Ndani so Bible alingbi na ngoi ti e
‘Atënë ti Mbeti ti Nzapa kue alondo na yanga ti Nzapa wani. Atënë ni ayeke kiri zo na nzoni lege.’—2 TIMOTHÉE 3:16, Fini Mbuki, 2001.
NA YÂ ti angu mingi so ahon, Bible apusu azo ti ando nde nde kue ti gbian asarango ye ti ala si ala ga nzoni ahon ti kozo. Versê so a fa na nduzu ge afa ndani so Bible ayeke sara kua nzoni tongaso: a yeke ngbanga ti so ndara ti yâ ni alondo na Nzapa. Atâa so azo si asû ni, Bible afa na e bango ndo ti Nzapa. Bible atene: “Azo asara tënë ti ye so alondo na Nzapa tongana yingo vulu afa lege ni na ala.”—2 Pierre 1:21.
Bible ayeke tâ nzoni buku ti fango lege na zo ndali ti araison use tongaso. Kozo ni, a yeke fa tâ nzoni bango ndo na ndo ti ye so a iri ni nzoni gigi. Use ni, a yeke na ngangu ti pusu zo ti gbian aye so a hunda si gigi ti lo aduti nzoni. Zia e bâ araison use so.
A sara si zo ahinga atâ nzoni ye so a lingbi lo sara
Na yâ ti Bible, Nzapa amû zendo so: “Fade Mbi wa mo, na Mbi fa na mo lege so a lingbi mo tambela dä; fade Mbi wa mo, na lê ti Mbi angbâ na ndo mo.” (Psaume 32:8). Bâ so Nzapa atene ni yeke wa mo. Ge, tënë ti yanga ti Hébreu ni aye ti tene so Nzapa ayeke sara si mo gbu nda ti ye nzoni. Gbungo nda ti ye nzoni ayeke mû lege na e ti bâ anzoni ye wa e lingbi ti zia na gbele e ti si dä, na a lingbi ti sara si e buba fini ti e pëpe ti gi asenge senge ye.
Na tapande, na azo mingi, a yeke kota ye ti tene na yâ ti gigi ti ala, ala ga akota zo wala ala wara gbâ ti mosoro. Abuku so azo asigigi na ni ti fa lege na zo afa tongana nyen ti buba amba ti mo si mo ga kota zo na ndo ti ala nga mo ga zo ti mosoro. Me ti Bible, lo tene: “Bê ti hon azo so ayeke nduru na ala asara ala. So ayeke ye senge senge nga na ayeke tombango pupu senge.” “Zo so andoye argent, fade argent alingbi na nzara ti lo pëpe.” (Zo-ti-fa-tene 4:4; 5:9). Wango so alingbi biani ti mû maboko na e laso?
Ti fa tongana nyen wango ti Bible alingbi ti mû maboko na e, bâ tapande ti Akinori, na kodoro ti Japon. Lo wara lege ti sö benda na li ti amba ti lo na yâ ti ngangu mandako, na nda ni lo wara kota diplôme na yâ ti mbeni da senda-gi so iri ni awu mingi, na lo wara mbeni kua na yâ ti mbeni ndokua so azo ane ni mingi. Lo bâ so aye kue aga nzoni na lo awe. Ye oko, aye so lo wara aga na lo pëpe ngia so lo yeke ku ti wara ni. Me, kota gingo bê nga na fatigue abuba seni ti lo. Akamarade ti lo ti place ti kua alingbi pëpe ti dë bê ti lo. Vundu ahon ndo ti lo si lo tï na yâ ti nyongo sämba na lo ye même ti fâ tere ti lo. Na pekoni, aTémoin ti Jéhovah ato nda ti manda Bible na lo. Ye so lo manda agbian bango ndo ti lo na ndo ti ye so ayeke kota na yâ ti gigi ti zo. Kete na pekoni, akpale ti seni so lo wara ndali ti so lo yeke gi bê ti lo mingi ato nda ti hon. Ahon ti tene baba nga na gingo ti wara kota ndo si afa lege na lo, Akinori abâ so tënë so Bible atene ge ayeke tâ tënë: “Bê so aduti nzoni ayeke fini ti tere.”—aProverbe 14:30.
Ti mo, nyen la ayeke kota ye ti tene zo agi ti wara na yâ ti gigi ti lo? Nyen la alingbi ti sara si mo duti na tâ ngia? A yeke ti wara koli wala wali so mo na lo amä tere nzoni? Wala ti leke nzoni gigi ndali ti amolenge ti mo? Ti wara gbâ ti akamarade? Ti wara ngia na yâ ti gigi ti mo? Aye so kue ayeke sioni pëpe. Biani, Bible asara nzoni tënë ni me a tene pëpe so a yeke akota ye so a lingbi zo awara na yâ ti gigi ti lo. Bible afa tâ ye so zo alingbi ti sara ti wara ngia na yâ ti gigi ti lo tongana lo tene: “Mo kpe mbeto ti Nzapa, na mo bata commandement ti Lo, teti so ayeke kusala ti azo kue.” (Zo-ti-fa-tene 12:15). Tongana zo ake ti sara ye alingbi na tënë so, gigi ti lo ayeke ga ye senge senge, lo yeke bâ nzerengo ti gigi pëpe, na nda ni vundu ayeke hon ndo ti lo. Na mbage, Bible adë bê ti e atene: “Zo so azia bê ti lo na L’Éternel, lo yeke na ngia.”—aProverbe 16:20.
Lege so Bible apusu ambeni zo ti changé
Bazengele Paul atene: “Teti tënë ti Nzapa ayeke na fini na ayeke na ngangu ti sara ye.” Tongana mbeni épée so aza na so yanga ni ayeke use, Bible alingbi ti lï juska andu atënë so ayeke na gbe ti bê ti zo nga na aye so zo ni aye ti sara (aHébreu 4:12). Bible ayeke na ngangu ti pusu azo ti changé asarango ye ti ala ngbanga ti so lo yeke mû maboko na ala ti bâ tâ ye so ayeke na yâ ti bê ti ala. Azo so bê ti ala ayeke nzoni aga ti bâ so peut-être a yeke nzoni ala changé ambeni ye na yâ ti gigi ti ala. Na tapande, na ndo ti tënë ti azo so ayeke ândö na yâ ti congrégation ti Corinthe na so kozoni ala yeke azo ti nzi, angbâa ti sämba, azo ti gingo wali wala koli nde na ambeni ye ni tongaso, Paul atene: “Ambeni na popo ti ala ayeke ândö tongaso. Me a sukula ala si ala ga nzoni, . . . na lege ti yingo ti Nzapa ti e.” (1 aCorinthien 6:9-11). Yingo vulu ti Jéhovah ayeke na fini na ayeke na ngangu ti sara ye laso, na a lingbi ti pusu azo ti changé asarango ye ti ala.
Mario so ayeke na kodoro ti Poto ayeke ândö mbeni koli so aye tiri mingi nga zo ti nyongo manga na ti kango ambangi. Mbeni lâ, na ngoi so mbeni zo ti lapolice agbu ambangi ti Mario, lo tï na wâ lo gbi, na lo pika turugu ni na lo buba kutukutu ti lo. Nga, Mario ayeke sara kua pëpe, na bon ahon ndo ti lo. Tongana lo bâ so lo lingbi pëpe ti leke akpale ti lo lo wani, lo yeda ti manda Bible. Na ngoi so Mario ayeke gue na li ni, lo leke tere ti lo nzoni, lo zia lege ti nyongo ambangi nga ti kä ni, na lo zia lege ti tiri. Bê ti azo mingi so ahinga lo kozo adö. Tongana lo yeke hon, ala yeke tene na lo ti luti na ala yeke hunda lo atene: “Mario, tâ mo la?”
Nyen la apusu azo tongana Akinori nga na Mario ti changé sarango ye ti ala na ti wara tâ ngia na yâ ti gigi ti ala? Ti bâ ni nzoni, a yeke fini hingango ye so ala wara ni na lege ti mandango Bible. Gi Nzapa oko si alingbi ti fa na e tâ ye so e yeke na bezoin ti sara si gigi ti e aga nzoni na ti duti na beku ti wara fini ti lakue lakue. Tongana ti mbeni Babâ, Jéhovah Nzapa ayeke sara tënë na e na lege ti Bible: “Mo mä, molenge ti mbi, mo mä tënë ti mbi, na fade ngu ti fini ti mo awu mingi. . . . Tongana mo gue, fade ye agbanzi lege ti mo pëpe; tongana mo kpe, fade mo pika gere ti mo pëpe. Gbu wango tënë ngangu, mo zia lo pëpe, bata wango tënë teti lo yeke fini ti mo.” (aProverbe 4:10-13). Tongana e gi fango lege ti Wasarango e, mbeni wango ti hon sarango tongaso ayeke dä?
[Encadré/Foto na lembeti 7]
Anzoni wango so alingbi na ngoi ti e
Bible amû akpengba-ndia so alingbi na ngoi ti e na so alingbi ti fa lege na e na yâ ti aye kue. Bâ ambeni tapande ni:
• Ti duti na nzoni songo na azo
“Ye kue so ala ye azo asara na ala, a lingbi ala sara na azo ni nga.”—Matthieu 7:12.
“Zo so asara tere ti lo kete na popo ti ala kue, a yeke lo si ayeke kota.”—Luc 9:48.
“Ala mû lege ti yambango agene.”—aRomain 12:13.
• Ti zia lege ti asioni sarango ye
“Zo so atambela na awandara, fade lo ga wandara, me zo so aga ndeko ti awabuba, fade lo wara vundu dä.”—aProverbe 13:20.
“Mo duti pëpe na popo ti azo so anyon vin mingi.”—aProverbe 23:20.
“Mo ga ndeko ti zo ti ngonzo pëpe.”—aProverbe 22:24.
• Ti duti na mbeni mariage so gere ni aluti nzoni
“Zia koli oko oko na popo ti ala andoye wali ti lo legeoko tongana ti so lo ndoye tere ti lo wani. Na mbage, a lingbi wali ane koli ti lo mingi.”—aÉphésien 5:33.
“Ala yü tâ bango mawa ti zo, sarango nzoni na zo, tâ be-ti-molenge, sarango ye na ngangu pëpe; ala yü nga kangango bê ti ku. Ala ngbâ ti kanga bê na amba ti ala na popo ti ala, na ti pardone mba na bê ti ala kue.”—aColossien 3:12, 13.
• Ti mû maboko na amolenge
“Fa na molenge lege so a lingbi lo gue dä, na même tongana lo ga mbakoro, fade lo zia lege ni pëpe.”—aProverbe 22:6.
“Ti ala ababâ, ala son bê ti amolenge ti ala pëpe, me ala ngbâ ti bata ala na lege ti sengo ndo nga na awango ti gbotongo mê so alondo na Jéhovah.”—aÉphésien 6:4.
• Ti kpe papa
“Zo so akiri tënë doucement, lo sara si ngonzo adë, me tënë ti ngangu asara si ngonzo alondo.”—aProverbe 15:1.
“Na yâ ti yengo tere ti aita, zia ala duti na tâ yengo tere na popo ti ala.”—aRomain 12:10.
Même na popo ti akamarade, mingi ni ala lingbi ti kpe ti tene papa atï na popo ti ala tongana ala sû ye kue na mbeti. Ni la, Jérémie so ayeke wakua ti Nzapa atene: “Mbi sara mbeti ti vongo sese ni, mbi kanga na sceau, mbi iri atémoin, na mbi diko nginza ni na kilo.”—Jérémie 32:10.
• Ti duti na nzoni bango ndo
“Ye kue so ayeke tâ tënë, . . . ye kue so zo alingbi ti ye ni, ye kue so a sara nzoni tënë ni, atâa a yeke ye so ayeke nzoni mingi, wala ye so a lingbi ti gonda ni, ala ngbâ ti bi bê ti ala na ndo ti aye so.” —aPhilippien 4:8.
Bible awa e ti duti pëpe na asioni bibe na lo suku na azo “so ayeke dema tere na ndo ti gigi ti ala”. Lo tene: “Ala duti na ngia na yâ ti beku ni.”—Jude 4, 16; aRomain 12:12.
Ti sara ye alingbi na apendere kpengba-ndia so ayeke mû lege na e gi pëpe ti duti na siriri nga na ngia me ayeke mû maboko na e ti sara ye alingbi na andia ti Nzapa na ti wara tufa ti lo. Bible atene: “Sese ni aga ye ti héritier ti azo ti mbilimbili, na fade ala duti dä lakue.”—Psaume 37:29.
[Afoto na lembeti 5]
Foto ti Akinori na ngoi so lo yeke kota wadengo buze (na mbage ti wali); lo na wali ti lo na fango tënë na ngia