Kuphatisira Maonero a Bhibhlya pa Kuikha Anyakufa—Khundu 4
Kuikha Anyakufa Kwakukhonda Tsogolerwa na Mboni za Yahova
1Kugumanika pa kuikha anyakufa kwakutsogolerwa mwakubverana na pikhulupiro pya mauphemberi authambi, mwakukhonda tsalakana khala ndi pa gereja peno pacisa canu, si nkhani yakusendzeka nayo tayu. (Onani “Perguntas dos Leitores” mu A Sentinela ya 15 de Maio de 2002). Mphyadidi kukumbukira kuti kuikha anyakufa kunacitwa m’magereja kusaphataniza mwambo wa mauphemberi, pontho kunadzaphataniza pipfundziso peno mafala anaphedzera pikhulupiro pyakukhonda bverana na Malemba, ninga kukhonda kufa kwa nzimu wa munthu, pontho kuti anthu adidi onsene anaenda kudzulu. Maserimonya a misa, kuimba nyimbo za mauphemberi, kuphemberera makolo akale, kupereka ntsembe za pinyama, kuthirira pyakumwa pyakuledzeresa, na misambo inango ya anthu akunja pisacitwa kazinji pacisa pa ndzidzi wakuikha anyakufa.
2M’midzidzi inango, pisaoniwa ninga nkakamizo kwa acibale toera kucita khundu m’maserimonya a kuikha nyakufa. Mwacitsandzo, mwana wautombo panango asadikhirwa kucita maserimonya akuikha anyakufa akukhonda bverana na Malemba pa kufa kwa babace wakuti nee ndi Mboni. Peno nzice Wacikristu, asadikhirwa kucita khundu m’maserimonya akunja a kuikha nyakufa. M’makhaliro anewa, pisafunika kucita gaxugaxu kakamwe toera kucalira makhaliro akuipa. Mwandimomwene, nee tisafunika kudikhira mpaka kufa kwa munthu toera kudziwisa acibale athu pya cisankhulo cathu mu nkhani zenezi. Iwo angadziwa mwanyapantsi kutonga kwathu, pisakhala pyakukhonda nentsa kakamwe kukoya maonero athu auzimu pa kuthimbana na kutsukwala, na mikakamizo inaoneka kazinji kene pa ndzidzi wakuferwa.
3Ndiye tani munthu angadzindikira kuti kugumanika kwace pa kuikha nyakufa kunankulumiza toera kucita pinthu pyakukhonda bverana na Bhibhlya, peno kugwegwedusa anango, peno kuthimbana na anyakukhonda khulupira? Makhaliro onsene ninga anewa, ndi thangwi yadidi toera kucitisa Nkristu kukhonda gumanika pa kuikha nyakufa. Khala munthu atonga kukhonda kuenda kaikha nyakufa, nee m’bodzi m’mpingo asafunika kunsumula peno kuipirwa thangwi ya cisankhulo cace. Anango atonga kuenda kaona acibale adaferwa pa ndzidzi wakuti adzati kuenda kaikha nyakufa peno pakumala. M’midzidzi ineyi, acibale adaferwa panango ali akukhazikika, pontho na cifuno ca kubvesera pinalonga Bhibhlya. M’midzidzi ineyi, kupereka ciphedzo kwa acibale mwakukhonda kuonesa pakweca, kunapangiza kuti pinapereka ife, mwandimomwene pisaphedza acibale.
4 Lekani Kupwaza Ngozwi: Anthu azinji asaona kuikha anyakufa ninga ndzidzi wakuti usaapasa mwai toera kudziwana na anthu, pontho toera kudya na kumwa pinthu pinaperekwa kazinji kene m’midzidzi ineyi. Kuona na kuoniwa pa kuikha anyakufa pisaoniwa ninga pinthu pyakufunika kakamwe. Natenepa, kukhonda kuenda kaikha nyakufa, panango kunaoniwa ninga cipwazo kakamwe kwa acibale adaferwa. Munthu anakwanisa kunyerezera kuti angakhonda kuenda kazinji kene kaperekera andzawo adaferwa, angaferwambo nee anadzaperekerwa na anthu azinji! Na mathangwi anewa, anthu azinji asagumanika pa masasanyiro a kuikha anyakufa kawiri, katatu, peno kazinji kene pakumala kwa sumana, ngakhale kuti panango nee asadziwana kakamwe na munthu adafa, peno nkhabe cinafuna cita iwo kwa acibale adaferwa. Kodi maonero anewa a kugumanika pa kuikha anyakufa ndi akubverana na maonero a Mulungu?
5Ninga alambiri andimomwene a Yahova, tisafunika kunyerezera mwadidi kuti kugumanika kazinji kene pa kuikha anyakufa kunakhuya tani uzimu wathu. Kodi ndi pya ndzeru kubvunga ndzidzi uzinji toera kugumanika pa kuikha anyakufa pa kumala kwa sumana, mbatiphatisira ndzidzi wakucepa toera kuenda m’basa ya m’munda na kucita khundu m’mabasa anango Acikristu? (Aef. 5:15, 16) Nakuti masasanyiro a dziko a kuikha anyakufa kazinji kene asaphataniza makhaliro akukhonda bverana na Bhibhlya, ninga kumwa mwakupiringana midida na ulukwali, kodi mphyandzeru kuenda tekha peno kutumiza ndzathu wa m’banja peno munthu unango wa m’banja yathu toera kugumanika pa masasanyiro a kuikha nyakufa kunafuna kucitwa mu cisa peno ku nzinda wakutali mbakhonda kuperekerwa? Tisafunika kucita gaxugaxu toera tikhonde kucita khundu m’mabasa a kuikha anyakufa akuti nkhabe komeresa Yahova, thangwi pyenepi mbapidaphekesa kuthambaruka kwathu mwauzimu, na makhaliro athu Acikristu.—Apok. 18:4.
6M’midzidzi inango, ale adakhonda cita gaxugaxu apwaza ngozwi mbagwa m’makhaliro akuipa na kuluza miyai yakutumikira, mbwenye anango abuluswa m’mpingo Wacikristu. Bhibhlya isacenjeza: “Nyanzeru pa kuona pyakugopswa anabisala pyache.” (Mis. 22:3) Kubvesesa n’dida unoyu na kunyerezera mwacidikhodikho ngozwi za makhaliro na za uzimu wathu, kusafunika kutikulumiza toera kucita gaxugaxu pa kudinga khala tinagumanika peno nkhabe pa kuikha nyakufa kunacitwa na ale akuti nee ndi Mboni za Yahova.
Maonero a Bhibhlya ndi Akulinganira, Pontho Akubveka Mwadidi
7Pa 1 Akorinto 10:21, tisapangwa kuti: ‘Munachimwana kumwa na ndiko ya Mbuya [peno Yahova] mbamumwambo na ndiko ya mademonyo.’ Atumiki a Mulungu asabvera mwakukwana cenjezo ineyi. Ninji pinafuna citika khala mu kukakamizwa na acibale akukhonda khulupira, peno anyakuendekana, ciwalo ca mpingo mbacita khundu m’maserimonya a kuikha nyakufa anacitwa na anthu akunja? Munthu angalambira adzimunthu peno kubvungaza pikhulupiro, mbapidaphataniza upanduki, pontho mbapidaphemba kucita masasanyiro toera kuonesesa kuti mpingo upitirize na makhaliro akucena—Deut. 18:9-13; Yer. 7:16-19.
8Khalani na Maonero Akulinganira Thangwi ya Kufa: Ninji cinafuna kudzatiphedza toera kupitiriza kukhala na maonero akulinganira thangwi ya kufa, na macitiro akuikha anyakufa adamala kufokotozwa? Tisafunika kufuna Yahova na ntima wathu onsene, mbatifika pa ‘kucalira peno kuida pyakuipa.’ (Sal. 97:10) Misambo ya kuikha anyakufa inapangiza cikhulupiro cakuti anyakufa asakhuya umaso wa anthu amaso isafunika kucalirwa mwakukwana. Mu ndzidzi ubodzi ene, ufuni wathu wakuwanga kwa anango usafunika kutikulumiza toera kucalira cinthu consene cakuti mbacidagwegwedusa Akristu andzathu, peno kuphekesa cikumbuntima cawo.—1 Akor. 10:32, 33.
9Kubvesesa mwadidi makhaliro a anyakufa, kusatiphedza toera kucalira manyerezero na macitiro a anthu akuti ali n’cidima cauzimu. Natenepa, tisawangisira toera tikhonde khuyiwa na ale anatsogolera masasanyiro a kuikha anyakufa, akuti cifuno cawo ndi kulemedza na kupasa mbiri anyakufa, peno kupangiza pakweca cidzo cawo peno upfumi wawo. Ife cipo tinatawirisa kuti masasanyiro a kuikha nyakufa apingize kucita kwathu khundu m’mabasa Acikristu. Pontho nee tinakhala na ntima wakukhonda nentsa kuipirwa khala munthu unango atonga kukhonda gumanika pa kuikha nyakufa, panango nee aticemera toera kucita khundu m’masasanyiro a kuikha nyakufa. Akristu andimomwene asanyerezera na kucita pinthu mwakusiyana, thangwi iwo asamwinikirwa na undimomwene wa Bhibhlya. (Aef. 5:8) Ife tisapangiza kutsukwala na kuikha anyakufunika athu angafa, mu njira yakulemedzeka inapangiza kubvesesa Malemba, njira inapangiza kucepeseka, maonero akulinganira, mwakubverana na undimomwene wa Bhibhlya.—1 Ates. 4:13; 5:5, 8, 11.
10Lekani Kugopa Ale Adasala Maso: Ife cipo tisafuna kugwegwedusa munthu. Mbwenye ninga mabasa adidi a Yezu akhapindisa ale akuti nee akhabvesesa undimomwene wa Malemba, maonerombo athu a kutowezera uphemberi wakucena, mwakukhonda penula anacitisambo pibodzi pyene. (Jwau 6:60, 66) Kukhonda kwathu kucita khundu m’misambo ya kuikha anyakufa ya anthu akunja kunacitisa anthu kusumula, kutikana, kutilonga mwakuipa, ngakhale kuidiwa na anyakukhonda khulupira. (1 Ped. 4:4) Mboni za Yahova zinango zisakhonderwa unthaka, kukhonderwa ciphedzo, na kucalirwa thangwi ya kutowezera pinthu pyakulungama. (Jwau 15:19) Anango asanyerezerwa mwakuipa na kupambizirwa kuti nkhabe bverana na andzawo, pontho nkhabe lemedza anyakufa. Maseze kutsalakanwa mu njira zenezi nkhabe tsandzayisa, ife tisadikhira pyenepi, thangwi tisadziwa kuti ndife akusiyana na dziko. (2 Tim. 3:12) Natenepa, mbuto mwakugopa anthu, tisatawirisa kutsogolerwa na kugopa kutsukwalisa Yahova Mulungu.—Mis. 29:25; Mach. 5:29.
11Apangizeni Kusiyana: Anango asatipambizira mu kulonga: “Mboni za Yahova nkhabe dziwa kuikha anyakufunika awo angafa.” Kodi mafala anewa asatidzudzumisa? Kodi m’midzidzi inango tisaona kuti tisafunika kuyesera kupangiza kwa anango kuti mwandimomwene tisadziwa kuti tinaikha tani anyakufunika athu angafa? Ife tisakumbukira kuti pa ndzidzi udaphembwa Yezu toera kupangiza kuti iye akhali Mwana wa Mulungu mu kunumpha buluka padzulu pa templo, Yezu nee atawira. Iye nee anyengezwa mu kucita pinthu pyakuipa toera kudzumatirisa anango. (Mat. 4:5-7) Mu njira ibodzi ene, tisafunikambo kucalira mayesero a kupangiza anango mu kusangizira masasanyiro a kuikha anyakufa anatsogolerwa na anyakukhonda khulupira, basi ene toera kupangiza kuti ife tisadziwa mwadidi kuikha anyakufunika athu. Tinacita tani pyenepi? Towezerani citsandzo ca Yezu.
12Atumiki a Mulungu cipo mbadacinja makhundu anango a ulambiri wauthambi m’maserimonya akunja mbacita pire pinaoniwa ninga makhundu a ulambiri wandimomwene, thangwi pyenepi mbipidapangiza kuti Mboni za Yahova zacinja maonero awo thangwi ya maserimonya anewa akunja. (Agal. 6:12; Deut. 12:30) Mbuto mwace, ife tisadzindikira kuti misambo ineyi nkhabe lemedza Mulungu, ndi yakunja, pontho nkhabe bverana na ulambiri wandimomwene. (1 Akor. 10:20) Tingapitiriza na maonero anewa, tisapasa anthu mwai toera ‘kuona kusiyana kuli pakati pa ulungami na uipi, pakati pa ale anatumikira Mulungu na ale anakhonda kuntumira.’—Mal. 3:18.
13Mwakukhonda dembuka, kufa nkhabe kudzaonekabve. Misozi yathu, kutsukwala kwathu, kupha kunabva ife m’mitima yathu kunadzamala, pa ndzidzi wakuti Yahova anadzalamusa ale adafa. (Apok. 21:4) Cidikhiro consene ciri na ife ca kuona pontho anyakufunika athu adafa, pinadzanyindira kukhulupirika kwathu lero. Mu ndzidzi unadikhira ife kukwanirisika kwa pikiro ikulu ineyi, tendeni tikhale akutonga kuoniwa na Yahova ninga akusowa midonthi, akusowa mulando, na akusiyana kakamwe na dziko ino yakuipa na macitiro ayo akukhonda lemedza Mulungu!—2 Ped. 3:14.