BIBLIOTHÈQUE NA NDÖ TI INTERNET Watchtower
Watchtower
BIBLIOTHÈQUE NA NDÖ TI INTERNET
Sango
  • BIBLE
  • AMBETI
  • ABUNGBI
  • w22 décembre l. 2-7
  • E peut ti ngbâ na fini lakue lakue

Vidéo ayeke na yâ ti mbage ni so ape.

Pardon, mbeni kpale asi na ngoi ti zingo vidéo ni.

  • E peut ti ngbâ na fini lakue lakue
  • Tour ti Ba Ndo Afa Tene ti Royaume ti Jéhovah (Ti mandango ni): 2022
  • Akete li ti tënë ni
  • Ambeni mbeti nde na ndö ti oko tënë ni
  • JÉHOVAH AYEKE NA FINI LAKUE LAKUE
  • JÉHOVAH ACRÉÉ LANI E TI NGBÂ NA FINI LAKUE LAKUE
  • YE SO JÉHOVAH ALEKE LANI NA BÊ TI LO TI SARA ACHANGÉ APE
  • PENDERE GIGI TI KEKEREKE ANGBÂ NA DEVANT
  • Nyen la mo peut ti sara ti duti na fini lakue lakue?
    Bible atene ti lo nyen
  • Mo ye ti ngbâ lakue lakue na fini?
    Tour ti Ba Ndo Afa Tene ti Royaume ti Jéhovah: 2004
  • Aye wa la Nzapa asara?
    Tour ti Ba Ndo Afa Tene ti Royaume ti Jéhovah (Ti kangbingo ni): 2019
  • Mo lingbi ti ngbâ na fini lakue lakue na ndö ti sese
    Tour ti Ba Ndo Afa Tene ti Royaume ti Jéhovah (Ti kangbingo ni): 2018
Bâ ambeni ye ni
Tour ti Ba Ndo Afa Tene ti Royaume ti Jéhovah (Ti mandango ni): 2022
w22 décembre l. 2-7

ARTICLE TI MANDANGO NI 49

E peut ti ngbâ na fini lakue lakue

“Zo so amä na bê ayeke na fini ti lakue lakue.”—JEAN 6:47.

BIA 147 Zendo ti fini ti lakue lakue

AYE SO E YEKE BÂ NIa

1. Ti gbu li na ndö ti zendo ti fini ti lakue lakue so Jéhovah amû ayeke pusu e ti sara nyen?

JÉHOVAH amû zendo atene azo so amä yanga ti lo ayeke wara “fini ti lakue lakue”. (aRom. 6:23). Tongana e gbu li na ndö ti zendo so, e yeke ye Jéhovah mingi. Gbu li na ndö ti ye so: Babâ ti e ti yayu aye e mingi na mbeni ye ayeke kangbi e na lo lâ oko ape.

2. Tongana nyen la zendo ti fini ti lakue lakue amû maboko na e?

2 Zendo ti fini ti lakue lakue so Nzapa amû a-aidé e ti gbu ngangu na yâ ti akpale so e yeke wara laso. Même tongana awato ti e atene so ala yeke fâ e, e yeke ngbâ ti sara na Jéhovah. Ngbanga ti nyen? Mbeni raison ni ayeke so e hinga so tongana e kui be-ta-zo na Jéhovah, lo yeke zingo e ande na kuâ na e yeke na beku so e yeke kiri ti kui ape (Jean 5:28, 29; 1 aCor. 15:55-58; aHéb. 2:15). Ngbanga ti nyen la e peut ti duti sûr so e lingbi ti ngbâ na fini lakue lakue? Zia e bâ ambeni raison ni.

JÉHOVAH AYEKE NA FINI LAKUE LAKUE

3. Ngbanga ti nyen la e peut ti duti sûr so Jéhovah ayeke na ngangu ti bata e na fini lakue lakue? (Psaume 102:12, 24, 27).

3 E hinga so Jéhovah ayeke na ngangu ti bata e na fini lakue lakue ndali ti so lo la lo mû fini na aye kue nga lo yeke na fini lakue lakue (Ps. 36:9). Bâ gï ambeni versê ti Bible so afa so Jéhovah ayeke dä lakue nga lo yeke duti ande dä lakue lakue. Psaume 90:2 atene so Jéhovah ayeke dä “ngbene ye lakue lakue nga lakue lakue”. (Diko Psaume 102:12, 24, 27.) Prophète Habakuk atene tënë so na ndö ti Babâ ti e ti yayu: “Jéhovah, eskê mo yeke lakue lakue ape? Nzapa ti mbi, Nzapa ti mbi so mo yeke nzoni-kue, mo ngbâ ti mo lakue mo kui pëpe.”—Hab. 1:12.

4. Eskê e doit ti gi bê ti e tongana e comprendre ape tënë so a tene Jéhovah ayeke dä lakue? Fa ndani so mo tene tongaso.

4 Eskê a yeke ngangu na mo ti comprendre tënë so a tene Jéhovah ayeke dä “kpu na kpu”? (És. 40:28). A yeke ngangu na gbâ ti azo ti comprendre ni. Élihu atene na ndö ti Nzapa, atene: “Angu so lo sara ahon gbungo li ti e.” (Job 36:26). Me a yeke gï pëpe ngbanga ti so e comprendre mbeni tënë ape la afa so tënë ni ayeke mvene. Na tapande, peut-être e comprendre nzoni kue ape ye so asara si lâ asu. Eskê a ye ti fa so lâ ayeke dä ape? Ên-ën. Legeoko nga, e azo e peut lâ oko ape ti comprendre nzoni kue ye so asara si Jéhovah ayeke lakue dä nga lo yeke duti ande lakue dä. Me ye so aye ti fa ape so Nzapa ayeke dä lakue lakue ape. Tâ tënë na ndö ti Lo so acréé aye adépend pëpe na aye so e peut ti comprendre wala e peut ti comprendre ape (aRom. 11:33-36). Lo yeke dä kozo ti tene aye so ayeke na yâ ti dunia abâ gigi, na tapande lâ na atongoro. Jéhovah atene na e so lo la lo ‘leke sese na lege ti ngangu ti lo’. Lo yeke dä kozo si lo “gbara yayu”. (Jér. 51:15; Kus. 17:24). Mbeni raison nde wa la ndali ni e peut ti duti sûr so e peut ti ngbâ na fini lakue lakue?

JÉHOVAH ACRÉÉ LANI E TI NGBÂ NA FINI LAKUE LAKUE

5. Beku wa la kozo koli na kozo wali ayeke lani na ni?

5 Aye so ayeke na fini so Jéhovah acréé ni na ndö ti sese, lo créé ni ti ngbâ na fini lakue lakue ape, me lo créé lani azo ti ngbâ na fini lakue lakue. Gï ala la lo mû lani na ala beku ti kui lâ oko ape. Me, Jéhovah atene na Adam, atene: “Ti keke ti hingango nzoni na sioni, mo te lê ni pëpe, teti na lango so mo te ni, ti tâ tënë ni mo yeke kui.” (Gen. 2:17). Tongana Adam na Ève amä lani yanga ti Jéhovah, ka ala kui ape. A yeke na lege ni ti tene so a si na mbeni ngoi, Jéhovah ayeke mû lege na ala ti te lê ti “keke ti fini”. Ye so aye ti tene so Jéhovah ayeke yeda ti tene ala “ngbâ na fini kpu na kpu”.b—Gen. 3:22.

Tënë “lakue lakue” na yâ ti Bible

Tënë ti Hébreu so a kiri na peko ni mingi na “lakue lakue” ayeke ʽôlam. Na yâ ti Bible, tënë so apeut ti sara tënë ti mbeni ye so ayeke dä ândö aninga awe wala mbeni ye so ayeke duti ande dä aninga, a fa pëpe lawa la a komanse wala lawa la a yeke hunzi (Jos. 24:2; Ps. 24:7, 9). A peut nga ti sara tënë ti mbeni ye so ayeke hunzi lâ oko ape. A yeke tongaso la Jéhovah ayeke lakue lakue (Ps. 102:12, 24, 27). Na yâ ti Mbeti ti Nzapa ti fini dunia, a kiri na peko ti tënë ti Hébreu so na atënë tongana “lakue lakue,” “angbâ aninga”, “kpu na kpu” wala “ngbene ye giriri”. Atënë so angoro ni ayeke mû lege ti hinga tënë wa la a yeke sara kua na ni.

6-7. (a) Mbeni ye nde wa la afa so a créé azo ti kui ape? (b) Nyen la agbu bê ti mo so mo ye ande ti sara? (Bâ afoto.)

6 Ambeni wandara abâ so cerveau ti e ayeke na ngangu ti bata gbâ ti aye ahon ti so e peut ti manda na ngoi ti fini ti e laso. Ye so ahon gbungo li ti zo. Na ngu 2010, mbeni article na yâ ti mbeni mbeti-sango (Scientific American Mind) atene so cerveau ti e apeut ti bata asango so ane giga kutu 2 na ndambo tongaso. Ye so alingbi na ngbonga kutu ota, wala ahon ngu 300, ti akuasinga ti télé. Peut-être cerveau ti e apeut ti bata asango mingi ahon ti so. Ye so afa so Jéhovah aleke lani cerveau ti e ti bata gbâ ti asango ahon ti so e peut ti hinga na yâ ti ngu 70 wala 80 senge.—Ps. 90:10.

7 Jéhovah acréé nga e na kota nzara ti ngbâ na fini. Bible atene so Nzapa ‘azia tënë ti fini ti lakue lakue na yâ ti bê ti azo’. (Zo-ti. 3:11). So ayeke mbeni raison so ndali ni e yeke bâ kuâ tongana wato (1 aCor. 15:26). Tongana terê ti e ason ngangu, eskê e yeke sara ye oko ape na e ku gï ti kui? Ên-ën. Mingi ni, e yeke bâ mbeni docteur nga peut-être e yeke nyon yorö ti soigné na kobela ni. Ti vrai ni, e yeke sara ye kue so e peut ti sara ti kui ape. Tongana mbeni zo so e ye lo akui, atâa a yeke maseka wala kangba, vundu ayeke sara e mingi nga ayeke ninga (Jean 11:32, 33). E peut ti ngbâ ti manda ye teti lakue lakue nga ti duti na kota nzara ti ngbâ na fini lakue lakue ndali ti so Lo so aye e mingi, so acréé e, lo créé e tongaso. A yeke polele so lo yeke sara si e wara lege ti ngbâ na fini lakue lakue. E yeke na ambeni nzoni raison encore ti mä na bê so e peut ti ngbâ na fini lakue lakue. Zia e bâ ambeni ye so Jéhovah asara ândö nga so lo yeke sara laso, so afa so ye so lo leke na bê ti lo ândö ti sara achangé ape.

Afoto: Mbeni ita-koli so ayeke mbakoro aduti na terê ti table so gbâ ti ayorö ayeke na ndö ni, lo yeke diko Bible nga lo yeke gbu li na ndö ti aye so lo yeke sara ande na ngoi so lo kiri lo wara ngangu ti lo ti lâ ti maseka na yâ ti fini dunia. 1. Lo yeke kpe na mbeni ye na lê ti ngu. 2. Lo yeke sara dessin na lê ti mbeni tableau. 3. Lo yeke tambela na terê chûte.

So e yeke na beku ti fini ti lakue lakue, a nzere na e ti imaginé aye so e peut ti sara ande na yâ ti angoi so ayeke ga (Bâ paragraphe 7)c

YE SO JÉHOVAH ALEKE LANI NA BÊ TI LO TI SARA ACHANGÉ APE

8. Ésaïe 55:11 afa na e nyen na ndö ti ye so Jéhovah aleke na bê ti lo ti sara ndali ti e?

8 Atâa so Adam na Ève asara lani siokpari nga ala ga na kuâ na ndö ti amolenge ti ala, ye so Jéhovah aleke na bê ti lo ti sara achangé ape. (Diko Ésaïe 55:11.) Lo leke lani na bê ti lo ti tene azo so ayeke be-ta-zo angbâ na fini lakue lakue, na a changé ape. E hinga ni ndali ti aye so Jéhovah atene nga lo sara ti sara ye so lo leke na bê ti lo ti sara.

9. Nyen la Nzapa amû zendo ti sara? (Daniel 12:2, 13).

9 Jéhovah amû zendo ti zingo akuâ nga ti mû na ala pasa ti wara fini ti lakue lakue (Kus. 24:15; Tite 1:1, 2). Job, so ayeke lani be-ta-zo, ahinga biani so Jéhovah aye mingi ti zingo akuâ (Job 14:14, 15). Prophète Daniel ahinga lani so a yeke zingo azo na kuâ na beku ti ngbâ na fini lakue lakue. ( Ps. 37:29; diko Daniel 12:2, 13.) A-Juif ti ngoi ti Jésus ahinga nga lani so Jéhovah apeut ti mû “fini ti lakue lakue” na awakua ti lo so ayeke be-ta-zo (Luc 10:25; 18:18). Jésus asara tënë ti zendo so fani mingi, nga lo wani Babâ ti lo azingo lani lo na kuâ.—Mat. 19:29; 22:31, 32; Luc 18:30; Jean 11:25.

Wali-mua ti Zaréphath ayeke na ngia ti yamba molenge ti lo ti koli so prophète Élie azingo lo na kuâ.

So Élie azingo mbeni zo na kuâ afa na e nyen? (Bâ paragraphe 10)

10. So a zingo azo ândö na kuâ afa nyen? (Bâ foto.)

10 Jéhovah la amû fini na azo, na lo yeke na ngangu ti kiri na azo na fini. Lo mû lani ngangu na prophète Élie ti zingo molenge-koli ti wali-mua ti Zaréphath (1 aGbia 17:21-23). Ambeni ngoi na pekoni, Nzapa amû maboko na prophète Élisée ti kiri na fini molenge-koli ti mbeni wali ti Sunem (2 aGbia 4:18-20, 34-37). Zingongo azo na kuâ so nga na ambeni nde afa so Jéhovah ayeke na ngangu ti kiri na azo na fini. Na ngoi so Jésus ayeke lani na sese, lo fa so Babâ ti lo amû na lo ngangu ni so (Jean 11:23-25, 43, 44). Fadeso Jésus ayeke na yayu, na a mû na lo “komandema kue na yayu nga na sese.” Tongaso, lo peut ti sara ye alingbi na zendo so atene “[azo] kue so ayeke na yâ ti adû ti kuâ” ayeke kiri na fini na beku ti ngbâ na fini lakue lakue.—Mat. 28:18; Jean 5:25-29.

11. Tongana nyen la ye so a futa ti zi azo apeut ti sara si e ngbâ na fini lakue lakue?

11 Ngbanga ti nyen la Jéhovah azia lani si Molenge ti lo so lo ye lo mingi abâ pasi na akui? Jésus afa ndani, lo tene: “Nzapa andoye tâ azo ti dunia so mingi si lo mû gï oko Molenge ti lo si zo kue so amä na bê na lo, a lingbi ti futi lo pëpe, me lo yeke na fini ti lakue lakue.” (Jean 3:16). So Nzapa amû Molenge ti lo tongana ye so a futa ti zi azo ti kanga ndö ti asiokpari ti e, lo yeke sara ande si e wara fini ti lakue lakue (Mat. 20:28). Bazengele Paul afa nda ti mbage so, so ayeke kota mingi na yâ ti ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara, lo tene: “Ndali ti so kuâ aga na lege ti koli oko, zingongo ti akuâ aga nga na lege ti koli oko. Legeoko tongana ti so na yâ ti Adam ala kue ayeke kui, tongaso nga na yâ ti Christ ala kue ayeke wara fini.”—1 aCor. 15:21, 22.

12. Tongana nyen la Jéhovah ayeke sara ye so lo leke na bê ti lo ti sara?

12 Jésus afa na adisciple ti lo ti sambela ti tene Royaume ti Nzapa aga nga ti tene a sara na sese ye so bê ti Lo aye (Mat. 6:9, 10). Mbeni mbage ti ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara ayeke ti tene azo angbâ na fini lakue lakue na ndö ti sese. Ti sara ni, Jéhovah azia Molenge ti lo Gbia ti Royaume ni. Nzapa ayeke bungbi azo 144000 na sese ge ti sara kua legeoko na Jésus ti sara si ye so Nzapa aye asi.—Apoc. 5:9, 10.

13. Nyen la Jéhovah ayeke sara laso? Nyen la mo doit ti sara?

13 Laso, Jéhovah ayeke bungbi “azo mingi mingi”. Lo yeke fa na ala tongana nyen ti vivre na gbe ti Royaume ti lo (Apoc. 7:9, 10; Jacq. 2:8). Atâa so laso kengo zo nga na bira asara si yâ ti mingi ti azo ti dunia akangbi, “azo mingi mingi” ayeke sara ngangu ti zi mara ti akengo ndo kue na yâ ti bê ti ala. Asarango ye ti ala afa so ala yeke pika a-épée ti ala si aga alê ti kpoka ti charrue (Mi. 4:3). Ahon ti mû mbage na yâ ti abira so ayeke fâ gbâ ti azo, ala yeke mû maboko na azo ti wara “tâ fini ni biani” na lege so ala yeke fa ye na ala na ndö ti tâ Nzapa nga na aye so lo leke na bê ti lo ti sara (1 Tim. 6:19). So ala mû mbage ti Royaume ti Nzapa, amembre ti sewa ti ala apeut ti kanga lege na ala wala ala peut ti perdre nginza ti ala, me Jéhovah ayeke sara kue ti tene ala wara aye so ala bezoin ni (Mat. 6:25, 30-33; Luc 18:29, 30). Aye so afa na e biani so Royaume ti Nzapa ayeke tâ ye nga ayeke ngbâ ti sara si ye so Jéhovah aleke na bê ti lo ti sara aga tâ tënë.

PENDERE GIGI TI KEKEREKE ANGBÂ NA DEVANT

14-15. Zendo ti Jéhovah ti zi kuâ biaku biaku ayeke ga ande tâ tënë tongana nyen?

14 Fadeso, Jésus ayeke Gbia ti Royaume ti Nzapa na yayu nga lo yeke sara si azendo ti Jéhovah kue aga tâ tënë (2 aCor. 1:20). Ngbene ye na ngu 1914 ti ga na ni, Jésus ayeke sö benda na ndö ti awato ti lo (Ps. 110:1, 2). Fafadeso, lo na amba ti lo agbia ayeke hunzi songo benda ti ala nga ala yeke futi asioni zo kue.—Apoc. 6:2.

15 Na ngoi ti Komandema ti ngu saki oko ti Jésus, lo yeke zingo ande akuâ nga lo yeke aidé azo kue so amä yanga ti Jéhovah ti ga mbilimbili-kue. Na peko ti ndangba tara, azo so Jéhovah atene ala yeke azo ti mbilimbili, “sese ayeke ga ande ye ti [ala], na ala yeke ngbâ na ndö ni lakue lakue.” (Ps. 37:10, 11, 29). A nzere na e so ti “kuâ so ayeke ndangba wato ni, a yeke futi lo ande biaku biaku.”—1 aCor. 15:26.

16. Kota raison so apusu e ti sara na Jéhovah adoit ti duti so wa?

16 Tongana ti so e bâ fade, Bible la amû na e beku ti ngbâ na fini lakue lakue. Beku so apeut ti aidé e ti ngbâ be-ta-zo na lâ ti nda ni so ayeke ngangu so. Me ti zia ngia na bê ti Jéhovah, ye so adoit ti pusu e ti sara ye adoit ti duti gï pëpe nzara ti ngbâ na fini. Kota raison so ndali ni e yeke ngbâ be-ta-zo na Jéhovah nga na Jésus ayeke so e ye ala mingi (2 aCor. 5:14, 15). Ye so apusu e ti mû tapande ti ala nga ti fa na azo beku so e yeke na ni (aRom. 10:13-15). Tongana e manda ti duti zo so amû ye mingi na azo, Jéhovah ayeke duti kamarade ti e teti lakue lakue.—aHéb. 13:16.

17. Nyen la e oko oko kue e doit ti sara? (Matthieu 7:13, 14).

17 Eskê e yeke duti ande na popo ti azo so ayeke wara fini ti lakue lakue? Jéhovah azi lege na e ti wara ni. Fadeso, a yeke na e ti soro ti ngbâ na ndö ti lege so ague na fini. (Diko Matthieu 7:13, 14.) Gigi ti e ayeke duti tongana nyen na ngoi so e yeke ngbâ na fini lakue lakue? E yeke kiri tënë na hunda so na yâ ti article ti peko.

KIRINGO TËNË TI MO AYEKE SO WA?

  • Nyen la afa na e so a créé azo ti ngbâ na fini lakue lakue?

  • E hinga tongana nyen so ye so Jéhovah aleke na bê ti lo ti tene azo angbâ na fini lakue lakue achangé ape?

  • Kota raison so apusu e ti duti na nzara ti ngbâ na fini lakue lakue adoit ti duti so wa?

BIA 141 Fini: mbeni miracle

a Eskê mo yeke ku kungo ti ngbâ na fini lakue lakue? Jéhovah amû zendo lo tene mbeni lâ, e peut ande ti vivre sân ti tene e gi bê ti e so e yeke kui. Na yâ ti article so, e yeke bâ gï ambeni raison so ndali ni e peut ti duti biani na confiance so Jéhovah ayeke sara ye alingbi na zendo ti lo.

b Bâ encadré “Tënë ‘lakue lakue’ na yâ ti Bible.”

c NDA TI FOTO Lembeti: Mbeni ita-koli so ayeke mbakoro ayeke imaginé ambeni ye so lo peut ti sara ande na ngoi so lo yeke ngbâ na fini lakue lakue.

    Ambeti na Sango (1997-2026)
    Sigi
    Linda
    • Sango
    • Kangbi ni na mbeni zo
    • Aye so mo ye
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Lege ti sara kua na ni
    • Ye so a yeke sara na asango so mo mû
    • Paramètres de confidentialité
    • JW.ORG
    • Linda
    Kangbi ni na mbeni zo