“Testament ti Giriri” ayeke ga na ye ti nzoni na e laso?
NA NGU 1786, mbeni docteur so ayeke zo ti kodoro ti France asigigi na mbeni buku so a iri ni Traité d’anatomie et de physiologie. A bâ lani buku so tongana mbeni buku so afa tâ na lege ni mingi aye na ndo ambage nde nde ti tere ti zo. Nga, ade ti ninga pëpe, a kä mbeni oko ti buku so, so ayeke ngangu ti wara ni, teti kutu 130 ti nginza so ayeke tambela na kodoro ti e. Ye oko, mingi ti azo so ayeke na kobela laso ayeke zia ande bê ti ala kue pëpe na mbeni docteur so ayeke sara kusala na atënë ti yâ ti mbeni buku so a sû ni asara angu mingi awe ti sara na opération. Atâa so azo ane buku so mingi ndali ti so a yeke ngbene mbeti nga ndali ti lege so a sû na atënë ti yâ ni, buku so alingbi pëpe ti mû maboko na mbeni zo ti kobela ti laso.
A yeke oko tënë so ayeke na yâ ti li ti azo mingi laso na ndo ti mbeti so a iri ni Testament ti Giriri. Ala ye ti diko atondo na ndo Israël ti giriri nga ala gonda pendere lege so a sû na ni. Ye oko, ala bâ ti ala so a yeke na lege ni pëpe ti sara ye alingbi na wango ti mbeni mbeti so a sû ni a sara ngu 2 400 awe. Hingango ye na ndo senda-ye, dengo buze nga na dutingo ti sewa ayeke nde mingi laso na ti ngoi so a sû na Bible. Philip Yancey so ayeke ngbene zo so asigigi lani na mbeni mbeti (Christianity Today) asû tënë so na yâ ti buku ti lo (The Bible Jesus Read), lo tene: “Lege so a sû na Testament ti Giriri asara si a yeke ngangu na mbeni zo laso ti gbu nda ni. Na tongana zo agbu nda ni, atënë ni ayeke so bê ti lo. Ndali ti atënë so nga na ambeni nde, fani mingi, azo ayeke diko pëpe Testament ti Giriri so ayeke kota mbage ti Bible.” Mara ti tënë tongaso ayeke fini ye pëpe.
Gi ngu 50 tongaso na peko ti kuâ ti bazengele Jean na ngu 100 tongaso, mbeni maseka-koli so ayeke na mosoro mingi, so iri ti lo ayeke Marcion, atene polele so a yeke nzoni aChrétien ake Testament ti Giriri. Robin Lane Fox so ayeke mbeni wasungo mbaï ti kodoro ti Grande Bretagne atene Marcion atene so “ ‘Nzapa’ so a sara tënë ti lo na yâ ti Testament ti Giriri ‘asara lani ye na ngangu mingi’ nga lo ye azo ti kengo ndia nga na aterroriste tongana Gbia David ti Israël. Nde na so, Christ afa mbeni fini Nzapa so ayeke nzoni mingi ahon Nzapa ti Testament ti Giriri.” Fox atene so atënë so Marcion atene “aga ‘fango ye ti Marcion’ nga azo mingi angbâ lani ti yeda na aye so lo fa. Na a yeke mbilimbili azo so ayeke tene yanga ti Araméen si ayeda na ni, na ala ngbâ ti yeda na ni teti ngu 300 tongaso na peko ti Christ.” Ambeni zo angbâ lakue ti yeda na atënë so Marcion atene. Ye ti pekoni ayeke so wa? Tongana ti so Philip Yancey atene, ahon ngu 1 600 tongaso na pekoni, “aChrétien mingi nga na mingi ti tanga ti azo laso ahinga ye mingi pëpe na ndo ti Testament ti Giriri.”
Testament ti Fini amû place ti Testament ti Giriri? Na lege wa e lingbi ti bâ “Jéhovah ti aturugu” so a sara tënë ti lo na yâ ti Testament ti Giriri tongana “Nzapa ti ndoye na ti siriri” so a sara tënë ti lo na yâ ti Testament ti Fini? (Esaïe 13:13, MN; 2 aCorinthien 13:11). Testament ti Giriri ayeke ga na ye ti nzoni na mo laso?