelo, batibeke futsi batirekhode. Ngenca yekutsi labazalwane bebarekhodela etindzaweni letibhacile, ngaletinye tikhatsi besiva kukhala emacudze futsi kube naleminye imisindvo lehlekisako. Nangabe lakutawubanjelwa khona lomhlangano kute gesi, bekuba nemzalwane lebekashova libhayisikili lelimile lebelichunywe kulomunye umshini lebewakha gesi. Ngaleyo ndlela besikhona kudlala lelikhasethi futsi silalele loluhlelo. Kuliciniso kutsi timo tetfu betimatima, futsi site tincwadzi letinyenti njengebazalwane nabodzadze bakulamanye emave, kodvwa asizange siyeswele imfundvo levela kuNkulunkulu. Ecinisweni, besikujabulela kukhonta Jehova ndzawonye.—Neh. 8:10.
KUBA NGEMAHLAHLANDLELA NEKUBA BATALI
Nasengineminyaka lengu-18, ngacala kuba lihlahlandlela lelivamile eFlorida. Ungakapheli umnyaka, ngaba lihlahlandlela lelikhetsekile eCamagüey, lokuyinhlokodolobha. Kulapho langahlangana khona na-Emilia, dzadze lomuhle waseSantiago de Cuba. Sacala kutsandzana, futsi ungakapheli umnyaka sashada.
(Ngesencele) Sikolwa Semsebenti WeMbuso salabadzala belibandla eCamagüey, eCuba, nga-1966
(Ngesekudla) Ngelilanga letfu lemshado nga-1967
Ngacala kusebenta onkhe malanga kulenye inkapane yahulumende lebeyikhicita shukela. Mine na-Emilia besesingasasiwo emahlahlandlela; nobe kunjalo, besifuna kucitsa sikhatsi lesinyenti kakhulu senta imisebenti lephatselene nekukhonta Nkulunkulu. Ngacela kusebenta nga-3 ekuseni kuya ku-11 ekuseni. Bengingakutsandzi kuvuka ekuseni kangaka, kodvwa lesikhatsi besingivumela kutsi ngikhone kuhlale ngishumayela futsi ngiye kuyo yonkhe imihlangano na-Emilia.
Nga-1969, kwatalwa indvodzana yetfu yekucala Gustavo. Ngacelwa kutsi ngibuyele emsebentini wasikhatsi sonkhe, ngijikelete. Ngaleso sikhatsi, kujikeleta ube unakekela umndeni bekuyintfo levamile eCuba. Leso kwaba kucala kwesikhatsi lesimatasatasa kakhulu ekuphileni kwetfu kodvwa lesijabulisako. Mine na-Emilia satfola sibusiso lesivela kuJehova sekusekela bazalwane nabodzadze ngalendlela. Ngesikhatsi sisajikeleta, kwatalwa indvodzana yetfu Obed, kwalandzela Abner, futsi ngemuva kweminyaka kweta indzodzakati yetfu Mahely.
Nangibuka emuva kuleyo minyaka lesayicitsa senta umsebenti wekujikeleta, kuyangijabulisa kubona indlela Jehova lababusise ngayo bantfu bakhe eCuba. Ngetulu kwaloko, uyibusisile imetamo yetfu yekusita bantfwana betfu kutsi bamtsandze. Ase nginicocele kutsi bekunjani kuphila kwami na-Emilia ngalesikhatsi sisenta umsebenti wekujikeleta.
KUJIKELETA NGESIKHATSI SIVINJELWE
Ngabo-1960 nangabo-1970, sacala kuyibona kakhulu imiphumela lebuhlungu yekuvinjelwa kwemsebenti wetfu. EmaHholwa eMbuso avalwa. Titfunywa telivangeli tacoshwa kulelive. Bazalwane labanyenti labasebasha baboshwa futsi batfunyelwa emajele. Ngetulu kwaloko, lihhovisi leligatja leliseHavana lavalwa.
Sisemsebentini wekujikeleta ngabo-1990
Ngenca yalokuvinjelwa, besivakashela emabandla ngetimphelasontfo kuphela. Ngako libandla ngalinye besilivakashela timphelasontfo letimbili. Besingavami kuphatsa tintfo letinyenti futsi besivame kuhamba ngelibhayisikili, njengobe leyo bekunguyonandlela lengasidvonseli emehlo ebantfu nasivakashela bazalwane. Bekungamenyetelwa kutsi siyeta. Bekufanele sente ngatsi sivashela tihlobo. Loko bekumelula kukwenta. Ecinisweni, besitiva siyincenye yemindeni yabo kangangekutsi bekufanele sicaphele singakhohlwa kutsi sisevikini lelikhetsekile. (Mak. 10:29, 30) Nobe kunjalo, bekudzingeka sicaphele. Besivame kulandzelwa ngemaphoyisa futsi asiphenye ngemibuto. Bazalwane nabodzadze lebesihlala kubo bebatibeka engotini yekuboshwa kube besingabanjwa.—Rom. 16:4.
Ngaleso sikhatsi, sahlangana nebazalwane nabodzadze labanyenti lebebanemoya lomuhle wekupha ngisho nobe bebanetintfo letincane. Kuletinye tindzawo, bekubonakala ngatsi timbuzulwane tinyenti kakhulu kunebantfu, kodvwa bazalwane nabodzadze bebasinika emanethi abo etimbuzulwane kuze silale kahle ebusuku. Labanye bebasingenisa emakhaya abo ngisho nobe bebanekudla lokuncane kakhulu lebebangasipha kona. Ecinisweni, ngaletinye tikhatsi besiphatsa kudla kwetfu kuze sidle kanye nabo.
Besingakhoni kuhamba nabo bonkhe bantfwana betfu nasivakashela emabandla. Ngako besihamba namunye, lalabanye basale namake nasisi wami ekhaya kuze babanakekele. Ecinisweni, kuhamba neluswane bekusivikela. Ngaletinye tikhatsi besiseshwa ngemaphoyisa, kodvwa besifihla tincwadzi tetfu esikhwameni lesinemanabukeli langcolile, emaphoyisa bekangasiphenyi leso sikhwama.
Ngimbonga kakhulu Emilia ngako konkhe lakwenta kuze anakekele bantfwana betfu futsi ngesikhatsi lesifanako abe angisekela kuyo yonkhe leminyaka sijikeleta. Ngakhona kuchubeka ngisebenta enkapaneni ngibe ngesikhatsi lesifanako ngenta umsebenti wekujikeleta. Ngakwenta njani loko? Ngaletinye tikhatsi, bengingena emsebentini kabili ngelilanga kuze ngingatosebenta ngemphelasontfo. Kodvwa ngekuhamba kwesikhatsi, umsebenti wami washintja. Ngabese nginikwa umsebenti wekubuka licembu lelincane letisebenti, futsi bekufanele ngisebente emalanga langu-7 evikini. Bengingeke ngikhone kwala. Kodvwa nangabe nginikete labo lengisebenta nabo umsebenti lomnyenti kuze bachubeke basebenta ngisho nangemphelasontfo, bebangentela nemsebenti wami njengobe ngivakashela emabandla. Ngekwati kwami, baphatsi bami abazange sebanake kutsi bengingayi emsebentini ngetimphelasontfo!
KUHLALA SIJABULILE NGESIKHATSI SELUSHINTJO
Umhlangano wetfu wekucala wesifundza ngemuva kwekutfola inkhululeko nga-1994
Ngalelinye lilanga nga-1994, bazalwane labaholako eCuba bacela bonkhe babonisi betigodzi kutsi babe nemhlangano lokhetsekile eHavana, besingu-80. Sajabula kakhulu kuphindze sibonane ngemuva kweminyaka leminyenti sagcina kubonana! Kulomhlangano, sacale sacoca ngalolunye lushintjo lolwentiwe yinhlangano. Ngemuva kwaloko, kwaba nesimemetelo lesasetfusa kakhulu. Bazalwane basitjela kutsi bebatawuniketa tiphatsimandla emagama etfu! Bakwenteleni nje loko?
Basichazela kutsi bebasolo bahlangana netiphatsimandla tahulumende banemgomo wekwenta budlelwane emkhatsini wahulumende naBoFakazi BaJehova bube ncono. Tiphatsimandla tacela emagama abo bonkhe babonisi betigodzi. Sonkhe savuma kubaniketa emagama etfu. Kusukela lapho, letincociswano netiphatsimandla tahulumende taba nemiphumela lemihle.
Ngekuhamba kwesikhatsi, besesikhona kuhlangana futsi sishumayele ngalokukhululekile, ngisho nobe inhlangano yetfu beyisengakabhaliswa ngalokusemtsetfweni. Ngekuhamba kwesikhatsi, satfola kutsi tiphatsimandla besetinawo emagama alabanye babonisi betigodzi, kodvwa betifuna sikucinisekise loko lebetinako.
NgaSeptember 1994, saniketwa imvume yekuphindze sivule lihhovisi leligatja. Ngako sabuyela esakhiweni lesifanako naleso lebesivalwe eminyakeni lengu-20 leyendlulile.
Nga-1996, mine na-Emilia satfola lucingo lebelusimemela kuyosebenta eBetheI. Emaphaphu nasekehlile, ngakhumbuta labazalwane kutsi benginebantfwana lababili lebebahlala natsi futsi lebekufanele ngibanakekele. Ngemuva kwekutsi labazalwane bacabange ngesimo sami, baphindze babuya batsi solo bacela siyosebenta eBethel. Savuma, futsi sacala kulungiselela kutfutsela eHavana.
(Ngesencele) Emilia usebenta eTikweni Lekutfunga egatjeni laseCuba ngabo-2000
(Ngesekudla) Kuniketelwa liHholwa leMhlangano nga-2012
Nangikhuluma liciniso, ekucaleni bengingakutsandzi kusebenta eBethel. Besengicitse iminyaka leminyenti ngisemsebentini wekujikeleta kangangekutsi ingcondvo yami nenhlitiyo yami beyisolo ilapho. Bengikutfola kumatima kusebenta ehhovisi. Kodvwa letinye tisebenti taseBethel, ikakhulukati umkami Emilia, bangisita kakhulu kutsi ngishintje umbono lebenginawo. Ngekuhamba kwesikhatsi, ngaphindze ngajabula, futsi nyalo ngijabulile njengobe ngisebenta eBethel.
( Ngesencele) Kuphotfula kwebafundzi eSikolweni Lesisekelwe EBhayibhelini SemaKhristu Lashadene nga-2013
(Ngesekudla) IKomidi Yeligatja laseCuba nga-2013
Sisemhlanganweni wesigodzi nendvodzakati yetfu nendvodza yayo
Mine na-Emilia sesikhulile. Kodvwa sijabula kakhulu nasicabanga ngabo bonkhe bazalwane nabodzadze lesihlangene nabo futsi sasebenta kanye nabo kuyo yonkhe leminyaka. Lokusijabulisa nakakhulu kubona bantfwana betfu, kanye nebatukulu betfu bakhonta Jehova. Sitiva ngendlela umphostoli Johane lebesekakhulile lativa ngayo lowatsi: “Kute lenye intfo lengijabulisa kakhulu kwendlula loku, kuva kutsi bantfwana bami bayachubeka bahamba ecinisweni.”—3 Joh. 4.
Ngemuva kwekusebenta eBethel cishe iminyaka lengu-30, mine na-Emilia senta konkhe lesingakwenta esabelweni setfu ngisho nobe silwa namdlavuza nekukhula ngeminyaka. Kuyo yonkhe leminyaka senta umsebenti waJehova, sibe nato tinkinga, kodvwa siyajabula ngekutsi sikhonile kukhonta “Nkulunkulu lojabulako” iminyaka lengaba ngu-70 lasichingini saseCuba!—1 Thim. 1:11; Hla. 97:1.