BHIBHLIYOTEKA MU INTERNETI ya Torre de Vigia
Ncenjezi
ya Torre de Vigia
Cisena
  • BHIBHLYA
  • MABUKHU
  • MISONKHANO
  • kr nsolo 19 matsa. 202-208
  • Basa Yakumanga Yakuti Isapasa Mbiri Yahova

Nkhabe kugumanika vidhyu pa khundu ino.

Munatilekerera, paoneka madodo pakupangiza vidhyu.

  • Basa Yakumanga Yakuti Isapasa Mbiri Yahova
  • Umambo Wa Mulungu Ukutonga!
  • Misolo Ming'ono
  • Mphangwa Zakulandana
  • Kumanga Nyumba Za Umambo
  • Kumanga Nyumba za Umambo m’Madziko Akutcerenga
  • Anyabasa akuti ‘Asaperekeka Okhene Mwakufuna’
  • Tipaseni Ntengo Mbuto Yathu Ya Ulambiri
    Ncenjezi Wakudziwisa Umambo Wa Yahova (Wa Pfundziro)—2015
  • Nyumba Za Umambo—Zisamangirwanji, Pontho Zisamangwa Tani?
    Mbani Anacita Cifuno Ca Yahova Lero?
  • Mbuto Toera Kulambira Mulungu
    Gulu Inacita Cifuno ca Yahova
  • Kumanga Nyumba Za Umambo—Khundu Yakufunika Ya Basa Yakucena
    Utumiki Wathu Wa Umambo—2006
Umambo Wa Mulungu Ukutonga!
kr nsolo 19 matsa. 202-208

NSOLO 19

Basa Yakumanga Nyumba Yakuti Isapasa Mbiri Yahova

NTSONGA IKULU YA NSOLO

Basa yakumanga nyumba pa dziko yonsene isaphedzera pifuno pya Umambo

1, 2. (a) Kodi atumiki a Yahova asakomerwa na kucitanji? (b) Ninji pinapasa Yahova ntengo?

ATUMIKI akukhulupirika a Yahova ndi akutsandzaya kutomera kale mu kumanga nyumba zakuti zisakuza dzina yace. Mwacitsandzo, mwakutsandzaya Aisraele akhacita khundu m’basa yakumanga tabernakulu, mbapereka na ntima onsene mpfuma zawo toera kuphedzera basa ineyi.—Eks. 35:30-35; 36:1, 4-7.

2 Yahova nee asaona basi ene basa yakumanga nyumba ninga cinthu cakutoma toera kubweresa cilemedzo kwa iye, pontho nee ndi pinthu pyakuti asapipasa ntengo kakamwe. (Mat. 23:16, 17) Muoni usabweresa cilemedzo kwa Yahova ndi ulambiri unacitwa na atumiki ace, kuphatanizambo nzimu wakuperekeka na phinga yakucita basa yace. (Eks. 35:21; Marko 12:41-44; 1 Tim. 6:17-19) Thangwi yanji pyenepi mphyakubveka? Thangwi nyumba zisamangwa mbazimala fudzika. Mwacitsandzo, tabernakulu na templo nee piripobve. Nyumba zenezi zamala fudzika, mbwenye Yahova nkhabe kuduwala kupasa mwakudzala manja na basa yakuwanga idacitwa na atumiki ace akukhulupirika akuti akhaphedzera basa ineyi.—Lerini 1 Akorinto 15:58; Ahebere 6:10.

3. Tinadzadinganji mu nsolo uno?

3 Atumiki a Yahova a ntsiku zino asacitambo basa yakuwanga toera kumanga nyumba zakulambira. Pontho, pidacita ife pantsi pa citsogolero ca Mambo wathu Yezu Kristu, mwandimomwene ndi cinthu cakudzumisa! Mwakukhonda penula, Yahova asapasa nkhombo kuwangisira kwathu. (Sal. 127:1) Mu nsolo uno, tinadzadinga mabasa anango akuti asacitwa na asabweresa tani mbiri kuna Yahova. Pontho, tinadzabva mafala a ale adacita khundu m’mabasa anewa.

Kumanga Nyumba Za Umambo

4. (a) Thangwi yanji tisafuna mbuto zakulambira? (b) Thangwi yanji maofesi a filiali mazinji asaphatanizwa? (Onani bokosi “Kumangwa kwa Filiali na Kusasanyira toera Kutsalakana Pyakufunika.”)

4 Ninga pidadingwa mu Nsolo 16, Yahova asafuna kuti tigumanyikane toera kulambira. (Aheb. 10:25) Misonkhano yathu nee isawangisa basi ene cikhulupiro cathu, mbwenye isathimizirambo cifuno cathu m’basa yakumwaza mphangwa. Nakuti ntsiku zakumalisa ziri cifupi na kumala, Yahova asapitiriza kucimbizisa basa ineyi. Ninga maphindu, madzana a pikwi pya anthu asapita mu gulu yace pyaka pyonsene. (Iza. 60:22) Mu ndzidzi wakuti anthu azinji asabvera Umambo, pasafunika mitcini yakucita na kudhinda mabukhu akubuluswa m’Bhibhlya. Ife tisafunambo nyumba zizinji toera kulambira.

5. Thangwi yanji dzina Nyumba ya Umambo ndi yakuthema? (Onanimbo bokosi “Gereja ya Ceza Cipswa.”)

5 Kutoma kwa mbiri ya atumiki a Yahova mu ntsiku zathu, Anyakupfundza Bhibhlya atoma kuona kufunika kwa mbuto zakucitira misonkhano yawo. Pyenepi pisaoneka kuti ibodzi mwa mbuto zakutoma toera kulambira yamangwa ku West Virginia, E.U.A., mu caka 1890. Mu caka 1930, atumiki a Yahova amanga, peno kusasanyira papswa nyumba zizinji za umambo, mbwenye mbuto zenezi za misonkhano nee zikhali na dzina yakupambulika. Mu caka 1935, M’bale Rutherford aenda kacedzera Hawaii, ku mbuto ikhamangwa nyumba ya misonkhano pabodzi na ofesi ya filiali ipswa. Mudabvundzwa iye kuti nyumba ineyi mbidacemerwa tani, M’bale Rutherford atawira: “Nee mphyakuthema kuicemera ‘Nyumba ya Umambo,’ thangwi tisacita basa ineyi yakumwaza mphangwa zadidi za Umambo?” (Mat. 24:14) Mwakukhonda dembuka, dzina ineyi yakuthema nee yapaswa basi ene nyumba ineyi, mbwenye nyumba zizinji za misonkhano zikhaphatisirwa na mipingo ya atumiki a Yahova pa dziko yonsene yapantsi.

Anyakupfundza Bhibhlya ali kutsogolo kwa gereja ya Ceza Cipswa mu caka 1890

Anyakupfundza Bhibhlya apangizwa kutsogolo kwa gereja ya Ceza Cipswa

GEREJA YA CEZA CIPSWA

KUNKHOMO kwa caka 1880, piwalo pizinji pya mpingo wa Batista mu cisa cing’ono ca ku West Virginia, adzakhala Anyakupfundza Bhibhlya. Mbwenye mu ndzidzi unoyu akhapitiriza kucita khundu ya gereja ya Batista pabodzi na aphemberi a gereja ineyi. Panango pisaoneka kuti pakutoma misoka yonsene ikhaphatisira gereja ineyi. Nanetepa, mu caka 1890, abale athu akhadasiya kucitira misonkhano mu gereja ya Batista mbamanga nyumba yawo.

Nyumba ineyi yadzakhala ibodzi mwa nyumba zakulambira zakutoma kumangwa na atumiki a Yahova a ntsiku zino. Iyo yadzadziwika ninga gereja ya Ceza Cipswa thangwi ya undimomwene ukhapfundzisa Anyakupfundza Bhibhlya ukhaoniwa ninga ceza cipswa ca Malemba. Nyumba ineyi yaphatisirwa mpaka mu caka 1920. M’bale A. H. Macmillan na anango akuti akhaenda kacita nkhani m’mbuto zakusiyana-siyana akudziwika na dzina ya peregrinos acita nkhani pa nyumba ineyi, pontho akhaiphatisirambo toera kuonesa “Fotodrama da Criação.”

6, 7. Kodi kwapangizanji kumangwa kwa Nyumba za Umambo mu ndzidzi wakucepa?

6 Mu caka 1970, kufunika kwa Nyumba za Umambo kwathimizirika mwakucimbiza kakamwe. Natenepa, abale a Estados Unidos adzindikira njira zadidi za kumanga Nyumba za Umambo zakubalika na za maonekero adidi basi ene mu ntsiku zakucepa. Mu caka 1983, cifupi na 200 a Nyumba za Umambo zenezi zikhadamangwa ku Estados Unidos na Kanada. Toera kucita basa, abale atoma kukhazikisa komiti yakumanga ya cisa. Masasanyiro anewa aphata basa mwadidi kwakuti mu caka 1986, Mathubo Akutonga akhazikisa masasanyiro, na mu caka 1987, kwagumanika Makomiti Akumanga a Cisa Akukwana 60 mu dziko ya Estados Unidos.a Mu caka 1992, makomiti anewa atoma kumanga ku dziko ya Argentina, Australia, Fransa, Alemanya, Japau, Mexiko, Afrika Wakubangwe, na Espanya. Mwandimomwene, tisafunika kuphedzera kuwangisira kwa abale ale anamanga Nyumba za Umambo na Nyumba za Misonkhano, thangwi basa inacita iwo isacita khundu ya basa yakucena.

7 Kumangwa kwa Nyumba za Umambo zenezi mu ndzidzi wakucepa, kwapereka umboni wakudzumatirisa mu pisa mukhamangwa izo. Mwacitsandzo, tsamba ya mphangwa ya ku Espanya, yaphatisira mafala akuti “Cikhulupiro Cinafendedza Mapiri.” Mu kulonga pya kumangwa kwa Nyumba ya Umambo mu nzinda wa Martos, tsamba ya mphangwa yabvundza: “Kodi pinakwanisika tani mu dziko ino ya anthu akucenama, anyakuperekeka akubuluka mphimba zakusiyana-siyana za [Espanya] kuenda ku Martos, toera kamanga nyumba yakupiringana zonsene, thangwi ya kumangwa kwayo mwakucimbiza na mwakundendemera?” Mu kutawira mbvundzo unoyu, nsolo waphatisira mafala a m’bodzi mwa anyakuperekeka wa Mboni za Yahova: “Pyakwanisika thangwi ndife anthu akupfundziswa na Yahova.”

KUMANGWA KWA FILIALI NA KUSASANYIRA TOERA KUTSALAKANA PYAKUFUNIKA

Amuna akumanaga fabrika ku Brooklyn mu caka 1927

Kumangwa kwa ibodzi mwa mafabrika athu ku Brooklyn, 1927

NAKUTI basa yakumwaza mphangwa za Umambo ikhadatoma kucitwa pa dziko yonsene yapantsi, maofesi a filiali akhamangwa mu dziko ibodzi na ibodzi. Yakutoma yamangwa ku Britanya mu caka 1900, yaciwiri ku Alemanya mu caka 1903 na yacitatu ku Australya mu caka 1904. Kufunika kwa mabukhu kwathimizirikambo mwakucimbiza, kwakuti kukhafunika kumangwa nyumba zakudhindira mabukhu. Ibodzi mwa izo yamangwa mu caka 1927 ku Brooklyn, Nova York yakuti ikhali ya makwartu masere. Mu caka 2013, Mabhibhlya, mabukhu na marevista adhindwa m’mafiliali 15.

Bheteli ya ku Papua-Nova Guiné

Bheteli ya Papua-Nova Guiné, yaperekwa kwa Yahova mu caka 2010

Mu pyaka 1970 mpaka kutoma kwa caka 1990, mafiliali mapswa akhadamangwa m’madziko 60, kusiyapo mbuto zenezi, kwamangiwambo mafiliali m’madziko 30. Natenepa, mu pyaka pya cincino maofesi a filiali asaphatanizwa. Mu kufokotoza thangwi ya kuphatanizwa kweneku, Anuário das Testemunhas de Jeová de 2013 yalonga: Mitcini inaphatisirwa ntsiku zathu zino ninga mitcini ya kudhinda mabukhu na kutumiza mphangwa isaphedza kakamwe toera kuti mabasa acitwe na anthu akucepa mu mafiliali makulu. Nakuti cincino pana anthu akucepa anatumikira mu mafiliali makulu, mphyakukwanisika kucinja anthu anango anatumikira mu mafiliali mang’ono a m’madziko anango toera kuenda katumikira mafiliali makulu. Pyenepi pyacitisa kuti abale na alongo akudziwa mwadidi mabasa awo akubuluka pisa pyakusiyana-siyana, acite mabasa akuphedzera kupfundzisa Bhibhlya.

Kumanga Nyumba za Umambo m’Madziko Akutcerenga

8. Ndi programu ipi ipswa idatawirisa Mathubo Akutonga mu caka 1999, pontho thangwi yanji?

8 Pakufika kunkhomo kwa pyaka madzana 20, anthu adzapita ninga madzi mu gulu ya Yahova m’madziko akuti abale ndi akutcerenga. Mipingo yapacisa yacita pikhakwanisa iwo toera kumanga nyumba za misonkhano. Mbwenye m’madziko anango, iwo akhathimbana na kusingirirwa thangwi ya Nyumba za Umambo zikhali zakumangwa na miti mbaziphimbirwa na maudzu mu kulandanisa na nyumba zinango zakulambira. Kutomera mu caka 1999, Mathubo Akutonga atawirisa programu yakucimbizisa kumanga Nyumba za Umambo m’madziko akutcerenga. Kobiri ikhabuluka m’madziko a mpfuma ikhaphatisirwa toera mabasa a Umambo akhale ‘sawasawa.’ (Lerini 2 Akorinto 8:13-15.) Pontho, abale na alongo akubuluka m’madziko anango aperekeka toera kuphedzera basa.

9. Ndi basa ipi ikhaoniwa ninga yakunjipa, mphapo ikhakwaniswa tani?

9 Pakutoma, basa ikhaoneka ninga yakunjipa. Lipoti ya mu caka 2001 yalonga kuti Nyumba za Umambo zakupiringana 18.300, zikhafunika kumangwa m’madziko 88 akutcerenga. Na ciphedzo ca nzimu wa Mulungu na Mambo wathu Yezu Kristu, mabasa onsene asakwanisika. (Mat. 19:26) Cifupi na pyaka 15, kubulukira mu caka 1999 mpaka 2013, atumiki a Yahova amanga Nyumba za Umambo zakukwana 26.849 ninga khundu ya programu ineyi.[2] Yahova asapitiriza kupasa nkhombo basa yakumwaza mphangwa, natenepa, ninga mu caka 2013, pakhafunika Nyumba za Umambo zinango zakukwana 6.500 m’madziko anewa, pontho cincino, Nyumba za Umambo zakupiringana madzana zisafunika pyaka pyonsene.

Mboni zikumanga Nyumba za Umambo ku dziko yakuti iri na mpfuma zakucepa

Kumanga Nyumba za Umambo m’madziko akuti ali na mpfuma zakucepa ndi pyakunentsa

10-12. Basa yakumanga Nyumba za Umambo isapasa tani mbiri dzina ya Yahova?

10 Kodi basa yakumanga Nyumba za Umambo zenezi isapasa tani mbiri dzina ya Yahova? Lipoti yakubuluka ku ofesi ya filiali ya ku Zimbabwe yalonga: “Nkati mwa nthanda ibodzi kubulukira pakumala kumangwa kwa Nyumba ya Umambo ipswa, numero ya anthu akugumanika pa misonkhano isathimizirika kazinji kene.” M’madziko mazinji, pisaoneka kuti anthu asanyinyirika toera kusonkhana na ife mpaka kumangwa kwa nyumba yakulambira yadidi. Mbwenye ingamala kumangwa Nyumba ya Umambo, mwakukhonda dembuka, isadzala mbifunika pontho inango. Natenepa, pyenepi pisapiringana kubalika kwa Nyumba ya Umambo yakuti isacitisa anthu kufendedzera Yahova. Ufuni wa Akristu andimomwene unapangizwa na ale anamanga Nyumba za Umambo zenezi usacitisambo anthu kusimba gulu yace. Dingani pitsandzo pingasi.

11 Indoneziya. Mu ndzidzi udadzindikira mamuna unango kuti Nyumba ya Umambo yamangwa na anyakuperekeka, iye alonga: “Imwe ndimwe anthu akudzumatirisa kakamwe! Ndaona m’bodzi na m’bodzi wa imwe mbaphata basa na ntima onsene, pontho mwakutsandzaya, maseze kuti nee musalipwa. Ndisaona kuti nkhabe uphemberi unango wakulandana na wanu!”

12 Ukraniya. Nkazi unango wakuti akhapita cifupi na pakhamangwa Nyumba ya Umambo ntsiku zonsene adzindikira kuti anyakuphata basa akhali Mboni za Yahova, pontho kuti nyumba ikhamanga iwo ikhali Nyumba ya Umambo. Iye alonga: “Ndikhabva pya Mboni za Yahova kubulukira kwa m’bale wanga wankazi wakuti adzakhalambo m’bodzi wa iwo. Pakuona kumangwa kwa nyumba ineyi, ndatonga kukhala m’bodzi wa Mboni za Yahova, pontho ndaona kupangizwa kwa ufuni wandimomwene.” Nkazi unoyu atawira kupfundza Bhibhlya na abatizwa mu caka 2010.

13, 14. (a) Musapfundzanji na pidacita banja ibodzi pakuona mabasa akhacitwa pa mbuto ikhamangwa Nyumba ya Umambo? (b) Munacitanji toera mbuto yanu yakulambira ipase mbiri dzina ya Yahova?

13 Argentina. Banja ibodzi yafendedzera m’bale akhayang’anira basa yakumanga Nyumba ya Umambo. Mamuna alonga: “Ife tikhakuonani mbamumanga Nyumba ya Umambo, na . . . tatonga kuti tisafuna kupfundza pya Mulungu mu nyumba ineyi.” Buluka penepo abvundza, “Tisafunika kucitanji toera kusonkhana mu nyumba ineyi?” Banja yatawira kupfundza Bhibhlya, mbwenye mu njira yakuti anthu a m’banja yace mbadacitambo khundu. Mwakutsandzaya abale atawira masasanyiro anewa.

14 Panango imwe nee mukhali na mwai wakuphedza kumanga Nyumba ya Umambo inagumanyikana imwe, mbwenye munakwanisa kucita pizinji toera kuphedzera kuti Nyumba yanu ya Umambo ipase mbiri dzina ya Yahova. Mwacitsandzo, imwe munakwanisa kucemera anyakupfundza anu a Bhibhlya, anacitira imwe maulendo akubwereza, na anthu anango anagumana imwe toera kusonkhana pabodzi na imwe pa Nyumba ya Umambo. Munakhalambo na mwai wakucenesa na kusasanyira mbuto yanu yakulambira. Mungakoya kobiri, munakwanisa kucita cakupereka toera kutsalakana Nyumba ya Umambo inagumanyikana imwe, peno cakupereka toera kumanga nyumba zenezi zakulambira m’mbuto zinango za dziko yapantsi. (Lerini 1 Akorinto 16:2.) Mabasa anewa onsene asathimizira kusimbwa kwa dzina ya Yahova.

Anyabasa akuti ‘Asaperekeka Okhene Mwakufuna’

15-17. (a) Mbani anatsalakana kakamwe basa yakumanga? (b) Mwapfundzanji kubulukira m’mafala adalongwa na mabanja akuti akhali m’mabasa akumanga pa dziko yonsene?

15 Mabasa mazinji anagumanika mu kumanga Nyumba za Umambo, Nyumba za Misonkhano, na maofesi a filiali asacitwa na abale na alongo a pacisa. Kazinji kene, asaphedzerwa na abale na alongo akubuluka m’madziko anango akuti ali na maluso akumanga. Anango mwa anyakuperekeka anewa acita masasanyiro a umaso wawo toera kuphata basa m’masumana akucepa ku nsoka wa pyakumanga wa pa dziko yonsene yapantsi. Anango asaperekeka okhene toera kutumikira pyaka pizinji, mbuto zakusiyana-siyana.

Timo na Lina Lappalainen

Timo na Lina Lappalainen (Onani ndima 16)

16 Basa yakumanga pa dziko yonsene iri na pinentso, mbwenye isabweresa maphindu akutsandzayisa. Mwacitsandzo, Timo na Lina, aenda m’madziko akusiyana-siyana a mu Azya, Europa, na Amerika Wakubangwe toera kumanga Nyumba za Umambo, Nyumba za Misonkhano na maofesi a filiali. Timo alonga, “Mu pyaka 30 nduli, ndikhacinjwa basa pakupita pyaka piwiri.” Lina wakuti amanga banja na Timo kwa pyaka 25 nduli, alonga: “Ndatumikira pabodzi na Timo m’madziko khumi akusiyana-siyana. Pakhafunika mphambvu na ndzidzi toera kudzolowera cakudya cipswa, makhaliro mapswa akudambo, cilongero cipswa, pisa pipswa pya kumwaza mphangwa na kucita axamwali apswa.”b Kuwangisira kweneku kukhali na maphindu? Lina alonga: “Pinentso pyadzakhala nkhombo zikulu kakamwe kwa ife. Tikhaona ufuni Wacikristu, kupangiza kutambira alendo na tikhapibva kuti Yahova waufuni akhatitsalakana. Tikhaonambo kukwanirisika kwa pikiro idalonga Yezu kwa anyakupfundzace, inagumanika pa Marko 10:29, 30. Ife takhala na abale, alongo na amama auzimu akupiringana maulendo dzana.” Timo alonga: “Pyenepi pisatitsandzayisa toera kuphatisira maluso athu mu pifuniro pyonsene, kucita khundu mu kuthimizira pinthu pya Mambo.”

17 Darren na Sarah, akuti aphedzera basa yakumanga mu Afrika, Azya, Amerika Wapakati, Europa, Amerika Wakubangwe na Pacífico Sul, apibva kuti akhatambira pizinji piringana pikhapereka iwo. Mwakukhonda tsalakana pinentso pikhathimbana na iwo, Darren alonga: “Ndi mwai kuphata basa pabodzi na abale akubuluka makhundu akusiyana-siyana a dziko yapantsi. Ndisaona kuti ufuni unapangiza ife kwa Yahova uli ninga nkhambala yakuti isazungulira dziko yonsene toera kutigumanya tonsene pabodzi.” Sarah alonga: “Ndapfundza pizinji bulukira kwa abale na alongo a makhaliro akusiyana-siyana! Kuona kuperekeka kwawo toera kutumikira Yahova, kusandikulumiza toera kupitiriza kucita pinakwanisa ine.”

18. Profesiya inagumanika pa Masalmo 110:1-3 yakwanirisika tani?

18 Mambo Dhavidhi alongeratu kuti maseze anthu a Umambo wa Mulungu mbadathimbana na pinentso, iwo ‘mbadaperekeka okhene mwakufuna’ toera kutumikira pifuno pya Umambo. (Lerini Masalmo 110:1-3.) Onsene anacita basa yakuti isaphedzera Umambo wa Mulungu asacita khundu mu kukwanirisa mafala anewa aciprofesiya. (1 Akor. 3:9) Kunjipa kwa maofesi a filiali, madzana a Nyumba za Misonkhano na madzana khumi a Nyumba za Umambo pa dziko yonsene yapantsi, pisapangiza kuti Umambo wa Mulungu ndi wandimomwene, pontho uli kutonga. Ndi mwai tani uli na ife kutumikira Mambo Yezu Kristu m’basa yakuti isapasa cilemedzo kuna Yahova cakuti ndi cakun’thema!

a Mu caka 2013, anyakuperekeka akupiringana 230,000 atawiriswa toera kutumikira pabodzi na Makomiti Akumanga a Cisa akukwana 132, ku Estados Unidos. Mu dziko ineyi, pyaka pyonsene, komiti ineyi yabverana kumanga Nyumba za Umambo zipswa cifupi na 75, na akhaphedzera kusasanyira papswa Nyumba za Umambo cifupi na 900.

b Numero ineyi nee isaphataniza Nyumba za Umambo zidamangwa m’madziko akukhonda ikhwa pa ndandanda.

Atumiki a dziko inango na anyakuperekeka asaphatisira ndzidzi wawo uzinji mu kuphata basa yakumanga, mbwenye asaphedzerambo mipingo yapacisa m’basa yakumwaza mphangwa pakumala kwa sumana, peno cakumaulo.

Ndi mu Njira Ipi Umambo ndi Wandimomwene kwa Imwe?

  • Thangwi yanji tisamanga mbuto zakugumanyikana na maofesi a filiali?

  • Basa yathu yakumanga, isapasa tani mbiri Yahova?

  • Munakwanisa tani kuphedzera basa yakumanga na kusasanyira papswa mbuto zakulambira?

    Mabukhu Acisena (1982-2026)
    Bulukani
    Fungulani
    • Cisena
    • Tumizirani Anango
    • Sankhulani Pinafuna Imwe
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Pinafunika Imwe Kutowezera
    • Cibisobiso
    • Configurações de Privacidade
    • JW.ORG
    • Fungulani
    Tumizirani Anango