Masaalo 3. Xiwana
“Woꞌmankawa . . . dhibbu daanno.”—LUQAASI 21:11.
● Olu baasa gawajjinote mitte Afiriku gobbara heeꞌrannohu Bonzaali yinannihu fayyimmate biiro sooreessi, heeꞌranno katamira Marbergi yinanni vayiresea amaddinore shiilo untanno loosaasine gatisate dandaamisire baala assino. Isi lowiidi katamira noo sooreeyye kaaꞌlitasira huucciꞌrinoha ikkirono kaaꞌlinosihu dino. Shoolu agani gedensaanni kaaꞌlitannori dagginoha ikkirono, Bonzaali kayi reye kaino. Marbergi vayirese isi xagisara woꞌnaalanni noo loosaasinewiinni isinkura saꞌino.
TAJE MAA LEELLISHSHANNO? Woriidita foolate bisi kifilla gawajjanno dhibbi (lawishshaho shombu xiwani), godowa gobbara qolanno dhibbi, Eedisi, shombu naqarsinna shekkeere manna gudanni noo dhiwani widira gaamantannoreeti. Muli yannara mittu diri giddo, kuni ontunku dhiwani 10.7 miliyoone meddi yaanno manna shiino. Wole yaattonni, kuni dhibbi diro woꞌma sasu sokondi giddo mitto mancho shiino yaate.
DUUCHU MANNI KAYINNI MAYYAANNO? Alamete daga kiiro lowo geeshsha lexxitanni no. Hakko daafira, dhiwanunni amadamanno manni kiiro lexxase nooreentilla.
HATTO YAANSA GARAHO? Alamete daga kiiro lowo geeshsha lexxitinoti egennantinote. Ikkollana, manchu beettiti dhiwana bade afate, gargaratenna xagisate dandoono lexxitino. Hatto ikkina, dhiwanu mannu ooso aana abbanni noo gawajjo ajjanni haꞌra dihasiissannose? Kayi coyi hatto diꞌꞌikkino.
TENNERA ATI MAYYAATTO? Qullaawu Maxaafi masaalinonte gede manna buutote dhibbi waadanni nooha dilawannohe?
Lowo miliyoone ikkanno manna gawajjitannota baattote huxano, hudenna dhibba hige mannu gede bushiisha didandiinanni. Lowo miliyoone ikkannoha wole manna kayinni mannunku gawajjannonsa; batinye manna isinni woleteemmero towaata hasiissannonsa manni gawajjinonsa. Hanni Qullaawu Maxaafi mayyee masaalinoro laꞌno.
[Lekkaalliidi qaagiishsha]
a Marbergi Hemorejik Fiiver yinanni xiwani, Iboolu ledo xaadooshshe afidhino vayiresenni daanno dhibbaati.
[Murre Haaꞌnoonni Hedo]
“Mitto mancho doobbiichu woy wolu moyichi itiro, kuni gogu shorodhi yaanno gede assannoreeti; buutote dhibbi amade giddiidonke quruuxannanna wole baalanka mannano gawajjanna laꞌꞌa hattonni gogu shorodhi yaannonke gede assitanno.”—EPIDEMIYOLOJIST, MAYIKIL OSTERHOLMI.
[Buicho]
© William Daniels/Panos Pictures