SOQQAMAASINETE LOOSO

1 Tewofiloosi, umi maxaafira Yesuusi assinorenna rosiisinore baala borreessoommohe; 2 borreessoommohehuno isi qullaawu ayyaani widoonni doodhino soqqamaasinesira biddishsha uyihu gedensaanni Maganu iimira haaꞌrisi barri geeshsha nooreeti. 3 Qarra adhihu gedensaanni insara duucha hige leelle heeshshonniha ikkinota buuxisinonsa. Shoyilloo barra woꞌma insara leellanni Maganu Gashshooti daafira kulinonsa. 4 Mitto barra mitteenni gamba yite heedheenna togo yee hajajinonsa: “Yerusaalametenni fultinoonte; ani coyiꞌranna macciishshitinihu Anniꞌya eino qaali woꞌma geeshsha agadhe; 5 Yohaannisi wayinni cuuino; kiꞌne kayinni shiimu barri gedensaanni qullaawu ayyaaninni cuuantinanni.”

6 Galagalte gamba yite heedheenna, “Mooticha, Israeelete gashshoote qolattohu xaatini?” yite xaꞌmitusi. 7 Isino togo yiinsa: “Yanna woy wogga murate silxaane noosihu Annaꞌya calla ikkino daafira, kiꞌne tenne afa dihasiissannoꞌne. 8 Ikkollana qullaawu ayyaani kiꞌne aana dirranno woyite wolqa adhitinanni; Yerusaalamete, Yihuda baalahonna Samaariyaho, hattono baattote qacce geeshsha farciꞌraasineꞌya ikkitinanni.” 9 Konne coye coyiꞌre kaihu gedensaanni, insa laꞌanna gordo fuli; hakkiinni gomichu guggushshe albinsanni golisi. 10 Isi gordo haꞌranna iima higge kechi yite laꞌanni heedheenna, waajjo uddano uddidhinori lamu mannooti hedeweelcho mulensa uurritu; 11 hakkiinni togo yitunsa: “Galiilu manna, gordo higgine laꞌinanni uurritinoonnihu mayiraati? Maganu kiꞌnewiinni gordo haaꞌrisihu kuni Yesuusi gordo haꞌranna laꞌini garinni daanno.”

12 Hakkiinni Ejedhete Ilaalinni Yerusaalame higgu; Yerusaalamete mule noohu kuni ilaali mitte kiilomeetire ballalla fafanno.* 13 Yerusaalame iillituti galtannowa minu aana minnoonni minira fultu; insano Pheexiroosi, Yohaannisi, Yaaqoobinna Indiriyaasi, Filiphoosinna Toomaasi, Bertelemewoosinna Maatewoosi, Ilfiyoosi beetti Yaaqoobinna laalaataanchu Simooni, hattono Yaaqoobi beetti Yihudaati. 14 Kuri baalunku mitu meentinna Yesuusi ama Maariyaami, hattono roduuwisi ledo mittimmatenni jawaatte huuccidhanno.

15 Hatte yannara, mito 120 ikkanno manni gamba yee heeꞌreenna Pheexiroosi mereeronsa kae uurre togo yii: 16 “Roduuwa, qullaawu ayyaani Daawiti widoonni masaalotenni Yesuusa amaddu mannoota haaꞌre dayinohu Yihudi daafira coyiꞌrinohu qullaawa borro qaali woꞌmasi hasiissinote. 17 Isi ninke ledo kiiraminohonna ledonke tenne soqqansho soqqamara dooraminoho. 18 (Kuni manchi bunshe asse afiꞌrino woxinni baatto hidhino; dugunuune uweenna godowisi dhoohino;* godowirisino gudisame fulino. 19 Konne coye Yerusaalamete heeꞌranno manni baalu afino; konnira hattee baatto insa afiinni Akeldaama yine woshshini; hatto yaa “Mundeete Baatto” yaate.) 20 Faarsote maxaafira, ‘Qaesi ona ikkito; mittuno heeꞌroonke’ hattono ‘Sooreessimmasi wolu adho’ yine borreessinoonni. 21 Hakko daafira, Mootichu Yesuusi ninke ledo heeꞌre loososi loosi yanna* baalantera ledonke noo labballi giddonni mitto isi bayicho wora hasiissanno; 22 isi bayicho worranni manchi, Yesuusi Yohaannisiwa cuuami yannanni kayise Maganu ninkewiinni iimira haaꞌrisi barri geeshsha ledonke noohanna ninke ledo kaosi naqaashshe ikka hasiissannosi.”

23 Konnira lame mancho shiqishshu; insano, Barsabaasi yinanniho Yooseefiitinna (Iso Iyyoosxoosino yinanni) Maatiyaasiiti. 24 Hakkiinni togo yite huuccidhu: “Mannu baalu wodanita afattohu Yihowa,* konni lamunku manchi giddo ati dooroottoha leellishinke; 25 Yihudi umisi doogo haꞌrara yee agurinota tenne soqqanshonna isi darga amade soqqamaasincho ikkannoha leellishinke.” 26 Hakkiinni insara hixa tuggu; hixuno Maatiyaasira fuli; isino 11 soqqamaasine ledoha ikke kiirami.*

2 Phenxeqosxete Ayyaani barra baalunku mitto darga gamba yite no. 2 Hedeweelcho lowo bubbe gede luultanno huuro iiminni dirrite insa ofolte noo mine woꞌmitu. 3 Arrawu gedeehu giirate buwano lawannorino leellinsa; hakkiinni beehame mittu mittunku aana ofolli; 4 baalunkura qullaawu ayyaani woꞌminsa; hakkiinni ayyaanu coyidhanno gede assinonsa garinni addi addi qaalinni* coyiꞌra hanaffu.

5 Hatte yannara Magano waajjitanno Ayihudooti gobba baalatenni Yerusaalame dagge no. 6 Konnira lowo manni tenne huuro macciishshe gamba yii; mittu mittunku, rosaano insa qaale coyidhanna macciishshitino daafira gurchaabbu. 7 Insa lowo geeshsha dhagge assidhe togo yitu: “Jarana kuni coyiꞌranni noohu Galiilu manna diꞌꞌikkino? 8 Ikkina ninke mittu mittunku insa qaalinkenni* coyidhanna macciishshinanni heeꞌnoommohu hiittoonniitiyya? 9 Ninke Phaartenni, Meedooninni, Eelaaminni, Mesophoxaamiyunni, Yihudunni, Qephedoqiyunni, Phaanxoosinninna Iisiyu qoqqowinni, 10 Firgiyunninna Phinfiliyunni, Gibitsetenninna Qereenu qooxeessira noohu Liibiyu qoqqowinni, Roomunni dangoommo Ayihudootinna Ayihudete ammaꞌno hingoommo manni, 11 hattono ninke Qerxeesinna Arawete manni Maganunniha jawa looso qaalinkenni coyidhanna macciishshinanni heeꞌnoommo.” 12 Konnira insa maalaꞌlite yitannori baeennansa mimmitoho, “Ayiddeꞌya kuni coyi maatikka?” yitu. 13 Wolu manni kayinni, “Haaro woyine tooqqite ikkitanni no” yaanni arrassinsa.

14 Pheexiroosi kayinni Tonaamitte soqqamaasine ledo kae uurre qoonqosi naggi asse mannaho togo yee coyiꞌri: “Kiꞌne Yihudu manninna Yerusaalamete heedhinanniri baalu, mittu afa hasiissannoꞌne coyi noo daafira coyiꞌreemmore seekkitine macciishshe. 15 Xa yanna soodihunni sase saate ikkitino daafira, beebballa yitinoonnina kuni manni didimbino. 16 Hatteentenni kuni ikkinohu, masaalaanchu Iyyueeli togo yee coyiꞌrinori woꞌmanno gedeeti: 17 ‘Maganu togo yaanno: “Goofimarchu barra, maala uddiꞌrino baalira ayyaanaꞌya duneemmo;* labballunna seennu oosoꞌne masaalo coyidhanno; wedelliꞌneno ajuuja laꞌꞌanno; geerriꞌneno haaqee haaqiiꞌranno; 18 hakko barra labbaanna meya borojjootiꞌya aana nafa ayyaanaꞌya duneemmo; insano masaalo coyidhanno. 19 Iima gordoho dhagge, uulla baattote aana malaate leellisheemmo; mundee, giiranna wiliilete guunjono leeltanno. 20 Jawunna ayirradu Yihowa* barri daara albaanni arrishsho tunsote, aganuno mundeete soorramanno. 21 Yihowa* suꞌma woshshannohu baalu gatanno.”’

22 “Israeelete manna, konne qaale macciishshe: Affininte gede, Maganu Yesuusi widoonni mereeroꞌne loosino dhaggenna maalale, hattono leellishino malaatta, Naaziretete Yesuusi Maganu soyino mancho ikkinota leellishshanno. 23 Maganu balaxe fajjinonna* afino garinni, kuni manchi sae aamamino; kiꞌneno bushu manni anga haqqaho suttine shitinoonnisi. 24 Maganu kayinni reyote anganni* keere fushshe kayisinosi; korkaatuno reyo iso amadde hooltasira didandiitino. 25 Daawitino isi daafira togo yiino: ‘Woꞌmanka woyite Yihowa* albaꞌyaanni wodheemmo; isi qiniiteꞌyaanni noo daafira, horonta dishashshafameemmo. 26 Hakko daafira wodaniꞌya hagiidhi; afiiꞌyarano hagiirru woꞌmi. Anino hexxotenni heeꞌreemmo;* 27 korkaatuno Waammate* giddo diagurattoe;* ammanamino soqqamaanchikkino sholara worte dilaꞌꞌatto. 28 Heeshshote doogo leellishoottoe; wodaniꞌyano albakkiinni hagiirrunni woꞌmanno gede assatto.’

29 “Roduuwa, albi anninke Daawiti reyinotanna madaaraminota, waammasino techo geeshsha ninkewa noota xawise kulammoꞌnera dandeemmo. 30 Isi masaalaanchoho; qoleno Maganu xaarinosi xaaro garinni, sirchisi giddonni* mitto zuufaanesira ofollanno gede assannota afino; 31 hakko daafira, Maganu Kiristoosi Waammate* giddo agurannokkitanna maalisino sholannokkita* balaxe afe reyotenni kaꞌꞌannota coyiꞌrino. 32 Maganu Yesuusa reyotenni kayisinosi; ninke baalunku tennera naqaashshete. 33 Hakko daafira, Maganu gotti gotti asse qiniitesiinni ofollanno gede assinosihuranna Annu qaale einosiha qullaawa ayyaana adhino daafira konne laꞌinannihanna macciishshitinanniha ninke aana dunino. 34 Daawiti gordo dihaꞌrino; ikkollana isi umisi togo yee coyiꞌrino: ‘Yihowa* Mootichiꞌyara, “Diinnakki lekkakkira woroonni qolammo geeshsha 35 qiniiteꞌyaanni ofolli” yiino.’ 36 Konnira kiꞌne haqqaho suttinoonniha Yesuusa Maganu Mootichanna Kiristoosi assinosita Israeelete mini baalu halaalinta afo.”

37 Tenne macciishshituta wodaninsa masillaaweenna Pheexiroosinna wole soqqamaasine, “Roduuwa, ma assinummoro woyyannoyya?” yitu. 38 Pheexiroosino togo yiinsa: “Maaro eꞌe; cubbiꞌnera maaro afidhinanni gede mittu mittunku Yesuusi Kiristoosi suꞌminni cuuamme; qullaawu ayyaani eltono adhitinanni. 39 Korkaatuno, hexxote qaale uyinoonnihu kiꞌneranna oosoꞌnera, hattono Maganinke Yihowa* isiwa woshshannonsarira xeertote noorira baalahooti.” 40 Woleno lowo coye coyiꞌranni seekke farciꞌrinsa; qoleno, “Tenne shokkashsho ilamawiinni umoꞌne gatisse” yee seejjinsa. 41 Konnira coyiꞌrinore hagiidhe adhino manni cuuami; hakko barra 3,000 meddi yaanno manni lexxi.* 42 Insa soqqamaasinete roso seekke rosa, mitteenni gamba yaa,* sagale mitteenni itanna jawaatte huucciꞌra diagurtino.

43 Hatte yannara mannu baalu waajji;* soqqamaasineno lowo dhaggenna maalale loosa hanaffu. 44 Ammantinori baalu mitteenni no; noonsari baaluno woꞌmunkura gutoho; 45 qoleno baattonsanna jajjansa hirte, woxe mittu mittunku manchira hasiisanno deerrinni baalunkura beekku. 46 Barru baala mitte hedonni qullaawa mine gamba yitanno; sagale addi addi mine ittanno; lowo hagiirrinninna fayyo giddonni mimmitoho iillishidhe ittanno. 47 Maganono guwisidhanno; mannu baalu albaannino ayirrinye afidhu; Yihowano* gatanno manna barru baala insa aana ledanni no.

3 Mitto barra Pheexiroosinna Yohaannisi huuccattote saatera, yaano barrihunni honse saatenni qullaawu minira hadhanni no. 2 Mannuno, ilamihunni kayise laanshaawinoha mitto mancho barru baala duhe abbe, Biifado yinannihu qullaawu mini waalchi mule woranno; insa hatto assitannohu, qullaawu minira eanno manniwiinni woxe huucciꞌranno gedeeti. 3 Kuni manchi Pheexiroosinna Yohaannisi qullaawu minira eꞌanna lae woxe huucciꞌri. 4 Pheexiroosinna Yohaannisino seekkite laꞌusi; hakkiinni Pheexiroosi, “Ninkewa higge lai” yiisi. 5 Manchuno mitore uyitannosiha laweennasi insa seekke lai. 6 Pheexiroosi kayinni togo yiisi: “Birrunna culku dinoe; kayinni nooere eemmohe. Naaziretennihu Yesuusi Kiristoosi suꞌminni kaꞌe haꞌri!” 7 Hakkiinni qiniiticho anga amade gotti assisi. Hakkawoyintenni mogolesinna soodo miqichisi kaajji; 8 hakkiinni kubbe kae haꞌrami; qaafanninna kukkubbanni Magano guwisiꞌranni insa ledo qullaawu minira ei. 9 Mannu baalu manchu qaafannanna Magano guwisiꞌranna lai. 10 Insa, kuni manchi qullaawu mini xullichira Biifado Waalcho yinanniwa ofolle woxe huucciꞌrannoha ikkinota huwattino daafira, isi aana ikkino coye lowo geeshsha dhagge assidhe maalaꞌlitu.

11 Manchu Pheexiroosinna Yohaannisi cuꞌmiꞌre heeꞌreenna, hakko noo manni baalu lowo geeshsha dhagge assiꞌre giddoonni doogo afiꞌrinohu Salamooni Daasiwa timbiliqqi yee dodanni mari. 12 Pheexiroosi tenne laiti manna togo yii: “Israeelete manna, konne coye mayira maalaꞌlitinanni? Konne mancho uminke wolqanni woy Maganoho noonke laalanni qaafanno gede assinoommohu gede, mayira kechi yitine laꞌinanninke? 13 Annuwanke Magani yaano Abirihaami, Yisaaqinna Yaaqoobi Magani, Soqqamaanchosi Yesuusa ayirrisinosi; Philaaxoosi iso tirranni gede hajajinoha ikkirono, kiꞌne kayinni Philaaxoosi albaanni iso kaaddine sayissine uyitinoonnisi. 14 Ee, konne qullaawanna keeraancho mancho kaaddine lubbo shiino mancho tirranniꞌne gede xaꞌmidhinoonni; 15 heeshsho aara Dooramino Massagaancho* kayinni shitinoonni. Ikkollana Maganu iso reyotenni kayisinosi; ninkeno tennera naqaashshete. 16 Yesuusi suꞌminninna suꞌmisira noonke ammananni laꞌinannihunna affinoonnihu kuni manchi jawaatino. Isi widoonni afiꞌnoommo ammana kiꞌne baalunku albaanni konne mancho fayyo assitino. 17 Xa roduuwa, gashshaanoꞌne assitunte gede kiꞌneno tenne assitinoonnihu afa hoogatenni ikkinota afoommo. 18 Ikkollana Maganu, Kiristoosi qarra adhannota masaalaano baalate widoonni balaxe coyiꞌrino qaale konni garinni wonshino.

19 “Hakko daafira, Maganu cubboꞌne feye hunanno gede maaro eꞌine higge; Yihowawiinnino* haarooꞌmate diri daannoꞌne; 20 qoleno kiꞌnera shoominoha Kiristoosi yaano Yesuusa soyannoꞌne. 21 Maganu hunda qullaawa masaalaanosi widoonni coyiꞌrinori baalu haarooꞌmanno yanna dagga geeshsha isi gordoho keeshsha hasiissannosi. 22 Qoleno Muse togo yiino: ‘Maganiꞌne Yihowa* roduuwiꞌne mereerinni ane gedee masaalaancho kayisannoꞌne. Isi kulannoꞌnere baala macciishshe. 23 Hakku Masaalaanchi coyiꞌrannore macciishshannokkiha baala,* Maganu mannisi mereerinni bade hunanno.’ 24 Saamueelinna isi kawa kaꞌino masaalaano baala tenne yannare xawisse coyidhino. 25 Kiꞌne masaalaanote oosooti; qoleno Maganu Abirihaamira, ‘Baattote aana noo manni baalu* sirchikki widoonni maassamanno’ yee albi annuwaꞌnera eino gondooro ragidhinannireeti. 26 Maganu Soqqamaanchosi Yesuusa kayisihu gedensaanni, kiꞌne mitto mittonka bunshete doogoꞌnenni qole maassiꞌraꞌnera balaxe iso kiꞌnewa soyino.”

4 Pheexiroosinna Yohaannisi mannaho coyidhanni heedheenna, kakkalaano, qullaawu mini murrichinna Saduqootu hedeweelcho kaꞌe insawa daggu. 2 Lamunku manna rosiissanninna Yesuusi reyotenni kainota xawisse kultanni noo daafira, insa lowo geeshsha hanqitu. 3 Konnira insa amadde* yanna hashshitino daafira sooda geeshsha usuru mine gashshitu. 4 Ikkollana insa coyidhinore macciishshino manni giddo batinyu ammani; labballu kiirono 5,000 balla ikkitu.

5 Layinki soodo, gashshaanonsa, cimeeyyenna borreessaano Yerusaalamete gamba yitu; 6 kakkalaanote roorrichi Haanna, Qeyyaafa, Yohaannisi, Iskindirinna kakkalaanote roorrichi fiixi baalu ledonsa no. 7 Insa Pheexiroosinna Yohaannisi mereeronsa uurrisse, “Konne assitinoonnihu mayi silxaanenniiti woy aye suꞌminniiti?” yite xaꞌmitunsa. 8 Hatte yannara Pheexiroosira qullaawu ayyaani woꞌmeennasi togo yiinsa:

“Kiꞌne dagate gashshaanonna cimeeyye, 9 techo ninke qorranni heeꞌnoonninkehu mittu laanshaawino manchira assinoonni danchummanni kainohunni ikkironna kiꞌne konne mancho hursinohu ayetiro afa hasidhiniro, 10 kuni manchi hure fayyo ikke koye albaꞌneenni uurrinohu, kiꞌne haqqaho suttinihu, Maganu kayinni reyotenni kayisihu Naaziretennihu Yesuusi Kiristoosi suꞌminni yaano Yesuusi widoonni ikkinota kiꞌnenna Israeelete manni baalu afo. 11 ‘Kiꞌne mine mintinanniri mishshine agurtinoonnihu qara dhaawate kincho ikkinohu’ isooti. 12 Qoleno, gato wolu mittu widoonnino dino; korkaatuno, gatate hasiisannonkehu gordoho woroonni mannaho uyinoonnihu wolu suꞌmi dino.”

13 Insano, Pheexiroosinna Yohaannisi bashshi assitukkinni coyidhanna laꞌu woyite, roso rossinokkirenna* mulla manna ikkitinota affe dhagge assidhu. Yesuusi ledo keeshshitinotano huwattu. 14 Huri manchi ledonsa uurre nooha laꞌuti, haadhe qoltannore hooggu. 15 Konnira Sanihediriini shongo harinni gobbara fultanno gede hajajju; hakkiinni insa insanaawa amaalantu; 16 togo yitu: “Konne manna hiissino? Korkaatuno insa Yerusaalamete heeꞌranno manni baalu afinoha dhagge ikkanno coye assitinoti digoꞌlitinote; ninkeno tenne moroma didandiineemmo. 17 Ikkollana, kuni coyi mannu mereero lede halaꞌlannokki gede, layinkita mittohono konni suꞌminni coyidhannokki gede waajjishiinshe qorophisiinso.”

18 Hakkiinni insa woshshite, Yesuusi suꞌminni horonta coyidhannokki gede woy rosiissannokki gede hajajjunsa. 19 Pheexiroosinna Yohaannisi kayinni togo yite qoltunsa: “Maganoho hajajama agurre kiꞌnera hajajama Maganu albaanni garahoronna teꞌee kiꞌnenni yiiyye. 20 Ninke kayinni laꞌnoommorenna macciishshinoommore coyiꞌra agurre dianfeemmo.” 21 Konnira, ledde waajjishiishshunsahu gedensaanni tirtunsa; hatto assitinohu, mitte taje nafa afidhinokki daafiraatinna manna waajjitinohuraati; korkaatuno mannu baalu hatte yannara ikkinorira Magano guwisanni no. 22 Tenne maalalenni huri manchi 40 diro saꞌꞌannosiho.

23 Tirrinsahu gedensaanni wole rosaanowa marte, kakkalaanote roorrootinna cimeeyye yitinonsare kultunsa. 24 Insano tenne macciishshituti, qoonqonsa naggi assite mitte giddonni togo yite Magano huuccidhu:

“Woꞌmunkura Aliidi Mooticha, gordo, baatto, baaranna giddonsa noore baala kalaqoottohu ateeti; 25 qullaawu ayyaani widoonni albi anninke soqqamaanchikki Daawiti afiira togo yootto: ‘Daga togo mayira aaraabbu? Mannuno haafa coye mayira hedanno?* 26 Uullate mootoolla dirante uurritu; gashshaasineno mitteenni gamba yite Yihowanna* isi buurinohu* aana kaꞌu.’ 27 Halaaleho, Heroodiisinna Phaanxiyoosi Philaaxoosi, dagatenna Israeelete manni ledo konni katamira gamba yite ati buuroottohu qullaawu soqqamaanchikki Yesuusi aana kaꞌino; 28 kuni ikkinohu, wolqakkinninna fajjokkinni balaxxe muroottori woꞌmanno gedeeti. 29 Yihowa* ballo, waajjishiishshannonke gara lai; ninke borojjootikki qaalekki mittoreno bashshi assinummokki coyiꞌneemmo gede kaaꞌlinke; 30 dhiwantinore hursate angakki diriirsanna qullaawu soqqamaanchikki Yesuusi suꞌminni dhaggenna maalale loosa agurtooti ballo.”

31 Huuccatto assidhe* kaꞌuta gamba yite noo dargi shashshafami; baalunkura qullaawu ayyaani woꞌmeennansa Maganu qaale bashshi assitukki coyidhu.

32 Qoleno ammaninohu batinyu mannira mittu wodaninna mitte hedo* noonsa; insa giddo mittuno ‘Kuni aneho’ yaannori dinosi; noonsari baalu gutoho. 33 Soqqamaasineno Mootichu Yesuusi kaore lowo wolqanni farcidhanni no; baalunkura jawa Maganu elto noonsa. 34 Insa giddo qarraminohu mittuno dino; korkaatuno, baattonna minu noonsari baalu hirte woxe abbite 35 soqqamaasinete uyitanno. Hakkiinni mittu mittunkura hasiisannosi geeshshiha beenkanni. 36 Qophiroosi ilama ikkinohu mittu Yooseefi yinanni Leewaawichi no; soqqamaasine iso Barnabaasi (hatto yaa “Sheshote Beetto” yaate) yiteno woshshitanno; 37 isino baattosi hire woxe abbe soqqamaasinete uyi.

5 Hanaaniya yinannihu mittu manchino, minaamasi Saphiira ledo baatto hiri. 2 Ikkollana, baatto hirino woxi giddo gama maaxe gatisiꞌri; minaamasino tenne affino; insa gatino woxe abbe soqqamaasinete uyi. 3 Pheexiroosi kayinni togo yii: “Hanaaniya, Sheexaanu qullaawa ayyaana dogatto gedenna baatto hirootto woxi giddonni gama maaxxe gatisiꞌratto gede kakkayisahera mayira wodhitto? 4 Hirattora albaanni baatto diatete? Hirittohu gedensaannino woxekki hasiꞌrittota assiꞌra didandaatto? Wodanikkinni konne coye assate mayira heditto? Dogoottohu manna ikkikkinni Maganoho.” 5 Hanaaniya tenne macciishshiti uwe reyi. Konne coye macciishshino manni baaluno lowo geeshsha waajji. 6 Hakkiinni wedellu kaꞌe, reeshsha hoccunni xaaxxe dukke fushshite madaartu.

7 Mite sase saate gedensaanni, ikkinore affinokkiti Hanaaniya minaama hakkira kaꞌe daggu. 8 Pheexiroosino, “Hanni kulie; baattoꞌne hirtinoonni woxi kageeshshaati?” yiise. Iseno, “Ee hakkeeshshaati” yitu. 9 Pheexiroosino togo yiise: “Kiꞌne lamunku Yihowa* ayyaana jifate sumuu yitinihu mayiraati? Kuneeti minaannakki madaarino manni xullote no; ateno duhe fushshannohe.” 10 Iseno hakkawoyintenni lekkasi mule ubbe reyitu. Wedelluno minira eꞌu woyite reyite noota affu; hakkiinni haadhe massite minaannise mule madaartu. 11 Konnira songo woꞌmanna konne coye macciishshino manni baalu lowo geeshsha waajji.

12 Qoleno soqqamaasine mannu mereero lowo dhaggenna maalale loossanni no; hattono insa baalunku, giddoonni doogo afiꞌrinohu Salamooni Daasira mitteenni gamba yitanno. 13 Hige wolootu giddonni worbe insa wido ikkinohu dino; ikkollana mannu jajannonsa. 14 Qoleno Mooticha ammaninohu lowo labballinna meenti insa aana lexxanni lexxanni haꞌri. 15 Mannu dhiwantinore haaꞌre abbe shiimmaadda daallassaranna dadora wore, halaꞌlado dooggara goxisanno; hatto assitannohu, Pheexiroosi hakkaanni hige saꞌꞌanno woyite mitu aana caalisinokka uwanno gedeeti. 16 Qoleno lowo manni Yerusaalamete qooxeessira noo katammanni dhiwantinorenna battete ayyaani qarrisannonsare duhe abbanno; abbinoonniri baaluno hurtanno.

17 Ikkollana kakkalaanote biilinna ledosi noori Saduqootu wido ikkitinori baalu hinaasse giddo gooffe hanqite kaꞌu. 18 Soqqamaasineno amadde* usuru minira eessitu. 19 Yihowa* sokkaasinchi kayinni, hashsha usuru mini cufana fane fushshinsa; hakkiinni togo yiinsa: 20 “Hadhine qullaawa mine uurritine, mannaho dagganno heeshsho daafira kulle.” 21 Insano tenne macciishshituhu gedensaanni, soodo guto qullaawu minira eꞌe rosiissu.

Kakkalaanote biilinna ledosi noori dagguti, Sanihediriini shongonna Israeelete cimeeyye baala mitteenni gamba assitu; hakkiinni soqqamaasine insawa abbitanno gede, manna usuru minira sokku. 22 Ikkollana, qullaawu mini agaraasine hakkira martanno woyite soqqamaasine usuru mine dino. Konnira galagalte higge 23 togo yite kultunsa: “Marreemmo woyite usuru mine seekkine cunfe heeꞌnoonni; agaraasineno xullote uurrite no; fanne laꞌneemmo woyite kayinni giddo noohu dino.” 24 Qullaawu mini murrichinna kakkalaanote roorrooti tenne macciishshituti gurchaabbe ‘Mayi makkaraati?’ yitu. 25 Hakkiinni mittu manchi daye, “Kune usuru minira eessitini manni qullaawu mini giddo uurre rosiisanni no!” yiinsa. 26 Hakkiinni qullaawu mini murrichi agaraasinete ledo haꞌre insa haaꞌre abbi; ikkollana, mannu kinnatenni awwaalannonke yite waajjitino daafira abbitinohu wolqatenni giddeessite diꞌꞌikkino.

27 Abbite Sanihediriini shongo albaanni uurrissunsa. Hakkiinni kakkalaanote biili qorinsa; 28 qoleno togo yiinsa: “Konni suꞌminni rosiisa agurtinanni gede duuꞌne hajanjoommoꞌne; kiꞌne kayinni kune Yerusaalame rosiꞌnenni wonshitinoonni; konni manchi mundeera ninke xaꞌmammeemmo gede assateno qodhitine kaꞌinoonni.” 29 Pheexiroosinna wole soqqamaasine kayinni togo yite qoltu: “Mannaho hajajamantenni Maganoho hajajama hasiissannonke.* 30 Annuwanke Magani, kiꞌne haqqaho* suttine shitiniha Yesuusa reyotenni kayisino. 31 Israeele maaro eꞌanno gedenna cubbinsara maaro afidhanno gede, Maganu iso Qara Riqiwaanchonna Gatisaancho asse qiniitesiinni gotti gotti assinosi. 32 Ninke konni coyira naqaashshete; Maganu gashshaanchonsa assidhe hajajantannosirira uyinohu qullaawu ayyaanino naqaashshete.”

33 Insano tenne macciishshituti hanqite fuu yite shitansara hasidhu. 34 Ikkollana, Gemaaliyaali yinannihu mittu Farisichi Sanihediriini shongo mereero kae uurri; isi, mannu baalu ayirrisannoho Seeru rosiisaanchooti; kuni manchi shiima geeshsha insa gobbara fushshinanni gede hajaji. 35 Hakkiinni togo yiinsa: “Israeelete manna, konni manni aana assitinannire layidhinanni asse. 36 Konni albaanni Tewodaasi yinanni manchi kae ane ikkanno gashshaanchi dino yiino; 400 meddi yaanno mannino isira halamino. Ikkollana iso shinoonni; hoodesi hadhannorino billaallite baꞌino. 37 Isi reyihu gedensaanni, manna kiirri diro Yihuda yinannihu Galiilu manchi kae mannu haꞌrunsannosi gede assino. Ikkollana, hakkoye manchono shinoonni; haꞌrunsannosi manni baaluno billaallino. 38 Konnira xa ani yeemmoꞌneti, konne manna kissinoontena agurre; tini hedo woy kuni loosi mannunniha ikkiro baꞌꞌanno; 39 Maganuwiinni dayinoha ikkiro kayinni huna didandiitinanni. Gibbiniro Maganu ledo giwantinannina qorophe.” 40 Insano amaalesi macciishshitu; hakkiinni soqqamaasine woshshite gantuhu gedensaanni, Yesuusi suꞌminni coyiꞌra agurtanno gede hajajje haꞌrisse agurtu.

41 Insano Yesuusi suꞌmira yite shollinye adha ayirrinye ikkitinota huwattino daafira, lowo geeshsha hagiidhitanni Sanihediriini shongonni fulte hadhu. 42 Qoleno, barru baala qullaawu mini giddonna minunni mine hadhanni Kiristoosi Yesuusi daafira kulannoha dancha duduwo duduwanna rosiisa diagurtino.

6 Hatte yannara rosaanote kiiro lexxitanni hadhuta, Girikete qaale coyidhanno Ayihudooti barru baala sagale beenkanni woyite insa wido ikkitino gunnoota lashshi assinoonni daafira, Ibiraawootu qaale coyidhanno Ayihudootira coyiꞌrantu. 2 Hakko daafira Tonaalamenti soqqamaasine rosaano baala woshshite togo yitunsa: “Sagale beehate yine Maganu qaale rosiisa agura ninkera gara* diꞌꞌikkitino. 3 Hakko daafira roduuwa, konni hasiisanno loosira shoommeemmo gede kiꞌne giddonni danchu suꞌmi noonsare,* qullaawu ayyaani woꞌminonsarenna hayyo noonsare lamala labballo doodhe; 4 ninke kayinni huuccattotenna Maganu qaale rosiisate jawaanteemmo.” 5 Kuni coyi baalanka hagiirsiiseennansa, jawaata ammana noosihanna qullaawu ayyaani woꞌminosiha Isxifaanoosi, Filiphoosi, Phirokoroosi, Niqaarooni, Ximooni, Parmenaasinna alba Ayihudootu ammaꞌnowa higinoha Antsookiyunniha Niqoolawoosi doortu. 6 Konne manna soqqamaasinenniwa abbitu; insano huuccatto assituhu gedensaanni anga aanaho wortunsa.

7 Konninni kainohunni Maganu qaali halaꞌlanni haꞌri; rosaanote kiirono Yerusaalamete lowo geeshsha lexxitanni hadhu; lowo kakkalaanono tenne ammaꞌnowa higgu.

8 Isxifaanoosira eltonna wolqa woꞌmiteennasi, mannu mereero jajjabba dhaggenna maalale loosi. 9 Ikkollana, ‘Wolaphino Manni Xaadi Mine’ yinanni gaamo giddonni mitootu Qereenu, Iskindiriyu, Kiliqiyunna Iisiyunnihu mitu manni ledo dagge Isxifaanoosi ledo heewisantu. 10 Ikkollana isi hayyotenninna qullaawu ayyaani kaaꞌlonni coyiꞌranni noo daafira iso gara didandiitino. 11 Konnira insa, “Kuni manchi Musenna Magano xonanna macciishshinoommo” yee farciꞌranno manna badheenni ammansiisse wortu. 12 Qoleno Yihudu manna, cimeeyyenna borreessaano kakkayissu; hakkiinni hedeweelcho dagge iso giddeessite amadde Sanihediriini shongowa haadhe hadhu. 13 Qoleno kaphu naqaashshe abbitu; insano togo yitanni farcidhu: “Kuni manchi konne qullaawa minenna Seera mishe coyiꞌra agura giwino. 14 Lawishshaho, ‘Naaziretete Yesuusi konne qullaawa mine diiganno; Muse uyinonke wodhono soorranno’ yee coyiꞌranna macciishshinoommo.”

15 Sanihediriini shongora ofolte noori baalu Isxifaanoosi seekkite laꞌanno woyite albisi sokkaasinchu alba lawinsa.

7 Kakkalaanote biilino, “Kuni yinanni coyi garaho?” yee xaꞌmisi. 2 Isxifaanoosino togo yee qoli: “Roduuwaꞌyanna annuwaꞌya, macciishshe. Anninke Abirihaami Kaaraani gobbara heeꞌrara albaanni, Mesophoxaamiyaho heeꞌreenna ayirrinyu Magani leellinosi; 3 togo yiinosi: ‘Gobbakkinni fulte, fiixikkiwiinnino baxxite ani leellisheemmohe gobba haꞌri.’ 4 Isino Keledootu gobbanni fule haꞌre Kaaraani heeꞌri. Annisi reyihu gedensaanni Maganu hatte gobbanni kayise xa kiꞌne heedhinoonnita tenne gobba abbinosi. 5 Kayinni hatte yannara tenne gobbara ragge, wole agurina kaxxanno baatto nafa diuyinosi; ikkollana isi ooso nafa ilikkinni isiranna isi gedensaanni sirchisira* tenne baatto ragge asse aansara qaale einosi. 6 Qoleno Maganu sirchisi* wolewa manni gobba manna ikke heeꞌrannotanna hatte gobba manni 400 diro borojje assiꞌre gadadisannonsata* kulinosi. 7 Maganu qole togo yee coyiꞌrino: ‘Insa borojje asse gashshiꞌranno manni aana yoo yeemmo; hakkunni gedensaanni insa hatte gobbanni fulte konne bayicho qullaawa soqqansho soqqantannoe.’

8 “Qoleno Maganu Abirihaamira barcimate gondooro eino; Abirihaamino Yisaaqi iliti settikki barra barcinshiishino; Yisaaqi Yaaqoobi ilino;* Yaaqoobi tonaalamente gaꞌre annuwa ikkitino ooso ilino. 9 Kuri gaꞌrete annuwi Yooseefi hinaasse Gibitsete hirtino. Maganu kayinni ledosi no; 10 qarru baalunkunnino gatise, Gibitsete moote Feriooni albaanni ayirrinyenna hayyo uyinosi. Ferioonino Gibitsetenna minisira baalaho gashshaancho asse shoominosi. 11 Ikkollana Gibitsetenna Kanaani gobba baalate lowo qarra abbitino hude ubbu; annuwankeno ittannore hooggu. 12 Yaaqoobino Gibitsete gobbara gidu noota macciishshe, umo asse annuwanke hakkiira soyino. 13 Layinkimeeshsho martuta Yooseefi roduuwisira ewelummasi kulino; Ferioonino Yooseefi maate daafira macciishshi. 14 Hakko daafira Yooseefi sokka soye annasi Yaaqoobinna fiixasi baala hatte gobbanni woshshi; insano mitteenni 75 mannaati.* 15 Yaaqoobino Gibitse haꞌri; isi hakko heeꞌre reyi; annuwankeno hakko reyitino. 16 Miqqansa Sekeemi haaꞌne haꞌne Abirihaami Eemoori oosowiinni Sekeemi katamira birrunni* hidhino waammara madaarroonni.

17 “Maganu Abirihaamira uyino hexxo woꞌmitanno yanna gambissuta, manninke Gibitsete gobbara lexxanninna batiꞌranni haꞌri; 18 kuni ikkinohu Yooseefi egenninokkihu wolu moote Gibitsete gobbara mooha geeshshaati. 19 Kuni moote manninkera gano gane annuwanke qaaqquullensa reyitara fushshite tugganno gede giddeessino. 20 Muse hatte yannara ilamino; isi Maganu illera nafa lowo geeshsha xumaho. Sase agana annisi mine towaantanna lophino. 21 Iso fushshine tungoonniha Feriooni beetto affe adhite ilase gede assite lossidhino. 22 Konnira Muse Gibitsete gobba manni hayyo baala rosino. Coyinninna loosunnino jawaata ikkino.

23 “Musera 40 diro ikkisita, roduuwisi Israeelete ooso noo gara laꞌꞌara wodanisinni hedi. 24 Mittu Gibitsete manchi mitto Israeelicha gawajjanna lae, Israeelichaho haꞌle Gibitsete mancho shee rabbisi. 25 Roduuwisi, Maganu isi widoonni gatisannonsata huwattannoha lawinosi; insa kayinni tenne dihuwattino. 26 Layinki soodono lamu Israeelooti giwantanna lae araarsansara hasiꞌre, ‘Kiꞌne diroduuwaho? Mayira giwantinanni?’ yiinsa. 27 Ikkollana, rodoosi gawajjanni noo manchi Muse kaꞌa qole tuge togo yii: ‘Ate ninkera gashshaanchonna daanya asse worinohehu ayeti? 28 Bero Gibitsete mancho shiitto gede aneno shaattoera yorootto?’ 29 Muse tenne macciishshiti, Miidiyaami gobba xooqe manni gobba mancho ikke heeꞌri; hakkiicho lame labballi ooso ilino.

30 “Shoyilluu diri gedensaanni Siina Ilaali mule halalla citu buwani giddo mittu sokkaasinchi leellisi. 31 Muse tenne laiti lowo geeshsha maalaꞌli. Ikkollana konne coye buuxara shiqqi yaanni heeꞌre togo yitannota Yihowa* huuro macciishshi: 32 ‘Ani annuwakki Maganooti; Abirihaami, Yisaaqinna Yaaqoobi Maganooti.’ Hatte yannara Muse mase huxiꞌrino daafira hakkonne coye lede buuxa waajji. 33 Yihowano* togo yiisi: ‘Uurrootto dargi qullaawahona caammakki fushshi. 34 Gibitsete heeꞌranno manniꞌya gadadaaꞌme noo gara laoommo; urattonsano macciishshe gatisammonsara dirroommo. Xa ate Gibitsete gobba soyammoheraatina amo.’ 35 ‘Ate gashshaanchonna daanya asse worinohehu ayeti?’ yite gibbusiha hakkoye Musenni, Maganu citu giddo leellisi sokkaasinchi widoonni gashshaanchonna wolassannoha asse soyinosi. 36 Kuni manchi Gibitsete, Duumu Baari aananna halalla 40 diro dhaggenna maalale loosanni Gibitsete gobbanni massage fushshinonsa.

37 “‘Maganu roduuwiꞌne mereerinni ane gedee masaalaancho kayisannoꞌne’ yee Israeelete oosora coyiꞌri Muse isooti. 38 Siina Ilaalira hasaawisisi sokkaasinchi ledonna annuwanke ledo halalla songote mereero noohu isooti; qoleno ninkera aara heeshshonniha qullaawa qaale adhino. 39 Annuwanke isira hajajama gibbino; iso gibbe wodaninsanni galagalte Gibitse higgino. 40 Aaroonira, ‘Hakku Gibitsete gobbanni fushshinkehu Muse makkinoro dianfoommona, albankeenni hadhanni massaggannonke maganna seekkinke’ yitino. 41 Hatte yannara siitu misile* seekkite isera kakkalo kakkaltu; angansanni seekkidhinorinnino hagiidhitu. 42 Maganuno insawiinni alba shawwu yii; iimi beeddahe* magansidhanno gedeno wore agurinsa; kuni ikkinohu masaalaano togo yite borreessitino garinniiti: ‘Israeelete manna, 40 diro halalla fushshaatenna kakkalo shiqishshinoonnihu aneraatini? 43 Duqqitine hadhinoonnihu Molooki dunkaanaatinna Rafaani magani beeddakko misileeti; insa magansidhinara yitine seekkidhinoonni misillaati. Hakko daafira Baabiloonete gobba sayise shorreemmoꞌne.’

44 “Annuwankera halalla naqaashshete dunkaani* noonsa; hakko dunkaana seekkinoonnihu Maganu Muse hasaawisi woyite hajajinosi hajajonna leellishinosi akeeki garinniiti. 45 Annuwanke konne dunkaana haadhe, Iyyaasu ledo Maganu albinsanni shorre huni daga gobba eꞌino. Daawiti diri geeshshano hakkiicho keeshshino. 46 Daawitino Maganu albaanni ayirrinye afiꞌre, Yaaqoobi Maganira heeꞌranno mine minate kaayyo uyinannisi gede huucciꞌrino. 47 Ikkollana Maganoho mine mininohu Salamooniiti. 48 Woꞌmunkura Aliidi Magani kayinni, mannu anga mintino minira diheeꞌranno; masaalaanchuno tenne daafira coyiꞌranni togo yiino: 49 ‘Gordu zuufaaneꞌyaati; baatto lekkaꞌyanni kaxxeemmowaati; anera mintinannie mini hiittooho? yaanno Yihowa.* Woy ani fooliishshiꞌreemmo dargi mama no? 50 Konne baala diangaꞌya loossino?’

51 “Kiꞌne mokkookkootu, wodananna macca beebbinoonniri, annuwaꞌne gede woꞌmanka woyite qullaawa ayyaana gibbinanni. 52 Masaalaanote giddo annuwaꞌne qarrissinokkihu ayi no? Insa keeraanchu daannota balaxxe coyidhinore shitino; kiꞌneno xa konne keeraancho sayissine uyitinoonni; hattono shitinoonni; 53 sokkaasinete widoonni uyinooni Seera adhitinoonni; kayinni diagadhitinoonni.”

54 Tenne macciishshituti hanqite fuu yitu; hattono isira hinko gaꞌmidhu. 55 Isi kayinni qullaawu ayyaani woꞌmeennasi iima hige seekke lai woyite, Maganu ayirrinyenna Yesuusi Maganu qiniiteenni uurre nooha afi; 56 hakkiinni isi, “Kuneeti gordu faꞌnameenna manchi Beetti Maganu qiniiteenni uurre nooha laꞌꞌanni noommo” yii. 57 Hatte yannara insa lowo geeshsha cancitanni macca cuꞌmidhe mitteenni isiwa higge doddu. 58 Hakkiinni iso katamu gobbaanni fushshite kinnatenni awwaaltu; naqaashsheno aanaanni uddidhino uddanna Saaooli yinanni wedellichi lekka mule wodhitu. 59 Isxifaanoosi kinnatenni awwaaltanni heedheennasi, “Mooticha Yesuusa, heeshshoꞌya* haaꞌri” yee huucciꞌri. 60 Hakkiinni guluphe lowo huuronni raare, “Yihowa,* konne cubbo kiirtootinsa” yii. Hatto yiihu gedensaanni reyi.*

8 Saaoolino Isxifaanoosi shinanni gede sumuu yiino.

Hakko barrinni kayise Yerusaalamete noo songora lowo darti iilli; soqqamaasine agurranna rosaano baalanti, billaallite Yihudunna Samaariyu qoqqowo woꞌma hadhu. 2 Ikkollana Magano waajjitanno mannooti Isxifaanoosi reeshsha haadhe madaartu; qoleno lowo geeshsha wiꞌlitusi. 3 Saaooli kayinni Maganu songo coꞌo asse hunara murciꞌre kaino. Minunni mine saꞌꞌanni labballonna meento goshooshe fushshe usuru minira eessanno.

4 Ikkollana billaallitino rosaano martuwa baalawa Maganu qaaliha dancha duduwo dudubbu. 5 Hatte yannara Filiphoosi, Samaariyu katama* haꞌre Kiristoosi daafira rosiisinsa. 6 Mannu Filiphoosi coyiꞌrinorenna assino maalale baala lae, mittu wodaninni hixamanye macciishshi. 7 Battete ayyaanna amaddinohu lowo manni no; kuri ayyaanna insawiinni lowo geeshsha raartanni fultu. Laanshaawinohunna naafinohuno lowo manni huri. 8 Konnira, hakko katamira lowo hagiirre ikki.

9 Hakko katamira Simooni yinanni manchi no; isi agaanintete wolqanni mito coye loosanni, Samaariyu manni dhaggeeffatanno gede assanno; kuni manchi, ‘Ane ikkannohu dino’ yee coyiꞌranno. 10 Iso ajunni kayise akkalu geeshsha mannu baalu, “Konni manchira Jawa Maganu Wolqa noosi” yee ayirrisanno. 11 Agaanintete wolqanni mitore loosanni lowo yanna maalaꞌlisanni keeshshino daafira yaannore baala macciishshitanno. 12 Ikkollana Maganu Gashshootiha dancha duduwonna Yesuusi Kiristoosi suꞌma duduwanni noohu Filiphoosi kulinonsare ammane meya labbaahu cuuami. 13 Simooni umisino ammani; cuuamihu gedensaannino Filiphoosiwiinni baxxannokkiha ikki; Filiphoosi leellishanno malaattanna loosanno maalale lae dhagge assiꞌri.

14 Yerusaalamete heedhanno soqqamaasine Samaariyu manni Maganu qaale adhinota macciishshite, Pheexiroosinna Yohaannisi insawa sokku; 15 insano hakkira dirrite, qullaawa ayyaana adhitanno gede huuccatto assitunsa. 16 Korkaatuno insa Mootichu Yesuusi suꞌminni cuuantino ikkinnina hakkawoyitira qullaawu ayyaani insa giddo mittu aanano didirrino. 17 Hakkiinni Pheexiroosinna Yohaannisi anga aanaho wortunsata qullaawa ayyaana adhitu.

18 Simooni, soqqamaasine anga aanaho wortanno manni qullaawa ayyaana adhanni noota lae woxe abbe 19 togo yii: “Anga aanaho woreemmo manni baalu qullaawa ayyaana adhanno gede tenne roorre anerano uyiyyeꞌꞌe.” 20 Pheexiroosi kayinni togo yiisi: “Maganu elto woxunni afiꞌrate hedootto daafira woxikki ate ledo bao. 21 Wodanikki Maganu albaanni suwashsho ikkinokki daafira, tenne soqqanshora qeechuno gutuno dinohe. 22 Hakko daafira tenne bunshekkira maaro adhi; miteekke wodanikki bunshe agurannoheha ikkannona Yihowa* eegami; 23 ati qaraartanno hadhonna* bunshete borojjicho ikkoottoti leeltanni nooe.” 24 Simoonino qole, “Coyidhiniri giddo mittuno iillannoekki gede, Yihowa* kiꞌnenni eegammeꞌꞌe ballo” yiinsa.

25 Pheexiroosinna Yohaannisi seekkite farcidhuhunna Yihowa* qaale kultuhu gedensaanni, batinyu Samaariyu qachira dancha duduwo dudubbanni Yerusaalame higgu.

26 Ikkollana Yihowa* sokkaasinchi Filiphoosi, “Kaꞌe Yerusaalametenni Gaaza massitanno doogo amadde wodiidira higge haꞌri” yiisi. (Hatti doogo halallittete.) 27 Isino kae haꞌri. Hatte yannara Itiyophiyunniha mitto mureessa mancho* afi; kuni manchi Itiyophiyu mootitte Hindeke gashshooti giddo lowo silxaane noosihonna woxise baalaho hajajaanchoho. Isi Magano magansiꞌrara Yerusaalame haꞌrino. 28 Gobbasi higanni heeꞌre faradi-gaarete ofolle qoonqosi naggi asse masaalaanchu Isayyaasi maxaafa nabbawanni no. 29 Hakkiinni qullaawu ayyaani Filiphoosi, “Marte hattee faradi-gaare iilli” yiisi. 30 Filiphoosi faradi-gaarete mule dodanni manchu masaalaanchu Isayyaasi maxaafa qoonqosi naggi asse nabbawanna macciishshe, “Nabbabbanni noottori leellinohe?” yiisi. 31 Manchuno, “Kulannoehu nookkiha mamiinni leellannoe?” yii. Hakkiinni isi Filiphoosi faradi-gaare gidde ledosi ofollanno gede huucciꞌri. 32 Nabbawanni noohu Qullaawa Borro gafi togo yaannoho: “Geꞌrechu gede gorrinara haaꞌne haꞌnisi; orda hanxanna sammi yaanno wiliiꞌlichi gede isino afoosi difaꞌnino. 33 Shollinshisi yannara halaale dawinsoonnisi. Heeshshosi baattote aaninni haaꞌne hoolloonnihura sirchisi daafira xawise coyiꞌrannohu ayi no?”

34 Mureessu manchino Filiphoosira togo yii: “Hanni kulie ballo; masaalaanchu konne coye coyiꞌrinohu aye daafiraati? Umisi daafiraatinso wolu manchi daafiraati?” 35 Filiphoosino coyiꞌra hanafi; qullaawa borrohu hakko gafinni kayise Yesuusiha dancha duduwo kulisi. 36 Hadhanni heedhe doogote wayi noowa iillituta mureessu manchi, “Kune kowiicho wayi no; cuuama hoolannoeri nooni?” yii. 37* —— 38 Hakkiinni faradi-gaare uurritanno gede hajaji; lamunku wayi giddora eꞌeenna Filiphoosi mureessa mancho cuui. 39 Wayi giddonni fultuta, hakkawoyintenni Yihowa* ayyaani Filiphoosi wolewa haaꞌre haꞌri; mureessu manchino layinkita iso diafino; ikkollana lowo geeshsha hagiidhanni doogosi haꞌri. 40 Hakkunni gedensaanni Filiphoosi Ashidoodi anfi; Qiisaariya iilla geeshsha, saꞌꞌanno qoqqowira noo katamma baalateno dancha duduwo duduwi.

9 Saaooli kayinni, xaano Mootichu rosaano waajjishiishatenna shaate qodhe kae kakkalaanote biiliwa mari; 2 Mootichu Doogo hadhannore baala meya labbaaha usure Yerusaalame abbara, Demaasqote noohu xaadu minira sokka borreessannosi gede kakkalaanote biilo xaꞌmiꞌri.

3 Haꞌranni Demaasqo iilla rahe heeꞌreenna, gordunni dayinohu bilicci yaanno xawaabbi hedeweelcho gaangeessisi; 4 hakkiinni uulla uwe, “Saaooli, Saaooli, mayira shorrattoe?” yitanno huuro macciishshi. 5 Saaoolino, “Mooticha, ati ayeti?” yee xaꞌmi. Isino togo yiisi: “Ani, ati shorrattoeho Yesuusaati. 6 Xa assattore hakko kullannihena, kaꞌe katama haꞌri.” 7 Ledosi noori, huuro macciishshitinoha ikkirono coyiꞌranni nooha laꞌinokki daafira yitannori baeennansa sammi yite uurritu. 8 Saaoolino uwinowiinni kai; illesi faꞌnante nooha ikkirono, mittoreno laꞌꞌa didandiino. Konnira, anga amadde massagganni Demaasqo haadhe hadhusi. 9 Sase barra woꞌma mittoreno laikkinni, itikkinna agikkinni keeshshi.

10 Hatte yannara Demaasqote Hanaaniya yinanni rosaanchi no; Mootichu iso ajuujatenni, “Hanaaniya!” yee woshshisi. Isino, “Mooticha, kune noommo” yii. 11 Mootichuno togo yiisi: “Kaꞌe Suwashsho yinanni doogo higge haꞌri; hakkiicho Yihudi mine Saaooli yinanniha Xerseesi mancho xaꞌmisiisi. Xa isi huuccatto assiꞌranni no; 12 qoleno Hanaaniya yinanni manchi isiwa daannotanna illesi faꞌnitanno gede anga aanaho worannosita ajuujatenni laino.” 13 Hanaaniya kayinni togo yee qoli: “Mooticha, kuni manchi Yerusaalamete heedhannota qullaawa soqqamaanokki mageeshshi geeshsha gawajjinoro lowo manniwiinni macciishshoommo. 14 Kawira dayinohuno, suꞌmakki woshshitannore baala amade usuranno gede kakkalaanote roorrooti silxaane uyiteennasiiti.” 15 Mootichu kayinni togo yiisi: “Kuni manchi dagate, mootoollatenna Israeelete ooso albaanni suꞌmaꞌya duqqanno gede doodhoommo uduunnichootina isiwa mari. 16 Anino, suꞌmiꞌya daafira yee mageeshshi qarra adha hasiissannosiro seekke leellisheemmosi.”

17 Konnira, Hanaaniya haꞌre Saaooli noo minira ei; hakkiinni angasi aanaho wore togo yiisi: “Rodooꞌya Saaooli, kawa dagganni heedheenna doogote leellihehu Mootichu Yesuusi galagalte laꞌꞌa dandaatto gedenna qullaawu ayyaani woꞌmannohe gede atewa soyinoe.” 18 Hakkawoyintenni illesi aaninni omolcho lawannori uwi; isino galagale laꞌꞌa dandii. Hakkiinni kae cuuami; 19 qoleno sagale ite wolqa assiꞌri.

Mitu barri geeshsha Demaasqote heedhanno rosaano ledo keeshshi; 20 hakkawoyintenni xaadu mine, “Yesuusi Maganu Beettooti” yaanni sabbaka hanafi. 21 Sabbakanna macciishshitinori baalu lowo geeshsha maalaꞌlite togo yitu: “Kuni manchi Yerusaalamete konne suꞌma woshshitannore buuto qarrisannoha diꞌꞌikkino? Kawira dayinohuno insa amade* kakkalaanote roorrootiwa massara diꞌꞌikkino?” 22 Saaooli kayinni roore jawaatanni haꞌri; Yesuusi Buuraminoha* ikkinota ammansiissanno tajenni kulanni Demaasqote heedhanno Ayihudooti haadhe coyidhannore hoogganno gede assi.

23 Lowo barri gedensaanni Ayihudootu, Saaooli shitara gano gantu. 24 Isi kayinni gantino gano afi. Insa shitasira hasidhe hashshano barrano katamu waalchuwara seekkite agartu. 25 Konnira rosaanosi hashsha iso gimboolaho worte katamu huxxi maskoote widoonni qolte dirrissu.

26 Yerusaalame iilliti, rosaanonniwa gamba yaate woꞌnaali; insa kayinni Yesuusi rosaancho ikkinota ammantinokki daafira baalunku waajjitusi. 27 Konnira Barnabaasi kaaꞌlisi; isi Saaooli haaꞌre soqqamaasinenniwa masse doogote Mootichu leellinosi gara, Mootichuno hasaawisinositanna Demaasqote Yesuusi suꞌminni waajjikkinni coyiꞌrino gara seekke kulinsa. 28 Saaoolino Yerusaalamete baxi gede haꞌramanninna* Mootichu suꞌminni waajjikkinni coyiꞌranni ledonsa heeꞌri. 29 Qoleno Girikete qaale coyidhanno Ayihudooti ledo hasaawanninna yekkeeramanni no; insa kayinni shitasira hasidhu. 30 Roduuwu konne coye affuti iso Qiisaariya haadhe dirritu; hakkiinni Xerseesi haꞌranno gede assitu.

31 Hatte yannara Yihudaho, Galiilahonna Samaariyaho noo songo baala keere afidhu; ammanatennino jawaattanni hadhu; Yihowa* waajjatenninna qullaawu ayyaani aanno shesho garinni heedhanno daafira kiironsano lexxitanni hadhu.

32 Pheexiroosi base baala tuqanni Liida yinanniwa heedhanno qullaawootiwano dayi. 33 Hakkiicho sette diro woꞌma daallasaho goxe heeꞌrannoha Eniyaasi yinanniha laanshaawino mancho afi. 34 Pheexiroosino, “Eniyaasi, Yesuusi Kiristoosi hursannohe. Gotti yite daallasakki biddi assiꞌri” yiisi. Isino hakkawoyintenni kai. 35 Liidahonna Saarooni Xawira heedhannori baalu iso laꞌuti Mootichunniwa higgu.

36 Iyyoophe yinanniwa mitte Xaabita yinanni rosaancho no; suꞌmise tiro “Dorqa”* yaate. Ise woꞌmanka woyite dancha looso loosanna buxane kaaꞌla baxxanno. 37 Ikkollana hatte yannara ise dhiwante reyitu. Mannuno reeshsha hayishshe minu aana minnoonni mine wori. 38 Liida Iyyoophete mule ikkitino daafira, rosaano Pheexiroosi hakko katamira noota macciishshite, “Eeggatena keeshshittokki rakke amonke” yite lame manna sokku. 39 Pheexiroosino kae ledonsa dayi. Hakkira iillita, minu aana minnoonni mini iimira fushshitusi; gunnootu baalu Pheexiroosi doyisse wiꞌlanni Dorqa ledonsa noo yannara gantino uddanna leellishisi. 40 Pheexiroosino manna baala gobbara fushshe guluphe huuccatto assiꞌri. Hakkiinni alba reeshshunniwa hige, “Xaabita, kai!” yii. Iseno ille faꞌnitu; Pheexiroosi laꞌuti kaꞌe ofoltu. 41 Isino angasinni amade kayisise; gunnootanna wole qullaawoota woshshe Xaabita lubbote noota leellishinsa. 42 Kuni duduwi Iyyoophe baala tuqi; lowo mannino Mooticha ammani. 43 Pheexiroosi, Iyyoophe katamira Simooni yinannihu goga duuganno manchi mine lowo barra keeshshi.

10 Qiisaariyaho Ixaaliyunnite olantote gaamo* giddo Qornelewoosi yinannihu mittu olantote hajajaanchi* no. 2 Isi minisi manni baalu ledo Maganoho laalaatannohonna Magano waajjanno manchooti; qoleno buxanete danchare assannohonna woꞌmanka woyite Magano eeggifate huucciꞌrannoho. 3 Barrihunni honse saate balla mittu Maganu sokkaasinchi isiwa daanna ajuujatenni xunse lai; sokkaasinchuno, “Qornelewoosi!” yee woshshisi. 4 Qornelewoosino lowo geeshsha mase sokkaasincho kechi yee laꞌꞌanni, “Mooticha, maati?” yee xaꞌmi. Isino togo yiisi: “Huuccattokkinna buxanete assootto danchumma qaagantara Maganunniwa iillitino. 5 Konnira xa manna sokke Pheexiroosi yinanniha Simooni woshshiꞌri. 6 Isi baaru mule minu noosihu Simooni yinannihu goga duuganno manchi mine wosinchimma ofolle no.” 7 Hasaawisisi sokkaasinchi isiwiinni haꞌrita bayichonkonni soqqamaanosi giddonni lame manna hattono mulesi soqqantannori giddonni mitto Magano waajjanno olamaancho woshshe, 8 baalankare kulinsahu gedensaanni insa Iyyoophe soyi.

9 Layinki barra sonkoonni manni katama iilla rahe heeꞌreenna Pheexiroosi lee saate balla huuccatto assiꞌrara minu guunxo fuli. 10 Ikkollana lowo geeshsha hudiꞌrino daafira sagale ita hasiꞌri. Sagale worranni heeꞌneenna ajuuja lai; 11 gordu faꞌnameenna jawa hocco lawannorichi shoolenta qacce amandeenna uullara dirranna lai; 12 konni hocci aana duuchunku gariti shoole lekka afidhinoti uullate aana heedhanno saadanna godowunni haꞌranno kalaqami hattono iimi cea no. 13 Hakkiinni, “Pheexiroosi, kaꞌe gorrite iti” yitanno huuro macciishshi. 14 Pheexiroosi kayinni, “Mooticha, horonta hatto diasseemmo; korkaatuno lagaawinorenna battaawinore horo ite diegennoommo” yii. 15 Wona huuro xaano layinkimeeshsho, “Maganu keereensinoha ati battaawinoho yaa aguri” yitannasi macciishshi. 16 Kuni coyi sase hige ikkihu gedensaanni hakkawoyintenni hakkonne hocco lawannoricho gordu iimira haaꞌni.

17 Pheexiroosi ajuujate tiro maatiro afa hooge gurchaawe heeꞌreenna, Qornelewoosi soyino manni Simooni mine xaꞌmisiise daye nafara uurre no. 18 Hakkiinni woshshite Pheexiroosi yinannihu Simooni wosinimma daye hakko nooronna teꞌee xaꞌmitu. 19 Pheexiroosi laino ajuuja daafira heeshshi gotti asse hedanni heeꞌreenna ayyaanu togo yiisi: “Kuneeti sasu manni hasanni noohe. 20 Insa soommohu aneetina mittoreno huluullamittokkinni kaꞌe dirrite ledonsa haꞌri.” 21 Pheexiroosino dirre mannootunniwa mare, “Kuneeti hasidhinanni heedhinoonnihu aneetina mayira hassinoonnie?” yiinsa. 22 Insano togo yitu: “Ninke atewa soyinohu Qornelewoosi yinanniho olantote hajajaanchooti; isi Ayihudete manni baalu suꞌmasi danchatenni kayisannoho, keeraanchohonna Magano waajjanno manchooti; ate minisira woshshiꞌre yaattosire macciishshanno gede Maganu mittu qullaawu sokkaasinchisi widoonni biddishsha uyinosi.” 23 Pheexiroosino insa minira eesse wosinsinsa.

Layinki soodo kae ledonsa haꞌri; Iyyoophete heedhannori mitu roduuwino ledosi hadhu. 24 Layinki barra Qiisaariya iilli. Qornelewoosino fiixasinna muli jaallasi gamba assiꞌre insa agare no. 25 Pheexiroosi minira iillita Qornelewoosi isiwa shiqqi yee lekkasira uwe kumbuulisi. 26 Pheexiroosi kayinni, “Gotti yii; anino ate gedee manchootilla” yee amade kayisisi. 27 Isi ledo hasaawanni minira eiti, gamba yee nooha lowo manna afi. 28 Hakkiinni togo yiinsa: “Mittu Ayihudichi wole daga wido ikkino manchiwa aanara woy shiqara seeru fajjannokkita seekkitine affinoonni; ikkollana Maganu mitto manchono lagaawinoho woy battaawinoho yaa hasiissannoekkita leellishinoe. 29 Konnira woshshinieta mittoreno xiixamummokkinni dayommo. Xa mayira woshshiishshinoonniero kulleꞌꞌe.”

30 Qornelewoosino togo yii: “Shoolu barrira albaanni tenne yannara barrihunni honse saatenni mineꞌya huuccatto assiꞌranni heeꞌreenna, bilicci yitanno uddano uddiꞌrinohu mittu manchi hedeweelcho albaꞌyaanni uurre 31 togo yii: ‘Qornelewoosi, Maganu huuccattokki macciishshinohe; buxanete assootto danchummano Maganu albaanni qaagantinohe. 32 Konnira manna Iyyoophe sokke Pheexiroosi yinanniha Simooni woshshiꞌri. Kuni manchi baaru mule minu noosihu Simooni yinanni manchi mine wosinchimma ofolle no.’ 33 Anino bayichonkonni atewa manna soommo; atino dancha dayotto. Konnira, xa ninke baalunku Yihowa* coyiꞌratto gede hajajinohere baala macciishshinammora Maganu albaanni gamba yinoommo.”

34 Hatte yannara Pheexiroosi togo yee coyiꞌri: “Halaalinta Maganu mallaadannokkita xa buuxoommo; 35 aye gosa widono ikkiro, Maganu waajjannosihanna gara ikkinore assanno mancho anga fane haaꞌranno. 36 Maganu Yesuusi Kiristoosi widoonni Israeelete oosora keerunniha dancha duduwo kulate qaalesi soyinonsa; Yesuusi baalunku Mootichaati. 37 Yohaannisi cuuamate daafira sabbakihu gedensaanni Galiilunni kayise Yihudu gobba baalate hasaamboonni hajo affinoonni. 38 Hasaamboonnihuno Naaziretete Yesuusi daafiraati. Maganu iso qullaawu ayyaaninni buurinosi; qoleno wolqa uyinosi; Maganu ledosi noo daafira dancha coye assanninna Daawuloosi amade waadannonsare baala hursanni gobba baala tuqino. 39 Isi Ayihudootu gobbaranna Yerusaalamete assino coyira baalaho ninke naqaashshete; insa kayinni haqqaho* sutte shitinosi. 40 Maganu iso sayikki barra kayise mannaho leellanno gede assino; 41 ikkollana leellinohu baalunku mannira ikkikkinni Maganu balaxe doodhino farciꞌraasinera yaano reyotenni kaihu gedensaanni ledosi intoommoriranna angoommorira ninkeraati. 42 Qoleno Maganu iso nooriranna reyitinorira yoo yaanno gede doorinosita mannaho sabbankeemmo gedenna seekkine farciꞌneemmo gede hajajinonke. 43 Iso ammanannohu baalu suꞌmisinni cubbisira maaro afiꞌrannota masaalaano baala isi daafira farcidhino.”

44 Pheexiroosi tenne daafira coyiꞌranni heeꞌreenna, konne qaale macciishshanni noo manni baalu aana qullaawu ayyaani dirri. 45 Pheexiroosi ledo dagginori barcintino ammanaasine* dagate wido ikkino mannira qullaawu ayyaani elto dirritino daafira dhagge assidhu. 46 Dhagge assidhinohu manni qaalinni* coyidhannanna Magano guwisidhanna macciishshitino daafiraati. Hakkiinni Pheexiroosi togo yii: 47 “Ninkente gede qullaawa ayyaana adhinoha konne manna wayinni cuuamannota hoolansara dandaannohu nooni?” 48 Hatto yee kae Yesuusi Kiristoosi suꞌminni cuuantanno gede hajajinsa. Hakkiinni Pheexiroosi ledonsa shiima barra keeshshanno gede huuccidhusi.

11 Yihudaho heedhanno soqqamaasinenna roduuwi, dagano Maganu qaale adhitinota macciishshitu. 2 Konnira Pheexiroosi Yerusaalame dayita barcimate seera agadhitannori mishshusi.* 3 “Barcintinokkiri minira eꞌe insa ledo sagale mayira ititto?” yitusi. 4 Hatte yannara Pheexiroosi togo yee coye xawise kulinsa:

5 “Iyyoophete katamira huuccatto assiꞌranni heeꞌre ajuuja laoommo; mittu jawa hocco lawannorichi shoolenta qacce amandeenna gordunni dirre anewa dayi. 6 Konne coye seekke laummo woyite, baattote aana heedhannota shoole lekka afidhino saada, dubbu moyicho, godowunni haꞌranno kalaqamanna iimi cea afummo. 7 Qoleno ‘Pheexiroosi, kaꞌe gorrite iti!’ yitanno huuro macciishshummo. 8 Ani kayinni ‘Mooticha, horo hatto diasseemmo; korkaatuno lagaawinorinna battaawinori horonta afiiꞌyara eꞌꞌe diegennino’ yuummo. 9 Layinkimeeshsho gordunni daggino huuro, ‘Maganu keereensinoha ati battaawinoho yaa aguri’ yitue. 10 Kuni coyi sase hige ikkihu gedensaanni, baalunku coyi galagale gordu iimira higi. 11 Hatte saatera, Qiisaariyunni anewa sonkeenna dayinohu sasu manni ninke heeꞌnoommo minira iilli. 12 Hatte yannara qullaawu ayyaani mittoreno huluullamummokkinni ledonsa haꞌreemmo gede kulie. Kuri lewunku roduuwino ledoꞌya hadhu; hakkiinni manchu minira eꞌnummo.

13 “Isino minesi sokkaasinchu uurre nooha lainotanna togo yiinosita kulinke: ‘Manna Iyyoophe sokke Pheexiroosi yinanniha Simooni woshshiꞌri; 14 isino atinna minikki manni baalu gato afidhinanni gara kulannohe.’ 15 Ani coyiꞌra hanafummota, qullaawu ayyaani umo ninke aana dirrinte gede insa aanano dirri. 16 Hatte yannara, ‘Yohaannisi wayinni cuuino; kiꞌne kayinni qullaawu ayyaaninni cuuantinanni’ yaanni Mootichu coyiꞌranno qaali qulli yiie. 17 Ikkina Maganu, Mooticha Yesuusi Kiristoosi ammannoommorira ninkera uyinota hattee elto insarano uyina, Maganu hedinore wonshannota hoolammora* ani ayeti?”

18 Insa konne coye macciishshituti coyiꞌrama agurtu;* qoleno, “Hatto ikkiro Maganu dagateno maaro eꞌe heeshsho afidhanno gede faro faninonsa yaate” yitanni Magano guwissu.

19 Isxifaanoosi shinihu gedensaanni kalaqamino qarrinni billaallitino rosaano Finqe, Qophiroosinna Antsookiyu geeshsha hadhino; qaale kultannohu kayinni Ayihudootaho callaati. 20 Ikkollana insa giddonni mitu Qophiroosinna Qereenu manni Antsookiya dagge, Girikete qaale coyiꞌranno manna hasaawissanni Mootichu Yesuusiha dancha duduwo kultunsa. 21 Yihowano* ledonsa noo daafira, batinyu manni ammanaasine ikke Mootichunniwa higi.

22 Insa duduwi Yerusaalamete noo songo iilli; hakkiinni songo Barnabaasi Antsookiya sokku. 23 Isi hakkira iilliti Maganu rosaanote uyino elto lae lowo geeshsha hagiidhi; baalunku woꞌmu wodaninni kaajjite Mootichaho ammanante heedhanno gedeno jawaachishinsa; 24 isi qullaawu ayyaani woꞌminosihonna kaajjado ammana noosiho dancha manchooti. Lowo mannino Mooticha ammani. 25 Konnira isi Saaooli hase xaadara Xerseesi haꞌri. 26 Iso afihu gedensaanni haaꞌre Antsookiya abbi. Hakkiinni mitto diro woꞌma songote ledo mitteenni gamba yitanni lowo manna rosiissu; Maganu uyino biddishshi garinni rosaano umo “Kiristaana” yine woshshinoonnihu Antsookiyahooti.

27 Hatte yannara masaalaano Yerusaalametenni Antsookiya dirritu. 28 Insa giddonni mittu Agaaboosi yinanni manchi kae, uulla woꞌmate aana lowo hude ubbannota qullaawu ayyaaninni masaali; tini masaalo Qelaawudewoosi yannara woꞌmitino. 29 Konnira rosaano mittu mittunku wolqansa assitu deerrinni Yihudaho heedhanno roduuwira mitore fushshite sokkara* murcidhu; 30 gamba assitinoreno Barnabaasinna Saaooli anga worte cimeeyyete sokku.

12 Hatte yannara Moote Heroodiisi songote giddonni mito mito beebba assiꞌri. 2 Yohaannisi rodoo Yaaqoobi bisetenni shii. 3 Tini Ayihudoota hagiirsiissinota afiti, Pheexiroosino amandanni gede assi. (Kuni ikkinohu Timu Ayyaani* yannaraati.) 4 Iso amade usuru minira eesse, shoole shoole ikkite shoole badonni agartanno olantora sayise uyi; hatto assinohu Faasiku Ayyaani saihu gedensaanni mannu albira shiqishara* hedeeti. 5 Konni garinni Pheexiroosi usuru minira eessini; songo kayinni isi daafira Magano eeggifatte huuccitanni no.

6 Heroodiisi gaꞌa gede mannu albira shiqishara hede heeꞌreenna, Pheexiroosi hakko hashsha lame olanto mereero lame sansalatenni usurreenna goxe no; waalchoho noo agaraasineno usuru mine agarte no. 7 Ikkollana hatte mereero Yihowa* sokkaasinchi daye uurri; Pheexiroosi usurame noo kifilera xawaabbu xawi. Sokkaasinchuno Pheexiroosi midaado kise goxinowiinni kayise, “Rakke gotti yii!” yiisi. Sansalateno angasinni uulla ubbu. 8 Sokkaasinchuno, “Uddanokki uddiꞌri;* caammakkino wodhi” yiisi. Pheexiroosino yiinosire assi. Hakkiinni “Aaniidi uddanokki uddidhe hoodeꞌya amo” yiisi. 9 Isino fule hoodesi haꞌri; ikkollana sokkaasinchu assanni noori addanka ikkanni noore dilawinosi. Isinni ajuuja laꞌꞌanni nooha lawinosi. 10 Umi agaraasinenna layinki agaraasine noowiinni saꞌe usuru mininni katama fullannihuwa siwiilu waalchiwa iillitu; waalchuno umisinni faꞌnaminsa. Fultuhu gedensaanni mitte doogo amadde hadhanni heedheenna sokkaasinchu hedeweelcho isiwiinni baxxi. 11 Pheexiroosino mayi makkanni nooro leellisita, “Yihowa* sokkaasinchosi soye Heroodiisi anganninna Ayihudootu ikkanno yite heddino coyi baaluwiinni gatisinoeta xa afoommo” yii.

12 Isi tenne huwatihu gedensaanni, Maarqoosi yinannihu Yohaannisi ama Maariyaami minira haꞌri; hakko lowo manni mitteenni gamba yee huuccatto assiꞌranni no. 13 Pheexiroosi gobbayidi waalcho ganganita Rooda yinanniti mitte soqqamaancho fantara martu. 14 Pheexiroosi huuro ikkitinota affuti, hagiirru batinyinni waalcho fantukkinni doddanni giddora higge Pheexiroosi waalchoho uurre noota kultu. 15 Insano, “Wodana difayyoottanso?” yituse. Ise kayinni isooti yite kaajjishshe kultunsa. Insano, “Ikkirono sokkaasinchosilla ikkanno” yitu. 16 Pheexiroosi kayinni gobba uurre waalcho ganganannilla no. Insano waalcho fante iso laꞌuti lowo geeshsha dhagge assidhu. 17 Isi kayinni cancitannokki gede angatenni malaatise kulinsahu gedensaanni, Yihowa* usuru mininni asse fushshinosi gara xawise kulinsa; qoleno, “Konne coye Yaaqoobiranna roduuwaho kulle” yiinsa. Hatto yiihu gedensaanni wolewa haꞌri.

18 Soodita olanto Pheexiroosi hiikka higinoro affinokki daafira masse jajjartu. 19 Heroodiisi Pheexiroosi hase hase hoogiti, olanto qorihu gedensaanni insa qorichinshanni gede hajaji; hakkiinni Yihudunni Qiisaariya haꞌre mite yanna geeshsha hakko keeshshi.

20 Heroodiisi, Xiroosinna Sidoonu mannira lowo geeshsha hanqe no.* Konnira insa hedonsa mitte assidhe isiwa dagge, mootete mini roorricha* Bilaasxoosi mootete ledo araarsannonsa gede huuccidhu. Hatto assitinohu gobbansa sagale afidhannohu mootete gashshooti giddonni ikkino daafiraati. 21 Mitto dinye amandoonni barra Heroodiisi gashshootu uddano uddiꞌre yoote barcimira ofolli; hakkiinni gamba yiino mannira coyiꞌri. 22 Gamba yiino mannino, “Tini Maganu huurooti ikkinnina mannunnita diꞌꞌikkitino!” yaanni kooci. 23 Heroodiisi Maganoho ayirrinye uyinokki daafira, hakkawoyintenni Yihowa* sokkaasinchi ganeenna daꞌmuule reyi.

24 Yihowa* qaali kayinni lexxanninna halaꞌlanni haꞌri.

25 Barnabaasinna Saaooli Yerusaalamete noo roduuwa kaaꞌlituhu gedensaanni galagalte higgu; Maarqoosi yinanniha Yohaannisino ledonsa haadhe daggu.

13 Antsookiyaho noo songora masaalaanonna rosiisaano no; insano: Barnabaasi, Nigeeri (hatto yaa “Kolishsho” yaate) yinannihu Siimiooni, Qereenichu Lukiyoosi, Galiilu qoqqowi gashshaanchi Heroodiisi ledo rosinohu Miinahenna Saaooliiti. 2 Insa Yihowara* soqqantanninna* xoontanni heedheenna qullaawu ayyaani, “Barnabaasinna Saaooli ani woshshoommonsa loosira baddeꞌꞌe” yii. 3 Insano xoontuhunna huuccatto assidhuhu gedensaanni anga aanaho wortunsa; hakkiinni haꞌrissunsa.

4 Barnabaasinna Saaoolino qullaawu ayyaani soyennansa Selewuuqiya dirritu; hakkiinni yowolo giddite Qophiroosi giddicho hadhu. 5 Salamiisi katama iillituti Ayihudootunnita xaadu minna eꞌe Maganu qaale kultu. Yohaannisino soqqamanni* noonsa.

6 Giddichote giddo qaccetenni qaccete geeshsha hadhuhu gedensaanni Phafoosi iillitu; hakkiicho Beriyasuusi yinanni Ayihudichinni xaaddu; kuni manchi kiilaanchohonna kaphu masaalaanchooti. 7 Isi Sergiyoosi Phaawuloosi yinannihu mittu hayyichu gashshaanchi* ledo no. Kuni gashshaanchi Maganu qaale macciishshate quqquxamino daafira, Barnabaasinna Saaooli isiwa woshshi. 8 Ikkollana kiilaanchu Eelmaasi (“Eelmaasi” yaa kiilaancho yaate) gashshaanchu tenne ammaꞌno widira higannota hoola hasiꞌre Barnabaasinna Saaooli giwi. 9 Hakkiinni Phaawuloosi yinannihu Saaoolira qullaawu ayyaani woꞌmeenna iso geeqe lae 10 togo yii: “Xagarronna bunshe baala giddokki batidhinohu Daawuloosi beetti, keeraanchimma baalate diini, suwashsho Yihowa* doogo shokkisha diaguratto? 11 Xa Yihowa* anga gantannohe; ballicha ikkatto; yannate geeshsha arrishshote xawaabba dilaꞌꞌatto.” Hakkawoyintenni guunjonna tunsichu illesi beeshsheenna haatate anga amade massagannosiha hasiꞌri. 12 Gashshaanchu Yihowa* daafira rosinore dhagge assiꞌre noo daafira, konne coye laiti Mooticha ammani.

13 Phaawuloosinna miillasi Phafoosinni kaꞌe baaru aana hadhanni Phinfiiliyaho nooha Pherge katama iillitu; Yohaannisi kayinni insawiinni baxxe Yerusaalame higi. 14 Insa kayinni hadhanni Phergenni kaꞌe Phisidiyaho nooha Antsookiya daggu. Hakkiinni Sambatu barra xaadu mine eꞌe ofoltu. 15 Mannu albaanni Seerunna Masaalaanote maxaaffa nabbambihu gedensaanni xaadu mini roorrooti, “Roduuwa, manna jawaachishannori coyidhinanniri nooro coyidhe” yitunsa. 16 Konnira Phaawuloosi kae angatenni malaatise togo yii:

“Kiꞌne Israeelenna Magano waajjitinanniri wolu manni macciishshe. 17 Konni Israeelete manni Magani annuwanke doorino; Gibitsete gobbara manni gobba manna ikkite noo yannarano gotti gotti assinonsa; jawaata cigilesinni hakkiinni fushshinonsa. 18 Halallano 40 ikkanno diro cincinonsa. 19 Kanaani gobbara heedhannota lamala gosa hunihu gedensaanni baattonsa insara ragisiisino. 20 Kuni coyi baalu ikkinohu mitu 450 diri giddooti.

“Hakkunni gedensaanni masaalaanchu Saamueeli yanna geeshsha daanyoota uyinonsa. 21 Yannate gedensaanni kayinni moote moohinsanninsa gede xaꞌmidhino; Maganuno Biiniyaami gaꞌre ikkinoha Qiisi beetto Saaooli 40 diri geeshsha moote asse uyinonsa. 22 Saaooli hoolihu gedensaanni Daawiti moohisinonsa; Maganu isi daafira togo yee farciꞌrino: ‘Giddoꞌya baxxinoha Isseyi beetto Daawiti afiꞌroommo; isi hasiꞌreemmore baala wonshanno.’ 23 Maganu eino qaali garinni, konni manchi sirchinni* Israeelete gatisaancho Yesuusa kayisino. 24 Yesuusi daara albaanni Yohaannisi Israeelete mannira baalaho cubbinsara maaro eꞌinota leellishate cuuantanno gede faajjete sabbakino. 25 Ikkollana Yohaannisi uyinoonnisi looso jeefisara rahe heeꞌre, duucha woyite togo yaanno: ‘Ane ayeti yitine heddinanni? Daanno yitine agartine heedhinoonnihu ane diꞌꞌikkoommo; ikkollana isi ane gedensoonni daanno; ani caammisi meqeerricho* tirate nafa diꞌꞌikkoommoho.’

26 “Roduuwa, Abirihaami sirchinni ilantinoonnirinna mereeronsa heedhinanniri Magano waajjitinanniri wolu manni, konne gatote qaale sonkoonnihu ninkeraati. 27 Yerusaalamete heeꞌranno manninna ammaꞌnote murrootinsa kayinni ayimmasi diaffino; ikkollana isi aana yoo yitu yannara sambatu kiiro huuro naggi assine nabbambannihu Masaalaano coyidhino qaali woꞌmanno gede assitino. 28 Yesuusa shinanni gede assannore mittoreno affinokkiha ikkirono, Philaaxoosi iso shiishiishanno gede wotto wortu. 29 Isi daafira borreessinoonniri baalu woꞌmanno gede assituhu gedensaanni haqqu* aaninni dirrisse madaartu. 30 Maganu kayinni reyotenni kayisinosi; 31 isino Galiilunni kayisse Yerusaalamete geeshsha ledosi hadhinorira lowo barra leellinonsa. Insano xa isi daafira mannaho farcidhanni no.

32 “Ninkeno Maganu annuwankera uyino hexxore kulannoha dancha duduwo dudumbanni heeꞌnoommoꞌne. 33 Maganu Yesuusa reyotenni kayise insara eino qaale, ninke oosonsara woꞌmunni woꞌma wonshino; kuni ikkinohu layinki faarsora, ‘Ati beettoꞌyaati; techo ani atera anna ikkoommohe’ yine borreessinoonni garinniiti. 34 Maganu, Yesuusa galagale horontanni sholannokki gede asse reyotenni kayisinosi; isi balaxe ‘Daawitira qaale eoommoha addaxxinanniha* ammanamino baxille leellisheemmoꞌne’ yee coyiꞌrino. 35 Wole faarsorano, ‘Ammanamino soqqamaanchikki sholara worte dilaꞌꞌatto’ yinoonni. 36 Daawiti lubbote noo geeshsha Maganoho soqqamanni* heeꞌrino; hakkunni gedensaanni reyenna annuwasi mule waammeenna sholino. 37 Maganu reyotenni kayisisihu Yesuusi kayinni disholino.

38 “Konnira roduuwa, cubboho maaro afiꞌnannihu isi widoonni ikkinota lallambanni heeꞌnoonniꞌneta affe; 39 Yesuusa ammanannoha baala isinni kainohunni sao dinoosiho yaa dandiinanni; Muse Seeri kayinni saoꞌne hoola didandiino. 40 Konnira, Masaalaanote maxaaffara togo yine coyiꞌnoonniri kiꞌnera iillannoꞌnekki gede qorophe: 41 ‘Kiꞌne qacifattinanniri laꞌe, maalaꞌle, baꞌe; aye manchi nafa xawise kuleennaꞌne ammantinannikkire kiꞌne yannara loosanni noommo.’”

42 Fulte hadhanni heedheenna mannu daanno Sambatano konni coyi daafira ledde kultannonsa gede huucciꞌri. 43 Xaadu mini songo billaallituhu gedensaanni, Ayihudootunna Ayihudete ammaꞌno widira higinohu Magano magansiꞌranno manni giddo batinyu Phaawuloosinna Barnabaasi hoode haꞌri; insano konne manna hasaawisse Maganu elto seekkite cuꞌmidhe heedhanno gede jawaachishshunsa.

44 Hakkiinni aane noo Sambata katamu manni giddo rooru Yihowa* qaale macciishshara mitteenni gamba yii. 45 Ayihudootu konne manna laꞌuti hinaasse giddo gooffe, Phaawuloosi coyiꞌrinore gibbe xonote qaale coyidhu. 46 Hatte yannara Phaawuloosinna Barnabaasi bashshi assitukkinni togo yitunsa: “Balanxe Maganu qaale kiꞌnera kula hasiissinonke; kiꞌne kayinni lashshi assitinoonnihuranna hegere heeshsho maltinoꞌnekki manna ikkitinoonnita kiꞌne umiꞌne yoo yiidhinoonni daafira xaate dagate sabbankeemmo. 47 Yihowano,* ‘Baattote qacce geeshsha gato ikkatto gede, dagate xawaabba asse dooroommohe’ yee hajajinonke.”

48 Dagate wido ikkitinori tenne macciishshituti lowo geeshsha hagiidhite Yihowa* qaale ayirrissu; hegere heeshshowa massannohu suwashshu wodani noonsari baaluno ammanaasine ikkitu. 49 Qoleno Yihowa* qaali hakko qooxeessira noo gobba baala tuqi. 50 Ayihudootu kayinni ammaꞌnonsara laalaatannoha ayirradda meentonna maccare ikkitinore katamu giddo heedhanno labballo kakkayisse, Phaawuloosinna Barnabaasi qarrissu; qoqqowinsannino fushshite shorritu. 51 Insano lekkansa buko gangaꞌnite Iqooniyooni hadhu. 52 Rosaanoteno hagiirrunna qullaawu ayyaani woꞌminsa.

14 Phaawuloosinna Barnabaasi Iqooniyooni noohu Ayihudennihu xaadu minira eꞌu; insa hakko dancha gede sabbakkino daafira, lowo Ayihudootinna Girikooti ammaꞌnitu. 2 Ikkollana ammantinokki Ayihudooti dagate wido ikkino manna* kakkayisse roduuwa gibbanno gede assitu. 3 Konnira insa Yihowa* uyinonsa silxaanenni mittoreno bashshi assitukkinni coyidhanni hakko lowo yanna keeshshitu; Maganuno insa widoonni dhaggenna maalale loosantanno gede asse, eltonnihu qaalisi halaalaancho ikkinota leellishi. 4 Ikkollana katamu giddo noo manni lamewa garo baxxe gamu Ayihudootu widira, gamu qole soqqamaasinete widira higi. 5 Dagate wido ikkino manninna Ayihudootu, gashshaanonsa ledo waaddansaranna kinnatenni awwaaltansara kaꞌu yannara, 6 Phaawuloosinna Barnabaasi tenne macciishshite Lisxiranna Derbe yinannita Liqaooniyu katammanna qooxeessaho noo gobba xooqqu. 7 Hakkiichono dancha duduwo dudubbu.

8 Lisxiraho mittu lekka naafino manchi ofolle no. Isi ilami yannanni kayise naaficha ikkino daafira lekkatenni horo haꞌre diegennino. 9 Kuni manchi Phaawuloosi coyiꞌranna macciishshanni no. Phaawuloosino mancho seekke laiti hursitanno geeshshi ammana noosita afe 10 qoonqosi naggi asse, “Gotti yite lekkakkinni uurri” yiisi. Manchuno kubbe kae lekkatenni haꞌri. 11 Mannu Phaawuloosi assinore laiti Liqaooniyu qaalinni, “Maganna manna labbe ninkewa dirritino!” yee canci. 12 Insa Barnabaasi Zuusi, Phaawuloosi kayinni roore anga coyiꞌranni noohu iso ikkino daafira Hermesi yite woshshitu. 13 Katama eꞌnanniwa Zuusi galmi no; hakko galmi kakkalaanchi boottanna daraaro haaꞌre katamu waalchiwa daye, mannu ledo Phaawuloosiranna Barnabaasira kakkalo kakkalara hasiꞌri.

14 Ikkollana soqqamaasinchu Barnabaasinna Phaawuloosi tenne macciishshituti, uddanonsa darte doddanni mannu mereerira eꞌe qoonqonsa naggi assite togo yitu: 15 “Ayiddeꞌya konne coye assitinannihu mayiraati? Ninkeno kiꞌnente gede mannahonna laanfe noonkereeti. Dancha duduwo dudumbanni heeꞌnoommoꞌnehu konne haafa coye agurtine gordonna baatto, baaranna giddonsa noore baala kalaqinohu heeshshote Maganiwa higginanni gedeeti. 16 Isi albi yannara daga baala hasidhu doogo hadhara fajjino; 17 qoleno dancha coye asse isi hiittoo Maganootiro leellishino; gordunni xeena aannoꞌne; gatiꞌneno yannasira batiꞌra laalcho aannoꞌne gede assanno; sagaletenninna hagiirrunni wodanaꞌne kassi assanno.” 18 Tenne baala kulte heedheennanni mannu qarrisinonsa daafira, kakkalo kakkaltannonsakki gede hooltinohu lowo daafurinniiti.

19 Ikkollana Ayihudootu Antsookiyunninna Iqooniyooninni dagge manna kakkayisse Phaawuloosi kinnatenni gantuhu gedensaanni, reyinoha laweennansa goshooshshe katamu gobbaanni fushshitu. 20 Rosaano dagge doyissite mulesi uurrituta kayinni gotti yee, kae katama ei. Layinki soodo Barnabaasi ledo Derbe katama haꞌri. 21 Hakko katamira dancha duduwo dudubbe lowo manna rosaano assituhu gedensaanni, Lisxira, Iqooniyooninna Phisidiyu Antsookiya higgu. 22 Insa hakkiicho, “Maganu Gashshoote eate lowo qarri giddoonni saꞌꞌa hasiissannonke” yitanni rosaano* ammanatenni kaajjite heedhanno gede jawaachishshunsa. 23 Qoleno mitte mittente songora cimeeyye shoontunsa; xoonte huuccatto assidhuhu gedensaanni, ammantinohu Yihowa* towaatannonsa gede insa isira eeggo uyitu.

24 Hakkiinni Phisidiyu widoonni higge Phinfiliya daggu; 25 Pherge yinanniwa qaale kultuhu gedensaanni Ataaliya dirritu. 26 Hakkiinni kaꞌe yowolotenni Sooriyu Antsookiya hadhu; Phaawuloosinna Barnabaasi xa umo fushshitino looso Maganu eltonni eeggo uyinoonninsahu hakkooti.

27 Hakkira iillituti songo gamba assite Maganu insa widoonni loosinoha lowo loosonna dagate ammanate waalcho fanino gara odeessitunsa. 28 Hakkiicho rosaanote ledo lowo yanna keeshshitu.

15 Mitu manni Yihudunni Antsookiya dirre, “Muse Seeri garinni barcima hoogginiro digattinanni” yaanni roduuwa rosiisa hanafi. 2 Phaawuloosinna Barnabaasi hakko coyi* daafira konni manni ledo lowo geeshsha heewisantu; konnira Phaawuloosinna Barnabaasi Yerusaalame marte wolu boodu manni ledo konne coye soqqamaasinetenna cimeeyyete hasaabbanno gede malli.

3 Konnira songo geegiissitunsahu gedensaanni Finqenna Samaariyu widoonni higge saꞌe, dagate wido ikkino manni Maganunniwa higino gara xawisse kultunsa; roduuwu baaluno tenne macciishshituti lowo geeshsha hagiidhitu. 4 Yerusaalame iillituta hakko noo songo, soqqamaasinenna cimeeyye anga fante haadhunsa; Phaawuloosinna Barnabaasino Maganu insa widoonni assinoha batinye coye odeessitunsa. 5 Ikkollana Farisootu widinni ammanaasine ikkinohu mitu manni ofollinowiinni kae, “Konne manna barcinshiishanna Muse Seera agadhanno gede hajaja hasiissanno” yii.

6 Konnira soqqamaasinenna cimeeyye tenne hajo daafira hasaabbara songitu. 7 Coyi goola ikkihu gedensaanni* Pheexiroosi kae uurre togo yiinsa: “Roduuwa, daga danchu duduwi sokka ane afiinni macciishshite ammantanno gede, Maganu balaxe kiꞌne mereerinni ane doorinoeta seekkitine affinoonni. 8 Mannu wodanita afino Magani ninkera assinte gede insarano qullaawa ayyaana ee haaꞌrinonsata leellishino. 9 Ammanansanni kainohunni wodanansa keereensino ikkinnina ninkenna insa mereero horonta badooshshe diworino. 10 Ikkina annuwankeno ninkeno duqqa dandiinoommokki qambara rosaanote haxora duhisiissine Magano mayira jiffinanni? 11 Ninke kayinni ganteemmohu Mootichu Yesuusi eltonni ikkinota ammanneemmo; insano tenne ammantanno.”

12 Hatte yannara gamba yite noori baalu sammi yitu; Barnabaasinna Phaawuloosi Maganu insa widoonni dagate mereero loosinota batinye dhaggenna maalale odeessitanna macciishshitu. 13 Insa coyidhe kaꞌuhu gedensaanni Yaaqoobi togo yii: “Roduuwa, hanni macciishshe. 14 Maganu dagate mereerinni suꞌmisinni woshshamanno manna gamba assiꞌrate, mite yee alba insawa higino gara Siimiooni* seekke odeessino. 15 Togo yine borreessinoonnihu Masaalaanote qaalino tenne ledo sumuu yaannoho: 16 ‘Konni gedensaanni wirro hige, uwinoha Daawiti dunkaana* galagale kayiseemmo; diigaminoha gatamare uurriseemmo; 17 hatto asseemmohuno gatino manni daga baalate giddonni dayinohu suꞌmiꞌyanni woshshamino manni ledo Yihowa* woꞌmu wodaninsanni hasiꞌranno gedeeti yee coyiꞌrino, konne coye assanni noohu Yihowa;* 18 kuni biꞌre hundinni kayinse anfoonni coyeti.’ 19 Konnira ane hedo gede ikkiro, dagate widinni Maganunniwa higgannore qarrisa hoongummoro woyyate; 20 hatteentenni kaphu magannanni battaawino coyiwiinni, foorretewiinni,* qalxante reyitino saada* maaliwiinninna mundeetewiinni xeertidhanno gede borreessinonsa. 21 Korkaatuno hundi warinni kayisse, katamma baalate sambatu kiiro xaadu minna giddo qoonqonsa naggi assite, Muse maxaafa nabbabbanni tenne maxaaffa giddo borreessinoonnire sabbakkannori no.”

22 Hakkunni gedensaanni soqqamaasinenna cimeeyye songo woꞌmate ledo Phaawuloosinna Barnabaasi mereerinsanni dooramino manni ledo Antsookiya sokkara maltu. Roduuwu mereero albisa ikkitinore Barsaabaasi yinanniha Yihudanna Silaasi sokku. 23 Togo yite borreessite insa anga worte sokku:

“Ninke roduuwiꞌne, soqqamaasinenna cimeeyye, Antsookiyaho, Sooriyahonna Kilqiyaho heedhinanniri dagate wido ikkitinoonni roduuwi, keere heedhinoonni? 24 Mereerinkenni mitu ninke hajanjummokkinni dagge coyidhannorinni qarra qaltinoꞌnetanna hembeeltaꞌnera* woꞌnaaltanni noota macciishshinoommo; 25 konnira manna doorre lubbora banxeemmo roduuwinke Barnabaasinna Phaawuloosi ledo insa kiꞌnewa sonkammora mitto afoo ikkine malloommo; 26 lamunku Mootichinke Yesuusi Kiristoosi suꞌmira yite heeshshonsa* sayisse uyitinoreeti. 27 Borreessinoommoꞌne coye afuunni ledde kultannoꞌne gede Yihudanna Silaasi sonkoommo. 28 Konnira aane nooha hasiisanno coye agurranna wole duha leda hooganke qullaawu ayyaaniranna ninkera dancha labbinonke: 29 Kaphu magannara kakkalloonni coyiwiinni, mundeetewiinni, qalxante reyitino saada* maaliwiinninna foorretewiinni* xeertidhe. Kuri coyibbawiinni xeertidhine heedhiniro heeshshoꞌne seekkanno. Keeru kiꞌne ledo ikko!”*

30 Kuni manni hakkiinni haꞌrihu gedensaanni Antsookiya dirri; hakkiicho rosaano baala gamba assite sonkoonnita borrote sokka uyitunsa. 31 Hattenne borro nabbabbuhu gedensaanni afidhino jawaantenni lowo geeshsha hagiidhitu. 32 Yihudinna Silaasino masaalaano ikkitino daafira, lowore coyidhe roduuwa jawaachishshu; hattono kaajjishshu. 33 Hakkiicho shiima yanna keeshshituhu gedensaanni sokkunsariwa higganno gede roduuwu keerunni geegiissitunsa. 34* —— 35 Phaawuloosinna Barnabaasi kayinni, wolu lowo roduuwi ledo Yihowa* qaaliha dancha duduwo rosiissanninna dudubbanni Antsookiyaho keeshshitu.

36 Shiimu barri gedensaanni Phaawuloosi Barnabaasi, “Yihowa* qaale dudumbummo katamma baalate heedhanno roduuwi noo gara afate amo galagalle marre towaantonsana”* yii. 37 Barnabaasi, Maarqoosi yinannihu Yohaannisi ledonsa haꞌrara murciꞌrino. 38 Phaawuloosi kayinni, Maarqoosi Phinfiliyaho agure haꞌrinonsa daafiranna loosoho ledonsa haꞌrinokki daafira xa ledonsa haꞌrara dihasiꞌrino. 39 Konnira mereeronsa lowo gibbo kaꞌeenna babbaxxitu; hakko daafira Barnabaasi Maarqoosi adhe yowolotenni Qophiroosi haꞌri. 40 Phaawuloosi kayinni Silaasi doodhi; roduuwuno Phaawuloosi Yihowa* eltora eeggo uyituhu gedensaanni isi hakkiinni kae haꞌri. 41 Songuwa jawaachishanni Sooriyunna Kilqiyu widoonni hige sai.

16 Hakkiinni Phaawuloosi Derbenna Lisxira haꞌri; hakkiicho mittu Ximootewoosi yinanni rosaanchi no; amasi ammantino Ayihuditteeti; annisi kayinni Girikichaho; 2 Lisxirahonna Iqooniyooni heedhanno roduuwi Ximootewoosi danchumma coyidhanno. 3 Phaawuloosi, Ximootewoosi ledosi adhe haꞌra hasiꞌrannota kuli; annisi Girikicha ikkinota mannu baalu afino daafira, hakko qooxeessira heedhanno Ayihudootira yee iso masse barcinshiishi. 4 Insa katammate giddoonni higge saꞌanni hakko heedhannori baalu Yerusaalamete noo soqqamaasinenna cimeeyye hasaabbe wortino wodho agadhitanno gede kultunsa. 5 Songuwano ammanatenni jawaattanni, kiironsano barru baala lexxitanni hadhu.

6 Qoleno qullaawu ayyaani Iisiyu qoqqowira qaale kultannota hoolinonsa daafira, Firgiyunna Galaatiyu widoonni higge saꞌe hadhu. 7 Miisiya dirrituti Biitiiniyu qoqqowo eꞌara woꞌnaaltu; ikkollana Yesuusi ayyaani difajjinonsa. 8 Konnira Miisiyu widoonni* higge saꞌe Xiroaasi dirritu. 9 Phaawuloosi hakko hashsha mittu Meqedooniyu manchi albasiinni uurre, “Meqedooniya dagge kaaꞌlinke” yee huucciꞌranna ajuujatenni lai. 10 Phaawuloosi tenne ajuuja laihu gedensaanni, Maganu dancha duduwo dudumbammonsara woshshinonke yine hende hakkawoyintenni Meqedooniya haꞌnammora kaꞌnummo.

11 Konnira Xiroaasinni yowolo giddine doogote uurrinummokkinni Samotiraaqe giddicho haꞌnummo; layinki soodo kayinni Neyapoliisi katama marrummo; 12 hakkiinni kaꞌne Filiphisiyusi iillinummo; Filiphisiyusi Meqedooniyu qoqqowira qara katamaati; kuni katami Roomu gashshooti anga nooho; hakko katamira shiima barra keeshshinummo. 13 Sambatu barra mannu huuccatto assiꞌrara gamba yaanno bayichooti yine hendoommowa katamu waalchi gobbaanni lagu qacce marrummo; hakkiicho ofolline gamba yiino meento hasaawinsummo. 14 Tiyaaxirooni kataminni dagginoti, duume xiillitte uddano hirtannotinna Magano magansidhannoti Liidiya yinanni mancho macciishshitanni no; ise Phaawuloosi coyiꞌranni noore wodanchitanno gede Yihowa* wodanase halashshe fanise. 15 Isenna minise manni cuuamihu gedensaanni, “Ane Yihowara* ammanantinote yitine heddinannieha ikkiro, daggine mineꞌya fooliishshidhe” yite eeggifattunke. Minisera eꞌneemmo gedeno wotto wortunke.

16 Mitto barra huuccattote dargira haꞌnanni heeꞌne battete ayyaaninni kiiltannote mitte soqqamaanchonni xaandummo. Ise kiilte mootoollasera lowo woxe gamba assitanno. 17 Tini mancho hoodenke hadhanni, “Kuni manni Woꞌmunkura Aliidi Magani borojjootaati; insa kiꞌnera gatote doogo dudubbanni nooꞌne” yitanni cancitu. 18 Ise lowo barra marro marro higge hatto yite cancitu. Konnira Phaawuloosi caaccaawe caaqqi yee lae hakko ayyaana togo yii: “Yesuusi Kiristoosi suꞌminni ise giddonni fulatto gede hajajeemmohe.” Battete ayyaanino hakkawoyintenni fuli.

19 Mootoollaseno abbitannonsa woxi gatinota affuti Phaawuloosinna Silaasi amadde goshooshshanni gashshaasinenniwa dikko massitu. 20 Hakkiinni insa roorrootunniwa haadhe hadhe togo yitu: “Kuri Ayihudooti katamanke lowo geeshsha cancishshanni no. 21 Qoleno ninke Roomu manni adhanna haꞌrunsa hasiissannonkekki bude rosiissanni no.” 22 Hakko noo manni baalu insara hanqe kai; roorrootuno uddanonsa mulqite kaꞌe dullunni gannanni gede hajajju. 23 Lowo geeshsha gantunsahu gedensaanni usuru minira eessite, agaraanchu insa seekke agaranno gede hajajju. 24 Agaraanchu hatto yine hajanjoonnisi daafira insa usuru mine giddoyidi kifile eesse lekkansa haqqaho qole biqe usuri.

25 Ikkollana hashshu taalootira Phaawuloosinna Silaasi huuccatto assidhanninna faarsotenni Magano guwisidhanni no; wolu usuranyino tenne macciishshanni no. 26 Hedeweelcho baatto shafanteenna usuru mini tenqe yii. Waalchuwano bayichonkonni faꞌnantu; usuranyu baalu sansalateno tidhantu. 27 Agaraanchu baqqi yaanno woyite usuru mini waalchuwa faꞌnante noota afe, usuranyu fule bainoha laweennasi isonoo shaara bise fushshiꞌri. 28 Phaawuloosi kayinni qoonqosi naggi asse, “Ninke baalunku kowiicho heeꞌnoommona umokki galaaffattooti!” yee coyiꞌri. 29 Agaraanchuno caabbicho abbisiisiꞌre dodanni giddora eꞌꞌe, qece yee huxiꞌranni Phaawuloosinna Silaasi albaanni diriire uwi. 30 Insa gobbara fushshe, “Mootoollaꞌya, gateemmo gede maa asso?” yii. 31 Insano, “Atino minikki mannino gattinannina Mooticha Yesuusa ammani” yitusi. 32 Hakkiinni isiranna minesi noo mannira baalaho Yihowa* qaale kultunsa. 33 Usuru mini agaraanchi hashsha hatte saatera masse madansa hayishshi. Hakkiinni isinna minisi manni baalu hakkawoyintenni cuuami. 34 Qoleno minisira masse hurbaate itisinsa; Magano ammanino daafira, isino minisi manni baaluno lowo geeshsha hagiidhi.

35 Soodita roorrootu, “Hakkoye manna tiri” yite kultasira olanto sokku. 36 Usuru mini agaraanchino sonkoonni sokka Phaawuloosira togo yee kuli: “Roorrootu manna sokke kiꞌne lamenka tirrona yitinona, xa fultine keerunni hadhe.” 37 Phaawuloosi kayinni togo yiinsa: “Ninke Roomu manna ikkine heeꞌneenna doogimale* mannu albaanni gante usuru minira eessitinonke. Xa kayinni mannu afikkinni maaxxe fushshite tuggankera hasidhino? Gimboommo, insa uminsa dagge fushshitonkena.” 38 Olantono konne coye roorrootaho marte kultu. Roorrootuno insa Roomu manna ikkitinota macciishshituti lowo geeshsha waajjitu. 39 Konnira dagge huuccidhunsa; usuru mininni haadhe fushshite katamunni fulte hadhanno gede ayirrinyunni xaꞌmidhu. 40 Insa kayinni usuru mininni fulte Liidiya minira hadhu; hakkiicho roduuwunni xaadde jawaachishshunsahu gedensaanni fulte hadhu.

17 Phaawuloosinna Silaasi Anfipholisinna Apholooniyu widoonni higge Ayihudennihu xaadu mini noowa Teselonqe daggu. 2 Phaawuloosino rosinonte gede xaadu minira ei; Qullaawa Borro yitannore kulanni sase sambata insa ledo hasaawi; 3 Kiristoosi qarraminotinna reyotenni kainoti hasiissinota ikkitinota xawisanninna taje shiqishanni, “Ani kulanni noommoꞌnehu kuni Yesuusi, isi Kiristoosiiti” yiinsa. 4 Konninni kainohunni insa giddo mitu ammaꞌnite Phaawuloosinna Silaasi wido ikkitu; Magano magansiꞌrannohu batinyu Girikete manninna wolu lowohu egennamino meentino hatto assi.

5 Ayihudootu kayinni hinaasse, loosiweelo dikkote doyanni hosannoha busha manna gamba assite gibbo kayisanno gede assitu; katamano cancishshu. Phaawuloosinna Silaasi gibbo kayisara gamba yiino mannira sayisse uyitara Yaasooni mine hiiqqite eꞌu. 6 Insa hakko hoogguti, Yaasooninna mito roduuwa goshooshshanni katamu gashshaanowa massite togo yitanni cancitu: “Gobba baala huntinori* kuri mannooti xa kune kawirano daggino; 7 Yaasoonino insa wosinimma adhino. Kuri mannooti baalu ‘Yesuusa yinannihu wolu moote no’ yitanni Qeesaari seerira finqilanno.” 8 Mannunna katamu gashshaano konne coye macciishshituti lowo geeshsha massu; 9 hakkiinni Yaasooninna wole roduuwa waasete woxe amadde haꞌrisse agurtu.

10 Hakkawoyintenni roduuwu Phaawuloosinna Silaasi hashsha Beeriya hadhanno gede assitu. Insano hakkira iillitanni heedhenni Ayihudootunnihu xaadu minira eꞌu. 11 Beeriyaho noo Ayihudooti Teselonqe noo Ayihudootinni roore wodana halaꞌladda ikkitino daafira, qaale lowo geeshsha hagiidhite adhitu; macciishshitino qaali halaale ikkinota buuxiꞌrate, Qullaawa Borro barru baala seekkite xiinxallitu. 12 Hakko daafira insa giddonni batinyu ammaꞌnitu; Girikennihu lowohu ayirraddu meentinna mitu labballino ammaꞌnitu. 13 Ikkollana Teselonqe heedhanno Ayihudooti Phaawuloosi Beeriyahono Maganu qaale duduwanni noota affuti manna kakkayissaranna cancishshara hakkira daggu. 14 Hakkawoyintenni roduuwu Phaawuloosi baaru qacce haꞌranno gede assitu; Silaasinna Ximootewoosi kayinni hakko gattu. 15 Phaawuloosi geegiissi manni iso masse Ateena iillishi; hakkiinni, ‘Silaasinna Ximootewoosi rakke anewa daggona’ yee Phaawuloosi xaamino xaansa haadhe agurte Beeriya higgu.

16 Phaawuloosi Ateenaho insa agare heeꞌre hakko katamira kaphu maganna batidhino gara lae lowo geeshsha caaccaawi. 17 Hakko daafira xaadu mini giddo Ayihudootunna Magano magansiꞌrannohu wolu manni ledo hattono barru baala dikkote xaadanno manni ledo hasaawa hanafi. 18 Efiiqoroosootahonna Isxoyikootaho yinanni hayyoole giddo mitu Phaawuloosi ledo heewisantu; wolootu kayinni, “Coyiꞌrammichu kuni mayyaanni no?” yitu. Mitootu qolte, “Anfoommokki maganna daafira duduwanni nooha lawanno” yitu. Hatto yitinohu Yesuusi daafiranna kaote daafira kulannoha dancha duduwo duduwanni noohuraati. 19 Konnira iso Ariyosifagoosi* yinanniwa massite togo yitusi: “Kuni rosiissanni noottohu haaru rosi maatiro kulattonke? 20 Korkaatuno ati coyidhanni noottohu mitu coyi ninkera maccate wosinchoho; hakko daafira kuni coyi maatiro kulinke.” 21 Ateenu manninna hakko heeꞌrannohu wole gobba manni* baalu, fooliishshote yannansa haaro coye kulanninna macciishshanni calla sayisa baxanno. 22 Phaawuloosino Ariyosifagoosi mereero uurre togo yii:

“Ateenu manna, wolu manninni roore kiꞌne baalunku coyira maganna waajjitinannire* ikkitinoonnita laoommo. 23 Coyi gedera, katamiꞌne giddo haꞌramanni heeꞌre magansidhinannire seekke laummo woyite, ‘Anfoonnikki Maganira’ yine borreessinoonniha kakkalote darga afoommo. Konne affinikkinni magansidhinanni heedhinoonniha ani egensiiseemmoꞌne. 24 Alamenna giddose noore baala kalaqino Magani, gordunna baattote Mooticha ikkino daafira mannu anga mintinote qullaawa minnara diheeꞌranno; 25 qoleno mannu baalunkura heeshshonna foole hattono duuchankare aannohu iso ikkino daafira, hooginosiri noohu gede mannu kaaꞌlo dihasiꞌranno. 26 Isi uulla woꞌmate aana heedhanno gede mannu gaꞌre baalanta mittu manchiwiinni kalaqino; yannano mure, mannu heeꞌranno dannano qase worino; 27 hatto assinohu mannu Magano hasiꞌranno gedeetinna seekke hasiꞌre afiꞌrannosi gedeeti; ikkollana isi ninke mittu mittunkuwiinni xeertiꞌrinoha diꞌꞌikkino. 28 Korkaatuno kiꞌne giddo mitu geewo geebbannori, ‘Ninkeno isi oosooti’ yite coyidhinonte gede, heeshsho afiꞌnoommohu, milli yineemmohunna heeꞌneemmohu isinniiti.

29 “Ninke Maganu ooso ikkinoommo daafira Maganu mannu hayyonninna ogimmanni culka, birranna kincho bonce seekkinoonni misile lawanno yine heda dihasiissannonke. 30 Konni albaanni mannu hambetenni assinoha hakkonne coye Maganu agure saino; xa kayinni base baalate heeꞌranno manni baalu maaro eanno gede kulanni no. 31 Korkaatuno doodhino manchi widoonni alame woꞌmate halaalu yoo yaara hedino; hedinore wonshateno barra murino; iso reyotenni kayise manna baalaho taje ikkannore uyino.”

32 Reyotenni kaꞌꞌate daafira coyiꞌranna macciishshituti mitootu haariintu; wolootu kayinni, “Konne coye wole woyiteno kulattonkena” yitusi. 33 Hakkiinni Phaawuloosi insawiinni haꞌri; 34 mitu manni kayinni isi wido hige ammaꞌni; ammaꞌni manni giddo Ariyosifagoosi yoo mini daanyi Diyonaasiyoosi, Demaariisi yinanni manchonna wolu manni no.

18 Hakkunni gedensaanni Phaawuloosi Ateenunni kae Qorontoosi katama dayi. 2 Hakkiicho Aqiila yinannihu Phaanxoosi gobba Ayihudichinni xaadi; isi minaamasi Phirisqilla ledo Ixaaliyunni mulella dayino; hakkira dayinohu Qelaawudewoosi Ayihudete manni baalu Roomunni fulanno gede hajajino daafiraati. Phaawuloosino insawa mari; 3 loosinsa mitto gara ikkino daafira,* minensa heeꞌre ledonsa loosiꞌri; loosinsano* dunkaana gowate. 4 Isi sambatu kiiro xaadu mini giddo Ayihudootunna Girikootu ledo hasaawanni ammansiise coyi leellannonsa gede assi.

5 Silaasinna Ximootewoosi Meqedooniyunni dagguta, Phaawuloosi gudisire qaale kulate loosira higi; Yesuusi addinta Kiristoosi ikkinota xawise kulanni Ayihudootaho farciꞌri. 6 Ayihudootu iso giwanna xona agura gibbuta uddanosi buko giggishshiꞌre togo yiinsa: “Mundeeꞌnera xaꞌmantinanniri kiꞌne umoꞌneeti. Ani dixaꞌmameemmo. Xaanni kayise daganniwa haꞌreemmo.” 7 Hakkiinni kae* Titoosi Iyyoosxoosi yinannihu Magano magansiꞌranno manchi minira haꞌri; konni manchi mini xaadu mini muleeti. 8 Xaadu mini roorrichi Qersiphoosi minisi manni baalu ledo Mooticha ammani. Dancha duduwo macciishshinohu batinyu Qorontoosi mannino ammane cuuami. 9 Mootichuno hashsha ajuujatenni Phaawuloosi togo yiisi: “Waajjitooti; coyiꞌra agurtooti; sammino yitooti. 10 Ani ledokki noommo daafira gawajjannohehunna miicannohehu diheeꞌranno; korkaatuno konni katami giddo lowo manni nooe.” 11 Konnira mereeronsa Maganu qaale rosiisanni hakkiicho mitto dironna lee agana keeshshi.

12 Gaaliyoosi, Akaayyu qoqqowo gashshe noo yannara* Ayihudootu halante Phaawuloosi aana kaꞌu; iso yoote dargira shiqishshe 13 togo yitu: “Kuni manchi mannu Magano seerimale doogonni magansiꞌranno gede ammansiisanni no.” 14 Ikkollana Phaawuloosi coyiꞌrara hedanni heeꞌreenna Gaaliyoosi Ayihudootaho togo yii: “Kiꞌne Ayihude, loosantino soꞌro woy jaddo heedhoommero coyeꞌne cince macciishsheemmo. 15 Ikkollana coyiꞌrantinanni heedhinoonnihu qaallate, suꞌmuwatenna seeriꞌne daafira ikkiro kiꞌnenni guxxe. Ani togoo coyira yoo yaa dihasiꞌreemmo.” 16 Hakkiinni insa yoote darginni fushshe haꞌrisi. 17 Hatte yannara xaadu mini roorricha Soostenisi amadde yoote dargi albaanni gantu. Gaaliyoosi kayinni togoo coyira anga wodha dihasiꞌranno.

18 Ikkollana Phaawuloosi hakko shiima barra keeshshihu gedensaanni roduuwa keerunni yee Phirisqillanna Aqiila ledo yowolo gidde Sooriya haꞌri. Xano noosi daafira Kinkiraoosi yinanniwa umo haranse haxiꞌri. 19 Efessooni iillituta insa hakko agure isi xaadu minira eꞌꞌe Ayihudootu ledo hasaawi. 20 Insa lowo yanna ledonsa keeshshanno gede huuccidhe agura gibbinosiha ikkirono, isi kayinni maahoyye diyiino; 21 Ikkollana roduuwa keerunni yee “Yihowa* yiiro wole yannara galagale dayemmona” yiinsa. Hakkiinni yowolo gidde Efessooni kataminni fule 22 Qiisaariya dirri. Mare* songo keere haaꞌre kae Antsookiya dirri.

23 Hakko shiima yanna keeshshihu gedensaanni, hakkiinni fule Galaatiyunna Firgiyu gobbara bayichunni bayicho haꞌranni rosaano baala jawaachishi.

24 Hatte yannara Iskindiriyaho ilaminohu mittu Aphiloosi yinanni Ayihudichi Efessooni dayi; isi dancha gede coyiꞌra dandaannohonna qullaawa borro seekke egennino manchooti. 25 Kuni manchi Yihowa* doogo rosinoho;* qoleno ayyaanunni laalaate* Yesuusi daafira gara ikkinore coyiꞌrannohonna rosiisannoho; ikkollana isi Yohaannisi sabbakanno cuuamare calla afino. 26 Isi xaadu minira eꞌꞌe bashshi assikkinni coyiꞌri; Phirisqillanna Aqiila isi coyiꞌranna macciishshituti, iso haadhe hadhe Maganu doogo isi afinohunni roorsite garunni xawisse kultusi. 27 Qoleno isi Akaayya haꞌra hasiꞌrino daafira roduuwu hakko heedhanno rosaano anga fante haadhannosi gede sokka borreessitu. Hakkiira iilliti Maganu eltonni ammanaasine ikkino manna lowo geeshsha kaaꞌli; 28 mannu albaanni iibbado giddonni coyiꞌranni, Yesuusi, Kiristoosi ikkinota Qullaawa Borro giddonni xawisanni Ayihudootu sodhinota kulinsa.

19 Aphiloosi Qorontoosi heeꞌreenna, Phaawuloosi baaruwiinni xeertidhe noo doogo widoonni hige Efessooni dirri. Hakkiicho mite rosaanonni xaade 2 “Ammantini woyite qullaawa ayyaana adhitinoonni?” yiinsa. Insano, “Qullaawu ayyaani noontawe macciishshine diegenninoommo” yite qoltusi. 3 Phaawuloosino, “Hiittoo cuuamalla cuuantinoonni?” yee xaꞌminsa. Insano, “Yohaannisi cuuama” yitu. 4 Phaawuloosino togo yiinsa: “Yohaannisi cuuinoti mannu maaro einota leellishshanno cuuamaati; isi mannaho ‘Ane gedensaanni daannoha Yesuusa ammanne’ yee kulino.” 5 Insano konne coye macciishshituti Mootichu Yesuusi suꞌminni cuuantu. 6 Phaawuloosi angasi insa aana worita qullaawu ayyaani dirrinsa; insano wole gobba qaalenna masaalo coyiꞌra hanaffu. 7 Insa xaphoomunni 12 manni geeshshaati.

8 Phaawuloosi xaadu minira eanni, mannu albaanni rosiisanninna Maganu Gashshooti daafira ammansiisanno garinni xawisanni sasu agani geeshsha bashshi assikkinni coyiꞌri. 9 Mitu mitu kayinni mokkookkite* Mootichu Doogo mannu albaanni mishshanni ammana gibbuta insawiinni agure haꞌri; rosaanono insawiinni bade haaꞌre haꞌre Xiraanoosi rosu mini hari giddo barru baala qaale kulinsa. 10 Phaawuloosi konne coye lamu diri geeshsha assanni keeshshi; konnira Iisiyu qoqqowi giddo heedhanno Ayihudootinna Girikooti baalu Mootichu qaale macciishshitu.

11 Maganuno Phaawuloosi widoonni dhaggeeffantanni maalale loosanni no; 12 Phaawuloosi biso kissino uddanonna shirrixe dhiwamino manniwa massinanni woyite mannu dhibbinsanni huranno; busha ayyaannano fultanno. 13 Ikkollana doyitanni agaaninte fushshitanno Ayihudooti giddo mitootu, mannuwiinni busha ayyaanna fushshate “Phaawuloosi sabbakannohu Yesuusi suꞌminni fulatto gede hajajeemmohe” yitanni Yesuusi suꞌma woshshate woꞌnaaltu. 14 Asqewa yinannihu mittu Ayihudennihu kakkalaanote roorrichiti lamala labballi oosono hatto assitanni no. 15 Bushu ayyaani kayinni, “Yesuusa egennoommo; Phaawuloosino afoommo; kiꞌne kayinni ayeootiyya?” yiinsa. 16 Hakkiinni bushu ayyaani amadinohu mittu manchi kubbe aanansa uwe wolqansara aleenni ikke baalanka qeeli; konnira madidhe gooffe hakko mininni mullootu fulte xooqqu. 17 Efessooni heedhanno Ayihudootinna Girikooti baalu tenne macciishshite lowo geeshsha waajjitu; Mootichu Yesuusi suꞌmino albinni roore ayirri. 18 Ammaꞌnitinori giddo batinyu assitinore maaxxukkinni dagge faajjete kultu. 19 Agaanintete wolqanni mito coye loosannohu batinyu manni maxaaffansa gamba asse abbe mannu baalu albaanni giiri; hatte maxaaffa waaga shallagguta 50,000 birru saante* ikki. 20 Konni garinni Yihowa* qaali lowo geeshsha halaꞌlanninna qeelanni haꞌri.

21 Kuni coyi ikkihu gedensaanni Phaawuloosi Meqedooniyunna Akaayyu widoonni hige Yerusaalame haꞌrara murciꞌri. Isi, “Hakkira marummohu gedensaanni Roomano haꞌra hasiissannoe” yii. 22 Konnira soqqantannosiri giddonni lame yaano Ximootewoosinna Erisxoosi Meqedooniya soyi; isi kayinni Iisiyu qoqqowira shiima yanna keeshshi.

23 Hatte yannara Mootichu Doogo daafira gaancu kai. 24 Korkaatuno Dimeexiroosi yinannihu mittu birra* daashshanno manchi Arxemiisi galmira birrunni misilla seekke ledosi loossannorira lowo woxe abbanno. 25 Dimeexiroosi insanna togoo looso loosannoha wole manna gamba asse togo yii: “Ayiddeꞌya affininte gede, ninke jiro afiꞌnoommohu konni loosinniiti. 26 Xa kayinni kuni Phaawuloosi yinanni manchi Efessooni katamira calla ikkikkinni Iisiyu qoqqowi giddo roore gobbuwara angatenni seekkinoonni maganna horonta maganna diꞌꞌikkitino yaanni lowo manna ammansiise hedonsa soorrinota laꞌinoonni hattono macciishshitinoonni. 27 Bushate busha kayinni, loosinke mishamannotano agurranna ayirrado magancho Arxemiisi galmi mullare ikke gataraati; Iisiyu qoqqowi baalahonna alame woꞌmate heeꞌranno manni magansiꞌrannote Arxemiisi ayirrinyino baꞌꞌaraati.” 28 Hakku manni konne coye macciishshiti lowo geeshsha hanqe, “Efessooni Arxemiisi ayirradote!” yaanni kooci.

29 Konnira katamu hembeelami; Meqedooniyunni dagginore Phaawuloosi ledo hadhanno miillasi yaano Gayiyoosinna Arisxirookoosi goshooshshanni mannu godoꞌle laꞌꞌanno darga tinte eꞌu. 30 Phaawuloosino mannu noowa ea hasiꞌrino; rosaano kayinni hooltusi. 31 Phaawuloosi jaalla ikkitinori mitu ayyaannanna godoꞌle qixxeessitannori nafa, godoꞌle leellinshanni base daye qarru giddora eannokki gede sokka sokke huuccitusi. 32 Gamba yiino mannira garu bainonsa daafira mittu wolere kuꞌu wolere yaanni canci; rooru manni isinni mayira gamba yiinoronni diafino. 33 Konnira mitootu Iskindiri mannu giddonni badde fushshituta Ayihudootu iso xiibbe albira sayissu; Iskindirino coye xawise kula hasiꞌrino daafira, mannu sammi yaanno gede angatenni malaatise kuli. 34 Ikkollana isi Ayihudicha ikkinota affuti baalunku mitteenni “Efessooni Arxemiisi ayirradote!” yitanni lame saate geeshsha cancitu.

35 Hakkunni gedensaanni katamunnihu qaru borreessaanchi manna sammi yaanno gede asse togo yii: “Efessooni manna, ayirrado Arxemiisi galmanna gordunni dirritinota misilese Efessooni katami agarannota afinokkihu nooni? 36 Tenne moromannohu dinona wodanaaꞌme; muddantine mittoreno assitinoonte. 37 Kuni abbitinoonni manni galmanke mulqiꞌrinoha woy maganchonke xoninoha diꞌꞌikkino. 38 Konnira Dimeexiroosinna ledosi noori birra daashshitannori kassassannohu heeꞌriro, yoo yinannihu barru no; gashshaanono noona marte hakkiicho coyiꞌranto. 39 Wolu kuꞌlitinannihu hakkiinni saino coyi nooꞌnero konne coye seeru songo laꞌꞌa hasiissanno. 40 Hakkunni kaꞌa techo ikkino coyira manna cancishshinoonni yineenna xaꞌmammeemmo; kuni canci mayira kaino yine xaꞌmineenna haaꞌne qolleemmori dino.” 41 Hatto yee kae songino manna haꞌrisi.

20 Cancu gaꞌlabbi yiita Phaawuloosi rosaano woshshiishe jawaachishinsahunna keerunni yiinsahu gedensaanni Meqedooniya haꞌri. 2 Saꞌꞌanno katammara heedhanno rosaano lowo geeshsha jawaachishanni Girike iilli. 3 Hakkiicho sase agana keeshshi; ikkollana yowolotenni Sooriya haꞌrara kae heeꞌre Ayihudootu gano gantinosi daafira hedinore agure Meqedooniyu widoonni hige higara kai. 4 Beeriyunni dayinohu Phayiroosi beetti Sophaxiroosi, Teselonqenni dagginori Arisxirookoosinna Sikonduusi, Derbenni dayinohu Gayiyoosi, Ximootewoosi hattono Iisiyu qoqqowinni dagginori Tikiqoosinna Xiroofimoosi ledosi no. 5 Insa balaxxe hadhe Xiroaasi agarte noonke; 6 ninke kayinni Timu Ayyaani* saihu gedensaanni, yowolo giddine Filiphisiyusinni kaꞌne ontu barri giddo insa noowa Xiroaasi iillinummo; hakkiicho lamala barra keeshshinummo.

7 Lamalate umi barra sagale intammora gamba yine heeꞌneenna, Phaawuloosi layinki soodo haꞌranno daafira gamba yiino mannira qaale kulanni hashshu taalooti geeshsha keeshshi. 8 Gamba yine heeꞌnoommohu minu aana minnoonni minira lowo caabbiyye no. 9 Phaawuloosi qaale kulanni keeshshita, maskootete aana ofolle nooha Awuxekiisi yinanniha mitto wedellicha mugichu amadisi; mugichu amadinosi daafira layinki fooqenni uwi; mannu mare kayisanno woyite reyino. 10 Hakkiinni Phaawuloosi dirre beettu aana gombisame iso hanqafe, “Lubbote noona cancitinoonte”* yii. 11 Phaawuloosi galagale minu aana minnoonni minira fule, mannu sagale itanno gede asse* isino iti. Hashsha hasaawanni gale hakkiinni kae haꞌri. 12 Beetto minira haadhe hadhu; reyotenni kaino daafirano lowo geeshsha sheshifattu.

13 Ninkeno markaawe giddine Phaawuloosi uyinonke biddishshi garinni balanxe Asoosi yinanniwa haꞌnummo; hatto assinoommohu Phaawuloosi Asoosi geeshsha lekkatenni daa hasiꞌrino daafira hakkiicho xaande iso markaawetenni haaꞌne haꞌnammora hendeeti. 14 Konnira isi ledo Asoosi xaande, iso markaawetenni Mixiliini haaꞌne haꞌnummo. 15 Layinki soodo hakkiinni kaꞌne markaawetenni Kiyoosira albaanni noo darga marrummo; aane noo barra Saamoosi yinanniwa shiima geeshsha taxxi yinummo; hakkiinni layinki soodo Miliixini iillinummo. 16 Phaawuloosi Iisiyu qoqqowira horo keeshsha hasiꞌrinokki daafira, Efessooni sae haꞌrara hedino; korkaatuno dandiiro Phenxeqosxete Ayyaani barra Yerusaalame iillara muddame no.

17 Ikkollana Miliixini heeꞌre manna Efessooni soye songote cimeeyye woshshiishi. 18 Cimeeyyeno isiwa dagguta togo yiinsa: “Mite yee lekkaꞌyanni Iisiyu qoqqowo kaxxummo barrinni kayise, mereeroꞌne hiitto ikke heeꞌroommoro seekkitine affinoonni; 19 Ayihudootu gantinoe ganonni lowo qarri iillierono, lowo geeshsha umoꞌya heeshshi asse hindiiddotenni Mootichaho soqqamoommo; 20 qoleno gudumaalehonna minunni mine haꞌre rosiisummoꞌne yannara kaaꞌlannoꞌnere baala kuloommoꞌne ikkinnina mittoreno badhera diqoꞌloommo. 21 Ayihudootuno Girikootuno maaro eꞌe Maganunniwa higganno gedenna Mooticha Yesuusa ammantanno gede seekke farciꞌroommo. 22 Xa kayinni hakko mayi iillannoero afoommokkiha ikkirono, qullaawu ayyaanira hajajame* Yerusaalame haꞌranni noommo; 23 mareemmo katamma baalate usurameemmotanna qarru amadannoeta qullaawu ayyaani hige hige kulannoe. 24 Ikkollana qolchanshoꞌyalla gudummoro, hattono Maganu eltoha dancha duduwo seekke farciꞌre Mootichu Yesuusiwiinni adhoommo soqqansholla umo fushshummoro, heeshshoꞌya* horo dimarareemmo.*

25 “Maganu Gashshoote sabbakoommoꞌneri kiꞌne giddo mittuno galagaltine laꞌinanniekkita afoommo. 26 Mannu baalunku mundeera xaꞌmameemmokkita techo kiꞌne naqaashshe ikkeꞌꞌe; 27 togo yoommoꞌnehuno Maganu hedinore baala mittoreno badhera qoꞌlummokkinni kuloommoꞌne daafiraati. 28 Umiꞌneranna qullaawu ayyaani towaattinanni gede shoominoꞌne hoshsha baalate qorophe; hakkuno Maganu Beettisi mundeenni woxxinota songosi allaaltinanni gedeeti. 29 Ani haꞌrummohu gedensaanni kaajjadda hiyyeeyye mereeroꞌne eꞌannotanna hoshsha shaqqillunni towaattannokkita afoommo; 30 kiꞌne mereerinnino rosaano insawa qoꞌlitara shokkashsho coye coyidhannori kaꞌanno.

31 Konnira baqqi yitine agadhe; sase diro woꞌma hashshanna barra kiꞌne mitto mittonka hindiiddo giggishshiꞌranni amaalummoꞌneta qaagge. 32 Xaano ikkiro, Maganohonna eltote qaalisira kiꞌne eeggo oommo; kuni qaali, dhaawannoꞌnehonna qullaawootu baalu ledo ragge aannoꞌneho. 33 Ani mittu manchiwiinnino birra, culka woy uddano yore diegennoommo. 34 Angaꞌyanni loose aneranna ledoꞌya noorira hasiisannore wonshoommota kiꞌnenni affinoonni. 35 Kiꞌneno jawaattine loossinanni wolqa hoogginore kaaꞌlitinanni gede, baalunku raginni leellishoommoꞌne; Mootichu Yesuusi umisi, “Adhannonkunni aannohu roore hagiirraamoho” yee coyiꞌrino qaale woꞌmanka woyite qaagge.

36 Konne coye coyiꞌre kaihu gedensaanni baalunku ledo guluphe huuccatto assiꞌri. 37 Hakkiinni insa baalunku lowo geeshsha wiꞌlitu; Phaawuloosino hanqaffe* kimmi assite sunqitusi; 38 roore dadillitinohu ‘Xaate albaꞌya dilaꞌinanni’ yee coyiꞌrino daafiraati. Hakkiinni markaawe noo geeshsha geegiissitusi.

21 Hooltanni heedheennankenni insawiinni baxxinummohu gedensaanni, markaawe giddine doogote uurrinummokkinni Qoosi iillinummo; layinki soodo Roodisi yinanni giddicho marrummo; hakkiinni kaꞌne Phaxira yinanniwa haꞌnummo. 2 Finqe hadhanno markaawe afiꞌne saꞌne haꞌnummo. 3 Qophiroosi giddicho leeltunketa ise gura qolle agurre* Sooriya haꞌnummo; Xiroosi markaawete hogomboonni uduunne dirrinsanni daafira, ninkeno hakko dirrinummo. 4 Hakkiicho rosaano hasiꞌne afiꞌne insawa lamala barra keeshshinummo. Insano qullaawu ayyaani kakkayiseennansa Phaawuloosi Yerusaalame haꞌrannokki gede higge higge kultusi. 5 Ledonsa keeshshineemmo yanna gundummohu gedensaanni kaꞌne haꞌnummo; insa baalunku meentuno oosono katamunni fullammo geeshsha geegeessitunke. Hakkiinni baaru qaccera guluphine huuccatto assiꞌnummo; 6 mimmito keerunni yinummohu gedensaanni ninke markaawe giddinummo; insa kayinni mine minensa higgu.

7 Xiroosinni kaꞌne markaawetenni haꞌne Phexelemayisi iillinummo; hakkiicho roduuwa keere haaꞌnummohu gedensaanni insa ledo mitto barra honsummo. 8 Layinki soodo hakkiinni kaꞌne Qiisaariya dangummo; hakkiicho lamalu labballi giddonni mittu yaano wongeellaawichu Filiphoosi minira eꞌne isiwa keeshshinummo. 9 Konni manchira masaalo coyiꞌrannori shoolu mine assiꞌrinokki seenni* noosi. 10 Hakkiicho lowo barra keeshshinummohu gedensaanni Agaaboosi yinannihu mittu masaalaanchi Yihudunni kae dayi. 11 Isi ninkewa daye Phaawuloosi qawatto haaꞌre lekkasinna angasi usudhe togo yii: “Qullaawu ayyaani togo yaanno: ‘Tenne qawatto anna Yerusaalamete Ayihudootu togo assite usurte dagate sayisse uyitanno.’” 12 Konne coye macciishshinummoti hakko noo manni ledo Phaawuloosi Yerusaalame hadhooti yine huuccinummo. 13 Phaawuloosi kayinni togo yiinsa: “Wiꞌlitinanni wolqa huntinanniehu* mayiraati? Mootichu Yesuusi suꞌmira yee Yerusaalamete usuramate calla ikkikkinni reyate nafa qixxaawe noommo.” 14 Huuccine huuccine hoongummoti agurre,* “Yihowa* yiinori ikko” yine sammi yinummo.

15 Hakkunni gedensaanni doogo haꞌrate qixxaambe kaꞌne Yerusaalame haꞌnummo. 16 Qiisaariyaho heedhanno rosaano giddo mitootu, Minaasooni yinannihu ninke wosinimma adhanno manchi minira massitankera ledonke hadhu; kuni Qophiroosi manchi umo rosaano ikkino manni widooti. 17 Yerusaalame iillinummota roduuwu hagiirrunni haadhunke. 18 Layinki barra Phaawuloosi ninke ledo Yaaqoobiwa haꞌri; cimeeyye baalano hakkiicho no. 19 Phaawuloosino keere haaꞌrinsahu gedensaanni isi soqqamino soqqansho widoonni Maganu dagate mereero assino coye baala odeessinsa.

20 Insano konne coye macciishshituti Magano galattu; iso kayinni togo yitusi: “Rodoonke Phaawuloosi, Ayihudootu mereerinni lowo kume ikkanno manni Yesuusi rosaano ikkinota afootto; qoleno insa baalunku Muse Seerira laalaattannoreeti. 21 Insa, isi dagate mereero heedhanno Ayihudoota baala ‘Oosoꞌne barcinshiishshinoonte; albi budeno agadhitinoonte’ yee rosiisanno yine ate daafira hasaambanna macciishshitino. 22 Xa ma assinummoro woyyanno? Insano ati kawira dayottota macciishshitukkinni digattanno. 23 Hakko daafira ninke yineemmoheta assi; ninkewa xano xaꞌninohu shoolu manni no. 24 Konne manna haadhe hadhe seeru garinni ateneeto insa ledo keereensi; umo meexxitanno woxeno baatinsa. Hatto assittoro, heꞌminoonnihe heme baala kapho ikkitinota hattono amanyootunni heedhanninna Seera agadhitanni noottota mannu baalu afanno. 25 Dagate giddonni ammaꞌnitinorira kayinni, kaphu magannara kakkalloonni coyiwiinni, mundeetewiinni, qalxante reyitino saada* maaliwiinninna foorretewiinni* xeertidhanno gede hasaambe murroommore borreessine sonkoommonsa.”

26 Phaawuloosino layinki barra hakko manna haaꞌre haꞌre seeru garinni insa ledo isonooto keereensi; hakkunni gedensaanni keeraaꞌmate barri mamoote goofannoronna mittu mittunku daafira shiqinshanni fushshaate mamoote shiqinshanniro egensiisara qullaawu minira ei.

27 Lamalki barri goofara rahe heeꞌreenna Iisiyunni daggino Ayihudooti qullaawu mini giddo Phaawuloosi affuti manna kakkayisse iso amaddu; 28 qoleno togo yitanni cancitu: “Israeelete manna kaaꞌlenke! Mariwa baalawa manna baalaho daganke, Seerankenna konne darga shollishannore rosiisanno manchi konneeti. Hatteeno agurranna Girikete manna qullaawu minira haaꞌre abbe konne qullaawa darga batteessino.” 29 Hatto yitinohu konni albaanni Efessooni ilaminoha Xiroofimoosi yinanni mancho isi ledo katamu giddo affino daafiraati; qoleno Phaawuloosi konne mancho qullaawu minira eessinoha lawinonsa. 30 Hakko daafira katamu woꞌmu hembeelami; mannu dodanni timbiliqqi yee daye Phaawuloosi amade goshooshanni qullaawu mininni fushshi; hakkawoyintenni qullaawa mine cuffe agurtu. 31 Insa Phaawuloosi shitara mixidhe gantanni heedheenna, Yerusaalamete katami woꞌmu cancamanni no yitanno sokka olantote hajajaanchiwa iillitu; 32 isino hakkawoyintenni olantonna olantote roorroota adhe dodanni insawa dirri. Insano olantote hajajaanchonna olanto laꞌuti Phaawuloosi gana agurtu.

33 Olantote hajajaanchi shiqqi yee Phaawuloosi amade lame sansalatenni usurranni gede hajaji; hakkunni gedensaanni ewelummasinna maa assinoro xaꞌmi. 34 Gamba yiino manni giddo mitu mittore yaanno woyite wolu wolere yaanni canci. Hakko daafira olantote hajajaanchi cancunni kainohunni coyi umo bade afa hooge, Phaawuloosi haadhe olantote qacha massitanno gede hajaji. 35 Phaawuloosi dirimunniwa iillita mannu gawajjasira yoreenna olanto dukke fushshitusi; 36 mannuno, “Shite huni!” yaanni koocanni hoodensa haꞌri.

37 Olanto Phaawuloosi qachansa eessa rakkuta isi olantote hajajaancho, “Mitto coye kuꞌleemmohena macciishshattoe?” yee xaꞌmi. Olantote hajajaanchino togo yiisi: “Girikete qaale coyiꞌra dandaattoni? 38 Ati konni albaanni gibbo kakkayisse 4,000 manni shitte halallira baꞌꞌanno gede assittoha Gibitsete mancho diꞌꞌikkootto?” 39 Phaawuloosi kayinni togo yii: “Ani Kilqiyaaho egennamino katamira Xerseesi ilamoommo Ayihudichaati. Hakko daafira konni mannira coyiꞌreemmo gede fajjattoera huucciꞌreemmohe.” 40 Phaawuloosino coyiꞌranno gede fajjisihu gedensaanni dirimaho uurre, angatenni malaatise mannu sammi yaanno gede kuli; baaluri qaxaqaꞌa yiita isi Ibiraawootu Afiinni mannaho togo yee coyiꞌri:

22 “Roduuwaꞌyanna annuwaꞌya, xa kuꞌleemmoꞌnere macciishsheꞌꞌe.” 2 Ibiraawootu Afiinni coyiꞌranna macciishshituti insa baalunku wonawiinni roore sammi yitu; isino togo yii: 3 “Ani Kilqiyaaho Xerseesi katamira ilamoommo Ayihudichaati; ikkollana rosoommohu konni katamira Gamaaliyaali lekka mule ofolleeti; annuwanke Seera seekke agadha dandeemmo gara rosoommo; techo kiꞌne baalunku laalaattinanninte gede, anino Maganoho laalaateemmoho. 4 Mootichu Doogo hadhannore meya labbaaha amade usursiisanni qarriseemmohonna shiishiisheemmoho; 5 kakkalaanote biilinna cimeeyyete shongo woꞌma tenne farciꞌra dandiitanno. Insa Demaasqote heedhanno roduuwinsara borreessitino sokka haaꞌre, hakko heeꞌrannoha Mootichu Doogo haꞌranno manna qorchinshanni gede usure Yerusaalame abbammora haꞌroommo.

6 “Haꞌranni Demaasqo iilla rahe heeꞌreenna, barru taaloote gordunni dayinohu bilicci yaanno xawaabbi hedeweelcho gaangeessie; 7 hakkiinni uulla uwe, ‘Saaooli, Saaooli, mayira shorrattoe?’ yitanno huuro macciishshummo. 8 Anino, ‘Mooticha, ati ayeti?’ yee xaꞌmummo. Isino, ‘Ani, ati shorrattoeho Naaziretete Yesuusaati’ yiie. 9 Ledoꞌya noo manni xawaabba lainoha ikkirono, hasaawisanni nooehu huuro kayinni dimacciishshino. 10 Hatte yannara ani, ‘Mooticha, maa asso?’ yee xaꞌmummo. Mootichuno, ‘Assattora hendoonnire hakko kullannihena kaꞌe Demaasqo haꞌri’ yiie. 11 Ikkollana xawaabbu batinyinni kainohunni ille laꞌꞌa gibbeennae ledoꞌya noo manni anga amade massage Demaasqo iillishie.

12 “Hakkiicho Hanaaniya yinanni manchi no; kuni manchi Magano waajjannohonna Seera seekke agadhannoho; hakko heedhanno Ayihudooti baalu suꞌmasi danchatenni kayissanno; 13 isi daye muleꞌya uurre, ‘Rodooꞌya Saaooli, illekki galagalte faꞌnitohe!’ yiie. Hakkawoyintenni illeꞌya faꞌnitu; isono laummo. 14 Isino togo yiie: ‘Annuwanke Magani hedinore afattora, keeraancho laꞌꞌattoranna huurosi macciishshattora doorinohe; 15 hatto assinohu laoottorenna macciishshoottore manna baalaho farciꞌrattosi gedeeti. 16 Xa mayira keeshshatto? Gotti yite cuuami; suꞌmasi gantanni cubbokkino hayishshiꞌri.’

17 “Ikkollana Yerusaalame higummoti, qullaawu mini giddo huuccatto assiꞌranni heeꞌre ajuuja laummo; 18 Mootichuno, ‘Ane daafira farciꞌrattore adhitannokki daafira, keeshshittokkinni rakke Yerusaalametenni fuli’ yaannae laummo. 19 Anino togo yuummo: ‘Mooticha, bashsho xaadu minna baala haꞌranni, ate ammantannore usursiiseemmotanna ganeemmota insa seekkite affino; 20 ate farciꞌraasincho ikkinohu Isxifaanoosi mundee dunni woyite, anino konni coyira sumuu yee hakko uurre shituri uddanna agare noommo.’ 21 Mootichu kayinni, ‘Xeertote noo dagawa soyemmohe daafira kaꞌe haꞌri’ yiie.”

22 Konne coye coyiꞌra geeshsha hakko noo manni sammi yee macciishshanni no. Hakkiinni, “Kuni manchi lubbotenni heeꞌra dihasiissannohona, baattote aaninni shine hoollona!” yitanni cancitu. 23 Qoleno uddannansa olloltanninna buko iima qolte fincitanni kooccu; 24 olantote hajajaanchi mannu Phaawuloosi shinanni gede koocanni noohu mayiraatiro buuxa hasiꞌrino daafira, iso olanto heedhannowa massine gannanni qorranni gede hajaji. 25 Ikkollana gantasira wiqqi assite usurtuta, Phaawuloosi mulesi uurre nooha xibbe olanto hajajaancho, “Mitto Roomu mancho* yoo yinikkinni* gantinanni gede seeru fajjannoꞌne?” yii. 26 Xibbe olanto hajajaanchino isira aliidihuwa mare, “Ma assattora hedootto? Kuni afoo Roomu manchooti!” yii. 27 Olantote hajajaanchino Phaawuloosiwa shiqqi yee, “Hanni kulie, ati Roomu manchooti?” yee xaꞌmisi. Phaawuloosino, “Ee” yee qoli. 28 Olantote hajajaanchino, “Ani tenne qansichimma afiꞌroommohu lowo woxe baaxxeeti” yee qoli. Phaawuloosino, “Ani kayinni tenne qansichimma afiꞌroommohu ilamatenniiti” yii.

29 Konnira wona gantanni qortasira qixxaabbe noori, hakkawoyintenni isiwiinni kaꞌa shiqqi yitu; olantote hajajaanchino sansalatetenni usure noosi daafira Roomu qansicha ikkinota afiti waajji.

30 Konnira layinki soodo Ayihudootu kassassinosihu mayiraatiro seekke buuxa hasiꞌrino daafira, iso tire kae kakkalaanote roorrootinna Sanihediriini shongo woꞌma gamba yitanno gede hajaji. Hakkiinni Phaawuloosi dirrise mereeronsa uurrisi.

23 Phaawuloosi Sanihediriini shongo seekke laꞌꞌanni, “Roduuwa, ani techo geeshsha Maganu albaanni woꞌmunni woꞌma keeraanchu tiiꞌꞌinni heeꞌroommo” yii. 2 Hatte yannara kakkalaanote biili Hanaaniya, Phaawuloosi mule uurrite noori iso afoo gantanno gede hajaji. 3 Phaawuloosino Hanaaniya togo yii: “Noora gannoonni girgiddi kuni, ateno Maganu ganannohe. Seeru garinni yoo yaattoera ofolte heedhe, seerimale mayira gansiisattoe?” 4 Hakko uurre noo manni Phaawuloosi, “Maganunniha kakkalaanote biilo xonatto?” yii. 5 Phaawuloosino, “Roduuwaꞌya, kakkalaanote biilo ikkinota diafoommowe. Korkaatuno, ‘Mannakki gashshinohura busha qaale coyidhooti’ yine borreessinoonni” yii.

6 Phaawuloosi hakko noo manni giddo gamu Farisoota, gamu qolte Saduqoota ikkitinota afe, Sanihediriini shongo giddo qoonqosi naggi asse, “Roduuwa, ani Farisichaho, Farisichu beettooti. Yoo yinanni heeꞌnoonniehu kaote hexxo noota ammanoommo daafiraati” yii. 7 Phaawuloosi hatto yiita, Farisootunna Saduqootu mereero gibbo kaꞌeenna, songo lamewa baxxitu. 8 Korkaatuno Saduqootu kao dino, sokkaasineno dino, ayyaanu kalaqamino dino yitanno; Farisootu kayinni sasunku coyi noota ammantanno.* 9 Hakko daafira lowo canci kai; Farisootu wido ikkitinori mite borreessaano hanqite kaꞌe togo yitanni heewisantu: “Ninkera kuni manchi assinoti mitte bunsheno dileeltinonke; ayyaanu woy sokkaasinchu hasaawisinosihalla ikki?” 10 Gibbo batidhanni hadhuta olantote hajajaanchi mannu Phaawuloosi billa biinxa fushshanno yee waajje, olanto dirrite mereerinsanni hawulukke haadhe abbite qachansa massitanno gede hajaji.

11 Ikkollana, Mootichu hakko hashsha Phaawuloosi mule uurre, “Waajjitooti! Yerusaalamete ane daafira seekkite farciꞌrittonte gede, Roomahono farciꞌra hasiissannohe” yiisi.

12 Soodita Ayihudootu Phaawuloosira seedhite, ‘Iso shinummokkinni sagaleno diꞌꞌinteemmo, waano diangeemmo’ yite xaartu. 13 Tenne gano gane xaarino manni 40 ale ikkanno. 14 Kuni manni kakkalaanote roorrootiwanna cimeeyyenniwa mare togo yii: “Phaawuloosi shinammo geeshsha mittoreno diꞌꞌinteemmo yine xaarroommo.* 15 Hakko daafira kiꞌne Sanihediriini shongo ledo amaalantine Phaawuloosi coye seekkitine buuxa hasidhinoonniha labbine, iso kiꞌnewa abbanno gede olantote hajajaanchira kulle. Ninke kayinni dunge agarre hakka iillikkinni shineemmo.”

16 Ikkollana Phaawuloosira rodoote beetti, dugge shitasira heddinota macciishshe olantote qacha mare tenne Phaawuloosira kuli. 17 Phaawuloosino xibbe olanto hajajaancho woshshe, “Kulannosiri noona konne beetto haadhe olantote hajajaanchiwa massi” yii. 18 Isino beetto olantote hajajaanchiwa masse, “Phaawuloosi yinanni usuranyi ane woshshe kuni beetti atera kulannori noo daafira, isiwa massi yeennae abboommo” yii. 19 Olantote hajajaanchino beetto callichosi anga amade qacce fushshe, “Maa kulattoeraati?” yee xaꞌmi. 20 Beettuno togo yii: “Ayihudootu Phaawuloosi coye ledde buuxxara hasidhinoha labbe, gaꞌa iso Sanihediriini shongowa abbatto gede ate xaꞌmitara maꞌlitino. 21 Ati kayinni tennera dogantooti; korkaatuno insa giddonni 40 saꞌꞌanno manni iso shaara duge agare no; qoleno insa ‘Iso shinammo geeshsha sagale diꞌꞌinteemmo, waano diangeemmo’ yite xaartino; kune xa qixxaabbe ati fajjattota calla agarte no.” 22 Olantote hajajaanchino, “Konne coye anera kuloottota mittohono kultooti” yee hajajihu gedensaanni beetto haꞌrisi.

23 Isino lame olantote roorroota* woshshe togo yii: “Hashshihunni sase saatenni Qiisaariya hadhannota 200 olanto, 70 faradaasinenna bagado amaxxinoha 200 manna qixxeesse. 24 Qoleno, Phaawuloosi gashshaanchu Filiksiwa keerunni iillanno gede gulufanno farado qixxeessesi.” 25 Isi togo yee borreesse soyi:

26 “Ani Qelaawudewoosi Lusiyoosi, Ayirradu Gashshaanchi Filiksira: Keeriꞌya iillohe! 27 Ayihudootu konne mancho amadde shite hooggino; ikkollana isi Roomu mancho ikkinota afoommo daafira, olantoꞌya ledo rahe mare gatisoommo. 28 Qoleno iso mayira kassassinoro afammora Sanihediriini shongonsawa massoommo. 29 Kassansoonnisihu Seerinsa daafira kaꞌino heewonni ikkinota afoommo; kayinni iso shinanni woy usurranni gede assannohu mittu coyino dileellinoe. 30 Ikkollana konni manchira gannoonni gano kulloonnie daafira, bayichonkonni iso atewa soommo; kassassusirino ate albira shiqqe coyiꞌrantanno gede hajajoommo.”

31 Olantono hajanjoonninsa garinni, hashsha Phaawuloosi Antiphaxiriisi katama massitu. 32 Layinki barra faradaasine Phaawuloosi ledo hadhanno gede assite, insa kayinni olantote qacha higgu. 33 Faradaasineno Qiisaariya iillituti borrote sokka gashshaanchoho uyitu; Phaawuloosino isi albira shiqishshu. 34 Gashshaanchuno sokka nabbawihu gedensaanni Phaawuloosi hiikko qoqqowinni dayinohoro xaꞌme, Kilqiyunni dayinota afi. 35 Hakkiinni, “Kassassuheri dagguro coyekki seekke afeemmona” yiisi. Agaraasineno iso Heroodiisihu mootimmate mini giddo agartanno gede hajaji.

24 Ontu barri gedensaanni kakkalaanote biili Hanaaniya, mite cimeeyyenna Xerxuleesi yinanni ayyaayyaamaanchi ledo Qiisaariya dirri; insano Phaawuloosi ledo noonsa coye marte gashshaanchoho kultu. 2 Woshshinisita Xerxuleesi iso togo yaanni kassasi:

“Ayirrado Filiksi, ate widoonni lowo keere afiꞌnoommo; wodanchakkinnino tenne dagara lowori woyyaawino; 3 woꞌmanka woyite base baalate konni coyira lowo geeshsha galaxxineemmohe. 4 Xa kayinni lowore coyiꞌranni daafurseemmohekki gede, haransine kuꞌlineemmohere shaqqillunni macciishshattonke gede huucciꞌreemmohe. 5 Kuni manchi ninkera dhibba* ikkinonke; gobba baalate heedhanno Ayihudooti mereero gibbo kakkayisanno; qoleno hashshi-gedeno dagginote Naaziraanote yinanni ammaꞌno sooreessaati. 6 Hatteeno agurranna qullaawa mine batteessara yorinoha anfe amandoommo. 7* —— 8 Ati umikki iso qoratto woyite kuꞌlinummori baalu halaale ikkinota buuxatto.”

9 Ayihudootuno kuni coyi halaaleho yite Phaawuloosi busha assitu. 10 Gashshaanchuno malaatise Phaawuloosi coyiꞌranno gede fajjisita, isi togo yee qoli:

“Lowo diro tenne dagara daanya ikkite keeshshoottota afoommo daafira, ate albaanni gargarooshshu dawaro qoꞌlate kaayyo afiꞌroommohura hagiidhoommo. 11 Magansiꞌrate Yerusaalame fulummonku 12 barra sainokkita atinni buuxa dandaatto; 12 qoleno qullaawu mini giddo mittu manchi ledono heewisamanna woy xaadu minnara woy katamu giddo manna gibbote kakkayisanna diaffinoe. 13 Xa ane kassassanni noo coyira atera mitte tajeno shiqishshe diaffanno. 14 Seerunna Masaalaanote borro giddo borreessinoonnire baala ammaneemmo daafira, insa hashshi-gedeno dagginote yituta heeshshote doogo haꞌreemmotanna tenne doogo garinni annuwanke Maganira qullaawa soqqansho soqqameemmota kayinni dimoromeemmo. 15 Anino kuni manni hexxannonte gede, Maganu keeraanono keeraano ikkitinokkireno reyotenni kayisannota hexxeemmo. 16 Konnira Maganunna mannu albaanni keeraanchu* tiiꞌꞌi heeꞌrannoe gede, woꞌmanka woyite sharrameemmo. 17 Lowo diri gedensaanni manniꞌyara kaaꞌlo ikkanno woxenna Maganoho shiqinshanni fushshaate haaꞌre dayommo. 18 Qullaawu mini giddo affinoehu, seeru garinni keeraaꞌme kae konne coye assannaati ikkinnina lowo manni ledo heeꞌre canco kakkayisanna diꞌꞌikkino. Ikkollana hakkawoyite Iisiyu qoqqowinni dagginori mitu Ayihudooti no; 19 insa ane busha assitannori heeꞌriro, ate albira shiqqe kassasa hasiissannonsa. 20 Sanihediriini shongo albaanni uurrummo woyiteno sayisoommori heeꞌriro kowiicho noo manni coyiꞌrona; 21 mereeronsa uurre qoonqoꞌya naggi asse, ‘Techo albaꞌneenni yoo yinanni heeꞌnoonniehu, reyitinori kaꞌannota ammanoommo daafiraati!’ yee coyiꞌroommota agurranna woluri assoommori dino.”

22 Ikkollana Filiksi Mootichu Doogo daafira seekke afinohura, “Olantote hajajaanchi dayiro yoo yeemmoꞌnena” yee coyensa wolu woyitira sayisi. 23 Hakkiinni xibbe olanto hajajaancho, Phaawuloosi usurre keeshshiinshanni gede, kayinni furro fuuqqo hoꞌlinannisikki gede hattono jaallasi mitore abbitannosita hoollannikki gede hajaji.

24 Shiimu barri gedensaanni Filiksi Ayihuditte minaamasi Diruusila ledo kae dayi; hakkiinni Phaawuloosi woshshiishe, isi Kiristoosi Yesuusi ammanate yaa mayyaatero xawisanna macciishshi. 25 Phaawuloosi keeraanchimmate, meessaneeto qeeꞌlatenna dagganno yoo daafira coyiꞌrita kayinni Filiksi waajje, “Xaara ikkinona haꞌri; faro afiꞌrummoro wole woyite woshsheemmohena” yii. 26 Filiksi Phaawuloosi woxe itisannoe yee hedino daafira, iso duucha woyite woshshe hasaawisanno. 27 Ikkollana lamu diri gedensaanni Filiksi darga Phorqiyoosi Fisxoosi amadi; Filiksi Ayihudoota hagiirsiisara yee Phaawuloosi usuramino gedeenni aguri.

25 Fisxoosino, gashshanno qoqqowo daye silxaane adhihunni sasu barri gedensaanni, Qiisaariyunni Yerusaalame fuli. 2 Kakkalaanote roorrootinna maccare ikkitino Ayihudooti, Phaawuloosi ledo noonsa yekkeero isira kultu. Hakkiinni insa Fisxoosi huuccidhu; 3 huuccidhinohuno Phaawuloosi Yerusaalame soye kaaꞌlannonsa* gedeeti. Ikkollana hatto assitinohu doogote dugge agarte Phaawuloosi shaate heddino daafiraati. 4 Fisxoosi kayinni, Phaawuloosi Qiisaariyaho usurame keeshshannotanna isi umisi mulenni hakkira higannota kulinsa. 5 “Konnira kiꞌne giddo silxaane noonsari ane ledo dirrite, manchu huninori nooro kassassona” yiinsa.

6 Hakko daafira Fisxoosi settunna tonnu barri geeshsha insa ledo keeshshe Qiisaariya dirri; layinki soodo yoote barcimira ofolle Phaawuloosi abbitanno gede hajaji. 7 Phaawuloosi dayita Yerusaalametenni daggino Ayihudooti iso doyissite uurrite, shaaꞌꞌa ikkitinokkita batinye jaddo loosino yite kassassanni taje afiꞌrinokki coye kuꞌlitu.

8 Phaawuloosi kayinni, “Ani Ayihudootu Seeri aanano ikko qullaawu mini woy Qeesaari aana loosoommohu mittu cubbino dino” yee gargarooshshu dawaro qoꞌli. 9 Ikkollana Fisxoosi Ayihudoota hagiirsiisa hasiꞌre Phaawuloosi, “Yerusaalame hadheenna konni coyira yoo hakko yinahera hasiꞌratto?” yiisi. 10 Phaawuloosi kayinni togo yii: “Ani Qeesaarihu yoote barcimi albaanni uurre noommo; anera yoo yaa hasiissannohu kowiichooti. Atino seekkite afoottonte gede, Ayihudootaho assoommoti mitte bunsheno dino. 11 Hunoommori heeꞌriro woy reyote iillishannore assoommoha ikkiro, shinoonkeꞌꞌe diyeemmo; kuni manni kassasinoe kisse taje afidhinokkita ikkituro kayinni insa hagiirsiisate yee ane insa angara sayise aara dandaannohu mittu manchino dino. Hakko daafira coyiꞌya Qeesaariwa saoena!” 12 Fisxoosino amaalaanosi ledo hasaawihu gedensaanni, “Coyiꞌya Qeesaariwa saoe yootto daafira Qeesaariwa haꞌratto” yee qoli.

13 Boodu barri gedensaanni moote Agiriphanna Berniiqe, Fisxoosi ayirrisse laꞌasira Qiisaariya hadhu. 14 Insa hakkiicho lowo barra keeshshitino daafira Fisxoosi, Phaawuloosi coye mootete togo yee kuli:

“Filiksi usure keeshshiishinohu mittu manchi no; 15 ani Yerusaalamete heeꞌreenna kakkalaanote roorrootinna Ayihudete cimeeyye, konne mancho kassasse iso qorichisheemmo gede xaꞌmitinoe. 16 Ani kayinni kassansoonni manchi kassasinosi manni ledo xaade insa albaanni gargarooshshu dawaro qoꞌlanno faro afiꞌrikkinni, manna hagiirsiisate yine calla aye manchono sayise aa Roomu seera diꞌꞌikkitino yee qoloommonsa. 17 Konnira kassassusiri dagguta keeshshummokkinni layinki soodo yoote barcimira ofolle konne mancho abbitanno gede hajajummo. 18 Insa kaꞌe coyidhu woyite, ani isi assino yee hedoommo geeshshi bunshe kulte dikassassino. 19 Insa yekkeerantinohu ammaꞌnonsa daafiraatinna Yesuusa yinanni manchi daafiraati; kuni manchi reyinoha ikkirono Phaawuloosi kayinni lubbotenni no yee coyiꞌranno. 20 Anino konne coye asseemmota afa hooge Phaawuloosi, ‘Yerusaalame hadheenna konni coyira yoo hakko yinahera hasiꞌrattoni?’ yee xaꞌmoommo. 21 Phaawuloosi kayinni coyeꞌya Awugisxoosi* lae yoo yaae geeshsha, usuru mine keeshsheemmo yee kuꞌlita iso Qeesaariwa soyammo geeshsha usuru mine keeshshanno gede hajajoommo.”

22 Agiripha, Fisxoosi “Anino kuni manchi coyiꞌranna macciishshoommoro digiwoommo” yii. Fisxoosino, “Maahoyye, gaꞌa macciishshattona” yiisi. 23 Layinki soodo Agiriphanna Berniiqe lowo gaamaarrenni olantote hajajaanonna katamunnihu macca manninni dukkisante yoote minira eꞌu; Fisxoosino Phaawuloosi eessinanni gede hajaji. 24 Fisxoosi togo yii: “Moote Agiriphanna kowiicho ninke ledo gamba yitinoonniri baalu, Ayihudootu baalu Yerusaalameteno kowiichono ‘Xaate lubbote heeꞌra dihasiissannosi’ yitanni woxarattanni huuccidhannoe manchi konneeti. 25 Ani kayinni iso shinanni gede assannoha mitto coyeno assinokkita huwatoommo. Konnira isi coyiꞌya Awugisxoosiwa saoe yee kado kuꞌlita, anino iso soyammora hedummo. 26 Ikkollana isi daafira Mootichiꞌyawa borreesseemmoha mittono buunxoonni coye hoogoommo. Hakko daafira iso qorrihu gedensaanni borreesseemmore afiꞌreemmo gede, iso kiꞌne baalunku albaanni roorenkanni ate Moote Agiripha albaanni shiqishoommo. 27 Togo assoommohu, mitto usuranya kassansoonnihu mayiraatiro kullikkinni soya gara labbinoekki daafiraati.”

26 Agiriphano Phaawuloosi, “Gargarooshshe shiqishiꞌratto gede fajjinoonnihe” yiisi. Hakkiinni Phaawuloosi anga milli assanni togo yee gargarooshshu dawaro qoꞌli:

2 “Moote Agiripha, Ayihudootu kassassinoe coyi baalaho gargarooshshu dawaro qoꞌlate techo ate albira shiqoommo daafira lowo geeshsha hagiidhoommo; 3 roorenkanni hagiidhoommohu, ati Ayihudete budenna mereeronsa noo heewo seekkite afootto daafiraati. Konnira cincite macciishshattoera huucciꞌreemmohe.

4 “Anjeꞌyanni kayise manniꞌya* mereeronna Yerusaalamete giddo hiitto ikke heeꞌroommoro Ayihudootu baalu seekkite affino; 5 albinni kayisse egentinoeri farcidhara maahoyye yitinoha ikkoommero, ani ammaꞌnonkera laalaattannori wido ikke heeꞌroommo Farisichaati. 6 Xa kayinni yoote shiqoommohu Maganu annuwankera eino qaale wonshannota hexxoommo daafiraati; 7 qoleno tonaalamenti gaꞌrenke hashshanna barra Maganoho qullaawa soqqansho diinaggaabbe soqqantanni tini hexxo woꞌmitanna laꞌꞌate agadhite no. Ayirrado Moote, Ayihudootu kassassinoehu tenne hexxonni kainohunniiti.

8 “Maganu reyitinore kayisannota ammana mayira hooggini?* 9 Ani umiꞌya bashsho, Naaziretete Yesuusi suꞌma giwate dandaamiere baala assa hasiissannoe yee hedeemmo. 10 Yerusaalamete assoommohuno hattooti; kakkalaanote roorrooti uyitinoe silxaanenni lowo qullaawoota usuru minira eessoommo; insa shinanni gedeno sumuu yoommo. 11 Xaadu minna baalate qorichishanni ammanansa kaaddanno gede gadadisoommo; insa lowo geeshsha hanqe xeertote katammara heedhannore nafa mare waadoommo.

12 “Tenne assanni noommo yannara kakkalaanote roorrootiwiinni silxaanenna hajajo adhe, Demaasqo haꞌroommo; 13 Mooteꞌya, haꞌranni doogote heeꞌre barru taalootira, arrishshote xawaabbinni roore waraꞌa yiino xawaabbi gordunni daye, anenna ledoꞌya haꞌranni noo manna gaangeesse xawanna laummo. 14 Baalunku uulla umbe Ibiraawootu qaalinni, ‘Saaooli, Saaooli, mayira shorrattoe? Gatima* kada agura giwittoro coyi atenkura bushannohe’ yitanno huuro macciishshummo. 15 Hakkiinni, ‘Mooticha, ati ayeti?’ yuummo. Mootichuno togo yiie: ‘Ani ati shorrattoeho Yesuusaati. 16 Xa kaꞌe lekkakkinni uurri. Leelloommohehu, ane daafira laoottoriranna albillitte leellisheemmohe coyira soqqamaanchonna naqaashshe ikkatto gede doorammoheraati. 17 Soyanni noommohehu konni manniwiinninna dagate anganni gatiseemmohe; 18 soyemmohehu cubbinsara maaro afidhanno gedenna ane ammante qullaawootu ledo ragge adhitanno gede illensa fanattoraatinna tunsichunni xawaabbunniwa, Sheexaanu gashshootiwiinni Maganu gashshootiwa qolattonsa gedeeti.’

19 “Konnira Moote Agiripha, gordunni daggino ajuujara hajajama digiwoommo; 20 hatteentenni umo Demaasqote noorira, hakkiinni Yerusaalametenna Yihudu gobba baalate noorira, hattono dagate, maaro eꞌanno gedenna maaro eꞌinota leellishanno looso loosse Maganunniwa higganno gede kuloommonsa. 21 Ayihudootu qullaawu mini giddo amadde shitaera kaꞌinohu iseraati. 22 Ikkollana Maganu kaaꞌlinoe daafira techo geeshsha ajahono akkalahono farciꞌranni noommo; Masaalaanonna Muse ikkanno yite coyidhinore agurranna wolere yoommori dino; 23 insa Kiristoosi qarra adhannotanna umiha ikke reyotenni kae, konni manniranna dagate xawaabbu daafira farciꞌrannota coyidhino.”

24 Phaawuloosi gargarooshshu dawaro qoꞌlanni heeꞌreenna, Fisxoosi qoonqosi naggi asse, “Phaawuloosi, wodana difayyootto! Lowo roso rosakki macharaarsitanni noohe!” yii. 25 Phaawuloosi kayinni togo yii: “Ayirrado Fisxoosi, halaalenna taalo coye coyiꞌranni noommo ikkinnina dimacharaaroommo. 26 Noore coyiꞌniro, ruxxi yuummokkinni coyiꞌranni noommohu, moote konne coye seekke afinota afoommo daafiraati; kuri coyibba giddo maanxe assinoonniri mitturi nookki daafira, konni coyi giddo mitturino goꞌlannosikkita dihuluullameemmo. 27 Moote Agiripha, Masaalaano coyidhinore ammanatto? Ammanattota afoommo.” 28 Agiripha kayinni Phaawuloosi, “Shiima yanna giddo ammansiisse Kiristaancho assattoeraatinso?” yiisi. 29 Hatte yannara Phaawuloosi togo yii: “Shiimano ikkito lowo yanna giddo ate calla ikkittokkinni, techo macciishshitanni nooeri baalu usuramaꞌya agurranna ane gede ikkitara Magano huucciꞌreemmo.”

30 Hakkiinni moote ofollinowiinni kaita gashshaanchu, Berniiqenna ledonsa ofolle noo mannino kai. 31 Fulte hadhanni heedhe insa insanaawa, “Kuni manchi reyanno woy usuramanno gede assannore mittoreno diassino” yitu. 32 Agiriphano Fisxoosira, “Kuni manchi coyiꞌya Qeesaariwa saoe yaa hoogoommero, tidhamannohu baino” yii.

27 Markaawetenni Ixaaliya haꞌneemmo gede assinita, Phaawuloosinna wole usuranya Awugisxoosite olantote gaamo miila ikkinohu Yuuliyoosi yinannihu xibbe olanto hajajaanchi anga wortu. 2 Adiraamixiisinni kaꞌe Iisiyu qoqqowira, baaru qaccera noo malkuwa hadhara kaꞌe noo markaawe giddine haꞌra hananfummo; Teselonqenni dayinohu Meqedooniyu manchi Arisxirookoosino ledonke no. 3 Layinki soodo Sidooni iillinummo; Yuuliyoosi Phaawuloosi mararino* daafira, towaattannosi gede jaallasiwa haꞌrara fajjisi.

4 Hakkiinni kaꞌne baaru aana haꞌnanni, albankeenni bubbe bubbissanni noo daafira, Qophiroosi giddicho goꞌline saꞌnummo. 5 Kilqiyunna Phinfiliyu mule noo baara saꞌne Liiqiyaho noota Miira yinanni malka iillinummo. 6 Hakkiicho xibbe olanto hajajaanchi Ixaaliya hadhannota Iskindiriyunni daggino markaawe afe isenni haꞌneemmo gede assinke. 7 Lowo barra suutunni haꞌnanni qarramme goonfe Qenidoosi iillinummo. Bubbe alba hige haꞌra hoꞌliteennanke Salimooni widoonni hinge Qerxeesi giddicho gaaꞌline haꞌnummo. 8 Lowo qarrinni qacce qacce amande haꞌnanni Laasiyu katami mule Dancha Malka yinanni darga iillinummo.

9 Lowo yanna keeshshinoommohuranna Keeraaꞌmate Barri xoomi nafa saino daafira hatte yannara baaru aana haꞌra waajjishshannote; konnira Phaawuloosi mitto mala abbi; 10 togo yiinsa: “Manna, haꞌra hoongummoro danchaho; haꞌnummoro markaawenna hogowu calla ikkikkinni, ninke heeshshono* gawajjantannotinna baꞌannoti leeltanni nooe.” 11 Xibbe olanto hajajaanchi kayinni Phaawuloosi coyiꞌrinore agure, markaawe oofannohunna markaawete anni yitinore macciishshi. 12 Hatti malka hawado hakko sayisate injiitannokki daafira rooru manni ‘Kawiinni kaꞌne, ikkinummota ikkine Finqe yinannita Qerxeesi malka iilline, hawado hakko sayinso’ yee mala abbi; tini malka aliyye-soojjaatonna wodiidi-soojjaato haꞌnanni faro afidhinote.

13 Insa wodiidi bubbe sununni bubbissanna laꞌuti, coyi heddino gede ikkinoha laweennansa markaawete cificho buqqisse haadhe Qerxeesi muleenni higge baaru qacce amadde hadhu. 14 Ikkollana shiima yanna gedensaanni Awuraaqiisi* yinanniti wolqaataame bubbe giddichotewiinni eelallicho bubbissu. 15 Markaawe diilallo shaffanni qarrissino daafira alba hinge haꞌra hoonge, sammi yine bubbe qoltunkewa hinge haꞌnummo. 16 Hakkiinni Qeeda yinannita shiima giddicho gaaꞌline ranke ranke haꞌnummo; ikkollana markaawete badheenni noota shiima yowolo* gatinsoommohu lowo qarrinniiti. 17 Hatte yowolo goshooshshe markaawete aanira fushshituhu gedensaanni, markaawe kawa kaꞌa siiwotenni usurte kaajjishshu; Sirtiisi* yinannihu shaafaamu dargira marre tuꞌmineemmo yite waajjite, siiwo tirte markaawete shara eela qolte shiqqi assite bubbe xiibbanna hadhu. 18 Hambabalatte ale woro qoltanni raateessitanni noonke daafira, layinki soodo markaawete aana hogomboonni hogowo shaashshitu. 19 Sayikki barra markaawete giddo horoonsiꞌnanni uduunne angansanni fushshite tuttuggu.

20 Lowo barra arrishshonna beeddahe laꞌnummokkinni keeshshinoommo daafiranna wishono ganate yinannikkita gantanni noonke daafira ganteemmo yineemmo hexxo baala baꞌunke. 21 Mannuno sagale itikkinni lowo barra keeshshihu gedensaanni, Phaawuloosi mereeronsa uurre togo yii: “Manna, ane amaale macciishshitine Qerxeesinni kaꞌꞌa hoogginoommero, tini gawajjonna bao diꞌꞌiillitanno. 22 Xaano ikkiro markaawe baꞌanno ikkinnina kiꞌne giddonni mittuno* dibaꞌꞌannona waajjitinoonte. 23 Ankarro, isiha ikkoommohunna qullaawa soqqansho soqqameemmosi Magani soyino sokkaasinchi daye muleꞌya uurre 24 togo yiinoe: ‘Phaawuloosi waajjitooti; Qeesaari albaanni uurra hasiissannohe; Maganu atera yee ledokki hadhanni noore baala gatisanno.’ 25 Konnira manna, waajjitinoonte; Maganu konne coye sokkaasinchu kulinoe garinni assannota ammaneemmo. 26 Ikkollana mitte giddicho qaccera marre tuꞌmanke digattanno.”

27 Tonaa shoolki hashsha Adiriya baari aana bubbe ale woro qoltanni raateessitanni heedheennanke, hashshu taaloote markaawete giddo loossannorira baaru qacce iillitinoha lawinsa. 28 Baara giddo qolte bikkite laꞌanno woyite 36 meetire* balla ikkanno; shiima geeshsha hadhe kaꞌe xaano galagalte bikkitu woyite 27 meetire* balla ikki. 29 Marre kinnate tuꞌmineemmo yite waajjite markaawete badheenni heedhe shoole markaawete cificho tugge, hashshu soodannota quqquxante agadhitu. 30 Ikkollana markaawete giddo loossannori markaawete albiidinni ciffa tuggannoha labbe shiima yowolo baaru giddora dirrisse fulte baꞌara kaꞌu; 31 hatte yannara Phaawuloosi hajajaanchonna olanto, “Kuni manni markaawe hune haꞌriro kiꞌneno gata didandiitinanni” yiinsa. 32 Hatte yannara olanto yowolote siiwo murte yowolo hadhara agurtu.

33 Soodara rahita Phaawuloosi mannu baalunku mitore afooho wodhara togo yee kulinsa: “Mittore ittinikkinni lowo yaaddonni agadhitine heedhineenna kuni tonaa shoolki barraati. 34 Konnira mite ikkitinannikki gede mitore itte ballo; korkaatuno kiꞌne giddo mittohono umisi dananchi nafa dibaꞌꞌanno.” 35 Hatto yiihu gedensaanni tima haaꞌre baalunku albaanni Magano galati; timano hiiqqaqqe iti. 36 Hatte yannara baalunku jawaatte sagale adhite ittu. 37 Markaawete giddo heeꞌnoommori mitteenni 276 mannaati.* 38 Itte duubbuhu gedensaanni sinde haadhe baaru giddo tugge markaawete hogowo shaashshitu.

39 Soodi woyite mamira iillite nooro diaffino; ikkollana baaru qaccera noohu shaafaamu dargi leellinsa; hakkiinni ikkituta ikkite markaawe baaru qacce massate heddu. 40 Konnira markaawete ciffa tirte baaru giddo tuggu; hakkawoyintenni laaqaasinchu siibbanno tirtu; albiidi sharano bubbe gantanno gede gotti assite baaru qacce higge hadhu. 41 Ikkollana markaawe hedeweelcho baaru giddo noote shaafu duunora marte tuꞌmitu; hatte yannara markaawe baatto kisseenna albiidi shaafu giddo qasiꞌrino daafira, millo miliqqo gibbu; badhiido kayinni jawu dambali gananna markaawe hiiqqaqqama hanaffu. 42 Olanto mittuno daahe fule baꞌꞌannokki gede usuranyoota shite guddara kaꞌu. 43 Xibbe olanto hajajaanchi kayinni Phaawuloosi gatisara murciꞌrino daafira heddinore assitannokki gede hooli. Daaha dandiitannori baalu kubbite baaru giddora eꞌe daakkanni balaxxe moola baattowa iillitanno gede hajaji; 44 gattinori kayinni saanquwanna markaawe hiiqqaqqantino haqqe cuꞌmidhe insa hoode fultanno gede hajaji. Konni garinni baalunku keerunni moola baatto iillitu.

28 Keerunni moola baatto iillinummoti, marre heeꞌnoommo giddicho Maalta yinannita ikkitinota anfummo. 2 Hatte giddichora* heeꞌranno manni lowo danchumma assinke. Xeena gananni noo daafiranna gobba qiiddinohura, giira giirte baalanka shaqqillunni* wosinsitunke. 3 Ikkollana Phaawuloosi xigiro xinqe giirate woranni heeꞌreenna, iibbillunni kainohunni buute fulte angasira qaꞌmidhu. 4 Hakko heeꞌranno manni buute Phaawuloosi angara rarraꞌe noota lae, “Kuni manchi halaalinta manna shiinoho; baaru giddonni gate fulirono halaalu* amadinosi” yii. 5 Ikkollana Phaawuloosi buute giirate giddora wixe tuge mittoreno ikkikkinni gati. 6 Insa kayinni mamootinni mamoote biso darshanno woy uwe reyanno yite agarte no. Ikkollana lowo yanna agartuhu gedensaanni mittoreno ikkinokkita laꞌuti, hedonsa soorrite kuni manchi maganoho yitu.

7 Hakko qooxeessira Pupiliyoosi yinannihu giddichote gashshaanchira baatto noosi; kuni manchi minisira haaꞌre masse sase barra seekke wosinsinke. 8 Hatte yannara Pupiliyoosi anni biso iibbabbisheennasinna godowa gobbara qoleennasi dhiwame goxe no; Phaawuloosino isi noowa eꞌꞌe huuccatto assisi; angano aanaho wore hursisi. 9 Hakkunni gedensaanni giddichote heeꞌrannohu wolu dhiwamino mannino dayenna Phaawuloosi hursinsa. 10 Mannu ayirrise lowo afansha uyinke; haꞌnammora kaꞌnummota hasiisannonkere baala markaawete hogobbunke.

11 Sasu agani gedensaanni, “Zuusi Ooso” yaanno sumudi aanaho noo markaawenni haꞌnummo. Tini markaawe dagginohu Iskindiriyunniiti; markaawe hawado hatte giddichora keeshshitino. 12 Sirakuusi yinanniwa noo malka iillinummoti, hakko sase barra keeshshinummo; 13 hakkiinni kaꞌne haꞌne Reegiyuumi yinanniwa iillinummo. Hakko mitto barra honsummohu gedensaanni wodiidi bubbe kaꞌeenna, layinki barra Putiyoluusi yinanniwa haꞌnummo. 14 Hakkiicho xaandoommo roduuwi, lamala barra insawa keeshshineemmo gede huuccitunke; hakkunni gedensaanni fulle Rooma haꞌnummo. 15 Hakko heedhanno roduuwi ninke duduwo macciishshite, Afiyuusi yinanni dikko geeshshanna Sase Gallanni Mine* yinanni dargi geeshsha haadhankera daggu. Phaawuloosino insa laiti Magano galati; hattono jawaati. 16 Rooma iillinummota Phaawuloosi mittu olamaanchi agarannasi callisi heeꞌranno gede fajjinisi.

17 Ikkollana sasu barri gedensaanni isi Ayihudenniha ayirradda manna woshshiishi. Insano gamba yituta togo yiinsa: “Roduuwa, mannanke woy annuwanke bude gawajjannoha mitto coyeno assoommokkiha ikkirono, Yerusaalamete amadde usurte Roomu manni angara sayisse uyitinoe. 18 Insano qortuehu gedensaanni shinannie gede assannohu mittu coyino leellinonsakki daafira tirtaera hasidhino. 19 Ayihudootu kayinni tirrannieta gibbeenna, Qeesaarira kado kuꞌla hasiissinoe. 20 Hatto assoommohu kayinni mannaꞌya busha asseemmo coyi heeꞌreenna diꞌꞌikkino; kiꞌne laꞌꞌammoranna hasaawisammora woshshoommoꞌnehuno iseraati; ane tenne sansalatenni usurroonniehu Israeelete uyinoonni hexxora yeennaati.” 21 Insano togo yitusi: “Yihudunni ate daafira borreessinoonni sokka diꞌꞌiillitinonke; qoleno hakkiinni daggino roduuwi giddo, ate daafira bushare hasaawinohu woy coyiꞌrinohu mittuno dino. 22 Ikkollana tenne hashshi-gedeno daggino ammaꞌno base baalate mannu bushatenni kayisannota anfoommona, ate hedo maatiro kulattonkera banxeemmo.”

23 Dinye amaxxite hadhe, kiirono lexxite isi heeꞌrannowa daggu. Isino soodinni kayise hawarro geeshsha Maganu Gashshooti daafira seekke farciꞌranni coye xawise kulinsa; Muse Seerinninna Masaalaanote borronni kulanni Yesuusa ammantanno gede assate woꞌnaali. 24 Insa giddo mitu kulinonsare ammantino; wolootu kayinni diammantino. 25 Mimmitu ledo afoo xaada hooggino daafira hadhara kaꞌu; hatte yannara Phaawuloosi togo yee mitto coye coyiꞌri:

“Qullaawu ayyaani masaalaanchu Isayyaasi widoonni annuwaꞌnera coyiꞌrinori halaaleho; 26 togo yiino: ‘Hakko manniwa marte togo yii: “Macciishshate woyite macciishshitinanni; kayinni horonta diwodanchitinanni; laꞌꞌate woyite laꞌinanni; kayinni horonta dibuuxxinanni. 27 Korkaatuno kuni manni wodana dillaawino; maccansanni macciishshinore dune hunanno; illensano ximbiiꞌlino; hatto ikka hoogoommero illensanni laꞌe, maccansanni macciishshite, wodaninsannino wodanchite anewa higgeenna hurseemmonsahu baino.”’ 28 Konnira Maganu manna gatisanno doogo daafira kultanno sokka dagate sonkoonnita affe. Mitte huluullo nookkiha insano tenne sokka macciishshite adhitanno.” 29* ——

30 Phaawuloosi kiru mine lame diro heeꞌri; isiwa daggannore baala anga fane haaꞌranno; 31 guficho ikkannosiri nookkiha mittoreno bashshi assikkinni Maganu Gashshootire sabbakinsa; Mootichu Yesuusi Kiristoosi daafirano rosiisinsa.