Bible ti Berleburg

MBENI kete lege ti vorongo amaï na yâ ti Église Luthérienne ti Zamani, ti londo na ngu 1600 ti si na ngu 1700. Azo ahe wala asala ngangu na ambeni disciple ni ndali ti mabe ti ala. Awandara mingi ti lege ti vorongo so akpe ague ti honde tele ti ala na Berleburg, so ayeke na kilomètre 150 na mbage ti banga ti Francfort. Mbeni mokonzi ti kodoro ni, Casimir von Wittgenstein Berleburg, ayeda ti bata ala, teti lo mû na nene ni mingi vorongo Nzapa. Dutingo ti awafango tënë na awandara so na Berleburg amû lege ti sala mbeni fini kiringo na peko ti Bible, so azo ahinga ni laso na iri ti Bible ti Berleburg. Tongana nyen si a sala lani fini bible so?

Mbeni oko ti azo so akpe si ague kâ, iri ti lo ayeke Johann Haug. A gbu lani lo na ngangu ti zia kodoro ti lo Strasbourg ndali ti so amokonzi-nzapa ti gbata ni aye tene ti lo pëpe. Haug ayeke mbeni zo so amanda mbeti ayo na lo hinga ye mingi na ndo ayanga ti kodoro. Lo tene na amba ti lo wandara ti Berleburg so lo yeke na nzara ti “sala mbeni bible so ayeke tâ na lege ni, ti lungula afaute so Luther asala na yâ ti bible ti lo, ti kiri na peko ti atënë ni tâ gi tongana ti so Tënë ti Nzapa atene biani.” (Die Geschichte der Berlenburger Bibel [Mbaï ti Bible ti Berleburg]). Ye so ala yeke gi lani ayeke ti sala mbeni Bible so afa anda ti atënë  nde nde na ndo ni, na so zo kue alingbi ti gbu nda ni. Haug agi maboko ti ambeni wandara ti Poto, na lo sala kusala ni ngu 20. Bible ti Berleburg akomanse ti sigigi lani na ngu 1726. Ngbanga ti so akete tënë ayeke mingi na yâ ni, a sala ni na ambage miombe.

Ambeni pendere tënë ayeke na yâ ti Bible ti Berleburg. Na tapande, Exode 6:2, 3 atene: “Nzapa asala tënë na Moïse, lo tene: Mbi yeke SEIGNEUR! Mbi si na Abraham, Isaac na Jacob, tongana Nzapa ti ngangu ahon kue: me ala hinga mbi na lege ti iri ti mbi JÉHOVAH pëpe.” Mbeni kete tënë na ndo ni atene: “Iri JÉHOVAH . . . , iri so a zia ni nde wala iri so a fa ni.” Iri ti Nzapa mveni, Jéhovah, asigigi nga na yâ ti atënë so a sû na ndo Exode 3:15 nga na Exode 34:6.

Tongaso, Bible ti Berleburg alï na popo ti molongo ti abible ti yanga ti Zamani so asala kusala na iri Jéhovah na yâ ti akota versê, na yâ ti akete tënë na gbe ni wala atënë na ndo ni. Mbeni oko ti abible ti ngoi ti e so a kiri pekoni, so amû gonda na iri ti Nzapa, ayeke Les Saintes Écritures — Traduction du monde nouveau, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.