Ala gbu ngangu na yâ ti “ngbonga ti tara”

NA NGOI ti Kozo Bira so Amû Sese Kue na ngu 1914, azo mingi abâ so aWamandango Bible ayeke yôro tere ti ala na yâ ti bira pëpe (És. 2:2-4; Jean 18:36; aÉph. 6:12). Awakua ti Jéhovah ti Grande-Bretagne asara tongana nyen ti ngbâ ti duti nde?

Na ngu 1916, mbeni ndia na Grande-Bretagne ahunda na akoli so ngu ti ala alondo na 18 ti si na 40 so ade asara mariage pëpe ti gue ti sara kua ti turugu. Na yâ ti ndia ni a leke ti zia yamba azo so ake ti sara kua ti turugu ndali ti so “bungbi ti nzapa ti ala wala bibe ti ala na ndo ti ye so ayeke na lege ni” amû lege na ala pëpe ti sara ni. Ngorogbia azia na sese ada-ngbanga ti bâ wala azo wa la a lingbi ti zia ala yamba nga ti bâ wala a lingbi ti mû na ala ambeni kua nde na place ni.

Gi na yâ ti kete ngoi, a bi aWamandango Bible 40 tongaso na ada ti kanga ti aturugu nga a tokua ambeni 8 na lê ti bira na France. Tongana aita ti Grande-Bretagne abâ ye so a sara na aita so, ala tokua lettre na Herbert Asquith kozo gbenyon-gbia ti Grande-Bretagne ti fa na lo so bingo aita so a bi ala na da ti kanga so ayeke na lege ni pëpe. Na tere ti lettre ni a yeke wara nga mbeni mbeti so azo 5 500 asû maboko ti ala na gbe ni ti hunda na kozo gbenyon-gbia ni ti yeda na ye so ala hunda.

Asango afa so aita miombe so a tokua ala na France, a mû yanga ti tene a fâ ala ndali ti so ala ke ti sara kua ti turugu. Me na ngoi so aita ni ague ti tene a fâ ala, a fâ ala pëpe me a dë gi ngbanga ti kanga ti ngu bale-oko na li ti ala. A kiri na ala na Angleterre ti tene ala sara kanga ti ala na yâ ti ada ti kanga ti azo so ayeke aturugu pëpe.

Na ngoi so bira ni angbâ ti gue, a mû yanga ti tene même akoli so asara mariage awe ague asara kua ti turugu. A gue na Wamandango Bible Henry Hudson so ayeke docteur na gbele ngbanga na Manchester, na Angleterre. Na lango 3 ti août, ngu 1916, azo ti da-ngbanga ni atene so lo ke ti sara ye alingbi na ndia, ala mû na lo amende, nga ala tokua lo ti sara kua ti turugu. Na oko ngoi ni, a gue na James Frederick Scott, mbeni colporteur so ayeke na ngu 25 na gbele ngbanga na Edinburgh, na Écosse. Me ita ni asö benda na yâ ti ngbanga ni. Azo ti ngorogbia ti Grande-Bretagne ahunda ti tene a kiri a fâ ngbanga ni me ala dö ni ala zia ti bi bê ti ala mingi na ndo ti mbeni ngbanga ni so abâ Ita Herbert Kipps na Londres. Ti so ni so, azo ti ngorogbia ni asö benda, a mû amende na Ita Herbert Kipps na a tokua lo na kua ti turugu.

Ti si na septembre ti ngu 1916, aita 264 asara demande ti tene a zi ala na popo ti azo so alingbi ti gue ti sara kua ti turugu. A zi gi aita 5, a mû ambeni 154 ti sara akua tongana lekengo alege wala pikango atênë, a zia ambeni 23 na popo ti aturugu so kua ti ala ayeke pëpe ti sara bira. A tokua nga ambeni 82 ti sara kua ti turugu nga da-ngbanga ti aturugu afâ ngbanga na ndo ti ambeni ndali ti so ala ke yanga. Azo mingi ake aye ti sioni so a sara na aita so, tongaso ngorogbia azi ala na yâ ti da ti kanga ti aturugu ague na ala na yâ ti acamp so asenge zo la asara kua dä.

Edgar Clay na Pryce Hughes, so na pekoni ala ga surveillant ti filiale na Grande-Bretagne, asara kua na Galles ti leke mbeni ye tongana gbagba na tere ti mbeni ngu si ngu ni asua pëpe. Me ti Herbert Senior, mbeni oko ti aWamandango Bible miombe so alondo na France akiri, a tokua lo na da ti kanga ti Wakefield, na Yorkshire. A tokua gbâ ti aWamandango Bible ti sara akua ti ngangu na yâ ti da ti kanga ti Dartmoor, ala la ayeke kota groupe ti azo so ake ti sara kua ti turugu.

Ti Frank Platt, mbeni Wamandango Bible so ayeda ti sara akua so andu kua ti bira pëpe, a sara ye ti sioni na lo mingi nga aninga na ngoi so a tokua lo na lê ti bira. Atkinson Padgett, so ahinga tâ tënë ngoi kete na pekoni so lo to nda ti kua ti turugu, lo nga kue akota zo ti aturugu asara pasi na lo mingi ndali ti so lo ke ti sara bira.

Atâa so aita ti e ti ngoi ni so ahinga nzoni kue pëpe ye so aChrétien alingbi pëpe ti sara tongana andu kua ti turugu, ala gi ti nzere na lê ti Jéhovah Nzapa. Ala so a fa iri ti ala na yâ ti article so ayeke anzoni tapande ti azo so ake ti sara kua ti turugu mbilimbili na yâ ti ngangu “ngbonga ti tara”. (Apoc. 3:10).—Sango na ndo ti mbaï ti bungbi ti e na Grande-Bretagne.