BHIBHLIYOTEKA MU INTERNETI ya Torre de Vigia
Ncenjezi
ya Torre de Vigia
Cisena
  • BHIBHLYA
  • MABUKHU
  • MISONKHANO
  • nwt 1 Amambo 1:1-22:53
  • 1 Amambo

Nkhabe kugumanika vidhyu pa khundu ino.

Munatilekerera, paoneka madodo pakupangiza vidhyu.

  • 1 Amambo
  • Bhibhlya ya Dziko Ipswa
Bhibhlya ya Dziko Ipswa
1 Amambo

BUKHU YAKUTOMA YA AMAMBO

1 Mambo Dhavidhi akhadakalamba kakamwe,+ pontho angafinikizwa nguwo iye nee akhabva kupisirwa. 2 Natenepa atumiki ace ampanga: “Mbuyathu mambo titawiriseni toera tikakusakireni mwali, iye anadzakutumikirani na kukutsalakanani. Iye anadzagona dhuzi na imwe toera imwe mbuyathu mambo mubve kupisirwa.” 3 Iwo asaka ntsikana wakubalika mu dziko yonsene ya Izraeli mbagumana Abhizagi+ wa ku Sunemu,+ penepo iwo aenda naye kuna mambo. 4 Ntsikana unoyu akhali wakubalika kakamwe, pontho iye adzakhala nyakutumikira na nyakutsalakana mambo, mbwenye mambo nee apita naye m’mabonde.

5 Mu ndzidzi unoyu, Adhoniya+ mwana wa Ajiti akhadzikuza mbalonga: “Ine ndinadzakhala mambo!” Iye asasanyisa ngolo yace, asaka anyamakavalo na amuna 50 toera athamange patsogolo pace.+ 6 Mbwenye babace nee akhadansandika* peno kulonga kuti: “Thangwi yanji wacita pyenepi?” Adhoniya akhalimbo wakubalika kakamwe, pontho mai wace atoma kubala Abhisaloni buluka penepo mbabala iye. 7 Adhoniya acedza na Yoabhe mwana wa Zeruya na nyantsembe Abhiyatari,+ pontho iwo akhala kukhundu ya Adhoniya mbam’phedza.+ 8 Mbwenye nyantsembe Zadhoke,+ Bhenaya+ mwana wa Yeoyadha, mprofeta Natani,+ Simei,+ Reyi na anyankhondo amphambvu+ a Dhavidhi nee aphedzera Adhoniya.

9 Pakumalisa, Adhoniya apereka ntsembe+ za mabira, ng’ombe na za pinyama pyakununa cifupi na mwala wa Zoeleti, wakuti uli dhuzi na ku Eni-Rojeli, mbacemeresa abale ace onsene akuti ndi ana amuna a mambo na amuna onsene a Yuda akuti ndi atumiki a mambo. 10 Mbwenye iye nee acemera mprofeta Natani, Bhenaya na anyankhondo amphambvu a Dhavidhi peno Salomoni wakuti ndi m’bale wace. 11 Buluka penepo, Natani+ apanga Bhatisebha+ mai wace Salomoni:+ “Kodi imwe nee mwabva kuti Adhoniya+ mwana wa Ajiti ndi mambo, pontho mbuyathu Dhavidhi nkhabe dziwa cinthu thangwi ya pyenepi? 12 Ndaphata miyendo, bveserani cincino uphungu unafuna kukupasani ine, toera mupulumuse umaso wanu na wa mwananu Salomoni.+ 13 Ndokoni kuna Mambo Dhavidhi mbamumpanga tenepa: ‘Mbuyanga mambo, simwe tayu adadumbira kuna ine ntumiki wanu mbamulonga: “Buluka ine anafuna kudzakhala mambo ndi mwanako Salomoni, pontho ndiye anafuna kudzakhala pa mpando wanga waumambo”?+ Mphapo thangwi yanji adzakhala mambo ndi Adhoniya?’ 14 Mu ndzidzi unalonga imwe na mambo, ine ndinadzapita mbandipanga mambo mafala mabodzi ene adalonga imwe.”

15 Natenepa Bhatisebha apita nkwartu mwa mambo. Mambo akhadakalamba kakamwe, pontho Abhizagi+ wa ku Sunemu akhantsalakana. 16 Penepo Bhatisebha agodama mbakotama pamaso pa mambo, natenepa mambo ambvundza: “Ndi ipi phembo yako?” 17 Iye atawira: “Mbuyanga, ndimwe adadumbira kuna ine ntumiki wanu pamaso pa Yahova Mulungu wanu mbamulonga: ‘Buluka ine anafuna kudzakhala mambo ndi mwanako Salomoni, pontho ndiye anafuna kudzakhala pa mpando wanga waumambo.’+ 18 Mbwenye onani! Adhoniya adzakhala mambo, pontho imwe mbuyanga mambo nee musadziwa cinthu thangwi ya pyenepi.+ 19 Iye apereka ntsembe zizinji za ng’ombe, pinyama pyakununa na ntsembe za mabira, pontho acemera ana onsene amuna a mambo, nyantsembe Abhiyatari na Yoabhe nkulu wa anyankhondo;+ mbwenye iye nee acemerambo ntumiki wanu Salomoni.+ 20 Cincino Aizraeli onsene asadikhira imwe mbuyanga mambo toera muapange kuti buluka imwe mbani anafuna kudzakhala pa mpando wanu waumambo. 21 Mungakhonda kucita pyenepi, imwe mungafa ninga pidacita ambuyanu, ine na mwananga Salomoni tinadzaoniwa ninga anyamalwa.”

22 Mu ndzidzi ukhalonga iye na mambo, afika mprofeta Natani.+ 23 Penepo pene mambo apangwa: “Mprofeta Natani ali pano!” Natani apita mpaka pana mambo, agodamira mambo mbakotamisa nkhope yace mpaka pantsi. 24 Penepo Natani abvundza: “Mbuyanga mambo, kodi ndimwe adalonga kuti: ‘Buluka ine anafuna kudzakhala mambo ndi Adhoniya, pontho ndiye anafuna kudzakhala pa mpando wanga waumambo’?+ 25 Thangwi iye lero aenda kapereka ntsembe+ zizinji za ng’ombe, pinyama pyakununa na ntsembe za mabira, pontho iye acemera ana amuna onsene a mambo, akulu a anyankhondo na nyantsembe Abhiyatari.+ Kweneko iwo ali kudya na kumwa pabodzi na iye, pontho iwo asalonga: ‘Mbakuzwe Mambo Adhoniya!’* 26 Mbwenye ine ntumiki wanu, nyantsembe Zadhoke, Bhenaya+ mwana wa Yeoyadha na ntumiki wanu Salomoni, iye nee aticemerambo. 27 Mbuyanga mambo, kodi imwe mwatawirisa pyenepi mbamukhonda kupangambo ine ntumiki wanu kuti buluka imwe mbani anafuna kukhala pa mpando wanu waumambo?”

28 Mambo Dhavidhi atawira: “Ndicemerereni Bhatisebha.” Natenepa Bhatisebha apita mbalimira pamaso pa mambo. 29 Penepo mambo alonga: “Ndiri kudumbira mu dzina ya Yahova Mulungu wa m’maso, ule adandipulumusa* mu nyatwa zonsene,+ 30 lero ndinacita pidadumbira ine kuna iwe pamaso pa Yahova Mulungu wa Izraeli kuti: ‘Buluka ine anafuna kudzakhala mambo ndi mwanako Salomoni, pontho ndiye anafuna kudzakhala pa mpando wanga waumambo!’” 31 Buluka penepo Bhatisebha agodama, akotamisa nkhope yace mpaka pantsi pamaso pa mambo mbalonga: “Mbakuzwe Mambo Dhavidhi!”*

32 Mwakukhonda dembuka, Mambo Dhavidhi alonga: “Ndicemerereni nyantsembe Zadhoke, mprofeta Natani na Bhenaya+ mwana wa Yeoyadha.”+ Natenepa iwo abwera mbaenda kuna mambo. 33 Mambo aapanga: “Kwatani atumiki anga, pontho kwizani mwananga Salomoni pa buru yanga*+ mbamuenda naye mpaka ku Jioni.+ 34 Kweneko iye anadzodzwa+ na nyantsembe Zadhoke na mprofeta Natani toera akhale mambo wa Izraeli; buluka penepo lizani nyanga mbamulonga: ‘Mbakuzwe Mambo Salomoni!’*+ 35 Pakubwerera ntowereni, penepo iye anadzabwera mbakhala pa mpando wanga waumambo; iye anadzakhala mambo pa mbuto yanga, pontho ine ndinadzan’khazikisa ninga ntsogoleri wa Izraeli na wa Yuda.” 36 Penepo pene Bhenaya mwana wa Yeoyadha apanga mambo: “Ameni! Yahova Mulungu wa mbuyanga mambo mbalongembo mafala mabodzi ene. 37 Ninga mudakhalira Yahova na mbuyanga mambo, mbakhalembo na Salomoni,+ pontho Iye mbacitise umambo wace kukhala ukulu kupiringana umambo wa mbuyanga Mambo Dhavidhi.”+

38 Buluka penepo, nyantsembe Zadhoke, mprofeta Natani, Bhenaya+ mwana wa Yeoyadha, Akereti na Apeleti+ aenda mbakwiza Salomoni pa buru ya Mambo Dhavidhi,+ pontho aenda naye ku Jioni.+ 39 Nyantsembe Zadhoke akwata nyanga ya mafuta+ ikhali mu nsasa+ mbadzodza Salomoni;+ penepo iwo atoma kuliza nyanga, anthu onsene mbatoma kukhuwa: “Mbakuzwe Mambo Salomoni!”* 40 Buluka penepo, anthu onsene antowera, pontho akhaimba pitoliro mbatsandzaya kakamwe; natenepa mataka atekenyeka thangwi ya kukhuwa kukhacita iwo.+

41 Adhoniya na onsene adacemera iye abva pyenepi pidamala iwo kudya.+ Yoabhe pidabva iye kwene kulira kwa nyanga, abvundza: “Thangwi yanji anthu ali kukhuwa tenepa mu nzinda?” 42 Mu ndzidzi ukhalonga iye, afika Yonatani+ mwana wa nyantsembe Abhiyatari. Penepo Adhoniya alonga: “Pita muno, thangwi ndiwe mamuna wadidi,* pontho panango wabweresa mphangwa zadidi.” 43 Mbwenye Yonatani atawira Adhoniya: “Nee ndabweresa mphangwa zadidi! Mbuyathu Mambo Dhavidhi akhazikisa Salomoni ninga mambo. 44 Mambo atuma nyantsembe Zadhoke, mprofeta Natani, Bhenaya mwana wa Yeoyadha, Akereti na Apeleti toera aende pabodzi na Salomoni, pontho iwo ankwiza pa buru ya mambo.+ 45 Buluka penepo, nyantsembe Zadhoke na mprofeta Natani andzodza ninga mambo ku Jioni. Pidamala iwo abwerera mbakatsandzaya, pontho anthu onsene mu nzinda akutsandzaya kakamwe. Kukhuwa kudabva imwe ndi kweneku. 46 Pontho Salomoni akhala pa mpando waumambo. 47 Kusiyapo pyenepi, atumiki a mambo aenda kacita makolokoto mbuyathu Mambo Dhavidhi mbampanga: ‘Mulungu wanu mbacitise dzina ya Salomoni kukhala yakubvekera kakamwe kupiringana dzina yanu, pontho Iye mbacitise umambo wace kukhala ukulu kupiringana umambo wanu!’ Penepo mambo agodama patalimba pace toera kusimba Mulungu. 48 Pontho mambo alongambo: ‘Mbasimbwe Yahova Mulungu wa Izraeli, ule adakhazikisa munthu lero toera akhale pa mpando wanga waumambo, mbatawirisa kuti maso anga aone pyenepi!’”

49 Onsene adacemerwa na Adhoniya atoma kugopa kakamwe, pontho m’bodzi na m’bodzi alamuka mbaenda. 50 Adhoniya akhagopambo Salomoni, natenepa iye apita mu tabhernakulo mbaphata nyanga za guwa ya ntsembe.+ 51 Anthu apanga Salomoni: “Adhoniya agopa Mambo Salomoni; pontho iye aenda kaphata nyanga za guwa ya ntsembe mbalonga: ‘Pakutoma Mambo Salomoni mbadumbire kuna ine ntumiki wace kuti nee anandipha na supada.’” 52 Penepo Salomoni atawira: “Iye angacita pinthu pyadidi, nee tsisi ibodzi ya munsolo mwace inadzagwa pantsi; mbwenye angacita pinthu pyakuipa,+ iye anadzaphiwa.” 53 Natenepa Mambo Salomoni atuma anthu toera akabuluse Adhoniya pa guwa ya ntsembe. Penepo iye apita mbagodamira Mambo Salomoni, buluka penepo Salomoni ampanga: “Lamuka, ndoko kunyumba kwako.”

2 Dhavidhi pikhali iye dhuzi na kufa, apereka pitsogolero ipi kuna mwanace akhacemerwa Salomoni: 2 “Ine ndiri dhuzi na kufa.* Natenepa, usafunika kukhala wamphambvu+ na wacipapo.+ 3 Usafunika kubvera Yahova Mulungu wako, mbufamba munjira zace na kubvera mitemo yace, matongero ace, kutonga kwace na pitsogolero pyace ninga mudalemberwa ipyo mu Mwambo wa Mose;+ ungacita pyenepi unadzakhala wandzeru* mu pinthu pyonsene pinafuna cita iwe na konsene kunafuna kuenda iwe. 4 Natenepa Yahova anadzakwanirisa pikiro idacita iye kuna ine: ‘Anako angacita mphole-mphole na makhaliro awo, mbafamba mwakukhulupirika munjira zanga na ntima wawo wonsene na umaso wawo onsene,+ m’banja mwako nee munadzasoweka mwana anafuna kukhala pa mpando waumambo wa Izraeli.’+

5 “Iwe usadziwa mwadidi pidandicitira Yoabhe mwana wa Zeruya, pinthu pidacita iye kuna akulu awiri a anyankhondo a Izraeli akuti ndi Abhineri+ mwana wa Neri na Amasa+ mwana wa Yeteri. Iye aapha mbacucisa ciropa+ ca nkhondo mu ndzidzi wantendere, pontho aikha ciropa ca nkhondo mu sintu ikhali ncunu mwace na m’masandalya akhadabvala iye. 6 Iwe usafunika kucita pinthu mwandzeru, pontho leka kutawirisa kuti imbvi zace zipite Munthumbi*+ mwantendere.

7 “Mbwenye usafunika kupangiza ufuni wakukhonda mala kuna ana a Bharzilai+ wa ku Jiliyadhi, pontho iwo asafunika kukhala pakati pa ale anadya pameza pako thangwi iwo andiphedza+ mu ndzidzi udathawa ine m’bale wako Abhisaloni.+

8 “Simei mwana wa Jera wa dzindza ya Bhenjamini wa ku Bhaurimu asakhala dhuzi na iwe. Iye andipasa dzedze yakuipa kakamwe+ pa ntsiku ikhaenda ine ku Manaimu;+ mbwenye pidabwera iye kudzaonana na ine ku Yordani, ndadumbira kuna iye pamaso pa Yahova: ‘Ine nee ndinakupha.’+ 9 Nakuti ndiwe munthu wandzeru, pontho usadziwa pinafunika iwe kucita, leka kunsiya tenepo nee kuntcunyusa;+ citisa kuti imbvi zace ziende Munthumbi* na ciropa.”+

10 Buluka penepo, Dhavidhi afa ninga pidacita ambuyace, mbaikhwa mu Nzinda wa Dhavidhi.+ 11 Dhavidhi atonga Izraeli mu pyaka 40. Ku Ebhroni+ iye atonga pyaka pinomwe, ku Yerusalemu atonga pyaka 33.+

12 Buluka penepo, Salomoni akhala pa mpando waumambo wa Dhavidhi wakuti ndi babace, pontho mwapang’ono-pang’ono umambo wa­ce wakhazikika.+

13 Mukupita kwa ndzidzi, Adhoniya mwana wa Ajiti aenda kuna Bhatisebha mai wace Salomoni. Bhatisebha ambvundza: “Kubwera kwako ndi kwa ntendere?” Iye atawira: “Inde, ndi kwa ntendere.” 14 Buluka penepo iye alonga: “Ndiri na cinthu toera kukupangani.” Natenepa Bhatisebha ampanga: “Longa.” 15 Adhoniya apitiriza kulonga: “Imwe musadziwa mwadidi kuti umambo ukhafuna kukhala wanga, pontho Aizraeli onsene akhadikhira kuti ine mbidakhala mambo;+ mbwenye umambo wadzakhala wa m’bale wanga, thangwi Yahova ndiye adafuna kuti umambo ukhale wace.+ 16 Cincino pana cinthu cibodzi cinafuna ine kuphemba kuna imwe. Lekani kundikhondera.” Natenepa iye ampanga: “Longa.” 17 Buluka penepo iye alonga: “Ndaphata miyendo, phembani mambo Salomoni toera andipase Abhizagi+ wa ku Sunemu kuti akhale nkazanga, iye nee anakukhonderani.” 18 Penepo Bhatisebha alonga: “Nkhabe pinthu, ine ndinaenda kalonga na mambo.”

19 Natenepa Bhatisebha aenda kuna Mambo Salomoni toera kalonga naye mu dzina ya Adhoniya. Penepo pene mambo alamuka toera kuenda kaonana naye mban’godamira. Buluka penepo, akhala pa mpando wace waumambo mbaikhisa mpando unango kunkono wace wamadyo toera mai wace mambo akhalepo. 20 Natenepa iye alonga: “Pana cinthu cing’ono cinafuna ine kukuphembani. Lekani kundikhondera.” Mambo antawira: “Phembani mama, ine nee ndinakukhonderani.” 21 Iye alonga: “Tawirisani kuti Abhizagi wa ku Sunemu aperekwe kuna m’bale wa­nu Adhoniya toera akhale nkazace.” 22 Penepo Mambo Salomoni atawira mai wace: “Thangwi yanji mukuphemba Abhizagi wa ku Sunemu toera aperekwe ku­na Adhoniya? Cidasala ndi kum’phembera umambo,+ thangwi iye ndi m’bale wanga wankulu,+ pontho iye asaphedzerwa na nyantsembe Abhiyatari na Yoabhe+ mwana wa Zeruya.”+

23 Penepo Mambo Salomoni adumbira mu dzina ya Yahova: “Mulungu mbanditcunyuse kakamwe Adhoniya angakhonda kuphiwa thangwi ya phembo idacita iye. 24 Cincino, ndiri kudumbira mu dzina ya Yahova Mulungu wa m’maso, ule adandiikha+ pa mpando waumambo wa babanga Dhavidhi mbalikhisa umambo wanga, pontho ule adapereka umambo kuna ine na kuna ananga+ mwakubverana na pikiro idacita iye, kuti lero Adhoniya anaphiwa.”+ 25 Mwakukhonda dembuka Mambo Salomoni atuma Bhenaya+ mwana wa Yeoyadha, mbaenda kapha Adhoniya.

26 Kuna nyantsembe Abhiyatari+ mambo alonga: “Ndoko kwanu ku Anatote!+ Iwe wathema kuphiwa, mbwenye lero nee ndinakupha thangwi wakwata Bokosi ya Yahova Mbuya Wankulu Kakamwe pikhali iwe na babanga Dhavidhi,+ pontho thangwi ukhali naye pabodzi mu nyatwa zace zonsene.”+ 27 Natenepa Salomoni abulusa Abhiyatari basa yakutumikira ninga nyantsembe wa Yahova, toera akwanirisike mafala adalonga Yahova ku Silo+ kuna banja* ya Eli.+

28 Yoabhe pidabva iye mphangwa zenezi, athawira mu tabhernakulo ya Yahova+ mbaphata nyanga za guwa ya ntsembe thangwi iye akhadaphedzera Adhoniya+ mbwenye nee akhadaphedzera Abhisaloni.+ 29 Buluka penepo, Mambo Salomoni apangwa: “Yoabhe athawira mu tabhernakulo ya Yahova, pontho iye ali mwenemo dhuzi na guwa ya ntsembe.” Natenepa Salomoni atuma Bhenaya mwana wa Yeoyadha mbampanga: “Ndoko ukamuphe!” 30 Penepo Bhenaya aenda mu tabhernakulo ya Yahova mbampanga: “Mambo akuphemba kuti ubuluke muno.” Mbwenye Yoabhe alonga: “Ine nkhabe buluka! Ndinafera muno.” Natenepa Bhenaya aenda kuna mambo mbampanga pidalonga Yoabhe. 31 Mambo ampanga: “Cita ninga mudalongera iye; muphe mbumuikha, ubuluse kuna ine na kuna nyumba ya babanga ciropa cidacucisa Yoabhe mwakusowa mathangwi.+ 32 Yahova anadzam’bwezera ciropa cidacucisa iye, thangwi iye apha na supada amuna awiri akulungama kakamwe na adidi kupiringana iye, babanga Dhavidhi nee kupidziwa: Abhineri+ nkulu wa anyankhondo a Izraeli+ mwana wa Neri na Amasa+ nkulu wa anyankhondo a Yuda+ mwana wa Yeteri. 33 Mulando wa kufa kwawo mbukhale na Yoabhe na anace kwenda na kwenda;+ mbwenye Dhavidhi, anace, banja yace na mpando wace waumambo, mbakhale na ntendere unabuluka kuna Yahova kwenda na kwenda.” 34 Buluka penepo, Bhenaya mwana wa Yeoyadha aenda kapha Yoabhe mbamuikha dhuzi na nyumba yace n’thando. 35 Penepo mambo akhazikisa Bhenaya+ mwana wa Yeoyadha pa mbuto ya Yoabhe, pontho mambo akhazikisa nyantsembe Zadhoke+ pa mbuto ya Abhiyatari.

36 Mambo acemeresa Simei+ mbampanga: “Manga nyumba yako mu Yerusalemu, mbukhala mwenemu; leka kubuluka mu nzinda unoyu mbuenda mbuto inango. 37 Ntsiku inafuna iwe buluka mbuwambuka Gowa ya Sidhroni,+ dziwa kuti mwakukhonda penula unaphiwa. Mulando wa ciropa cako unakhala na iwe.” 38 Simei atawira mambo: “Pidalonga imwe ndi pyadidi. Ine ntumiki wanu ndinacita ninga mudalongera imwe mbuyanga mambo.” Natenepa Simei akhala ntsiku zizinji mu Yerusalemu.

39 Kunkhomo kwa pyaka pitatu, mabitcu awiri a Simei athawa mbaenda kuna Akisi+ mambo wa ku Gati mwana wa Maaka. Pidapangwa Simei kuti: “Mabitcu anu ali ku Gati,” 40 mwakukhonda dembuka Simei akwira buru yace mbaenda ku Gati toera kasaka mabitcu ace. Pidabwerera Simei na mabitcu ace buluka ku Gati, 41 Salomoni apangwa: “Simei akhadabuluka mu Yerusalemu mbaenda ku Gati, tenepa abwerera.” 42 Penepo mambo acemeresa Simei mbambvundza: “Kodi ine nee ndakucitisa kudumbira mu dzina ya Yahova mbandikucenjeza kuti ntsiku inafuna iwe buluka mu nzinda uno mbuenda mbuto inango unaphiwa? Iwe nee wandipanga kuti pinalonga imwe ndi pyadidi, pontho ndinapibvera?+ 43 Mphapo thangwi yanji nee wakwanirisa pikiro idacita iwe pamaso pa Yahova, pontho nee wabvera ntemo udakupasa ine?” 44 Mambo apanga Simei: “Iwe usadziwa pinthu pyonsene pyakuipa pidacitira iwe babanga Dhavidhi,+ pontho Yahova anabwezera pa nsolo pako pinthu pyakuipa pidacita iwe.+ 45 Mbwenye Mambo Salomoni anapaswa nkhombo,+ pontho mpando waumambo wa Dhavidhi unakhazikika pamaso pa Yahova kwenda na kwenda.” 46 Mambo pidamala iye kulonga pyenepi, atuma Bhenaya mwana wa Yeoyadha, mbaenda kapha Simei.+

Natenepa umambo wakhazikika m’manja mwa Salomoni.+

3 Salomoni acita cibverano toera kusemberana na Mambo Farau wa ku Ejitu. Iye asemba mwana wa Farau+ mbabwera naye mu Nzinda wa Dhavidhi+ mpaka mu ndzidzi udamala iye kumanga nyumba yace,+ nyumba ya Yahova+ na mpanda wakuzungulira Yerusalemu.+ 2 Mbwenye mbumba ikhapitiriza kupereka ntsembe m’mbuto za padzulu,+ thangwi mpaka ndzidzi unoyu akhadzati kumanga nyumba+ toera kupasa mbiri dzina ya Yahova. 3 Salomoni akhapitiriza kufuna Yahova mbabvera matongero adapfundziswa iye na babace Dhavidhi, mbwenye iye akhapereka ntsembe zakupiswa m’mbuto za padzulu.+

4 Mambo aenda ku Jibheyoni toera kapereka ntsembe, thangwi ineyi ikhali mbuto ya padzulu yakudziwika*+ kakamwe. Salomoni apereka ntsembe zakupiswa 1.000 pa guwa ineyi.+ 5 Ku Jibheyoni, Yahova aonekera kuna Salomoni mu ndoto namasiku, pontho Mulungu alonga: “Ndiphembe pinafuna iwe kuti ndikupase.”+ 6 Penepo Salomoni alonga: “Imwe mwapangiza ufuni ukulu kuna babanga Dhavidhi ntumiki wanu, thangwi iye akhali wakukhulupirika, wakulungama na wa ntima wadidi. Imwe mwapitiriza kupangiza ufuni unoyu ukulu kuna iye mpaka lero, pidampasa imwe mwana toera akhale pa mpando wace waumambo.+ 7 Yahova Mulungu wanga, cincino imwe mwakhazikisa ntumiki wanu ninga mambo pa mbuto ya babanga Dhavidhi, maseze ndine m’phale,* pontho ine nkhabe dziwa kuti ndinatonga tani.*+ 8 Ine ntumiki wanu ndiri pakati pa mbumba idasankhula imwe,+ mbumba ikulu kakamwe yakuti nkhabe lengeseka. 9 Natenepa ndipaseni ine ntumiki wanu ntima wakubvera toera nditonge mbumba yanu,+ toera ndidzindikire cadidi na cakuipa.+ Mbani anafuna kwanisa kutonga mbumba yanu iyi ikulu* kakamwe?”

10 Yahova akomerwa na phembo idacita Salomoni.+ 11 Penepo Mulungu ampanga: “Nakuti iwe waphemba pyenepi, mbukhonda kuphemba toera ukhale na umaso mu ndzidzi uzinji, peno mpfuma, peno kuphiwa kwa anyamalwa ako, mbwenye iwe waphemba luso yakubvesesa pinthu pakutonga miseru,+ 12 ine ndinadzacita pidaphemba iwe.+ Ndinadzakupasa ntima waudziwisi+ na luso yakubvesesa pinthu yakuti cipo munthu akhala nayo kale, pontho nkhabebve anafuna kukhala nayo.+ 13 Kusiyapo pyenepi, ine ndinakupasambo pinthu pidakhonda iwe kuphemba,+ ninga mpfuma na mbiri,+ natenepa nee panadzakhalabve mambo ninga iwe mu umaso wako onsene.*+ 14 Pontho ungafamba munjira zanga mbukoya mitemo yanga na matongero anga, ninga pidacita babako Dhavidhi,+ ine ndinadzakucitisa kuti ukhale na umaso mu ndzidzi uzinji.”*+

15 Salomoni pidalamuka iye, adzindikira kuti ikhali ndoto. Natenepa iye aenda ku Yerusalemu, alimira patsogolo pa bokosi ya cibverano ya Yahova mbapereka ntsembe zakupiswa na ntsembe toera kupereka takhuta,+ pontho acitira phwando atumiki ace onsene.

16 Mu ndzidzi unoyu akazi awiri auputa aenda kuna mambo mbalimira patsogolo pace. 17 Nkazi wakutoma alonga: “Ndaphata miyendo mbuyanga, ine na nkazi uyu tisakhala n’nyumba ibodzi ene, natenepa mu ndzidzi udabala ine mwana, iye akhali dhuzi na ine. 18 Pidabala ine mwananga, papita ntsiku zitatu nkazi uyu mbabalambo mwanace. N’nyumba ineyi nee mukhali na anthu anango kusiyapo ife awiri basi. 19 Namasiku, mwanace nkazi uyu afa thangwi akhadan’gonera. 20 Pa ndzidzi wakuti ine ntumiki wanu ndikhagona, nkazi uyu alamuka tcititciti, akwata mwananga mbamuikha dhuzi na iye,* buluka penepo akwata mwanace wakufa mbansiya dhuzi na ine. 21 Pidalamuka ine namacibese toera kuyamwisa mwananga, ndaona kuti afa. Natenepa ndamuyang’ana mwadidi mbindidzindikira kuti mwana adabala ine si unoyu tayu.” 22 Nkazi waciwiri alonga: “Nkhabe, mwana ali m’maso ndi wanga, mwana wakufa ndi wako!” Mbwenye nkazi wakutoma akhalonga: “Nkhabe, mwana adafa ndi wako, mbwenye mwana ali m’maso ndi wanga.” Iwo akhalongezana munjira ineyi pamaso pa mambo.

23 Pakumalisa mambo alonga: “Uyu asalonga: ‘Mwana ali m’maso ndi wanga, wakufa ndi wako!’ Unango asalonga: ‘Nkhabe, mwana adafa ndi wako, mbwenye ali m’maso ndi wanga!’” 24 Mambo alonga: “Bweresani supada.” Natenepa iwo abweresa supada kuna mambo. 25 Buluka penepo mambo alonga: “Gwandani pakati mwana ali m’maso, khundu ibodzi ipaseni nkazi m’bodzi, khundu inango ipaseni nkazi unango.” 26 Penepo pene, nkazi wakuti akhali mwanaciro mwana akhali m’maso adembetera mambo thangwi iye akhabvera ntsisi mwanace. Iye alonga: “Ndaphata miyendo mbuyanga, mpaseni pyace mwana ali m’maso! Lekani kumupha!” Mbwenye nkazi waciwiri akhalonga: “N’gwandeni pakati! Tenepa iye nee anadzakhala wanga, pontho nee anadzakhala wace!” 27 Penepo mambo alonga: “Kwatani mwana ali m’maso mupase nkazi wakutoma! Lekani kumupha, thangwi mai wace ndi unoyu.”

28 Natenepa Aizraeli onsene abva njira idatonga mambo nseru unoyu, pontho iwo adzumatirwa na* mambo,+ thangwi iwo aona kuti iye akhali na udziwisi wa Mulungu toera kutonga miseru mwaulungami.+

4 Mambo Salomoni akhatonga Izraeli onsene.+ 2 Anthu ace a cidzo akhali awa: Azariya mwana wa Zadhoke+ akhali nyantsembe; 3 Eliorefi na Aiya ana a Sisa akhali alembi;+ Yosafate+ mwana wa Ailudhi akhali nyakulemba wa pyonsene pikhacitika; 4 Bhenaya+ mwana wa Yeoyadha akhali nkulu wa anyankhondo; Zadhoke na Abhiyatari+ akhali anyantsembe; 5 Azariya mwana wa Natani+ akhali nkulu wa atsogoleri a madhistritu; Zabhudhi mwana wa Natani akhali nyantsembe na xamwali wa mambo;+ 6 Aisari akhali ntsogoleri wa anthu a panyumba ya mambo; Adhoniramu+ mwana wa Abhadha akhaonera ale akhacemerwa toera kuphata basa yakukakamizwa.+

7 Mu Izraeli onsene, Salomoni akhali na atsogoleri a madhistritu 12 akuti akhapereka cakudya kuna mambo na kuna anthu a panyumba pace. M’bodzi na m’bodzi wa atsogoleri anewa akhali na basa yakupereka cakudya mwezi ubodzi pa caka.+ 8 Madzina awo akhali awa: Mwana wa Huri, akhatsogolera cisa ca mapiri ca ku Efraimu; 9 mwana wa Dhekeri, akhatsogolera ku Makazi, ku Salbhimu,+ ku Bheti-Semesi na ku Eloni-Bheti-Anani; 10 mwana wa Esedhi, ku Arubhoti (iye akhatsogolera Soko na cisa consene ca Eferi); 11 mwana wa Abhinadhabhi, akhatsogolera ku mapiri a Dhori (Tafati mwana wa Salomoni adzakhala nkazace); 12 Bhaana mwana wa Ailudhi, akhatsogolera ku Tanaki, Mejidho+ na cisa consene ca Bheti-Seyani+ cakuti ciri dhuzi na Zaretani kunterero kwa Yezrieli, kutomera ku Bheti-Seyani, ku Abheli-Meola mpaka kucisa ca Yokimeyamu;+ 13 mwana wa Jebheri, ku Ramoti-Jiliyadhi+ (iye akhatsogolera pisa pya misasa ya Yaire+ mwana wa Manase ku Jiliyadhi;+ iye akhatsogolerambo cisa ca Argobhi+ ku Bhasani:+ mizinda mikulu 60 yakukhala na mipanda na mipiringanyo ya nkuwa); 14 Ainadhabhu mwana wa Idho, akhatsogolera ku Manaimu;+ 15 Akimazi, akhatsogolera cisa ca dzindza ya Nafitali (iye akwata Bhasemati mwana unango wa Salomoni mbakhala nkazace); 16 Bhaana mwana wa Uzai, akhatsogolera cisa ca dzindza ya Azeri na Bhealoti; 17 Yosafate mwana wa Paruwa, akhatsogolera cisa ca dzindza ya Isakari; 18 Simei+ mwana wa Ela, akhatsogolera cisa ca dzindza ya Bhenjamini;+ 19 Jebheri mwana wa Uri, ku dziko ya Jiliyadhi,+ yakuti ikhali ya Sihoni+ mambo wa Aamori na ya Ogi+ mambo wa ku Bhasani. Akhalipombo ntsogoleri m’bodzi wakuti akhaonera atsogoleri a madhistritu onsene mu dziko.

20 Ayuda na Aizraeli akhadanjipa kakamwe ninga tcetca ya n’khundu mwa bara;+ iwo akhadya, akhamwa, pontho akhatsandzaya.+

21 Salomoni akhatonga amambo onsene kutomera ku Nkulo wa Eufrate,*+ ku dziko ya Afilisti mpaka ku madire na Ejitu. Amambo anewa akhalipa misonkho kuna Salomoni, pontho antumikira mu umaso wace onsene.+

22 Cakudya cikhaendeswa panyumba ya Salomoni ntsiku zonsene cikhali makoro* 30 a ufa wadidi kakamwe na makoro 60 a ufa ene pyawo, 23 ng’ombe khumi zakununa, ng’ombe 20 zakuti zikhadyeswa ntsanga na mabira 100, kusiyapo mbawala* na mbalame zakununa. 24 Iye akhatonga pinthu pyonsene pya kuntunda uno wa Nkulo wa Eufrate,*+ kutomera ku Tifisa mpaka ku Gaza,+ kuphatanizambo amambo onsene a kuntunda uno wa nkulo; pontho mupisa pyace pyonsene mukhali ntendere.+ 25 Mu utongi onsene wa Salomoni, Ayuda na Aizraeli akakhala mwakutsidzikizika, m’bodzi na m’bodzi akakhala pamuti wace wa mauva na pamuti wace wa nsambvu, kutomera ku Dhani mpaka ku Bhersebha.

26 Mathanga a Salomoni akhadagawiwa mbakhala na mbuto 4.000* toera kuikha makavalo ace akhakwewa ngolo za nkhondo, pontho akhali na makavalo* 12.000.+

27 Atsogoleri anewa a madhistritu akhapereka cakudya kuna Mambo Salomoni na kuna onsene akhadya pameza ya Mambo Salomoni. M’bodzi na m’bodzi akhali na basa yakupereka cakudya nkati mwa mwezi ubodzi, pontho akhacita pyonsene toera pakhonde kusoweka pinthu.+ 28 Iwo akhabweresambo sevadha na maudzu m’mbuto zonsene zikhafunika ipyo toera kupasa makavalo, kuphatanizambo makavalo akhakwewa ngolo.

29 Natenepa Mulungu apasa Salomoni ndzeru na udziwisi ukulu kakamwe, pontho ampasa ntima wakudzindikira pinthu pizinji kakamwe ninga tcetca ya n’khundu mwa bara.+ 30 Udziwisi wa Salomoni ukhadapiringana udziwisi onsene wa anthu a Kumabulukiro a Dzuwa na udziwisi onsene wa ku Ejitu.+ 31 Iye akhali waudziwisi kakamwe kupiringana anthu anango onsene. Pontho akhali waudziwisi kupiringana Etani+ wa dzindza ya Zera na Emani,+ Kalkoli+ na Dhardha ana amuna a Maoli; iye akhabvekera m’madzindza onsene akhadanzungulira.+ 32 Iye alonga misangani+ 3.000, pontho akhali na nyimbo+ 1.005. 33 Iye akhalonga pya miti mikulu ninga ya sedhro ya ku Libhano na pimiti ping’ono pinacemerwa isopo+ pinamera pa mpanda; iye akhalongambo pya pinyama, mbalame,*+ pinyama+ pyakufamba na mimba*+ na ntsomba. 34 Anthu a madzindza onsene akhabwera toera kudzabva udziwisi wa Salomoni, kuphatanizambo amambo a pa dziko yonsene yapantsi adabva pya udziwisi wace.+

5 Iramu mambo wa ku Tiro+ pidabva iye kuti Salomoni adzodzwa toera akhale mambo pa mbuto ya babace, iye atuma atumiki ace toera kuenda kuna Salomoni thangwi ndzidzi onsene Iramu akhali xamwali wa Dhavidhi.*+ 2 Salomoni atumizambo mphangwa izi kuna Iramu:+ 3 “Imwe musadziwa mwadidi kuti babanga Dhavidhi nee akwanisa kumanga nyumba toera kupasa mbiri dzina ya Yahova Mulungu wace, thangwi ya nkhondo zikhamenya iye, mpaka ndzidzi udaikha Yahova anyamalwa ace pantsi pa manyalo ace.+ 4 Mbwenye cincino Yahova Mulungu wanga andipasa ntendere m’makhundu onsene.+ Nkhabe munthu anandipingiza, pontho nkhabe cakuipa cinandicitikira.+ 5 Natenepa ine ndisanyerezera kumanga nyumba toera kupasa mbiri dzina ya Yahova Mulungu wanga, ninga mudalongera Yahova kuna babanga Dhavidhi kuti: ‘Mwanako anafuna ine kuikha pa mpando wako waumambo buluka iwe, ndiye anafuna kundimangira nyumba toera kupasa mbiri dzina yanga.’+ 6 Cincino pangani mbumba yanu toera indigwandire masedhro a ku Libhano.+ Atumiki anga anadzaphata basa pabodzi na atumiki anu, pontho ine ndinadzalipa atumiki anu mwakubverana na ntengo unafuna imwe kulonga, thangwi imwe musadziwa mwadidi kuti pakati pathu nkhabepo munthu anakwanisa kugwanda mwadidi miti ninga anthu a ku Sidhoni.”+

7 Iramu pidabva iye mafala a Salomoni, akomerwa kakamwe mbalonga: “Lero mbasimbwe Yahova, thangwi apasa Dhavidhi mwana waudziwisi toera kutonga mbumba iyi ikulu!”*+ 8 Iramu atumiza mphangwa izi kuna Salomoni: “Ine ndabva mphangwa zidanditumizira imwe. Natenepa ndinakupasani matabwa a sedhro na matabwa a junipero+ ninga munafunira imwe. 9 Atumiki anga anadzabwera nawo bulukira ku Libhano mpaka ku bara, inembo ndinapanga anthu toera aamange pabodzi pene mbandiatumiza na m’bara mpaka pa mbuto inafuna imwe kundipanga. Penepo ine ndinaasudzulisa, imwembo munaakwata mbamuenda nawo. Imwe munadzandilipa cakudya cinafuna ine kuphemba toera kupasa anthu a panyumba panga.”+

10 Iramu apasa Salomoni matabwa onsene a sedhro na a junipero akhafuna iye. 11 Natenepa Salomoni apasa Iramu makoro* 20.000 a tirigu ninga cakudya toera kupasa anthu a panyumba pace, pontho ampasa makoro 20 a mafuta adidi kakamwe a azeti. Pyaka pyonsene,+ Salomoni akhapasa Iramu pinthu pyenepi. 12 Yahova apasa Salomoni udziwisi ninga mudapikira iye.+ Pakhali ntendere pakati pa Iramu na Salomoni, pontho uwiri wawo acita cibverano.

13 Mambo Salomoni acemeresa amuna mu Izraeli onsene toera adzaphate basa yakukakamizwa; amuna adacemereswa+ akhali 30.000. 14 Pa mwezi iye akhatuma nsoka wa amuna 10.000 toera kuenda ku Libhano. Iwo akakhala miyezi miwiri m’manyumba mwawo, mwezi ubodzi ku Libhano; Adhoniramu+ ndiye akhaonera ale adacemerwa toera kuphata basa yakukakamizwa. 15 Salomoni akhali na anyakuthukula mitolo* 70.000, anyakuswa miyala+ m’mapiri+ 80.000, 16 Salomoni akhalimbo na atsogoleri 3.300+ akuti basa yawo ikhali yakuonera anyabasa. 17 Mambo aapanga toera akumbe miyala mikulu+ na yakudhula toera atome kumanga+ nyumba na miyala yakusemwa.+ 18 Natenepa anyakumanga a Salomoni, Iramu na Ajebhali+ aphata basa yakuswa miyala, pontho iwo akhunganya matabwa na miyala toera kumanga nyumba.

6 Mu caka 480 Aizraeli* mbadamala kale kubuluka mu dziko ya Ejitu,+ caka cacinai kubulukira mu ndzidzi udakhazikiswa Salomoni ninga mambo wa Izraeli, mwezi wa Zivi*+ (wakuti ndi mwezi waciwiri), Salomoni atoma kumanga nyumba ya Yahova.*+ 2 Nyumba* ya Yahova idamanga Mambo Salomoni ikhali na makhono* 60 aulaphi, makhono 20 augugumi na makhono 30 a cengo.+ 3 Khonde+ ikhali kutsogolo kwa templo* ikhali na makhono 20 aulaphi, akuti akhali sawasawa na ugugumi wa nyumba. Khonde ineyi ikhali na makhono khumi kubulukira padadhroma nyumba kuenda kutsogolo.

4 Iye acita majanela a nyumba. Majanela anewa akhadakula nkati mbacepa kunja.+ 5 Kusiyapo pyenepi, iye amanga makwartu n’khundu mwa pfufu ya nyumba; makwartu anewa azungulira mapfufu* onsene a nyumba ineyi, mapfufu akunja a templo* na a kwartu yankati kakamwe,*+ pontho amanga makwartu akusandzikirana n’khundu monsene.+ 6 Kwartu yapantsi ikhali na makhono maxanu augugumi, yapakati ikhali na makhono matanthatu augugumi, yacitatu ikhali na makhono manomwe augugumi. Iye asasanya mapfufu a makwartu anewa na mitsigiro, munjira yakuti matabwa akhagawa makwartu akusandzikirana mbadacita kusandzikwa m’mbuto mwakuphola pfufu ya nyumba.+

7 Nyumba ineyi yamangwa na miyala yakuti ikhadamala kale kusemwa,+ natenepa mu ndzidzi ukhamangwa iyo nee pakhabveka kugogoda kwa martelo, kutema kwa macado peno kwa utale* unango. 8 Nsuwo wa kwartu yapantsi ukhali kukhundu yakunterero* ya nyumba,+ pontho pakhali na masikada akupotapota akuti akhakwira nawo mpaka nkwartu yapakati, bulukira nkwartu ineyi mpaka nkwartu yacitatu. 9 Iye apitiriza kumanga nyumba mbaimalisa;+ pontho iye aphimbira nyumba ineyi na matabwa a sedhro.+ 10 Iye amanga makwartu n’khundu monsene mwa nyumba,+ kwartu ibodzi na ibodzi ikhali na makhono maxanu a cengo, pontho aphatisira matabwa a sedhro toera kuphataniza makwartu anewa na nyumba.

11 Pa ndzidzi unoyu, Yahova apanga Salomoni: 12 “Thangwi ya nyumba iyi inamanga iwe, ungafamba munjira zanga mbucita pinthu mwakubverana na matongero anga,+ mbubvera mitemo yanga yonsene, ndinadzacitambo kuna iwe pidapikira ine babako Dhavidhi,+ 13 pontho ndinadzakhala pakati pa Aizraeli,+ mbandikhonda kusiya mbumba yanga ya Izraeli.”+

14 Salomoni apitiriza kumanga nyumba toera kuimalisa. 15 Iye amanga mapfufu ankati a nyumba na matabwa a sedhro. Iye abalikisa mapfufu ankati na matabwa, kutomera pantsi mpaka ku ntsoi, pantsi aikhapo matabwa a junipero.+ 16 Nkati mwa nyumba ineyi apima makhono 20 kutomera nduli kuenda kutsogolo, mbagawa na matabwa a sedhro kutomera pantsi mpaka ku ntsoi, pontho n’nyumba ineyi amangamo kwartu yankati kakamwe,+ yakuti ndi Mbuto Yakucena Kakamwe.+ 17 Kutsogolo kwa templo*+ ineyi kukhali na makhono 40. 18 Matabwa ankati mwa nyumba akhadalembwa maluwa+ na misapo ming’ono yakubulungika.+ Pyonsene pikhali pya matabwa a sedhro, nee mwala ubodzi ukhaoneka.

19 Iye asasanyira kwartu yankati kakamwe ya nyumba+ ineyi toera kuikhamo bokosi ya cibverano ya Yahova.+ 20 Kwartu yankati kakamwe ikhali na makhono 20 aulaphi, makhono 20 augugumi na makhono 20 a cengo;+ iye akhwaza ouro yadidi kakamwe kwartu ineyi, pontho kunja kwa guwa ya ntsembe,+ iye asasanyako na matabwa a sedhro. 21 Salomoni akhwaza ouro yadidi kakamwe+ n’nyumba monsene, pontho aikha maunyolo a ouro kutsogolo kwa kwartu yankati kakamwe,+ yakuti ikhadakhwazwa ouro. 22 Iye akhwaza ouro nyumba yonsene mpaka kuimala; iye akhwazambo ouro guwa ya ntsembe+ yakuti ikhali dhuzi na kwartu yankati kakamwe.

23 Nkwartu yankati kakamwe iye asasanyamo akerubhi+ awiri a matabwa a muti wa pinyu, cimo ca kerubhi m’bodzi na m’bodzi cikhali ca makhono khumi.+ 24 Phapido ibodzi ya kerubhi ikhali na makhono maxanu, phapido inango ikhali na makhono maxanu. Kutomera kunkhomo kwa phapido ibodzi mpaka kunkhomo kwa phapido inango akhali makhono khumi. 25 Maphapido a kerubhi waciwiri akhalimbo na makhono khumi. Akerubhi awiri ene akhali na cimo cibodzi cene na maonekero mabodzi ene. 26 Cimo ca kerubhi m’bodzi cikhali ca makhono khumi, pontho kerubhi unango akhali na cimo cibodzi cene. 27 Buluka penepo, iye aikha akerubhi+ nkwartu yankati kakamwe.* Maphapido a akerubhi akhadafuthulwa, natenepa phapido ya kerubhi m’bodzi ikhakhuya pfufu, pontho phapido ya kerubhi unango ikhakhuyambo pfufu inango, mbwenye maphapido anango akhakhuyana pakati pa kwartu ineyi. 28 Iye akhwaza ouro akerubhi anewa.

29 M’mapfufu onsene a nyumba, kuphatanizambo a kwartu yankati na yakunja,* iye akhadalembamo akerubhi,+ miti ya micindu+ na maluwa.+ 30 Iye apakhwaza ouro pantsi pa makwartu mawiri ene. 31 Iye asasanya misuwo ya matabwa a muti wa pinyu, mizati ya n’khundu na maaro, ninga khundu yacixanu* toera kupiikha pansuwo wa kwartu yankati. 32 Misuwo ineyi miwiri ikhali ya matabwa a muti wa pinyu, pontho pa misuwo ineyi iye alembapo akerubhi, miti ya micindu na maluwa, mbaikhwaza ouro; buluka penepo iye akhwaza ouro akerubhi na miti ya micindu. 33 Pansuwo wakupita nawo mu templo,* iye acita munjira ibodzi ene maaro* a matabwa a muti wa pinyu, akuti akhali khundu yacinai.* 34 Pontho iye asasanya misuwo miwiri ya matabwa a junipero. Misuwo miwiri ya pansuwo ubodzi ikhazungulira na miyendo yace, pontho misuwo miwiri ya pansuwo unango ikhazungulirambo na miyendo yace.+ 35 Iye alemba pa misuwo ineyi akerubhi, miti ya micindu na maluwa, buluka penepo apikhwaza ouro.

36 Iye amanga mpanda wa kintalo yankati+ wakuti ukhali na mizera mitatu ya miyala yakusemwa na nzera ubodzi wa matabwa a sedhro.+

37 Mu caka cacinai, mwezi wa Zivi,* nyumba ya Yahova yatoma kumangwa;+ 38 pontho mu caka 11, mwezi wa Bhuli* (wakuti ndi mwezi wacisere), makhundu onsene a nyumba ineyi akhadamala kumangwa ninga mukhafunikira iwo.+ Natenepa Salomoni amala pyaka pinomwe mbakamanga nyumba ineyi.

7 Salomoni amala pyaka 13 toera kumalisa+ kumanga nyumba*+ yace yonsene.

2 Pontho iye amanga Nyumba ikhacemerwa Nsitu wa Libhano+ ya makhono* 100 aulaphi, makhono 50 augugumi na makhono 30 a cengo. Nyumba ineyi aimanga padzulu pa mizera minai ya mizati ya sedhro, pontho padzulu pa mizati ineyi pakhali na matabwa+ a sedhro. 3 Maviga akhali padzulu pa mizati aphimbirwa na matabwa a sedhro; pakhali maviga 45, pa nzera ubodzi pakhali na mizati* 15. 4 Nyumba ineyi ikhali na mizera mitatu ya majanela a maaro, pontho mizera ineyi ikhali yakusandzikirana. Janela ibodzi na ibodzi ikhayang’anisana na janela ya khundu inango ya nyumba. 5 Misuwo yonsene na maaro ikhali ya nkhomo zinai, ninga kutsogolo kwa majanela akuti akhayang’anisana na majanela a khundu inango ya nyumba m’mizera mitatu yakusandzikirana.

6 Iye amanga Khonde ya Mizati ya makhono 50 aulaphi na makhono 30 augugumi, pontho kutsogolo kukhali khonde inango ya mizati yakuti ikhali na ntsoi.

7 Iye amangambo khonde yakutongera miseru, mbuto yakuti iye mbadatongerapo miseru.+ Mbuto ineyi ikhacemerwa Khonde ya Mpando Waumambo.+ Iwo aibalikisa na matabwa a sedhro kutomera pantsi mpaka kudzulu.

8 Nyumba* ikhafuna kukhala iye, ikhali ku kintalo inango,+ kutali pang’ono na Nyumba Yakutongera Miseru, mbwenye yamangwa munjira ibodzi ene. Pontho Salomoni amanga nyumba inango yakuti ikhali sawasawa na Nyumba Yakutongera Miseru toera kupasa mwana wa Farau wakuti akhali nkazace.+

9 Nyumba zenezi zonsene kutomera pantsi mpaka padadhroma mapfufu, pontho kutomera kunja kwa mapfufu mpaka pa kintalo ikulu,+ zikhadamangwa na miyala yakudhula kakamwe,+ yakuti ikhadasemwa nkati na kunja kwene na anyakusema miyala. 10 Pantsi panyumba zenezi pakhadamangwa na miyala mikulu kakamwe, pontho yakudhula; miyala inango ikhali na makhono khumi, inango ikhali na makhono masere. 11 Padzulu pa miyala ineyi pakhali na miyala inango yakudhula kakamwe, yakusemwa mwakubverana na midida, pontho paikhwa matabwa a sedhro. 12 N’khundu mwa kintalo ikulu mukhali mpanda wa mizera mitatu wa miyala yakusemwa, pontho padzulu pace pakhali na nzera ubodzi wa matabwa a sedhro, ninga ya kintalo yankati+ ya nyumba ya Yahova na ya khonde ya nyumba.+

13 Mambo Salomoni atuma anthu toera akwate Iramu+ ku Tiro. 14 Iye akhali mwana wa nkazi unango wa dzindza ya Nafitali wakuti akhali nzice, pontho babace akhali wa ku Tiro wakuti akhadziwa kucita pinthu na nkuwa;+ iye akhali na maluso mazinji, akhadziwa mwadidi basa yace,+ pontho akhali na udziwisi wakucita ntundu onsene wa pinthu na nkuwa.* Natenepa iye abwera mbaphata basa yonsene idampasa Mambo Salomoni.

15 Iye asasanya mizati miwiri ya nkuwa;+ nzati ubodzi na ubodzi ukhali na makhono 18 a cengo, pontho pakhafunika n’dida wa makhono 12 toera kupima kukula kwa nzati ubodzi na ubodzi.*+ 16 Pontho iye asasanya pyakubalikisa piwiri pya nkuwa toera kupiikha padzulu pa mizati. Cakubalikisa cibodzi cikhali na makhono maxanu a cengo, cakubalikisa cinango cikhalimbo na makhono maxanu a cengo. 17 Cakubalikisa cikhali padzulu pa nzati ubodzi na ubodzi cikhali na pinthu ninga malitcera pyakuti nkhambala zace zikhadalukwa ninga unyolo;+ cakubalikisa cibodzi cikhali na pinthu pinomwe, cakubalikisa cinango cikhalimbo na pinthu pinomwe. 18 Iye acita mizera miwiri ya misapo ya romaa n’khundu mwa cinthu cakulandana na malitcera toera kuphimbira pyakubalikisa pikhali padzulu pa mizati; pyakubalikisa piwiri pyene iye apicita munjira ibodzi ene. 19 Pyakubalikisa pyenepi pyakuti pikhali padzulu pa mizati ya pa khonde, pikhali ninga maluwa a makhono manai a cengo. 20 Pyakubalikisa pyenepi pikhali padzulu pa mizati miwiri, padzulu pa khundu yakubulungika dhuzi na pinthu pyakulandana na malitcera; pontho pakhali na misapo 200 ya romaa m’mizera yakuzungulira cakubalikisa cibodzi na cibodzi.+

21 Iye aikha mizati pa khonde ya templo.*+ Aikha nzati kukhundu yamadyo* mbaucemera Yakini,* buluka penepo aikha nzati unango kukhundu yabzwere* mbaucemera Bhoazi.*+ 22 Padzulu pa mizati pakhadasasanywa ninga maluwa. Natenepa basa yakusasanya mizati ikhadamala.

23 Buluka penepo, iye acita Tanki ya madzi* ya utale wakunyunguluswa.+ Tanki ineyi ikhali yakubulungika, khundu yapadzulu ikhali na makhono khumi, ikhali na makhono maxanu a cengo, pontho toera kupima tanki ineyi pakhafunika nkhambala ya makhono 30 toera kuizungulira.*+ 24 N’khundu monsene mwa padzulu pa tanki, aikhamo pyakubalikisa pyakubulungika.+ Pa khono ibodzi pikhalipo khumi kuzungulira tanki yonsene. Pyakubalikisa pyenepi pikhali m’mizera miwiri, pontho pikhadaumbwa pa tanki ineyi. 25 Tanki ineyi ikhadasandzikwa pa ng’ombe zimuna 12+ za nkuwa. Ng’ombe zitatu zikhayang’ana kunkwiriro, zitatu zikhayang’ana kumadokero a dzuwa, zitatu zikhayang’ana kunterero, zitatu zikhayang’ana kumabulukiro a dzuwa; Tanki* ineyi ikhali padzulu pa ng’ombe zenezi, pontho matako onsene a ng’ombe zenezi akhali pakati pa tanki. 26 Mphindza ya tanki ineyi ikhali ya ugugumi wa djanja;* mulomo wa tanki ineyi ukhadacitwa ninga wa ­khomitco, pontho ukhadacitwa ninga maluwa. Tanki ineyi ikhapita mabhato* akukwana 2.000 a madzi.

27 Buluka penepo, iye acita ngolo*+ khumi za nkuwa. Ngolo ibodzi na ibodzi ikhali na makhono manai aulaphi, manai augugumi na matatu a cengo. 28 Ngolo zenezi zikhadacitwa tenepa: N’khundu mwazo zikhadacitwa na nkuwa, pontho padzulu pa nkuwa unoyu pakhali na pinthu pya nkuwa pyakugwangwanyiswa. 29 Pakati pa pinthu pya nkuwa pyakuti pikhali n’khundu, pakhadalembwa nkhalamu,+ ng’ombe na akerubhi.+ Pa nzera ubodzi na ubodzi pakhadalembwa pinthu pibodzi pyene. Padzulu na pantsi pa nkhalamu na ng’ombe, pakhadalembwa pyakubalikisa pyakulandana na nkhata za maluwa. 30 Ngolo ibodzi na ibodzi ikhali na maroda manai a nkuwa, maenxo a nkuwa na miyendo minai yakuti ikhatsidzikiza maroda anewa. Pantsi pa basiya pakhali na pyakutsidzikiza pyakuti pikhadabalikiswa na pinthu pyakulandana na nkhata za maluwa. 31 Mulomo wa basiya ineyi ukhadazungulirwa na nthimba, pontho kutomera pantsi pa basiya mpaka pa nthimba cengo cace cikhali ca khono ibodzi.* Nthimba pabodzi na pyakutsidzikiza, pyadzakhala cakutsigirira basiya ca khono ibodzi na hafu, pontho pa nthimba ineyi pakhadalembwa pinthu pyakubalikisa. Pinthu pikhali n’khundu nee pikhali pyakubulungika, mbwenye pikhali pya nkhomo zinai. 32 Maroda manai akhali pantsi pa ngolo, pontho pyakutsidzikiza maroda pikhadaphatanizwa na ngolo ineyi. Cengo ca roda ibodzi na ibodzi cikhali ca khono ibodzi na hafu. 33 Maroda anewa akhadasasanywa ninga maroda a ngolo za nkhondo. Pyakutsidzikiza pya maroda anewa, majanta, maraya na makubu, pikhali pya utale wakunyunguluswa. 34 Mu nkhomo zinai za ngolo ibodzi na ibodzi, mukhali na pyakutsidzikiza; pyakutsidzikiza pyenepi pikhacita khundu ya* ngolo. 35 Padzulu pa ngolo pakhali na nthimba yakuzungulira yakuti cengo cace cikhali hafu ya khono, pontho ngolo ineyi pabodzi na pinthu pikhali n’khundu mwa nthimba, pikhadacitwa ninga cinthu cibodzi basi. 36 Mule mukhali na mbuto, iye alembamo akerubhi, nkhalamu na miti ya micindu pabodzi na pinthu pyakulandana na nkhata za maluwa n’khundu monsene.+ 37 Ngolo+ khumi iye azicita munjira ineyi; zonsene azicita munjira ibodzi ene,+ zikhali na midida ibodzi ene, pontho zikhadalandana.

38 Iye acita mabasiya+ khumi a nkuwa; basiya ibodzi na ibodzi ikhapita mabasiya mang’ono a madzi akukwana 40. Basiya ibodzi na ibodzi ikhali ya makhono manai.* Pa ngolo zonsene khumi, ibodzi na ibodzi ikhali na basiya yace. 39 Buluka penepo, iye aikha ngolo zixanu kunkono wamadyo wa nyumba, ngolo zinango zixanu aziikha kunkono wabzwere, pontho iye aikha tanki kunterero,+ kukhundu yamadyo ya nyumba.

40 Iramu+ acitambo mabasiya, mafoxolo+ na mbale.*+

Natenepa, Iramu amala kucitira Mambo Salomoni basa yonsene panyumba ya Yahova:+ 41 mizati miwiri+ na pyakubalikisa pyakulandana na mbale pyakuti pikhali padzulu pa mizati ineyi; pinthu piwiri pyakulandana na malitcera+ toera pigudumire pyakubalikisa piwiri pyakulandana na mbale pyakuti pikhali padzulu pa mizati; 42 maromaa 400+ toera kuaikha pa pinthu piwiri pyakulandana na malitcera, mizera miwiri ya maromaa pa cinthu cibodzi na cibodzi cakulandana na malitcera toera kugudumira pyakubalikisa napyo piwiri pyakulandana na mbale pyakuti pikhali padzulu pa mizati miwiri; 43 ngolo+ khumi na mabasiya+ khumi akhali pa ngolo zenezi; 44 Tanki+ na ng’ombe 12 zikhali pantsi pa Tanki ineyi; 45 pyombo pyakubulusa napyo dotha, mafoxolo na pyombo pinango pyonsene. Iramu acitira Mambo Salomoni pinthu pyenepi na nkuwa wakuyetimira toera apiikhe n’nyumba mwa Yahova. 46 Mambo Salomoni apisasanyisa na pyakuumba napyo pya dongo ku dhistritu ya Yordani, pakati pa Sukoti na Zaretani.

47 Salomoni nee apimisa pyombo pyonsene, thangwi pikhali pizinji kakamwe, pontho nee akwanisa kupima nkuwa thangwi ukhadanjipa kakamwe.+ 48 Salomoni acita pyombo pyonsene pya n’nyumba ya Yahova: guwa ya ntsembe+ ya ouro; meza ya ouro+ toera kuikhirapo mikate ya ntsembe;* 49 pyakuikhira nyale+ pyakucitwa na ouro yadidi kakamwe, pixanu kukhundu yamadyo na pixanu kukhundu yabzwere dhuzi na kwartu yankati kakamwe; maluwa a ouro,+ nyale za ouro na pyakuthimisa napyo nyale* pya ouro;+ 50 mabasiya, pyakuthimisa napyo moto,+ mbale, makhomitco+ na pyakupalira moto,+ pyonsene pikhali pya ouro yadidi kakamwe; mukhafuna kupita miyendo ya misuwo ya kwartu yankati,+ yakuti ndi Mbuto Yakucena Kakamwe na mukhafuna kupita miyendo ya misuwo ya Mbuto Yakucena.*+ Pyonsene pikhadacitwa na ouro.

51 Natenepa Mambo Salomoni amalisa basa yonsene ikhafuna iye kucita panyumba ya Yahova. Buluka penepo, Salomoni akwata pinthu pidacenesa+ babace Dhavidhi, mbapipitisa mwenemu. Iye akwatambo parata, ouro na pinthu pinango, mbapiikha pa mbuto inakoyerwa mpfuma panyumba ya Yahova.+

8 Pa ndzidzi unoyu, Salomoni acemeresa+ akulu a Izraeli, atsogoleri onsene a madzindza na atsogoleri a mbumba za Aizraeli+ toera abwere kuna Mambo Salomoni ku Yerusalemu. Iye aapanga toera aende kakwate bokosi ya cibverano ca Yahova ku Nzinda wa Dhavidhi,+ wakuti ndi Sioni.+ 2 Amuna onsene a Izraeli agumanyikana pamaso pa Mambo Salomoni pa phwando* ya mwezi wa Etanimu,* wakuti ndi mwezi wacinomwe.+ 3 Akulu onsene a Izraeli abwera, anyantsembe mbathukula Bokosi.+ 4 Iwo abweresa Bokosi ya Yahova, nsasa wa nsonkhano+ na pyombo pyonsene pidaceneswa pyakuti pikhali mu nsasa. Adapibweresa ndi anyantsembe na Alevi. 5 Mambo Salomoni na Aizraeli onsene adacemerwa toera agumanyikane na iye, akhali patsogolo pa Bokosi. Penepo iwo apereka ntsembe+ zizinji za mabira na ng’ombe, zakuti iwo nee akwanisa kuzilengesa thangwi yakunjipa.

6 Buluka penepo, anyantsembe aikha bokosi ya cibverano ca Yahova pa mbuto payo,+ nkwartu yankati kakamwe ya templo, Mbuto Yakucena Kakamwe, pantsi pa maphapido a akerubhi.+

7 Maphapido a akerubhi akhali akufuthuka padzulu pa mbuto ikhali Bokosi, natenepa akerubhi akhaphimbira Bokosi na miti yakuthukula nayo.+ 8 Miti+ ineyi ikhali yakulapha kakamwe, natenepa ntsonga za miti ineyi zikhaoneka na pa Mbuto Yakucena, yakuti ikhali kutsogolo kwa kwartu yankati kakamwe, mbwenye izo nee zikhaoneka na kunja. Miti ineyi iri penepo mpaka lero. 9 M’Bokosi nee mukhali na cinthu cinango kusiyapo miyala miwiri+ yakusemwa idaikha Mose mwenemu+ ku Orebhi. Aiikha mwenemu pidacita Yahova cibverano+ na mbumba ya Izraeli mu ndzidzi ukhabuluka iwo mu dziko ya Ejitu.+

10 Anyantsembe pidabuluka iwo m’mbuto yakucena, khole+ yagudumira nyumba ya Yahova.+ 11 Anyantsembe nee akwanisa kupitiriza n’nyumba ineyi toera kuphata mabasa awo, thangwi mbiri ya Yahova ikhadadzala n’nyumba mwa Yahova.+ 12 Pa ndzidzi unoyu Salomoni alonga: “Yahova alonga kuti mbadakhala pa makole akupswipa kakamwe.+ 13 Ndakumangirani nyumba yakubalika kakamwe, mbuto yakulikha toera mukhale mwenemu kwenda na kwenda.”+

14 Buluka penepo, mambo azungunuka mbatoma kupasa nkhombo mbumba yonsene ya Izraeli yakuti mu ndzidzi unoyu ikhali dzololo.+ 15 Iye alonga: “Mbasimbwe Yahova, Mulungu wa Izraeli, ule adakwanirisa na djanja yace pikiro idacita iye kuna babanga Dhavidhi, mbalonga na mulomo wace kuti: 16 ‘Kutomera pa ntsiku idabulusa ine mbumba yanga ya Izraeli ku Ejitu, nee ndasankhula nzinda pakati pa mizinda ya madzindza a Izraeli toera ndimange nyumba kuti dzina yanga ipitirize kupaswa mbiri mwenemo,+ mbwenye ndasankhula Dhavidhi toera atonge mbumba yanga ya Izraeli.’ 17 Babanga Dhavidhi akhafuna kakamwe kumanga nyumba toera kupasa mbiri dzina ya Yahova, Mulungu wa Izraeli.+ 18 Mbwenye Yahova apanga babanga Dhavidhi kuti: ‘Iwe ukhafuna kakamwe kumanga nyumba toera dzina yanga ipaswe mbiri mwenemu, pyenepi mphyadidi kakamwe. 19 Mbwenye siwe tayu anafuna kumanga nyumba; mwanako anafuna iwe kubala* ndiye anafuna kumanga nyumba toera dzina yanga+ ipaswe mbiri mwenemu.’ 20 Yahova akwanirisa pikiro idacita iye, thangwi ndapita pa mbuto ya babanga Dhavidhi, mbandikhala pa mpando waumambo wa Izraeli ninga mudapikira Yahova. Pontho ine ndamanga nyumba toera dzina ya Yahova, Mulungu wa Izraeli+ ipaswe mbiri, 21 mbandisasanyamo mbuto toera kuikha Bokosi yakuti iri na cibverano+ cidacita Yahova na ambuyathu mu ndzidzi ukhaabulusa iye mu dziko ya Ejitu.”

22 Buluka penepo, Salomoni alimira patsogolo pa guwa ya Yahova pamaso pa mbumba yonsene ya Izraeli, iye athukula manja ace ndzulu,+ 23 mbalonga: “Yahova Mulungu wa Izraeli, nkhabepo Mulungu unango ninga imwe+ kudzulu peno pa dziko yapantsi, wakuti asakwanirisa cibverano, mbapangiza ufuni ukulu+ kuna ale anantumikira na ntima onsene.+ 24 Imwe mwacita pidapikira imwe kuna babanga Dhavidhi, wakuti akhali ntumiki wanu. Mwalonga pikiro ineyi na mulomo wanu, pontho lero mwapicita na djanja yanu.+ 25 Yahova Mulungu wa Izraeli, cincino kwanirisani pikiro idacita imwe kuna babanga Dhavidhi wakuti akhali ntumiki wanu, pidalonga imwe kuti: ‘M’banja mwako nee munadzasoweka mwana anafuna kukhala pa mpando waumambo wa Izraeli, anako angacita mphole-mphole na makhaliro awo, mbafamba munjira zanga ninga pidacita iwe.’+ 26 Ndaphata miyendo Mulungu wa Izraeli, cincino mbapicitike pidapikira imwe kuna ntumiki wanu babanga Dhavidhi.

27 “Kodi Mulungu anakhaladi pa dziko yapantsi?+ Onani! Kudzulu, inde, kudzulu kakamwe, imwe nkhabe kwanako;+ ndiye tani nyumba iyi idamanga ine!+ 28 Yahova Mulungu wanga, bveserani phembero inacita ntumiki wanu na phembo inacita iye toera kubverwa ntsisi, pontho bveserani kuphemba ciphedzo kunacita ntumiki wanu na phembero inacita iye lero pamaso panu. 29 Maso anu mbaonere nyumba ino masiku na masikati, mbuto idalonga imwe kuti: ‘Dzina yanga inadzapaswa mbiri mwenemo,’+ toera mubvesere phembero inacita ntumiki wanu mbakayang’ana mbuto ino.+ 30 Pontho bveserani phembo inacita ntumiki wanu toera kubverwa ntsisi na phembero inacita mbumba yanu Izraeli mbikayang’ana mbuto ino. Bveserani bulukira kudzulu+ pa mbuto inakhala imwe; inde, bveserani mbamulekerera.+

31 “Munthu angadawira ndzace, mbakakamizwa kuti adumbire.* Iye angabwera pa guwa yanu ya ntsembe n’nyumba ino,+ thangwi ya dumbiro idacita iye, 32 bveserani bulukira kudzulu, pontho citani pinthu mwakubverana na nseru unoyu mbamutonga atumiki anu: Pasani mulando ule adacita pinthu pyakuipa,* mbamuntcunyusa mwakubverana na pidacita iye. Nyakusowa mulando* muoneni ninga wakulungama, mbamumpasa nkhombo mwakubverana na ulungami wace.+

33 “Mbumba yanu Izraeli ingakundwa na anyamalwa awo, thangwi yakupitiriza kukudawirani,+ iwo angabwerera kuna imwe mbasimba dzina yanu,+ angacita phembero na kudembetera n’nyumba ino+ toera muabvere ntsisi, 34 bveserani bulukira kudzulu, pontho lekererani madawo a mbumba yanu Izraeli, mbamuibweza ku dziko idapasa imwe ambuyawo.+

35 “Kudzulu kungafungika, madzi mbakhonda kubvumba+ thangwi iwo apitiriza kukudawirani,+ iwo angacita phembero mbayang’ana mbuto ino, mbapasa mbiri dzina yanu, mbasiya madawo awo thangwi imwe mwaatcunyusa,+ 36 abvesereni bulukira kudzulu, pontho lekererani madawo a atumiki anu, a mbumba yanu Izraeli, apfundziseni+ njira yadidi inafunika iwo kufamba; pontho bvumbisani madzi mu dziko+ idapasa imwe mbumba yanu ninga unthaka wawo.

37 “Mu dziko+ ineyi mungaoneka njala, muliri, mphepo yakupisa,+ kuuma kwa pinthu pinabzwalwa peno anyadzombe azinji;* anyamalwa awo angaazungulira m’mizinda yawo peno angagwerwa na ntundu unango wa muliri peno utenda,+ 38 ntundu onsene wa phembero, ntundu onsene wa phembo+ toera kubverwa ntsisi inafuna kucitwa na munthu m’bodzi peno na mbumba yanu yonsene ya Izraeli (thangwi m’bodzi na m’bodzi asadziwa nyatwa ziri muntima mwace)+ angathukula manja awo mbakayang’ana nyumba ino, 39 penepo bveserani bulukira kudzulu, pa mbuto inakhala imwe,+ lekererani+ mbamucita pinthu mwakubverana na nseru wa munthu; pontho pasani nkhombo m’bodzi na m’bodzi mwakubverana na pyonsene pinacita iye,+ thangwi imwe musadziwa ntima wace (mwandimomwene ndimwe basi anadziwa mitima ya anthu onsene),+ 40 toera akugopeni ntsiku zonsene zinafuna kukhala iwo mu dziko idapasa imwe ambuyathu.

41 “Munthu wa dziko inango wakuti nee ndi wa mbumba yanu Izraeli, angabwera buluka ku dziko yakutali thangwi ya dzina yanu*+ 42 (thangwi iwo anadzabva kulonga pya dzina yanu ikulu,+ djanja yanu yamphambvu na nkono wanu wamphambvu), angabwera, mbacita phembero mbakayang’ana nyumba ino, 43 bveserani bulukira kudzulu, pa mbuto inakhala imwe,+ mbamucita pyonsene pinakuphembani munthu wa dziko inango, toera anthu onsene pa dziko yapantsi akudziweni mbakugopani+ ninga pinacita mbumba yanu Izraeli, pontho toera adziwe kuti dzina yanu isacemerwa n’nyumba ino idamanga ine.

44 “Mungatuma mbumba yanu toera iende kunkhondo kamenyana na anyamalwa awo, mwakukhonda tsalakana mbuto idaatuma imwe,+ iwo angaphembera+ kuna imwe Yahova, mbakayang’ana nzinda udasankhula imwe+ na nyumba idamanga ine toera kupasa mbiri dzina yanu,+ 45 bveserani phembero yawo bulukira kudzulu, pontho bveserani phembo inacita iwo toera kubverwa ntsisi, mbamuaphedza.

46 “Iwo angakudawirani (thangwi nkhabepo munthu anakhonda dawa),+ imwe mbamuipirwa na iwo, buluka penepo mbamuapereka m’manja mwa anyamalwa awo mbaenda nawo ku dziko yawo dhuzi peno kutali+ toera akhale mabitcu awo; 47 ku dziko idaendeswa iwo toera akhale mabitcu awo+ angadzindikira madawo adacita iwo, pontho angabwerera kuna imwe+ mbadembetera toera muabvere ntsisi mu dziko ya ale adaakwata toera akhale mabitcu,+ mbalonga: ‘Ife tadawa, pontho tacita pinthu pyakuipa,’+ 48 iwo angabwerera kuna imwe na ntima wawo onsene,+ pontho na umaso wawo onsene mu dziko ya anyamalwa awo adaaendesa ku ubitcu, angacita phembero kuna imwe mbakayang’ana dziko idapasa imwe ambuyawo, nzinda udasankhula imwe na nyumba idamanga ine toera kupasa mbiri dzina yanu,+ 49 natenepa bveserani bulukira kudzulu, pa mbuto inakhala imwe,+ phembero yawo na phembo inacita iwo toera kubverwa ntsisi, pontho citani pinthu toera kuaphedza, 50 lekererani mbumba yanu thangwi ya kukudawirani kudacita iwo, lekererani madawo onsene adakucitirani iwo. Imwe munadzacitisa kuti ale adaakwata toera akhale mabitcu aakomere ntima mbaabvera ntsisi+ 51 (thangwi iwo ndi mbumba yanu na unthaka wanu,+ adabulusa imwe ku Ejitu,+ nkati mwa mbuto inanyunguluswa utale).+ 52 Maso anu mbaone phembo inacita ntumiki wanu toera kubverwa ntsisi+ na phembo inacita mbumba yanu Izraeli toera kubverwa ntsisi, abvesereni ndzidzi onsene unakucemerani iwo.* + 53 Yahova Mbuya Wankulu Kakamwe, imwe mwaasankhula pakati pa mbumba zonsene za pa dziko yapantsi+ toera akhale unthaka wanu, mwakubverana na pidalonga imwe kubulukira kuna ntumiki wanu Mose, mu ndzidzi ukhabulusa imwe ambuyathu ku Ejitu.”

54 Salomoni pidamala iye kucita phembero ineyi yonsene kuna Yahova mbaphemba toera kubverwa ntsisi, iye alamuka patsogolo pa guwa ya Yahova, pale pakhadagodama iye mbathukula manja ace ndzulu.+ 55 Iye alimira, apasa nkhombo Aizraeli onsene, mbalonga mwakugaluza: 56 “Mbasimbwe Yahova, ule adapasa mbumba yace Izraeli mbuto yakupuma ninga mukhadapikira iye.+ Nkhabepo fala idakhonda kukwanirisika+ mu mapikiro onsene adidi adacita iye kubulukira kuna ntumiki wace Mose. 57 Yahova Mulungu wathu mbakhale na ife ninga mudakhala iye na ambuyathu.+ Mbaleke kutisiya peno kutithawa.+ 58 Mbacitise mitima yathu ibwerere kuna iye+ toera tifambe munjira zace zonsene, mbatitoweza mitemo yace, miyambo yace na matongero ace, adapereka iye kuna ambuyathu toera aabvere. 59 Mafala awa adadembetera na ine Yahova toera kubverwa ntsisi, mbakhale dhuzi na Yahova Mulungu wathu masiku na masikati, toera acite pinthu kuti aphedze ntumiki wace na mbumba yace Izraeli mwakubverana na pinafuna iwo ntsiku na ntsiku, 60 toera anthu onsene pa dziko yapantsi adziwe kuti Yahova ndi Mulungu wandimomwene.+ Nkhabepo Mulungu unango!+ 61 Natenepa mitima yanu mbikhale yakulungama*+ kuna Yahova Mulungu wathu mbamufamba mwakubverana na miyambo yace, pontho mbamubvera matongero ace ninga pinacita imwe lero.”

62 Mambo na Aizraeli onsene apereka ntsembe zizinji kuna Yahova.+ 63 Salomoni apereka ntsembe zakupereka takhuta+ kuna Yahova: Iye apereka ng’ombe 22.000 na mabira 120.000. Penepo mambo na Aizraeli onsene azimula nyumba ya Yahova.+ 64 Pa ntsiku ineyi, mambo acenesa pakati pa kintalo yakuti ikhali kutsogolo kwa nyumba ya Yahova, thangwi ndi penepo pakhafuna iye kupereka ntsembe zakupiswa, ntsembe za pyakudya na mapindi akununa a ntsembe toera kupereka takhuta. Iye acita pyenepi thangwi guwa ya nkuwa+ yakuti ikhali pamaso pa Yahova ikhali ing’ono toera kuperekapo ntsembe zakupiswa, ntsembe za pyakudya na mapindi akununa+ a ntsembe toera kupereka takhuta. 65 Pa ndzidzi unoyu, Salomoni acita phwando+ pabodzi na Aizraeli onsene, anthu azinji kakamwe adabwera buluka ku Lebho-Amati* mpaka ku Gowa* ya Ejitu.+ Iwo acita phwando pamaso pa Yahova Mulungu wathu mu ntsiku zinomwe, mbaicita pontho mu ntsiku zinango zinomwe, zonsene mbazikhala ntsiku 14. 66 Mangwana mwace,* iye apanga anthu toera aende, iwo apasa nkhombo mambo mbaenda mwakutsandzaya m’mamidzi mwawo, pontho iwo akhakomerwa m’mitima mwawo thangwi ya pinthu pyonsene pyadidi+ pidacita Yahova kuna ntumiki wace Dhavidhi na kuna mbumba yace Izraeli.

9 Salomoni pidamala iye kumanga nyumba ya Yahova, nyumba ya mambo+ na pyonsene pikhafuna iye kucita,+ 2 Yahova aonekera pontho kuna Salomoni paulendo waciwiri, ninga pidacita iye ku Jibheyoni.+ 3 Yahova ampanga: “Ine ndabva phembero yako na phembo idacita iwe kuna ine toera kubverwa ntsisi. Ndacenesa nyumba iyi idamanga iwe, dzina yanga inakhala mwenemu+ kwenda na kwenda, pontho maso anga na ntima wanga pinakhala mwenemu ndzidzi onsene.+ 4 Iwe ungafamba munjira zanga ninga pidacita babako Dhavidhi,+ na ntima wako+ onsene, pontho mwakulungama,+ mbucita pyonsene pidakupanga ine,+ mbubvera mitemo yanga na matongero anga,+ 5 penepo ine ndinadzakhazikisa mpando waumambo wako mu Izraeli kwenda na kwenda ninga pidapikira ine kuna babako Dhavidhi kuti: ‘M’banja mwako nee munadzasoweka mwana anafuna kukhala pa mpando waumambo wa Izraeli.’+ 6 Mbwenye imwe na ananu mungasiya kunditumikira, mbamukhonda kukoya mitemo yanga na matongero anga adakupasani ine, mbamuenda katumikira alungu anango mbamuagodamira,+ 7 ndinadzathamangisa Aizraeli mu dziko idaapasa ine,+ pontho nyumba idacenesa ine toera dzina yanga ikhale mwenemu ndinadzaiponya kutali na ine;+ Aizraeli anadzakhala cinthu cakupasa manyadzo,* na cinthu cakusekesa pakati pa mbumba zonsene.+ 8 Nyumba iyi inadzakhala madembe.+ Munthu anafuna kupita na penepo anadzumatirwa, pontho anadzaimba ciruzwi mbabvundza: ‘Thangwi yanji Yahova acita pyenepi kuna dziko iyi na kuna nyumba iyi?’+ 9 Penepo iwo anadzatawira: ‘Ndi thangwi yakuti iwo asiya Yahova Mulungu wawo, ule adabulusa ambuyawo mu dziko ya Ejitu, mbaphatana na alungu anango, aagodamira mbaatumikira. Na thangwi ineyi, Yahova abweresa nyatwa zenezi zonsene kuna iwo.’”+

10 Kunkhomo kwa pyaka 20, mu ndzidzi udamala Salomoni kumanga nyumba ziwiri, nyumba ya Yahova na nyumba ya mambo,+ 11 Iramu+ mambo wa ku Tiro akhadapasa Salomoni matabwa a sedhro na a junipero pabodzi na ouro izinji kakamwe ninga mukhafunira iye,+ natenepa Mambo Salomoni apasa Iramu mizinda 20 ya ku Galileya. 12 Penepo, Iramu abuluka ku Tiro mbaenda kaona mizinda idapaswa iye na Salomoni, mbwenye nee akomerwa nayo.* 13 Iye alonga: “M’bale wanga, ndi mizinda ya ntundu wanji ineyi idandipasa iwe?” Natenepa mizinda ineyi isacemerwa dziko ya Kabhuli* mpaka lero. 14 Iramu atumiza kuna mambo matalento* 120 a ouro.+

15 Izi ndi mphangwa zinalonga pya ale adacemerwa na Mambo Salomoni toera aphate basa yakukakamizwa+ toera kumanga nyumba ya Yahova,+ nyumba yace,* Nkuku wa Mataka,*+ mpanda wa Yerusalemu, Azori,+ Mejidho+ na Jezeri.+ 16 (Mambo Farau wa ku Ejitu akhadabwera, iye akunda nzinda wa Jezeri mbaupisa na moto, pontho apha Akanani+ akhali mwenemo. Buluka penepo aupereka ninga muoni* kuna mwanace wankazi+ adasembwa na Salomoni.) 17 Salomoni amanga papswa nzinda wa Jezeri, Bheti-Oroni Wakunterero,+ 18 Bhalati,+ Tamara n’thando ya dziko ya Izraeli,* 19 kuphatanizambo mizinda yonsene ikhakoyerwa pinthu pya Salomoni, mizinda ya ngolo za nkhondo,+ mizinda ya anyamakavalo, na pyonsene pikhafuna kumanga Salomoni mu Yerusalemu, ku Libhano na mu dziko yonsene ikhatonga iye. 20 Anthu onsene adasala a madzindza a Aamori, Aeti, Aperesi, Aeveu na Ayebusi,+ akuti nee akhali a mbumba ya Izraeli,+ 21 anawo adasala mu dziko ineyi, akuti Aizraeli acimwana kuafudza, Salomoni aakwata mbaaphatisa basa yakuwanga ninga mabitcu mpaka lero.+ 22 Mbwenye Salomoni nee aphatisa basa Aizraeli ninga mabitcu,+ thangwi iwo akhali anyankhondo ace, atumiki ace, akadamu, atsogoleri na akulu a anyakufambisa ngolo zace za nkhondo na anyamakavalo ace. 23 Akhalipo akulu-akulu 550 a atsogoleri akuti akhayang’anira basa ya Salomoni, iwo akhaonera anthu anaphata basa.+

24 Mbwenye mwana wankazi wa Farau+ abuluka ku Nzinda wa Dhavidhi+ mbaenda kunyumba yace idam’mangira Salomoni; buluka penepo Salomoni amanga Nkuku wa Mataka.*+

25 Salomoni akhapereka katatu pa caka,+ ntsembe zakupiswa na zakukhazikisa ntendere pa guwa idamangira iye Yahova,+ pontho akhacitisa kuti ntsembe zipucire pa guwa ya ntsembe yakuti ikhali pamaso pa Yahova, natenepa iye amalisa kumanga nyumba.+

26 Mambo Salomoni asasanyambo mabote ku Ezioni-Jebheri,+ kwakuti ndi dhuzi na Elati, pa gombe ya Bara Yakufuira mu dziko ya Edhomi.+ 27 Iramu atuma anyabasa ace na mabote,+ amuna a maluso akufamba m’madzi, toera aphate basa pabodzi na atumiki a Salomoni. 28 Iwo aenda ku Ofire+ kakwata matalento 420 a ouro mbaenda nawo kuna Mambo Salomoni.

10 Mambo wankazi wa ku Sabha abva mphangwa za kubvekera kwa Salomoni, pontho kuti kubvekera kweneku ndi thangwi ya dzina ya Yahova.+ Natenepa iye abwera toera kumuyesera na mibvundzo yakunentsa.*+ 2 Iye afika ku Yerusalemu na nsoka ukulu kakamwe wa anyabasa ace,+ akhali na makamelo adathukula mafuta a bhalsamu,+ ouro izinji kakamwe na miyala ya ntengo ukulu. Iye aenda kuna Salomoni mbambvundza pinthu pyonsene pikhafuna iye kudziwa. 3 Penepo Salomoni antawira mibvundzo yace yonsene. Nkhabepo mbvundzo wakuti ukhali wakunentsa kakamwe* kuna mambo, mbacimwana kuutawira.

4 Mambo wankazi wa ku Sabha pidaona iye udziwisi wa Salomoni,+ nyumba idamanga iye,+ 5 cakudya cikhali pameza pace,+ njira ikakhala atumiki ace pameza, basa ikhacita anyakupereka cakudya pameza na nguwo zikhadabvala iwo, anyakupereka pyakumwa na ntsembe zakupiswa zikhapereka iye ndzidzi onsene panyumba ya Yahova, iye adzumatirwa kakamwe na pyenepi.* 6 Natenepa iye apanga mambo: “Mphangwa zidabva ine pikhali ine ku dziko yanga thangwi ya pinthu pinacita imwe,* na udziwisi wanu ndi zandimomwene. 7 Mbwenye ine nee ndakhulupira mphangwa zidapangwa ine mpaka pidabwera ine mbandipiona na maso anga. Mwandimomwene pidapangwa ine thangwi ya imwe ndi pang’ono basi! Udziwisi wanu na kuthambaruka kwanu kwapiringana pinthu pyonsene pidabva ine thangwi ya imwe. 8 Anyakutsandzaya ndi anthu anu, pontho anyakutsandzaya ndi atumiki anu anakhala na imwe ntsiku zonsene, mbakabvesera udziwisi wanu!+ 9 Mbasimbwe Yahova Mulungu wanu,+ ule adakuikhani pa mpando waumambo wa Izraeli thangwi yakukomerwa na imwe. Thangwi ya ufuni wace wakukhonda mala kuna Izraeli, Yahova akukhazikisani ninga mambo toera mutonge mwadidi na mwaulungami.”

10 Buluka penepo, iye apasa mambo matalento* 120 a ouro, mafuta mazinji kakamwe a bhalsamu+ na miyala ya ntengo ukulu.+ Cipo abwereswa pontho mafuta mazinji kakamwe a bhalsamu ninga adapereka mambo wankazi wa ku Sabha kuna Mambo Salomoni.

11 Mabote a Iramu akhathukula ouro buluka ku Ofire,+ abweresambo matabwa mazinji kakamwe a nsantha+ na miyala ya ntengo ukulu.+ 12 Mambo akwata matabwa a nsantha toera kucita pyakutsidzikiza pya nyumba ya Yahova na pya nyumba ya mambo, acitambo nawo maarpa na pyakuimba napyo pya nkhambala toera piphatisirwe na anyakuimba.+ Mpaka lero, cipo kwaoneka pontho peno kubwereswa pontho matabwa a nsantha ninga na anewa.

13 Mambo Salomoni apasa mambo wankazi wa ku Sabha pinthu pyonsene pikhafuna iye na pidaphemba iye, kusiyapo pyenepi ampasambo pinthu pinango mwakubverana na kupasa kwace mwakudzala manja.* Buluka penepo, iye abwerera ku dziko yace pabodzi na atumiki ace.+

14 Ouro idabwereserwa Salomoni pa caka cibodzi ikhalemera matalento 666 a ouro,+ 15 kusiyapo ouro ikhabwereswa na anyamalonda a Salomoni na anyamalonda akufamba-famba, pinthu pikhawina anyamalonda na pinthu pikhabwereswa na amambo onsene a ku Arabhya na atsogoleri a dziko ineyi.

16 Mambo Salomoni asasanyisa maxango makulu 200 a ouro+ yakubvungazwa na ntundu unango wa utale (xango ibodzi na ibodzi yacitwa na masiklo* 600 a ouro)+ 17 pontho asasanyisa maxango mang’ono 300 a ouro yakubvungazwa na ntundu unango wa utale (xango ing’ono ibodzi na ibodzi ikhadacitwa na mina* zitatu za ouro). Buluka penepo, mambo apikwata mbapiikha n’Nyumba ikhacemerwa Nsitu wa Libhano.+

18 Mambo asasanya mpando ukulu waumambo,+ aucita na nyanga za ndzou mbaukhwaza ouro yadidi kakamwe.+ 19 Pakhali masikada matanthatu toera kufika pa mpando waumambo, pontho padzulu pa mpando waumambo pakhali na ntsoi ing’ono yakubulungika; mpando unoyu waumambo ukhali na pyakutsamisira mikono m’makhundu mawiri ene, pontho n’khundu mwa pyakutsamisira mikono mukhali na pinthu piwiri pyakulandana na nkhalamu.+ 20 M’masikada matanthatu mukhali na pinthu 12 pyakulandana na nkhalamu, cibodzi na cibodzi cikhadalimiriswa kunkhomo kwa sikada ibodzi na ibodzi. Nkhabepo umambo unango ukhali na mpando waumambo ninga unoyu.

21 Makhomitco onsene a Mambo Salomoni akhali a ouro, pontho pyombo pyonsene pya Nyumba ikhacemerwa Nsitu wa Libhano+ pikhali pya ouro yadidi kakamwe. Nee pakhali na cinthu ca parata, thangwi mu ntsiku za Salomoni+ parata ikhaoniwa ninga yakusowa basa. 22 Mambo akhali na mabote a ku Tarsi+ akuti akhafamba m’bara pabodzi na mabote a Iramu. Pontho kabodzi mu pyaka pitatu, mabote a ku Tarsi akhabweresa ouro, parata, nyanga za ndzou,+ mabongwe na mbalame zinacemerwa pavau.

23 Natenepa, Mambo Salomoni akhali wakupfuma maningi+ na waudziwisi kakamwe kupiringana amambo anango onsene pa dziko yapantsi.+ 24 Anthu pa dziko yonsene yapantsi akhafuna kuonana na* Salomoni toera kubva udziwisi udaikha Mulungu muntima mwace.+ 25 Pyaka pyonsene iwo akham’bweresera miyoni ya pinthu pya parata, pya ouro, nguwo, pida pya nkhondo, mafuta a bhalsamu, makavalo na maburu.

26 Salomoni apitiriza kugumanya ngolo za nkhondo na makavalo;* iye akhali na ngolo za nkhondo 1.400 na makavalo* 12.000,+ iye apiikha m’mizinda ya ngolo za nkhondo na ku Yerusalemu+ cifupi na mambo.

27 Mambo acitisa kuti parata ikhale yakunjipa kakamwe ninga miyala mu Yerusalemu; pontho acitisa kuti matabwa a sedhro anjipe kakamwe ninga miti ya misambvu* ya ku Sefela.+

28 Makavalo a Salomoni akhagulwa ku Ejitu, pontho anyamalonda a mambo akhagula mikumbi* ya makavalo na ntengo udakhazikiswa.+ 29 Ngolo ibodzi na ibodzi ya ku Ejitu ikhagulwa na masiklo 600 a parata, pontho kavalo ibodzi ikhagulwa na masiklo 150; buluka penepo, iwo akhaendambo kaagulisa kuna amambo onsene a dzindza ya Eti+ na amambo a ku Sirya.

11 Kusiyapo mwana wankazi wa Farau,+ Mambo Salomoni afuna akazi azinji a madziko anango:+ Amoabhe,+ Aamoni,+ Aedhomi, Asidhoni+ na Aeti.+ 2 Iwo akhali a madzindza ale akuti Yahova apanga Aizraeli kuti: “Imwe nee musafunika kuenda kuna iwo,* pontho iwo nee asafunika kubwera kuna imwe, thangwi mwakukhonda penula iwo anadzapeusa mitima yanu mbamutumikira alungu awo.”+ Mbwenye Salomoni akakamira akazi anewa mbaafuna. 3 Iye akhali na akazi akulemedzeka 700 na akazi apakhundu 300, pontho mwapang’ono-pang’ono akazace apeusa ntima wace.* 4 Pidakalamba Salomoni,+ akazace apeusa ntima wace toera kulambira alungu anango,+ ntima wace nee ukhali wakukhulupirika kuna Yahova Mulungu wace ninga pidacita babace, Dhavidhi. 5 Pontho Salomoni akhalambira Astoreti+ wakuti ndi mulungu wankazi wa Asidhoni na Milikomu+ wakuti ndi mulungu wakunyanyasa wa Aamoni. 6 Salomoni acita pinthu pyakuipa pamaso pa Yahova, pontho iye nee abvera Yahova na ntima onsene ninga pidacita babace, Dhavidhi.+

7 Pa ndzidzi unoyu Salomoni amangira Kemosi mulungu wakunyanyasa wa ku Moabhe, mbuto yakulambira,+ paphiri yakuti ikhali dhuzi na Yerusalemu, amangirambo Moloke+ mulungu wakunyanyasa wa Aamoni.+ 8 Iye acita pibodzi pyene kuna akazace onsene a madziko anango, akuti akhapereka ntsembe mbacitisa kuti utci wa ntsembe zenezi uende kuna alungu awo.

9 Yahova aipirwa kakamwe na Salomoni, thangwi ntima wace ukhadapeuka, mbasiya Yahova Mulungu wa Izraeli,+ ule adaonekera kuna iye kawiri,+ 10 mbancenjeza thangwi ya pyenepi, kuti nee akhafunika kulambira alungu anango.+ Mbwenye nee abvera pidapangwa iye na Yahova. 11 Natenepa Yahova apanga Salomoni: “Nakuti iwe wacita pyenepi, pontho nee wakoya cibverano canga na mitemo idakupanga ine, ndinadzakupokosera umambo mbandiupereka kuna m’bodzi wa atumiki ako.+ 12 Mbwenye thangwi ya babako Dhavidhi, ine nee ndinacita pyenepi mbudzati kufa. Ine ndinadzabulusa umambo unoyu m’manja mwa mwanako,+ 13 mbwenye nee ndinadzakupokosera umambo onsene.+ Dzindza ibodzi ndinadzaipereka kuna mwanako,+ thangwi ya ntumiki wanga Dhavidhi, pontho thangwi ya Yerusalemu, nzinda udasankhula ine.”+

14 Yahova asankhula munthu toera akhale nyamalwa wa Salomoni.+ Munthu unoyu ndi Adhadhi, Muedhomi wa dzindza ya mambo wa ku Edhomi.+ 15 Dhavidhi pidakunda iye Edhomi,+ Yoabhe nkulu wa anyankhondo aenda kaikha anthu adaphiwa, pontho iye ayesera kupha amuna onsene a ku Edhomi. 16 (Yoabhe na anyankhondo a Izraeli akhala kweneko miyezi mitanthatu, mpaka pidamala iwo kupha* amuna onsene ku Edhomi.) 17 Mbwenye Adhadhi athawa na atumiki anango a babace akuti akhali Aedhomi, mbaenda ku Ejitu. Mu ndzidzi unoyu Adhadhi akhali mwana. 18 Natenepa iwo abuluka ku Midhiyani mbaenda ku Parani. Iwo akwata amuna angasi ku Parani+ mbaenda nawo ku Ejitu kuna mambo Farau wa ku Ejitu, iye apasa Adhadhi nyumba, cakudya na mbuto. 19 Farau akomerwa kakamwe na Adhadhi, natenepa iye ampasa nkazi. Nkazi adampasa iye akhali m’bale wace Tapinesi nkazi wa Farau. 20 Mukupita kwa ndzidzi, m’bale wace Tapinesi abala mwana wamamuna na Adhadhi, dzina yace ikhali Jenubhati. Tapinesi am’bweresa* panyumba ya Farau, pontho Jenubhati apitiriza kukhala panyumba ya Farau pabodzi na ana a Farau.

21 Pikhali Adhadhi ku Ejitu abva kuti Dhavidhi afa,+ pontho kuti Yoabhe nkulu wa anyankhondo afambo.+ Natenepa iye apanga Farau: “Ndisiyeni toera ndibwerere ku dziko yanga.” 22 Mbwenye Farau ambvundza: “Ninji cidasowa iwe kuno toera ufune kuenda ku dziko yako?” Penepo iye atawira: “Nkhabe cinthu cidasowa ine, mbwenye ndaphata miyendo nditawiriseni kuti ndiende.”

23 Mulungu asankhulambo munthu unango toera akhale nyamalwa wa Salomoni,+ munthu unoyu ndi Rezoni mwana wa Eliadha wakuti akhadathawa mbuyace, Adhadhezeri+ mambo wa ku Zobha. 24 Dhavidhi pidakunda* iye amuna a ku Zobha,+ Rezoni agumanya amuna angasi mbacita nsoka wa anyakutapata, iye mbakhala ntsogoleri wawo. Buluka penepo, iwo aenda ku Dhamasku,+ akhala kweneko mbatoma kutonga ku Dhamasku. 25 Iye adzakhala nyamalwa wa Aizraeli mu ntsiku zonsene za Salomoni, mbabweresa nyatwa kuna Aizraeli ninga pidacita Adhadhi. Rezoni akhaida Aizraeli mu ndzidzi ukhatonga iye ku Sirya.

26 Yerobhoamu+ mwana wa Nebhati atomambo kusandukira* mambo.+ Iye akhali wa dzindza ya Efraimu wa ku Zeredha, akhali ntumiki wa Salomoni;+ mai wace akhali nzice akhacemerwa Zeruwa. 27 Pidancitisa kusandukira mambo ndi ipi: Salomoni akhadacita Nkuku wa Mataka*+ mbatsidzikiza Nzinda wa Dhavidhi, babace.+ 28 Yerobhoamu akhali mamuna wamphambvu. Salomoni pidaona iye kuti m’phale unoyu akhaphata basa mwaphinga, ansankhula toera akhale ntsogoleri+ wa basa yakukakamizwa ikhacitwa na dzindza ya Zuze. 29 Mu ndzidzi unoyu Yerobhoamu abuluka mu Yerusalemu, pontho mprofeta Aiya+ wa ku Silo an’gumana mu nseu. Aiya akhadabvala nguwo ipswa,* pontho uwiri wawo akhali okhene m’munda. 30 Aiya aphata nguwo ipswa idabvala iye mbaigwanda-gwanda m’mapindi 12. 31 Buluka penepo iye apanga Yerobhoamu:

“Kwata mapindi khumi toera akhale ako, thangwi Yahova Mulungu wa Izraeli alonga tenepa: ‘Ndiri kubulusa umambo m’manja mwa Salomoni, pontho ndinakupasa madzindza khumi.+ 32 Mbwenye dzindza ibodzi inapitiriza kukhala yace,+ thangwi ya ntumiki wanga Dhavidhi,+ pontho thangwi ya Yerusalemu, nzinda udasankhula ine pakati pa madzindza onsene a Izraeli.+ 33 Ine ndinacita pyenepi thangwi iwo andisiya+ mbagodamira Astoreti mulungu wankazi wa Asidhoni, Kemosi mulungu wa Moabhe na Milikomu mulungu wa Aamoni. Iwo nee afamba munjira zanga, nee acita pinthu pyadidi pamaso panga, pontho nee abvera mitemo yanga na matongero anga ninga pidacita Dhavidhi, babace. 34 Mbwenye nee ndinadzabulusa m’manja mwace umambo onsene; ndinacitisa kuti iye apitirize kukhala ntsogoleri mu umaso wace onsene, thangwi ya ntumiki wanga Dhavidhi ule adasankhula ine,+ thangwi iye abvera matongero anga na mitemo yanga. 35 Mbwenye ndinadzabulusa umambo m’manja mwa mwanace, mbandipereka madzindza khumi+ kuna iwe. 36 Mwanace ndinadzampasa dzindza ibodzi toera ntumiki wanga Dhavidhi ndzidzi onsene akhale na nyale pamaso panga mu Yerusalemu,+ nzinda udasankhula ine toera dzina yanga ikhale mwenemo. 37 Ine ndinadzakusankhula, mbutonga pyonsene pinafuna iwe,* pontho unadzakhala mambo wa Izraeli. 38 Ungabvera pyonsene pinakupanga ine, ungafamba munjira zanga mbucita pinthu pyadidi pamaso panga, thangwi yakubvera miyambo yanga na matongero anga ninga pidacita ntumiki wanga Dhavidhi,+ ine ndinakhalambo na iwe. Anako anadzatonga mu ndzidzi uzinji ninga ana a Dhavidhi,+ pontho ine ndinadzakupasa Izraeli. 39 Thangwi ya pinthu pyakuipa pidacita iwo,+ ine ndinadzapasa manyadzo ana a Dhavidhi, mbwenye tayu ndzidzi onsene.’”+

40 Natenepa, Salomoni ayesera kupha Yerobhoamu, mbwenye Yerobhoamu athawira ku Ejitu kuna Sizaki+ mambo wa ku Ejitu,+ pontho iye apitiriza kweneko mpaka pidafa Salomoni.

41 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Salomoni, pyonsene pidacita iye na udziwisi wace, pyalembwa m’bukhu inalonga pya umaso wa Salomoni.+ 42 Ndzidzi udatonga* Salomoni dziko yonsene ya Izraeli mu Yerusalemu ukhali pyaka 40. 43 Buluka penepo, Salomoni afa mbaikhwa munthumbi mu Nzinda wa Dhavidhi, wakuti ndi nzinda wa babace; mwanace akhacemerwa Robhoamu+ adzakhala mambo pa mbuto yace.

12 Robhoamu aenda ku Sikemu, thangwi Aizraeli onsene akhadaenda ku Sikemu+ toera kun’khazikisa ninga mambo.+ 2 Yerobhoamu mwana wa Nebhati pidabva iye pyenepi, (iye akhali ku Ejitu thangwi akhadathawa Mambo Salomoni mbaenda kakhala ku Ejitu).+ 3 Natenepa iwo ancemeresa. Buluka penepo, Yerobhoamu na nsoka onsene wa Aizraeli, aenda kaonana na Robhoamu, mbampanga: 4 “Babanu alemeresa mitolo yathu.+ Imwe mungafewesa basa yakuwanga idatipasa babanu, mbamululupisa mitolo yakulemera idatithukisa iye, ife tinakutumikirani.”

5 Penepo iye aapanga: “Ndokoni; mbwenye bwerani pontho kuna ine zingapita ntsiku zitatu.” Natenepa mbumba yaenda.+ 6 Buluka penepo mambo Robhoamu abvundzisa amuna akulu* akuti Salomoni pai wace Robhoamu mbadzati kufa, akhadatumikira ninga anyakupereka uphungu kuna iye. Robhoamu aabvundza: “Ndi uphungu upi unafuna imwe kundipasa toera nditawire mbumba iyi?” 7 Iwo antawira: “Imwe lero mungakhala ntumiki wa mbumba iyi, mungacita pidakuphembani iwo, pontho mbamuatawira mwadidi, ndzidzi onsene iwo anakhala atumiki anu.”

8 Mbwenye iye akhonda uphungu udapaswa iye na amuna akulu,* mbaenda kaphemba uphungu wa aphale adakula pabodzi na iye akuti pa ndzidzi unoyu akhali atumiki ace.+ 9 Iye aabvundza: “Ndi uphungu upi unafuna imwe kundipasa toera titawire mbumba iyi idandipanga kuti: ‘Lulupisani mitolo yakulemera idatithukisa babanu’?” 10 Aphale adakula pabodzi na iye ampanga: “Mbumba idakupangani kuti: ‘Babanu alemeresa mitolo yathu, mbwenye imwe musafunika kuilulupisa,’ imwe musafunika kuipanga tenepa: ‘Cala canga cing’ono ca m’manja cinadzakhala cikulu kupiringana cunu ca babanga. 11 Babanga akuthukisani mitolo yakulemera, mbwenye ine ndinathimizira mitolo yanu. Babanga akutcunyusani na mitcamu, mbwenye ine ndinadzakutcunyusani na mitcamu ya minga.’”*

12 Yerobhoamu na mbumba yonsene, aenda kuna Robhoamu pa ntsiku yacitatu, ninga mukhadalongera mambo kuti: “Bwererani kuna ine zingapita ntsiku zitatu.”+ 13 Mbwenye mambo atawira mbumba mwaukali, mbapwaza uphungu udapaswa iye na amuna akulu.* 14 Iye aapanga mwakubverana na uphungu udapaswa iye na aphale, mbalonga: “Babanga alemeresa mitolo yanu, mbwenye ine ndinaithimizira. Babanga akutcunyusani na mitcamu, mbwenye ine ndinakutcunyusani na mitcamu ya minga.” 15 Natenepa mambo nee abvera mbumba, thangwi ndi Yahova+ akhacitisa pinthu pyenepi toera akwanirisike mafala adalonga Yahova kuna Yerobhoamu mwana wa Nebhati kubulukira kuna Aiya+ wa ku Silo.

16 Aizraeli onsene pidaona iwo kuti mambo akhonda kuabvera, iwo apanga mambo: “Ife nkhabe ubale na Dhavidhi! Unthaka wa mwana wa Yese mbukhale na iye. Imwe Aizraeli, bwererani kuna alungu anu.* Imwe anthu a dzindza ya Dhavidhi, tsalakanani mwekhene umaso wanu!” Natenepa Aizraeli abwerera m’manyumba* mwawo.+ 17 Mbwenye Robhoamu apitiriza kutonga Aizraeli akakhala m’mizinda ya ku Yuda.+

18 Buluka penepo, Mambo Robhoamu atuma Adhoramu+ wakuti akhaonera ale akhacemerwa toera kuphata basa yakukakamizwa, mbwenye Aizraeli onsene am’menya na miyala mpaka kufa. Mambo Robhoamu akwanisa kukwira ngolo yace ya nkhondo mbathawira ku Yerusalemu.+ 19 Natenepa Aizraeli apitiriza kusandukira+ dzindza ya Dhavidhi mpaka lero.

20 Aizraeli onsene pidabva iwo kuti Yerobhoamu abwera, iwo ancemeresa pakati pa mbumba mban’khazikisa ninga mambo wa Aizraeli onsene.+ Nkhabepo anthu anango adaphedzera dzindza ya Dhavidhi kusiyapo dzindza ya Yuda.+

21 Robhoamu pidafika iye ku Yerusalemu, mwakukhonda dembuka acemeresa anyankhondo a maluso* akukwana 180.000 a dzindza yonsene ya Yuda na ya Bhenjamini kuti aende kamenyane na dzindza ya Izraeli toera kubwezera utongi kuna Robhoamu mwana wa Salomoni.+ 22 Penepo Semaya+ ntumiki wa Mulungu wandimomwene atambira mafala a Mulungu wandimomwene, mbalonga: 23 “Panga Robhoamu mwana wa Salomoni mambo wa Yuda, dzindza yonsene ya Yuda na ya Bhenjamini, kuphatanizambo anthu anango onsene, 24 ‘Yahova alonga tenepa: “Lekani kuenda kamenyana na abale anu a dzindza ya Izraeli. M’bodzi na m’bodzi wa imwe asafunika kubwerera kunyumba kwace, thangwi ndine adacitisa pyenepi.”’”+ Penepo iwo abvera fala ya Yahova mbabwerera m’manyumba mwawo mwakubverana na pidaapanga Yahova.

25 Yerobhoamu atsidzikiza* nzinda wa Sikemu+ kucisa ca mapiri ca ku Efraimu mbakhala kweneko. Pidabuluka iye kweneko aenda katsidzikiza* nzinda wa Penuweli.+ 26 Yerobhoamu alonga muntima mwace: “Cincino umambo unabwerera kuna dzindza ya Dhavidhi.+ 27 Mbumba iyi ingapitiriza kuenda ku Yerusalemu+ kapereka ntsembe panyumba ya Yahova, mitima yawo inabwerera kuna mbuyawo Robhoamu, mambo wa ku Yuda. Inde, iwo anadzandipha mbabwerera kuna Mambo Robhoamu wa ku Yuda.” 28 Pidamala iwo kupasana uphungu, mambo acita anang’ombe awiri a ouro+ mbapanga mbumba: “Ndi pyakunentsa kakamwe kuna imwe kuenda ku Yerusalemu. Imwe Aizraeli, uyu ndi Mulungu adakubulusani mu dziko ya Ejitu.”+ 29 Natenepa iye akwata mwanang’ombe m’bodzi mbamuikha ku Bheteli,+ unango amuikha ku Dhani.+ 30 Pyenepi pyacitisa anthu kudawa,+ pontho anthu akhaenda mpaka ku Dhani toera kalambira mwanang’ombe akhali kweneko.

31 Iye amanga nyumba pa nthunda toera kulambira alungu n’nyumba zenezi, pontho asankhula anthu pakati pa mbumba akuti nee akhali Alevi+ toera atumikire ninga anyantsembe. 32 Yerobhoamu acitambo phwando pa ntsiku 15 ya mwezi wacisere, ninga idacitika ku Yuda.+ Iye apereka ntsembe kuna anang’ombe adacita iye pa guwa idasasanya iye ku Bheteli,+ pontho iye akhazikisa anyantsembe ku Bheteli toera atumikire pa mbuto za padzulu zidacita iye. 33 Pa ntsiku 15 ya mwezi wacisere, wakuti ndi mwezi udasankhula iye, atoma kupereka ntsembe pa guwa idacita iye ku Bheteli; pontho iye acitira phwando mbumba ya Izraeli mbaenda pa guwa toera kupereka ntsembe na kuzipucirisa.

13 Yahova atuma ntumiki wace+ kubulukira ku Yuda toera aende ku Bheteli mu ndzidzi wakuti Yerobhoamu akhali dhuzi na guwa+ toera kupisa ntsembe.* 2 Buluka penepo iye akhuwira guwa ya ntsembe mwakubverana na mafala a Yahova, mbalonga: “Iwe guwa ya ntsembe! Iwe guwa ya ntsembe! Yahova alonga tenepa: ‘Mu dzindza ya Dhavidhi munabalwa mwana wamamuna anafuna kucemerwa Yosiya!+ Iye anadzakwata anyantsembe anatumikira pa mbuto za padzulu, ale anapisa ntsembe* padzulu pako, mbaapereka ninga ntsembe padzulu pako guwa, pontho iye anadzapisa magogodo a anthu padzulu pako.’”+ 3 Pa ntsiku ineyi, iye apereka cidzindikiro mbalonga: “Cidzindikiro cidapereka Yahova ndi ici: Onani! Guwa ya ntsembe inagawika pakati, pontho dotha* iri padzulu payo, inadzamwazika.”

4 Mambo Yerobhoamu pidamala iye kubva mafala adalonga ntumiki wa Mulungu wandimomwene kuna guwa ya ntsembe ya ku Bheteli, iye abulusa djanja yace pa guwa ya ntsembe, athonya ntumiki unoyu mbalonga: “M’phateni!”+ Penepo pene, djanja idathonya na iye yauma,* pontho nee akwanisabve kuifunya.+ 5 Buluka penepo, guwa ya ntsembe yagawika, dotha mbimwazika pa guwa ya ntsembe, mwakubverana na cidzindikiro ca Yahova cidapereka iye kubulukira kuna ntumiki wa Mulungu wandimomwene.

6 Natenepa mambo apanga ntumiki wa Mulungu wandimomwene: “Ndaphata miyendo, dembeterani kuna Yahova Mulungu wanu toera andibvere ntsisi, mbamum’phemba toera djanja yanga ikhale pontho ninga mwakale.”+ Penepo ntumiki wa Mulungu wandimomwene adembetera kuna Yahova toera ambvere ntsisi, natenepa djanja ya mambo yawanga mbikhala pontho ninga mwakale. 7 Buluka penepo mambo apanga ntumiki wa Mulungu wandimomwene: “Tendeni kunyumba toera mukadye pang’ono, pontho toera ndikakupaseni muoni.” 8 Mbwenye ntumiki wa Mulungu wandimomwene apanga mambo: “Ngakhale mundipase khundu ibodzi ya nyumba yanu, ine nee ndinaenda na imwe, mbandidya nkate peno kumwa madzi pa mbuto ino. 9 Thangwi Yahova andipanga tenepa: ‘Iwe nee usafunika kudya nkate peno kumwa madzi, pontho nee usafunika kubwerera na njira idaenda na iwe.’” 10 Natenepa iye aenda na njira inango, pontho nee abwerera na njira idaenda na iye ku Bheteli.

11 Ku Bheteli kukhali na mprofeta unango wakukalamba. Anace amuna afika panyumba mbampanga pinthu pyonsene pidacita ntumiki wa Mulungu wandimomwene pa ntsiku ineyi ku Bheteli, pontho ampanga mafala adalonga iye kuna mambo. Pidamala iwo kupanga babawo pinthu pyenepi, 12 iye aabvundza: “Iye aenda na kupi?” Natenepa anace ampangiza njira idaenda na ntumiki wa Mulungu wandimomwene adabuluka ku Yuda. 13 Iye apanga anace: “Ndikhunganyireni buru.” Iwo akhunganya buru, iye mbaikwira.

14 Iye atowera ntumiki wa Mulungu wandimomwene mban’gumana ali nawa pantsi pamuti ukulu. Penepo iye ambvundza: “Ndiwe ntumiki wa Mulungu wandimomwene adabuluka ku Yuda?”+ Iye atawira: “Inde, ndine.” 15 Iye ampanga: “Tende pabodzi na ine kunyumba toera ukadye nkate.” 16 Mbwenye iye alonga: “Nee ndinabwerera na imwe peno kuenda kunyumba kwanu, pontho nee ndinadya nkate peno kumwa madzi kuno pabodzi na imwe. 17 Thangwi Yahova andipanga: ‘Nee usafunika kudya nkate peno kumwa madzi kweneko, pontho nee usafunika kubwerera na njira idaenda na iwe.’” 18 Natenepa iye ampanga: “Inembo ndine mprofeta ninga iwe, pontho anju andipanga mafala a Yahova kuti: ‘Ndoko kam’bweze, toera abwerere pabodzi na iwe kunyumba kwako toera akadye nkate na kumwa madzi.’” (Iye an’nyengeza.) 19 Penepo iye abwerera naye kunyumba kwace toera kuenda kadya nkate na kumwa madzi.

20 Mu ndzidzi ukhali iwo pameza, Yahova apereka mphangwa kuna mprofeta adam’bweza, 21 mbapanga mwakugaluza ntumiki wa Mulungu wandimomwene adabuluka ku Yuda kuti: “Yahova alonga tenepa: ‘Nakuti iwe nee wabvera Yahova, pontho nee wakoya matongero adakupasa Yahova Mulungu wako, 22 mbwenye iwe wabwerera mbudya nkate na kumwa madzi pa mbuto idapangwa iwe kuti: “Nee usafunika kudya nkate peno kumwa madzi,” manungo ako nee anadzaikhwa m’masiye a ambuyako.’”+

23 Ntumiki wa Mulungu wandimomwene pidamala iye kudya nkate na kumwa, mprofeta wakukalamba akhunganyira buru mprofeta ule akhadabweza iye. 24 Natenepa iye abuluka mbaenda, pikhali iye n’njira nkhalamu yam’phata mbimupha.+ Iye akhali thasa n’njira, kukhundu yace ibodzi kukhadalimira buru, mbwenye kukhundu yace inango kukhadalimira nkhalamu. 25 Anthu akhapita na penepo akhaona munthu wakufa mbali thasa n’njira, pontho nkhalamu ikhadalimira n’khundu mwace. Iwo aenda kalonga pyenepi mu nzinda ukakhala mprofeta wakukalamba.

26 Mprofeta wakukalamba* pidabva iye pyenepi, penepo pene alonga: “Unoyu ndi ntumiki wa Mulungu wandimomwene adakhonda kubvera Yahova;+ natenepa Yahova ampereka kuna nkhalamu toera im’phate mbimupha, mwakubverana na mafala adampanga Yahova.”+ 27 Buluka penepo iye apanga anace: “Ndikhunganyireni buru.” Natenepa iwo an’khunganyira. 28 Penepo iye aenda mbagumana manungo ali thasa n’njira, pontho buru na nkhalamu ikhadalimira n’khundu mwa manungo anewa. Nkhalamu nee ikhadadya manungo, pontho nee ikhadaphekesa buru. 29 Mprofeta unoyu akwata manungo a ntumiki wa Mulungu wandimomwene, mbaakwiza pa buru. Iye abwera nawo ku nzinda wace toera kumulira na kumuikha munthumbi. 30 Natenepa iye aikha manungo anewa m’masiye ace ene, iwo amulira mwakugaluza mbalonga: “Mama ine m’bale wanga!” 31 Pidamala iwo kumuikha, mprofeta wakukalamba apanga anace: “Ine ndingafa, ndiikheni pa mbuto idaikhwa ntumiki wa Mulungu wandimomwene. Magogodo anga aikheni dhuzi na magogodo ace.+ 32 Mafala adalonga Yahova kubulukira mwa iye thangwi ya guwa ya ntsembe ya ku Bheteli, pontho thangwi ya nyumba zonsene za pa nthunda zinaphatisirwa toera kulambira+ alungu m’mizinda ya ku Samariya, anadzakwanirisika.”+

33 Ngakhale pidamala kucitika pinthu pyenepi, Yerobhoamu nee asiya kucita pinthu pyakuipa, mbwenye iye apitiriza kukhazikisa anyantsembe toera atumikire m’mbuto za padzulu.+ Munthu ule akhafuna kukhala nyantsembe, iye akhan’khazikisa, mbalonga: “Nsiyeni akhale m’bodzi wa anyantsembe a pa mbuto za padzulu.”+ 34 Madawo anewa adacita anthu a panyumba ya Yerobhoamu,+ aacitisa kuphiwa, mbazambazika pa dziko yapantsi.+

14 Mu ndzidzi unoyu, Abhiya mwana wamamuna wa Yerobhoamu akhabva kupha. 2 Natenepa Yerobhoamu apanga nkazace: “Ndaphata miyendo, cinjika toera anthu akhonde kudzindikira kuti ndiwe nkazi wa Yerobhoamu, mbuenda ku Silo. Ona, mprofeta Aiya ali kweneko. Ndiye adandipanga kuti ndinadzakhala mambo wa mbumba iyi.+ 3 Kwata mikate khumi, mabholo na ntete wa uci, mbuenda kuna iye. Buluka penepo iye anadzakupanga pinafuna kucitikira mwana.”

4 Nkazi wa Yerobhoamu acita pidapangwa iye. Iye alamuka, aenda ku Silo+ mbafika panyumba ya Aiya. Maso a Aiya nee akhaphoira, pontho nee akhakwanisa kuona thangwi iye akhadakalamba.

5 Mbwenye Yahova akhadapanga kale Aiya kuti: “Nkazi wa Yerobhoamu anabwera kuna iwe, mbakubvundza pya mwanace, thangwi mwanace akubva kupha. Ine ndinadzalonga kuna iwe pinafunika iwe kumpanga.* Iye angafika, anacinjika toera ukhonde kundzindikira.”

6 Aiya pidabva iye ntiti wakufamba kwa nkazi wa Yerobhoamu, mbakabwera pansuwo, Aiya alonga: “Nkazi wa Yerobhoamu pita muno. Thangwi yanji wacinjika toera ukhonde kudzindikirwa? Ine ndasankhulwa toera ndikupange mphangwa zakunentsa kakamwe. 7 Ndoko kapange Yerobhoamu kuti: ‘Yahova Mulungu wa Izraeli alonga tenepa: “Ine ndakusankhula pakati pa mbumba yako toera ndikukhazikise ninga ntsogoleri wa mbumba yanga ya Izraeli.+ 8 Ine ndabulusa umambo kuna dzindza ya Dhavidhi, mbandiupereka kuna iwe.+ Mbwenye iwe nee wakhala ninga ntumiki wanga Dhavidhi, wakuti akoya matongero anga, mbafamba na ine na ntima wace onsene, mbacita basi ene pinthu pyadidi pamaso panga.+ 9 Mbwenye iwe wacita pinthu pyakuipa kakamwe kupiringana onsene adatoma kutonga, iwe wacita mulungu wako, wacita madzimunthu a utale* toera kunditsukwalisa,+ pontho ine wandipasira nkhodolo.+ 10 Na thangwi ineyi, ine ndinabweresa nyatwa kuna ana a Yerobhoamu, pontho ndinadzapha* ana onsene amuna* a Yerobhoamu, kuphatanizambo anthu akusowa ciphedzo na akusowa mphambvu a mu Izraeli, pontho ine ndinapswaira nyumba ya Yerobhoamu+ ninga munapswaira munthu matubzwi a pinyama mpaka kuamalisa! 11 Anthu a panyumba ya Yerobhoamu anafuna kufera mu nzinda, anadzadyiwa na anambwa; pontho ale anafuna kufera ntsanga, anadzadyiwa na mbalame zakudzulu, thangwi ndi Yahova adalonga pyenepi.”’

12 “Cincino lamuka, ndoko kunyumba kwako. Miyendo yako ingaponda mu nzinda, mwanako anafa. 13 Aizraeli onsene anadzamulira, buluka penepo anamuikha. M’banja ya Yerobhoamu ndiye basi anafuna kuikhwa munthumbi, thangwi Yahova Mulungu wa Izraeli agumana cinthu cadidi muna iye. 14 Yahova anadzasankhula mambo wace toera atonge Aizraeli, mambo wakuti anadzapha* banja ya Yerobhoamu+ kutomera ntsiku ineyi, inde, kutomera cincino. 15 Yahova anadzafudza Aizraeli ninga ntete unaberuka m’madzi, iye anadzaabulusa mu dziko iyi yadidi idapereka iye kuna ambuyawo,+ pontho anadzaabalalisa kuntunda unango wa Nkulo wa Eufrate,*+ thangwi iwo acita miti yakulambirwa,*+ mbatsukwalisa Yahova. 16 Iye anadzasiya Aizraeli thangwi ya madawo a Yerobhoamu, pontho thangwi yakucitisa Aizraeli kudawa.”+

17 Natenepa nkazi wa Yerobhoamu alamuka mbaenda ku Tirza. Pidafika iye pansuwo wa nyumba yace, mwana afa. 18 Iwo amuikha, Aizraeli onsene mbamulira, mwakubverana na mafala adalonga Yahova kubulukira kuna ntumiki wace, mprofeta Aiya.

19 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Yerobhoamu, nkhondo zidamenya iye,+ pontho kuti atonga tani, pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Izraeli. 20 Utongi wa Yerobhoamu wamala pyaka 22. Buluka penepo, iye afa ninga pidacita ambuyace;+ pontho mwanace anacemerwa Nadhabhe akhala mambo pa mbuto yace.+

21 Mu ndzidzi unoyu, Robhoamu mwana wa Salomoni, akhadakhazikiswa ninga mambo ku Yuda. Robhoamu akhali na pyaka 41 pyakubalwa pidakhazikiswa iye ninga mambo, pontho iye atonga pyaka 17 mu Yerusalemu, wakuti ndi nzinda udasankhula+ Yahova pakati pa mizinda ya madzindza onsene a Izraeli toera dzina yace ikhale mwenemu.+ Dzina ya mai wace Robhoamu ikhali Naama wa dzindza ya Amoni.+ 22 Ayuda akhacita pinthu pyakuipa pamaso pa Yahova,+ pontho na madawo adacita iwo, iwo ansosa kakamwe kupiringana ambuyawo.+ 23 Iwo apitirizambo kumanga mbuto zakulambira alungu awo, mizati yakulambirwa yakucitwa na miyala na miti yakulambirwa*+ pa mbuto zonsene za padzulu+ na pantsi pa miti yonsene mikulu ya masamba akubithimira.+ 24 Mu dziko ineyi mukhalimbo na amuna a pa templo akuti akhatawira kupita m’mabonde na amuna andzawo.+ Iwo akhacita pinthu mwakubverana na pinthu pyonsene pyakuipa pikhacita madzindza adathamangisa Yahova pamaso pa Aizraeli.

25 Caka cacixanu ca utongi wa Mambo Robhoamu, Sizaki+ Mambo wa ku Ejitu abwera toera kumenyana na Yerusalemu.+ 26 Iye akwata mpfuma za panyumba ya Yahova na mpfuma za panyumba ya mambo.+ Iye akwata pinthu pyonsene, kuphatanizambo maxango onsene a ouro adacita Salomoni.+ 27 Na thangwi ineyi, Mambo Robhoamu acita maxango a nkuwa toera kuaikha pa mbuto ya ale adakwatwa, buluka penepo aapereka kuna atsogoleri a anyakuonera,* akuti akhaonera nsuwo wa nyumba ya mambo. 28 Ndzidzi onsene ukhaenda mambo kunyumba ya Yahova, anyakuonera akhakwata maxango anewa, buluka penepo akhaabweza nkwartu ya anyakuonera.

29 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Robhoamu na pyonsene pidacita iye, pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Yuda.+ 30 Ndzidzi onsene pakhaoneka nkhondo pakati pa Robhoamu na Yerobhoamu.+ 31 Pakumalisa, Robhoamu afa ninga pidacita ambuyace, mbaikhwa munthumbi pabodzi na ambuyace mu Nzinda wa Dhavidhi.+ Dzina ya mai wace ikhali Naama wa dzindza ya Aamoni.+ Mwanace akhacemerwa Abhiyamu,*+ adzakhala mambo pa mbuto yace.

15 Mu caka 18 ca utongi wa Mambo Yerobhoamu+ mwana wa Nebhati, Abhiyamu* adzakhala mambo wa ku Yuda.+ 2 Iye atonga mu Yerusalemu mu pyaka pitatu. Mai wace akhacemerwa Maaka,+ ndzukulu wa Abhisalomu. 3 Abhiyamu acita madawo ninga adacita babace, pontho ntima wace nee ukhali wakukhulupirika kuna Yahova Mulungu wace, ninga ntima wa mbuyace Dhavidhi. 4 Mbwenye, thangwi ya Dhavidhi,+ Yahova Mulungu wace apereka nyale kuna Abhiyamu mu Yerusalemu+ pidakhazikisa iye mwanace ninga mambo toera apite pa mbuto yace mbacitisa kuti Yerusalemu apitirize kukhalapo. 5 Dhavidhi acita pinthu pyadidi pamaso pa Yahova, pontho mu ntsiku zonsene za umaso wace, iye abvera matongero onsene a Mulungu, kusiyapo pidacitira iye Uriya, wakuti ndi Mueti.+ 6 Pontho ndzidzi onsene wa umaso wa Robhoamu+ pakhaoneka nkhondo pakati pa iye na Yerobhoamu.

7 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Abhiyamu na pyonsene pidacita iye, pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Yuda.+ Paonekambo nkhondo pakati pa Abhiyamu na Yerobhoamu.+ 8 Pakumalisa, Abhiyamu afa ninga pidacita ambuyace, mbaikhwa munthumbi mu Nzinda wa Dhavidhi; mwanace akhacemerwa Aza+ adzakhala mambo pa mbuto yace.+

9 Mu caka 20 ca Mambo Yerobhoamu mu Izraeli, Aza adzakhala mambo wa ku Yuda. 10 Iye atonga Yerusalemu mu pyaka 41. Dzina ya yavu wace wankazi ikhali Maaka,+ ndzukulu wa Abhisalomu. 11 Aza acita pinthu pyadidi pamaso pa Yahova,+ ninga pidacita mbuyace Dhavidhi. 12 Iye athamangisa mu dziko ineyi amuna a pa templo akuti akhapita m’mabonde na amuna andzawo,+ pontho abulusa madzimunthu akunyanyasa* onsene adacita ambuyace.+ 13 Kusiyapo pyenepi, iye abulusambo yavu wace wankazi akhacemerwa Maaka+ pa cidzo cikhali na iye ninga mai wace mambo,* thangwi iye akhadacita dzimunthu yakunyanyasa toera kulambira nayo muti wakulambirwa.* Aza agwisa dzimunthu ineyi yakunyanyasa+ mbaipisa ku Gowa ya Sidhroni.+ 14 Mbwenye iye nee afudza mbuto zaulambiri.+ Ngakhale tenepo, Aza aperekeka na ntima wace onsene kuna Yahova mu umaso wace onsene. 15 Pontho iye apitisa n’nyumba ya Yahova parata, ouro na pyombo pyakusiyana-siyana+ pyakuti iye na babace akhadapicenesa.

16 Ndzidzi onsene pakhaoneka nkhondo pakati pa Aza na Bhaasa+ mambo wa Izraeli. 17 Natenepa, Mambo Bhaasa wa Izraeli aenda kamenyana na Yuda, pontho iye atoma kumanga* mpanda wa nzinda wa Rama+ toera anthu akhonde kubuluka peno kupita mu dziko ya Aza Mambo wa Yuda.+ 18 Natenepa, Aza akwata parata yonsene na ouro ikhadasala m’mbuto yakukoyera mpfuma panyumba ya Yahova na m’mbuto yakukoyera mpfuma panyumba ya mambo mbaipereka kuna atumiki ace. Buluka penepo, Mambo Aza aitumiza kuna Bheni-Adhadhi mwana wa Tabhrimoni mwana wa Ezioni mambo wa ku Sirya,+ wakuti akakhala ku Dhamasku, mbalonga: 19 “Pana cibverano pakati pa ine na iwe, pontho pakati pa babako na babanga. Ndiri kukutumizira parata na ouro ninga muoni. Fudza cibverano cidacita iwe na Mambo Bhaasa wa ku Izraeli toera iye abuluke mu dziko yanga.” 20 Bheni-Adhadhi abvesera pidalonga Mambo Aza mbatuma atsogoleri a anyankhondo ace toera aende kamenyana na anthu a m’mizinda ya Izraeli. Iwo akunda nzinda wa Iyoni,+ Dhani,+ Abheli-Bheti-Maka, mizinda yonsene ya Kinereti na dziko yonsene ya Nafitali. 21 Bhaasa pidabva iye pyenepi, mwakucimbiza asiya kumanga* nzinda wa Rama, pontho iye apitiriza kukhala ku Tirza.+ 22 Penepo, Mambo Aza acemeresa anthu onsene a ku Yuda, nee m’bodzi adasala, iwo akwata miyala na matabwa a ku Rama akhaphatisira Bhaasa toera kumanga nawo, pontho Mambo Aza aphatisira miyala na matabwa anewa toera kumanga* nzinda wa Jebha+ ku Bhenjamini na ku Mispa.+

23 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Aza, pinthu pyonsene pyamphambvu pidacita iye, pyonsene pidacita iye na mizinda idamanga iye,* pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Yuda. Natenepa, pidakalamba iye aphatwa na utenda wa miyendo.+ 24 Pakumalisa, Aza afa ninga pidacita ambuyace, mbaikhwa munthumbi pabodzi na iwo mu Nzinda wa Dhavidhi wakuti ndi mbuyace; pontho mwanace akhacemerwa Yosafate+ adzakhala mambo pa mbuto yace.

25 Nadhabhe+ mwana wa Yerobhoamu adzakhala mambo wa Izraeli mu caka caciwiri ca Mambo Aza ku Yuda, pontho iye atonga Izraeli mu pyaka piwiri. 26 Iye apitiriza kucita pinthu pyakuipa pamaso pa Yahova, afamba munjira za babace,+ pontho acita madawo ninga adacita babace mbacitisa Aizraeli kudawa.+ 27 Bhaasa mwana wa Aiya wa dzindza ya Isakari asandukira Nadhabhe mbamupha ku Jibhetoni,+ kwakuti ndi kwa Afilisti, mu ndzidzi wakuti Nadhabhe na Aizraeli onsene akhazungulira Jibhetoni. 28 Natenepa Bhaasa amupha mu caka cacitatu ca Mambo Aza wa ku Yuda, buluka penepo akhala mambo pa mbuto yace. 29 Pidamala iye kwene kukhazikiswa ninga mambo, iye apha anthu onsene a panyumba ya Yerobhoamu. Iye nee asiya munthu na umaso panyumba ya Yerobhoamu; iye apha onsene mwakubverana na mafala adalonga Yahova kubulukira kuna ntumiki wace Aiya wa ku Silo.+ 30 Pyenepi pyacitika thangwi ya madawo adacita Yerobhoamu mbacitisambo Aizraeli kucita madawo mabodzi ene, pontho thangwi yakutsukwalisa kakamwe Yahova Mulungu wa Izraeli. 31 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Nadhabhe na pinthu pyonsene pidacita iye, pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Izraeli. 32 Pontho ndzidzi onsene pakhaoneka nkhondo pakati pa Aza na Mambo Bhaasa wa ku Izraeli.+

33 Caka cacitatu ca Mambo Aza wa ku Yuda, Bhaasa mwana wa Aiya akhazikiswa ninga mambo ku Tirza toera atonge Izraeli onsene, pontho iye atonga mu pyaka 24.+ 34 Mbwenye iye apitiriza kucita pinthu pyakuipa pamaso pa Yahova,+ pontho afamba munjira za Yerobhoamu mbacitambo madawo mabodzi ene adacitisa iye Aizraeli kudawa.+

16 Jeu+ mwana wa Anani+ atambira mafala awa a Yahova thangwi ya Bhaasa: 2 “Ine ndakubulusa pa pfumbi mbandikukhazikisa ninga ntsogoleri wa mbumba yanga ya Izraeli,+ mbwenye iwe wapitiriza kufamba munjira ya Yerobhoamu, pontho wacitisa mbumba yanga ya Izraeli kudawa toera inditsukwalise na madawo awo.+ 3 Natenepa ndinafudza Bhaasa na dzindza yace, pontho ndinadzacita kuna dzindza yace ninga pidacita ine kuna dzindza ya Yerobhoamu+ mwana wa Nebhati. 4 Anthu a panyumba ya Bhaasa anafuna kufera mu nzinda, anadzadyiwa na anambwa; pontho ale anafuna kufera ntsanga, anadzadyiwa na mbalame zakudzulu.”

5 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Bhaasa, pinthu pyamphambvu pidacita iye na pinthu pinango pidacita iye, pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Izraeli. 6 Pakumalisa, Bhaasa afa ninga pidacita ambuyace, mbaikhwa ku Tirza;+ mwanace anacemerwa Elaa adzakhala mambo pa mbuto yace. 7 Kusiyapo pyenepi, Yahova aphatisira mprofeta Jeu mwana wa Anani toera kulonga pya kutonga kwace Bhaasa na banja yace, thangwi ya pyakuipa pyonsene pidacita iye pamaso pa Yahova, mbantsukwalisa na pinthu pidacita iwo na manja awo ninga pidacita banja ya Yerobhoamu, pontho thangwi iye apha Nadhabhe.+

8 Mu caka 26 ca Mambo Aza wa ku Yuda, Elaa mwana wa Bhaasa adzakhala mambo wa Izraeli ku Tirza, pontho iye atonga mu pyaka piwiri. 9 Ntumiki wace Zinri, wakuti akhali nkulu wa hafu ya anyankhondo ace akufamba na ngolo, ansandukira pikhali iye ku Tirza, pidamwa iye mbaledzera panyumba ya Arza, wakuti akhali ntsogoleri wa panyumba ya mambo ku Tirza. 10 Zinri apita, am’menya+ mbamupha mu caka 27 ca Mambo Aza wa ku Yuda, pontho iye adzakhala mambo pa mbuto yace. 11 Zinri pidakhazikiswa iye ninga mambo, mbakhala pa mpando waumambo, iye apha anthu onsene a m’banja ya Bhaasa. Iye apha amuna onsene,* kuphatanizambo abale ace* na axamwali ace. 12 Natenepa Zinri apha anthu onsene a m’banja ya Bhaasa, mwakubverana na mafala adalonga Yahova thangwi ya Bhaasa kubulukira kuna mprofeta Jeu.+ 13 Pyenepi pyacitika thangwi ya madawo onsene adacita Bhaasa na mwanace anacemerwa Elaa, pontho thangwi yakucitisa Aizraeli kudawa, mbatsukwalisa Yahova Mulungu wa Izraeli na madzimunthu awo akusowa basa.+ 14 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Elaa na pyonsene pidacita iye, pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Izraeli.

15 Mu caka 27 ca Mambo Aza wa ku Yuda, Zinri akhala mambo mu ntsiku zinomwe ku Tirza mu ndzidzi udamanga anyankhondo misasa toera kumenyana na nzinda wa Jibhetoni,+ wakuti ukhali wa Afilisti. 16 Anyankhondo akhali m’misasa abva kuti: “Zinri asandukira mambo mbamupha.” Natenepa pa ntsiku ineyi, anyankhondo* onsene akhali ku misasa, akwata Omiri+ nkulu wa anyankhondo, mban’khazikisa ninga mambo wa Izraeli. 17 Omiri na anyankhondo* onsene akhali na iye, abuluka ku Jibhetoni mbaenda kazungulira nzinda wa Tirza. 18 Zinri pidaona iye kuti nzinda wakundwa, iye apita pa mbuto yakutsidzikizika kakamwe n’nyumba ya mambo, aipisa mbafera mwenemo.+ 19 Pyenepi pyacitika thangwi ya madawo adacita iye kubulukira ku pinthu pyakuipa pidacita iye pamaso pa Yahova, mbafamba munjira ya Yerobhoamu, pontho thangwi yakucitisa Aizraeli kudawa.+ 20 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Zinri na kusandukira kudacita iye, pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Izraeli.

21 Kutomera ndzidzi unoyu, mbumba ya Izraeli yagawika m’misoka miwiri. Nsoka ubodzi ukhaphedzera Tibhini mwana wa Jinati toera an’khazikise ninga mambo, nsoka unango ukhaphedzera Omiri. 22 Mbwenye anthu akhaphedzera Omiri akunda anthu akhaphedzera Tibhini mwana wa Jinati. Natenepa Tibhini afa, Omiri mbakhala mambo.

23 Mu caka 31 ca Mambo Aza wa ku Yuda, Omiri adzakhala mambo wa Izraeli, mbatonga mu pyaka 12. Ku Tirza atonga mu pyaka pitanthatu. 24 Iye agula na Semeri phiri ya Samariya na matalento* mawiri a parata, pontho amanga nzinda paphiri ineyi. Nzinda unoyu iye aupasa dzina ya Samariya,*+ thangwi ya Semeri wakuti akhali mwanaciro* wa phiri ineyi. 25 Omiri apitiriza kucita pinthu pyakuipa pamaso pa Yahova, pontho iye acita pyakuipa kakamwe kupiringana ale adatoma kutonga.+ 26 Iye afamba munjira zonsene za Yerobhoamu mwana wa Nebhati na m’madawo adacitisa iye Aizraeli kudawa nawo, mbatsukwalisa Yahova Mulungu wa Izraeli na madzimunthu awo akusowa basa.+ 27 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Omiri, pinthu pya mphambvu pidacita iye na pinthu pinango pidacita iye, pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Izraeli. 28 Pakumalisa, Omiri afa ninga pidacita ambuyace, mbaikhwa ku Samariya; mwanace anacemerwa Akabu+ adzakhala mambo pa mbuto yace.

29 Akabu mwana wa Omiri akhala mambo wa Izraeli mu caka 38 ca Mambo Aza wa ku Yuda, pontho Akabu mwana wa Omiri atonga Izraeli ku Samariya+ mu pyaka 22. 30 Akabu mwana wa Omiri acita pinthu pyakuipa kakamwe pamaso pa Yahova kupiringana onsene adatoma kutonga.+ 31 Kusiyapo kucita madawo mabodzi ene ninga adacita Yerobhoamu+ mwana wa Nebhati, iye asemba Yezabheli+ mwana wa Etibhaale, mambo wa Asidhoni,+ mbatoma kulambira Bhaale.+ 32 Pontho iye acitira guwa Bhaale panyumba* idamangira iye Bhaale+ ku Samariya. 33 Akabu acitambo muti wakulambirwa.*+ Iye acita pinthu pizinji kakamwe toera kutsukwalisa Yahova Mulungu wa Izraeli kupiringana amambo onsene adatoma kutonga Aizraeli.

34 Mu ndzidzi wa utongi wa Akabu, Iyeli wa ku Bheteli amanga pontho Yeriko. Pidatoma iye kumanga, aferwa na Abhironi mwanace wakutoma, pontho pikhaikha iye misuwo, aferwa na Segubhi mwanace wakumalisa, mwakubverana na mafala adalonga Yahova kubulukira kuna Yoswa mwana wa Nuni.+

17 Eliya*+ wa ku Tisbhe, adabuluka ku Jiliyadhi+ apanga Akabu: “Ndiri kudumbira mu dzina ya Yahova wa m’maso, Mulungu wa Izraeli ule anatumikira* ine kuti mu pyaka pinatowera nee kunadzaoneka bume nee kubvumba kwa madzi mpaka kutonga kwanga kuti pyenepi picitike!”+

2 Eliya apangwa tenepa na Yahova: 3 “Buluka kweneko, ndoko kumabulukiro a dzuwa, mbubisala n’Gowa ya Kerite, inagumanika kumabulukiro a dzuwa a Yordani. 4 Usafunika kumwa madzi a mu nkulo, pontho kweneko ine ndinadzaphatisira makhungubwe toera kukupasa cakudya.”+ 5 Mwakukhonda dembuka, Eliya acita mwakubverana na mafala a Yahova; iye aenda mbakhala n’Gowa ya Kerite, inagumanika kumabulukiro a dzuwa a Yordani. 6 Makhungubwe akham’bweresera mikate na nyama namacibese namaulo, pontho iye akhamwa madzi a mu nkulo.+ 7 Mbwenye pidapita ntsiku zingasi, nkulo wauma,+ thangwi madzi nee akhabvumba mu dziko ineyi yonsene.

8 Iye apangwa tenepa na Yahova: 9 “Lamuka, ndoko ku Sarefati mu dziko ya Sidhoni, pontho khala kweneko. Ine ndinadzaphatisira nkazi wa nzice kweneko toera akupase cakudya.”+ 10 Natenepa iye alamuka mbaenda ku Sarefati. Pidafika iye pansuwo wa nzinda, aona nkazi wa nzice mbakalokotera nkhuni. Penepo iye ancemera mbampanga: “Ndaphata miyendo, ndipasembo madzi pang’ono n’khomitco toera ndimwe.”+ 11 Mu ndzidzi ukhaenda iye katunga madzi, Eliya ancemera pontho mbampanga: “Ndaphata miyendo, ndibwereserembo phindi ya nkate.” 12 Penepo iye atawira: “Ndiri kudumbira mu dzina ya Yahova Mulungu wako wa m’maso, ine nkhabe nkate, basi ene ndiri na djanja ibodzi ya ufa mu nkhali ikulu na mafuta pang’ono mu nkhali ing’ono.+ Cincino ndiri kulokotera nkhuni, ndingamala ndinaenda kunyumba kaphika toera ine na mwananga tidye. Ceneci ndi cakudya cathu cakumalisa, buluka penepo tinafa.”

13 Penepo Eliya ampanga: “Leka gopa. Ndoko kacite pidalonga iwe. Mbwenye pakutoma ndicitire nkate ung’ono wakubulungika na pire piri na iwe, mbubwera nawo kuna ine. Buluka penepo, unaenda kaphika toera udye na mwanako. 14 Thangwi Yahova Mulungu wa Izraeli alonga tenepa: ‘Ufa uli mu nkhali yako ikulu nee unamala, pontho mafuta ali mu nkhali yako ing’ono nee anamala mpaka ntsiku inafuna kubvumbisa Yahova madzi pa dziko.’”+ 15 Natenepa iye aenda mbacita ninga mukhadalonga Eliya, pontho iye pabodzi na Eliya kuphatanizambo anthu a panyumba pace akhala na cakudya toera kudya mu ntsiku zizinji.+ 16 Ufa ukhali mu nkhali ikulu nee wamala, pontho mafuta akhali mu nkhali ing’ono nee amala mwakubverana na mafala adalonga Yahova kubulukira kuna Eliya.

17 Buluka penepo, mwana wa nzice unoyu aphatwa na utenda, utenda wace watekera kakamwe mbafa.*+ 18 Penepo iye apanga Eliya: “Imwe ntumiki wa Mulungu wandimomwene, ndakudawiraninji ine? Kodi imwe mwabwera panyumba panga toera ­kudzandikumbusa madawo anga mbamupha mwananga?”+ 19 Mbwenye Eliya ampanga: “Ndipase mwanako.” Natenepa iye akwata mwana kuna mai wace mbaenda naye nkwartu yandzulu idafikira iye, mban’gonesa patalimba pace.+ 20 Iye acita phembero mwakugaluza kuna Yahova, mbalonga: “Yahova Mulungu wanga,+ kodi imwe mukuonesambo nyatwa nzice uyu adanditambira, mbamupha mwanace?” 21 Penepo iye akhumbatira mwana katatu, acita phembero mwakugaluza kuna Yahova, mbalonga: “Ndaphata miyendo Yahova Mulungu wanga, citisani kuti mwana uyu akhale pontho na umaso.” 22 Yahova abvesera phembero ya Eliya,+ mwana mbakhala pontho na umaso.+ 23 Eliya akwata mwana, atcita naye buluka nkwartu yandzulu mbampereka kuna mai wace; pontho Eliya alonga: “Ona, mwanako ali m’maso.”+ 24 Penepo nkazi unoyu apanga Eliya: “Cincino ndisadziwa kuti mwandimomwene imwe ndimwe ntumiki wa Mulungu,+ pontho mafala a Yahova analonga imwe ndi andimomwene.”

18 Pidapita ndzidzi ungasi, mu caka cacitatu,+ Eliya apangwa na Yahova: “Ndoko kuna Akabu, thangwi ine ndinabvumbisa madzi pa dziko.”+ 2 Natenepa Eliya aenda kuna Akabu mu ndzidzi wakuti ku Samariya kukhali na njala ikulu kakamwe.+

3 Mu ndzidzi unoyu, Akabu acemeresa Obhadhiya wakuti akhali ntsogoleri wa panyumba ya mambo. (Obhadhiya akhagopa kakamwe Yahova, 4 pontho mu ndzidzi ukhapha Yezabheli+ aprofeta a Yahova, Obhadhiya akwata aprofeta 100 mbaagawa uku 50 uku 50 mbaabisa m’mphako, pontho iye akhaapasa nkate na madzi.) 5 Buluka penepo Akabu apanga Obhadhiya: “Ndoko mu dziko yonsene, pontho ndoko m’mbuto zonsene zinabuluka madzi na m’magowa onsene. Panango tinagumana thongwe yakukwana toera makavalo na maburu akhonde kufa, pontho toera pinyama pyathu pikhonde kufa pyonsene.” 6 Penepo iwo agawana mbuto zikhafuna iwo kuenda. Akabu aenda ekha na njira inango, Obhadhiya aendambo ekha na njira inango.

7 Pikhaenda Obhadhiya, iye agumanikana na Eliya. Penepo pene Obhadhiya andzindikira, agodama, akotamisa nsolo wa­ce mpaka pantsi mbambvundza: “Kodi ndimwe, mbuyanga Eliya?”+ 8 Eliya antawira: “Ndine. Ndoko kapange mbuyako: ‘Eliya ali pano.’” 9 Mbwenye Obhadhiya alonga: “Ndadawanji ine ntumiki wanu toera mundipereke kuna Akabu toera andiphe? 10 Ndiri kudumbira mu dzina ya Yahova Mulungu wanu wa m’maso, kuti nkhabepo dzindza peno umambo wakuti mbuyanga nee atuma anthu toera aende kakusakani. Pikhalonga iwo kuti: ‘Iye nee ali kuno,’ mambo akhacitisa maumambo onsene na madzindza onsene kudumbira kuti nee akugumanani.+ 11 Cincino imwe mukundipanga kuti: ‘Ndoko kapange mbuyako kuti: “Eliya ali pano.”’ 12 Ine ndingaenda, nzimu wa Yahova unakukwatani+ mbuenda kakusiyani ku mbuto inakhonda ine kudziwa, natenepa ndingapanga Akabu, iye mbakhonda kukugumanani, mwakukhonda penula anandipha. Mbwenye ine ntumiki wanu ndisagopa Yahova kutomera mu uwana wanga. 13 Imwe mbuyanga, nee mwapangwa pidacita ine mu ndzidzi ukhapha Yezabheli aprofeta a Yahova? Nee mwapangwa kuti ndabisa tani aprofeta 100 a Yahova m’misoka miwiri uku 50 uku 50 mbandiapasa nkate na madzi?+ 14 Mbwenye cincino imwe mukulonga: ‘Ndoko kapange mbuyako: “Eliya ali pano.”’ Mwakukhonda penula iye anandipha.” 15 Mbwenye Eliya alonga: “Ndiri kudumbira mu dzina ya Yahova wa anyankhondo, Mulungu wa m’maso ule anatumikira* ine, lero ndinaonekera kuna iye.”

16 Natenepa Obhadhiya aenda kuna Akabu mbandziwisa pyenepi, pontho Akabu aenda kaonana na Eliya.

17 Akabu pidaona iye Eliya, alonga: “Ndiwe, ule anabweresa nyatwa ikulu mu Izraeli?”

18 Penepo iye alonga: “Ine nee ndabweresa nyatwa mu Izraeli, mbwenye adabweresa nyatwa ndimwe na banja ya babanu, thangwi mwasiya matongero a Yahova mbamutowera Abhaale.+ 19 Cincino, cemeresani Aizraeli onsene toera abwere Paphiri ya Karmelo,+ kuphatanizambo aprofeta 450 a Bhaale na aprofeta 400 akuti akhalambira miti,+ ale akuti akhadya pameza ya Yezabheli.” 20 Natenepa Akabu atumiza mphangwa kuna mbumba yonsene ya Izraeli, pontho acemeresa aprofeta Paphiri ya Karmelo.

21 Buluka penepo, Eliya afendedzera dhuzi mbumba mbalonga: “Mpaka lini munapitiriza kupenula pakati pa maonero mawiri akusiyana?+ Khala Yahova ndi Mulungu wandimomwene, ntowereni;+ mbwenye khala ndi Bhaale, ntowereni!” Mbwenye mbumba nee yantawira. 22 Penepo Eliya apanga mbumba: “Mprofeta wa Yahova adasala ndine basi,+ mbwenye aprofeta a Bhaale ndi amuna akukwana 450. 23 Natenepa mbabwerese anang’ombe awiri, asankhule m’bodzi an’gwandegwande mbamuikha padzulu pa nkhuni, mbwenye iwo nee asafunika kuikhapo moto. Ine ndinakhunganya mwanang’ombe unango mbandimuikha padzulu pa nkhuni, mbwenye nee ndinaikhambo moto. 24 Buluka penepo, cemerani dzina ya mulungu wanu,+ ine ndinacemera dzina ya Yahova. Mulungu anafuna kutawira mbatumiza moto, iye anapangiza kuti ndi Mulungu wandimomwene.”+ Penepo mbumba yonsene yatawira: “Pidalonga imwe mphyadidi.”

25 Eliya apanga aprofeta a Bhaale: “Tomani ndimwe kusankhula mwanang’ombe m’bodzi mbamun’khunganya, thangwi ndimwe azinji. Mungamala cemerani dzina ya mulungu wanu, mbwenye nee musafunika kuikhapo moto.” 26 Natenepa iwo akwata mwanang’ombe adapaswa iwo mban’khunganya, pontho iwo acemera dzina ya Bhaale kutomera namacibese mpaka namasikati, mbalonga: “Bhaale titawire!” Mbwenye penepo nee pabveka fala, pontho nkhabe adaatawira.+ Iwo apitiriza kunumpha-numpha mbazungulira guwa ikhadacita iwo. 27 Mu ndzidzi wakumasikati, Eliya atoma kuasingirira mbalonga: “Khuwisani, thangwi iye ndi mulungu!+ Panango piripo pinanyerezera iye peno aenda ku cimbuzi.* Panango iye ali kugona, pontho asafuna munthu toera amulamuse!” 28 Iwo akhakhuwa kakamwe mbacekeka-cekeka na mipeni na madipa mwakubverana na nsambo wawo, mpaka manungo awo onsene kudzala na ciropa. 29 Masikati akhadapita, pontho iwo akhapitiriza kucita pinthu ninga anyansala* mpaka pa ndzidzi wakupereka ntsembe za pyakudya namaulo, mbwenye penepo nee pabveka fala, pontho nkhabe adaatawira; nkhabe munthu akhaabvesera.+

30 Pakumalisa Eliya apanga mbumba yonsene: “Ndifendedzereni dhuzi.” Penepo mbumba yonsene yanfendedzera. Buluka penepo, iye asasanyira guwa ya Yahova yakuti ikhadagomolwa.+ 31 Pidamala iye, Eliya akwata miyala 12 mwakubverana na numero ya madzindza a ana a Yakobe, ule adapanga Yahova kuti: “Iwe unadzacemerwa Izraeli.”+ 32 Eliya akwata miyala ineyi mbacita nayo guwa+ toera kusimba dzina ya Yahova. Buluka penepo, iye akumba djenje n’khundu mwa guwa, djenje yathunga ene yakuti munthu mbadakwanisa kubzwala mbeu yakukwana midida miwiri ya seya.* 33 Buluka penepo, iye apaka nkhuni, angwanda-gwanda mwanang’ombe mbamuikha padzulu pa nkhuni.+ Pidamala iye alonga: “Dzadzani madzi nkhali zinai zikulu, mungamala khutulani madzi anewa padzulu pa ntsembe yakupiswa na pa nkhuni.” 34 Penepo iye alonga: “Citani pontho pyenepi.” Iwo acita pontho. Iye aapanga: “Citani pontho kacitatu.” Natenepa iwo acita pontho pyenepi paulendo wacitatu. 35 Madzi akhatayikira n’khundu monsene mwa guwa, pontho iye adzadza djenje na madzi.

36 Mu ndzidzi ukhaperekwa ntsembe za pyakudya namaulo,+ mprofeta Eliya aenda dhuzi na guwa, mbalonga: “Yahova, Mulungu wa Abhrahamu,+ wa Izaki+ na wa Izraeli, pangizani lero kuti imwe ndimwe Mulungu wa Izraeli, ine ndine ntumiki wanu, pontho ndacita pyenepi pyonsene thangwi ndimwe adandipanga.+ 37 Nditawireni Yahova! Nditawireni toera mbumba iyi idziwe kuti imwe Yahova ndimwe Mulungu wandimomwene, pontho mukucitisa kuti mitima yawo ibwerere kuna imwe.”+

38 Penepo moto wa Yahova wabuluka kudzulu mbupisa ntsembe,+ nkhuni, miyala na pfumbi, pontho moto unoyu waumisa madzi akhali n’djenje.+ 39 Anthu onsene pidaona iwo pyenepi, penepo pene iwo agodama, akotamisa misolo yawo mpaka pantsi mbalonga: “Yahova ndi Mulungu wandimomwene! Yahova ndi Mulungu wandimomwene!” 40 Buluka penepo Eliya aapanga: “Phatani aprofeta a Bhaale! Lekani kuthawisa nee m’bodzi!” Mwakukhonda dembuka iwo aaphata, pontho Eliya aenda nawo ku nkulo wa Kisoni+ mbaaphera kweneko.+

41 Eliya apanga Akabu: “Ndoko ukadye mbumwa, thangwi kukubveka kutitima kwa madzi makulu.”+ 42 Natenepa Akabu aenda kadya mbamwa, mbwenye Eliya akwira paphiri ya Karmelo, agodama mbakotamisa nsolo wace mpaka n’nyonga.+ 43 Buluka penepo iye apanga ntumiki wace: “Kwira padzulu pang’ono toera uone khundu ya ku bara.” Natenepa iye akwira, ayang’ana mbalonga: “Nee ndikuona cinthu.” Eliya atuma ntumiki wace kanomwe mbampanga: “Ndoko ukaone pontho.” 44 Paulendo wacinomwe ntumiki wace alonga: “Onani! Ndikuona khole ing’ono ninga djanja ya munthu iri kukwira kudzulu buluka m’bara.” Penepo Eliya alonga: “Ndoko kapange tenepa Akabu: ‘Khunganyani ngolo yanu ya nkhondo, pontho tcitani toera mukhonde kufungirwa na madzi!’” 45 Mu ndzidzi unoyu, kudzulu kwapswipa na makole, mphepo yatoma, madzi mbatoma kubvumba kakamwe;+ Akabu akhali mu ngolo yace ya nkhondo mbakaenda ku Yezrieli.+ 46 Mbwenye Yahova apasa mphambvu Eliya. Iye amanga nguwo yace ncunu, athamanga, apitirira Akabu mbapitiriza kuthamanga kutsogolo kwace mpaka ku Yezrieli.

19 Buluka penepo Akabu+ apanga Yezabheli+ pyonsene pidacita Eliya, iye ampangambo kuti apha tani aprofeta onsene na supada.+ 2 Penepo Yezabheli atumiza mphangwa kuna Eliya mbalonga: “Alungu mbanditcunyuse kakamwe ndingafika mangwana pa ndzidzi ninga uno, mbandikhonda kukucita pibodzi pyene ninga pidacita iwe aprofeta anewa!” 3 Natenepa Eliya agopa, alamuka mbathawa toera kupulumusa umaso wace.+ Iye afika ku Bhersebha+ wa ku Yuda,+ mbasiya ntumiki wace kweneko. 4 Buluka penepo iye afamba n’thando ntsiku ibodzi yamumphu. Iye akhala pantsi pamuti mbaphemba toera afe pyace. Iye alonga: “Cincino ndaneta! Yahova ndipheni pyanu,+ thangwi sine wadidi tayu kupiringana ambuyanga.”

5 Pidamala iye agona pantsi pamuti mbaphatwa na citulo. Mwakukhonda dembuka anju an’khuya+ mbampanga: “Lamuka udye.”+ 6 Pidayang’ana iye, aona kuti ku nsolo kwace kukhali nkate wakubulungika pa miyala yakupisa na mulinga wa madzi. Iye adya, amwa mbagona pontho. 7 Pidapita ndzidzi ungasi, anju wa Yahova abwera kaciwiri, iye an’khuya mbampanga: “Lamuka udye, thangwi kunafuna iwe kuenda ndi kutali kakamwe.” 8 Iye alamuka, adya mbamwa, natenepa iye akhala na mphambvu mbafamba ntsiku 40 masiku na masikati mpaka kufika ku Orebhi, kuphiri ya Mulungu wandimomwene.+

9 Kweneko iye apita m’mphako+ toera agone mwenemo namasiku; natenepa Yahova ambvundza: “Eliya, ukucitanji pano?” 10 Iye atawira: “Ine ndisatumikira mwaphinga Yahova Mulungu wa anyankhondo;+ mbwenye mbumba ya Izraeli yasiya cibverano+ canu, yagomola maguwa anu a ntsembe mbipha aprofeta anu na supada,+ pontho adasala ndine basi. Cincino iwo akundisaka toera andiphe.”+ 11 Mbwenye iye ampanga: “Buluka mwenemo, ndoko kalimire paphiri pamaso pa Yahova.” Yahova akhapita dhuzi na Eliya,+ pontho mphepo ikulu ikhagomola mapiri mbiswa miyala pamaso pa Yahova,+ mbwenye Yahova nee akhali mu mphepo ineyi. Pidamala mphepo kwaoneka citeketeke,+ mbwenye Yahova nee akhali mu citeketeke ceneci. 12 Pidamala citeketeke, kwaoneka moto,+ mbwenye Yahova nee akhali m’moto unoyu. Pidamala moto, kwabveka fala yakukhurudzika mbikalonga cipantsipantsi.+ 13 Eliya pidabva iye fala ineyi, aphimbira nkhope yace na nguwo yace,+ abuluka mbalimira pansuwo wa mphako. Penepo fala yambvundza: “Eliya, ukucitanji pano?” 14 Iye atawira: “Ine ndisatumikira mwaphinga Yahova Mulungu wa anyankhondo; mbwenye mbumba ya Izraeli yasiya cibverano canu,+ yagomola maguwa anu a ntsembe mbipha aprofeta anu na supada, pontho adasala ndine basi. Cincino iwo akundisaka toera andiphe.”+

15 Yahova ampanga: “Bwerera, ndoko kuthando ya ku Dhamasku. Ungafika kweneko, dzodza Azaeli+ toera akhale mambo wa ku Sirya. 16 Pontho usafunika kudzodza Jeu+ ndzukulu wa Nimisi toera akhale mambo wa Izraeli, usafunikambo kudzodza Elizeu* mwana wa Safati wa ku Abheli-Meola toera akhale mprofeta pa mbuto yako.+ 17 Ule anathawa supada ya Azaeli,+ anaphiwa na Jeu;+ pontho ule anathawa supada ya Jeu anaphiwa na Elizeu.+ 18 Pontho ndiciri na anthu 7.000 mu Izraeli,+ akuti adzati kugodamira Bhaale+ nee kumpswompswona.”+

19 Natenepa Eliya abuluka penepo mbaenda kaonana na Elizeu, mu ndzidzi wakuti iye akhalima na ng’ombe 24 zidamangirirwa ziwiri-ziwiri zakuti zikhali kutsogolo kwace, pontho iye akhali na ziwiri zakumalisa. Eliya aenda kuna Elizeu mbamponyera nguwo yace.+ 20 Penepo Elizeu asiya ng’ombe, athamangira Eliya mbampanga: “Ndaphata miyendo, ndisiyeni ndiende kapangane* anyakubalanga, ndingamala ndinakutowerani.” Iye antawira: “Ndoko, ine nkhabe kukukhondesa.” 21 Natenepa iye abwerera, akwata ng’ombe ziwiri mbazipereka ninga ntsembe, pontho iye akwata matabwa a goli, aphika nawo nyama ya ng’ombe zenezi mbapasa mbumba, buluka penepo mbumba yadya. Pidamala iye alamuka, atowera Eliya mbatoma kuntumikira.+

20 Bheni-Adhadhi+ Mambo wa ku Sirya+ acemeresa anyankhondo ace onsene pabodzi na amambo 32 akuti akhali na makavalo na ngolo za nkhondo; iye aenda ku Samariya,+ azungulira+ nzinda mbamenyana na anthu a mu nzinda unoyu. 2 Buluka penepo, iye atumiza mphangwa kuna Akabu,+ Mambo wa Izraeli wakuti akhali mu nzinda, mbampanga: “Bheni-Adhadhi alonga tenepa: 3 ‘Parata na ouro yako ndi yanga, pontho akazako akubalika na anako amuna ndi anga.’” 4 Natenepa mambo wa Izraeli atawira: “Mbapicitike ninga mudalongera imwe mbuyanga mambo, ine ndine wanu pabodzi na pinthu pyanga pyonsene.”+

5 Mukupita kwa ndzidzi ale adatumwa, abwerera mbalonga: “Bheni-Adhadhi alonga tenepa: ‘Ine ndatumiza mphangwa izi kuna iwe: “Unadzandipasa parata yako, ouro yako, akazako na anako amuna.” 6 Mbwenye mangwana pa ndzidzi ninga uno, ndinadzatuma atumiki anga toera abwere kudzasaka mwadidi n’nyumba mwako na n’nyumba za atumiki ako, pontho iwo anabulusa pinthu pyako pyonsene pyadidi, mbapikwata.’”

7 Natenepa mambo wa Izraeli acemeresa akulu onsene a dziko ineyi mbaapanga: “Ndaphata miyendo, bveserani mwadidi. Onani basi, mamuna uyu asafuna kutibweresera nyatwa, iye andiphemba toera ndimpase akazanga, ananga amuna, parata yanga na ouro yanga, mbwenye ine nee ndan’khondera.” 8 Penepo akulu a mbumba na mbumba yonsene, ampanga: “Lekani kumbvera, pontho lekani kutsalakana pidalonga iye.” 9 Natenepa iye apanga ale adatumwa na Bheni-Adhadhi: “Ndokoni mukapange mbuyanga mambo kuti: ‘Ine ntumiki wace ndinacita pyonsene pidalonga iye pakutoma, mbwenye nee ndinacita pidalonga iye cincino.’” Buluka penepo ale adatumwa aenda kuna Bheni-Adhadhi, mbampanga mphangwa zenezi.

10 Natenepa Bheni-Adhadhi atuma anthu toera akampange tenepa: “Alungu mbanditcunyuse kakamwe, pingakwanisika kuti pfumbi ya ku Samariya idzale n’djanja ya m’bodzi na m’bodzi wa anyankhondo anga!” 11 Mambo wa Izraeli antawira: “Mpangeni kuti: ‘Munthu mbadzati kumenya nkhondo, nkhabe kupasika mbiri ninga awina kale nkhondo.’”+ 12 Pidabva iye ntawiro unoyu, mu ndzidzi ukhamwa iye na amambo m’misasa yawo, iye apanga atumiki ace: “Khunganyikani toera kumenya nkhondo!” Natenepa iwo akhunganyika toera kuenda kamenya nkhondo mu nzinda.

13 Penepo mprofeta afendedzera Akabu,+ Mambo wa Izraeli mbampanga: “Ipi ndi pidalonga Yahova: ‘Uli kuona nsoka uyu ukulu wa anyankhondo? Lero ine ndinaupereka m’manja mwako, penepo iwe unadzadziwa kuti ine ndine Yahova.’”+ 14 Akabu abvundza: “Mbani anafuna imwe kuphatisira?” Iye atawira: “Yahova alonga tenepa: ‘Ndinadzaphatisira atumiki a atsogoleri a m’maprovinsya.’” Natenepa iye abvundza: “Mbani anafuna kutomesa nkhondo?” Iye atawira: “Ndiwe!”

15 Buluka penepo Akabu alengesa atumiki a atsogoleri a m’maprovinsya, iwo akhali 232; pidamala iye alengesambo anyankhondo onsene a Izraeli, iwo akhali 7.000. 16 Iwo abuluka mu nzinda namasikati mu ndzidzi wakuti Bheni-Adhadhi akhamwa mbaledzera m’misasa pabodzi na amambo 32 akuti akham’phedza. 17 Atumiki a atsogoleri a m’maprovinsya pidabuluka iwo mu nzinda, Bheni-Adhadhi atuma anthu toera aende kaone kuti ninji pinacitika, natenepa iwo abwerera mbampanga: “Kwabwera anthu adabuluka ku Samariya.” 18 Penepo iye alonga: “Khala iwo adzera ntendere peno nkhondo aphateni, mbwenye lekani kuapha.” 19 Mbwenye atumiki a atsogoleri a m’maprovinsya pabodzi na anyankhondo akhaatowera pidabuluka iwo mu nzinda, 20 iwo atoma kupha anyamalwa awo. Buluka penepo anyankhondo a ku Sirya athawa,+ Aizraeli mbaatowera, mbwenye Bheni-Adhadhi Mambo wa ku Sirya athawa na kavalo pabodzi na anyamakavalo anango. 21 Mbwenye mambo wa Izraeli apitiriza kupha anyamalwa akuti akhali pa makavalo na ale akhafamba na ngolo za nkhondo, pontho iye apha anthu azinji kakamwe a ku Sirya.

22 Mukupita kwa ndzidzi, mprofeta+ unango aenda kuna mambo wa Izraeli, mbampanga: “Ndokoni mukawangise nsoka wanu wa anyankhondo mbamunyerezera pinafuna imwe kucita,+ thangwi kutoma kwa caka cinafuna kudza* mambo wa ku Sirya anabwera kudzamenyana na imwe.”+

23 Atumiki a mambo wa ku Sirya, ampanga: “Mulungu wawo ndi Mulungu wa mapiri. Na thangwi ineyi, iwo atikunda. Mbwenye ife tingamenyana nawo pa mbuto yakusowa mapiri, tinaakunda. 24 Kusiyapo pyenepi, citani ipi: Bulusani amambo onsene+ pa mbuto zawo ninga akulu anyankhondo mbamuikha atsogoleri pa mbuto zenezi. 25 Buluka penepo gumanyani nsoka wa anyankhondo ninga udaluza ife, wakuti uli na numero ibodzi ene ya makavalo na ngolo za nkhondo. Mungamala, tendeni kamenyana nawo pa mbuto yakusowa mapiri, mwakukhonda penula ife tinawina.” Natenepa iye abvera uphungu wawo, mbacita pinthu mwakubverana na uphungu unoyu.

26 Pakutoma kwa caka,* Bheni-Adhadhi acemeresa anthu a ku Sirya mbaenda ku Afeki+ toera akamenyane na Aizraeli. 27 Mbumba ya Izraeli yacemeresanambo mbipaswa cakudya, buluka penepo yaenda kuna iwo. Mbumba ya Izraeli pidamanga iyo misasa patsogolo pawo, iyo ikhaoneka ninga mikumbi miwiri ming’ono ya mbuzi, mbwenye anyankhondo a ku Sirya akhadadzala mucisa ceneci consene.+ 28 Ntumiki wa Mulungu wandimomwene afendedzera mambo wa Izraeli mbampanga: “Yahova alonga tenepa: ‘Nakuti anyankhondo a ku Sirya alonga kuti: “Yahova ndi Mulungu wa mapiri, tayu Mulungu wa m’mbuto zakusowa mapiri,” ine ndinadzapereka mwinji uyu onsene m’manja mwako,+ pontho imwe munadzadziwa kuti ine ndine Yahova.’”+

29 Misoka ineyi miwiri yapitiriza m’misasa yawo mbikayang’anisana mu ntsiku zinomwe, mbwenye pa ntsiku yacinomwe nkhondo yatoma. Mbumba ya Izraeli yapha anyankhondo* a ku Sirya akukwana 100.000 pa ntsiku ibodzi. 30 Ale adasala athawira mu nzinda wa Afeki.+ Mbwenye amuna anewa adasala akukwana 27.000 agwerwa na mpanda. Bheni-Adhadhi athawirambo mu nzinda unoyu, mbabisala n’kwartu yankati.

31 Natenepa atumiki ace ampanga: “Onani, ife tabva kuti amambo a dzindza ya Izraeli ndi amambo antsisi kakamwe. Taphata miyendo, tendeni timange masakha ncunu mwathu, timange nkhambala* m’misolo mwathu, mbatienda kaonana na mambo wa Izraeli. Panango iye nee anakuphani.”+ 32 Penepo iwo amanga masakha ncunu mwawo, amanga nkhambala m’misolo mwawo, pontho iwo aenda kuna mambo wa Izraeli, mbampanga: “Ntumiki wanu Bheni-Adhadhi alonga tenepa: ‘Ndaphata miyendo, lekani kundipha.’” Iye atawira: “Aciri m’maso? Iye ndi m’bale wanga.” 33 Natenepa amuna anewa aona mafala anewa ninga cidzindikiro cadidi, mbanyerezera kuti mafalace akhali andimomwene. Na thangwi ineyi iwo alonga: “Bheni-Adhadhi ndi m’bale wanu.” Buluka penepo iye alonga: “Ndokoni mukankwate.” Bheni-Adhadhi abwera kuna Akabu, mbankwizisa mu ngolo yace ya nkhondo.

34 Bheni-Adhadhi ampanga: “Ine ndinakubwezerani mizinda idakwata babanga kuna babanu, pontho mangani misika* ku Dhamasku ninga pidacita babanga ku Samariya.”

Akabu atawira: “Mwakubverana na cibverano ici, ndinakusiyani toera muende.”

Natenepa Akabu acita cibverano na iye, mbansiya toera aende.

35 Mwakubverana na mafala a Yahova, m’bodzi wa ana a aprofeta,*+ apanga ndzace: “Ndaphata miyendo, ndimenye.” Mbwenye ndzace akhonda kum’menya. 36 Natenepa iye ampanga: “Nakuti iwe nee wabvera mafala a Yahova, ungabuluka pano unaphiwa na nkhalamu.” Pidabuluka iye, nkhalamu yabwera kuna iye, mbimupha.

37 Iye agumana mamuna unango, mbampanga: “Ndaphata miyendo, ndimenye.” Natenepa mamuna unoyu am’menya, mbam’phekesa.

38 Buluka penepo mprofeta amanga maso ace na nguwo toera akhonde kudzindikirwa, mbaenda kadikhira mambo mu nseu. 39 Mu ndzidzi ukhapita mambo, mprofeta akhuwira mambo mbalonga: “Ine ntumiki wanu ndikhali pakati pa nkhondo, natenepa mamuna m’bodzi abweresa mamuna unango, mbandipanga: ‘Onera mamuna uyu, iye angathawa, umaso wako unakhala pa mbuto ya umaso wace+ peno unadzalipa talento ibodzi* ya parata.’ 40 Mu ndzidzi ukhadzudzumika ine ntumiki wa­nu na pinthu pinango, mamuna unoyu azambazika.” Mambo wa Izraeli ampanga: “Iwe unadzatongwa munjira ibodzi ene; walonga wekha.” 41 Natenepa iye abulusa mwakucimbiza nguwo ikhadamanga na iye maso ace, penepo mambo wa Izraeli adzindikira kuti mamuna unoyu akhali m’bodzi wa aprofeta.+ 42 Iye ampanga: “Yahova alonga tenepa: ‘Nakuti wathawisa munthu adalonga ine kuti asafunika kuphiwa,+ m’mbuto mwa iye anafuna kufa ndiwe,+ m’mbuto mwa mbumba ya­ce inafuna kufa ndi mbumba yako.’”+ 43 Natenepa mambo wa Izraeli aenda kunyumba kwace ku Samariya,+ mbali wakuipirwa na wakutsukwala.

21 Buluka penepo, paoneka nkandzo thangwi ya munda wa mauva wa Nabhoti wa ku Yezrieli;+ munda unoyu ukhali ku Yezrieli dhuzi na nyumba ya mambo Akabu wa ku Samariya. 2 Akabu apanga Nabhoti: “Ndipase munda wako wa mauva toera ine ndibzwalemo masamba, thangwi iwo uli dhuzi na nyumba yanga. Ine ndinakupasa munda unango wa mauva wadidi kakamwe. Khala iwe nkhabe funa munda unango, ndinakupasa kobiri yakubverana na munda wako.” 3 Mbwenye Nabhoti apanga Akabu: “Ine cipo ndinakupasani unthaka wa ambuyanga,+ thangwi Yahova akhondesa pyenepi.” 4 Natenepa Akabu apita n’nyumba mwace mbali wakuipirwa na wakutsukwala thangwi ya pidapangwa iye na Nabhoti wa ku Yezrieli kuti: “Ine nkhabe kukupasani unthaka wa ambuyanga.” Buluka penepo, iye agona patalimba pace mbayang’anisa nkhope yace ku pfufu, pontho iye akhonda kudya.

5 Yezabheli+ wakuti ndi nkazace aenda kuna iye mbambvundza: “Thangwi yanji mwatsukwala kakamwe, pontho musakhonda kudya?” 6 Iye antawira: “Thangwi ine ndapanga Nabhoti wa ku Yezrieli kuti: ‘Ndigulisire munda wako wa mauva. Peno ungafuna ndinakupasa munda unango wa mauva.’ Mbwenye iye alonga: ‘Ine nkhabe kukupasani munda wanga wa mauva.’” 7 Yezabheli wakuti ndi nkazace ambvundza: “Kodi imwe nee ndimwe mambo wa Izraeli? Lamukani, dyani pang’ono, lekanibve kutsukwala. Ine ndinadzakupasani munda wa mauva wa Nabhoti wa ku Yezrieli.”+ 8 Natenepa iye alemba matsamba mu dzina ya Akabu, aaikha cidzindikiro+ ca mambo mbaatumiza kuna akulu+ na atsogoleri a mu nzinda wa Nabhoti. 9 M’matsamba anewa iye alemba tenepa: “Citani jejuu, pontho pangani Nabhoti toera akhale patsogolo pa mbumba yonsene. 10 Pontho pangani amuna awiri akuipa* toera akhale kutsogolo kwace mbampambizira kuti:+ ‘Iwe waxola Mulungu na mambo!’+ Buluka penepo, ndokoni naye kunja kwa nzinda, mukam’menye na miyala mpaka kumupha.”+

11 Natenepa amuna a mu nzinda wa Nabhoti, akulu na atsogoleri a mu nzinda unoyu, acita pidalemba Yezabheli m’matsamba adatumiza iye kuna iwo. 12 Iwo apanga anthu toera acite jejuu, pontho apanga Nabhoti toera akhale kutsogolo kwa mbumba. 13 Buluka penepo amuna awiri akuipa apita, akhala patsogolo pa Nabhoti mbatoma kumpambizira: “Nabhoti axola Mulungu na mambo!”+ Pidamala iwo aenda naye kunja kwa nzinda, mbam’menya na miyala mpaka kumupha.+ 14 Natenepa iwo atumiza mphangwa kuna Yezabheli zakuti: “Nabhoti amenywa na miyala mpaka kufa.”+

15 Yezabheli pidapangwa iye kuti Nabhoti amenywa na miyala mpaka kufa, iye apanga Akabu: “Kakwateni munda wa mauva wa Nabhoti wa ku Yezrieli,+ udakhonda iye kukugulisirani, thangwi Nabhoti nee ali m’maso, iye afa.” 16 Akabu pidabva iye kuti Nabhoti aphiwa, mwakukhonda dembuka, aenda kakwata munda wa mauva wa Nabhoti wa ku Yezrieli toera ukhale wace.

17 Mbwenye Yahova apanga Eliya+ wa ku Tisbhe: 18 “Ndoko ukaonane na Akabu mambo wa Izraeli wakuti ali ku Samariya.+ Iye ali m’munda wa mauva wa Nabhoti, iye aenda kaukwata toera ukhale wace. 19 Kampange kuti: ‘Yahova alonga tenepa: “Wapha munthu+ mbukwata pontho munda wace?”’+ Buluka penepo mpange kuti: ‘Yahova alonga tenepa: “Pa mbuto idanyanguta anambwa ciropa ca Nabhoti, anambwa anadzanyangutambo ciropa cako pa mbuto ibodzi ene.”’”+

20 Akabu apanga Eliya: “Iwe nyamalwa wanga,+ wandigumaniza!” Iye atawira: “Inde ndakugumanizani. Mulungu alonga: ‘Nakuti watonga* toera kucita pinthu pyakuipa pamaso pa Yahova,+ 21 ndinabweresa nyatwa kuna iwe, pontho ndinadzakufudza mbandipha amuna onsene*+ a pa banja ya Akabu, kuphatanizambo anthu akusowa ciphedzo na akusowa mphambvu a mu Izraeli.+ 22 Ndinadzacita kuna banja yako ninga pidacita ine kuna banja ya Yerobhoamu+ mwana wa Nebhati na kuna banja ya Bhaasa+ mwana wa Aiya, thangwi iwe wasosa ukali wanga, mbucitisa Aizraeli kudawa.’ 23 Thangwi ya Yezabheli, Yahova alonga tenepa: ‘Anambwa anadzadya Yezabheli m’munda wa ku Yezrieli.+ 24 Anthu a panyumba ya Akabu anafuna kufera mu nzinda, anadzadyiwa na anambwa; pontho ale anafuna kufera ntsanga, anadzadyiwa na mbalame zakudzulu.+ 25 Mwandimomwene, cipo paoneka kale munthu ninga Akabu,+ wakuti akhadatonga* kucita pinthu pyakuipa pamaso pa Yahova, thangwi akhakulumizwa na nkazace Yezabheli.+ 26 Iye acita pinthu pyakuipa kakamwe, mukulambira madzimunthu akunyanyasa* ninga pyonsene pidacita Aamori, ale adathamangisa Yahova pamaso pa Aizraeli.’”+

27 Akabu pidabva iye mafala anewa, apandula nguwo zace mbabvala sakha; iye acita jejuu mbapitiriza kugona pantsi mbadabvala sakha, pontho akhafamba wakutsukwala. 28 Buluka penepo Yahova apanga Eliya wa ku Tisbhe: 29 “Waona kucepeseka kudacita Akabu pamaso panga?+ Nakuti iye acepeseka pamaso panga, ine nee ndinabweresa nyatwa iye mbali m’maso. Ndinabweresa nyatwa kuna banja yace mu ntsiku za mwanace.”+

22 Mu pyaka pitatu nee paoneka nkhondo pakati pa Sirya na Izraeli. 2 Mu caka cacitatu, Mambo Yosafate+ wa ku Yuda aenda kuna mambo wa Izraeli.+ 3 Buluka penepo mambo wa Izraeli apanga atumiki ace: “Imwe musadziwa kuti nzinda wa Ramoti-Jiliyadhi+ ndi wathu? Ngakhale tenepo, ife tisanyinyirika toera kuenda kaukwata m’manja mwa mambo wa ku Sirya.” 4 Buluka penepo iye abvundza Yosafate: “Munaenda kamenya nkhondo pabodzi na ine ku Ramoti-Jiliyadhi?” Yosafate atawira mambo wa Izraeli: “Ine ndinadzakhala na imwe.* Mbumba yanga inadzakhala na mbumba yanu, pontho makavalo anu na anga ndi mabodzi ene.”+

5 Mbwenye Yosafate apanga mambo wa Izraeli: “Ndaphata miyendo, pakutoma bvundzani+ Yahova thangwi ya pyenepi.”+ 6 Natenepa mambo wa Izraeli acemeresa aprofeta akukwana 400, mbaabvundza: “Ndiende kamenyana na nzinda wa Ramoti-Jiliyadhi peno nkhabe?” Iwo atawira: “Ndokoni, pontho Yahova anaupereka m’manja mwanu.”

7 Buluka penepo Yosafate abvundza: “Kuno nkhabe mprofeta wa Yahova? Tendeni tibvundze Mulungu kubulukira kuna iye.”+ 8 Natenepa mambo wa Izraeli apanga Yosafate: “Pana mamuna unango m’bodzi wakuti ife tinakwanisa kubvundzisa Yahova+ kubulukira kuna iye; mbwenye ine ndisamuida+ thangwi angalonga pya ine, nee asalonga maprofesiya adidi, basi ene asalonga akuipa.+ Iye ndi Mikaya mwana wa Imila.” Mbwenye Yosafate ampanga: “Mambo, lekani kulonga pyenepi.”

9 Mambo wa Izraeli acemera ntumiki wace, mbampanga: “Cimbiza, ndoko ukacemere Mikaya mwana wa Imila.”+ 10 Mambo wa Izraeli na Yosafate mambo wa ku Yuda akhali nawa m’mipando yawo ya umambo, pontho akhadabvala nguwo zawo za umambo. Iwo akhali pa mbuwa* dhuzi na nsuwo ukulu wa nzinda wa Samariya, pontho aprofeta onsene akhalonga maprofesiya patsogolo pawo.+ 11 Penepo Zedhekiya mwana wa Kenana asasanya nyanga za utale mbalonga: “Yahova alonga tenepa: ‘Na nyanga izi, imwe munadzapha* anthu a ku Sirya mpaka kuamalisa.’” 12 Aprofeta anango onsene akhalonga maprofesiya munjira ibodzi ene kuti: “Ndokoni ku Ramoti-Jiliyadhi, imwe munawina thangwi Yahova anapereka nzinda unoyu m’manja mwanu.”

13 Natenepa, munthu adaenda kacemera Mikaya ampanga: “Dziwa kuti mafala onsene adalonga aprofeta ndi adidi kuna mambo. Ndaphata miyendo, mafala ako mbakhale sawasawa na awo, mbulongambo pinthu pyadidi.”+ 14 Mbwenye Mikaya alonga: “Ndiri kudumbira mu dzina ya Yahova Mulungu wa m’maso kuti pire pinafuna kundipanga Yahova ndipyo pinafuna ine kulonga.” 15 Buluka penepo iye aenda kuna mambo, mambo mbambvundza: “Mikaya, tiende kamenyana na nzinda wa Ramoti-Jiliyadhi peno nkhabe?” Penepo pene iye atawira: “Ndokoni, imwe munawina thangwi Yahova anapereka nzinda unoyu m’manja mwanu.” 16 Penepo mambo ambvundza: “Kodi ndisafunika kukucitisa kudumbira kangasi toera undipange undimomwene mu dzina ya Yahova?” 17 Penepo iye alonga: “Ndikuona Aizraeli onsene balala m’mapiri+ ninga mabira akusowa nkumbizi. Yahova alonga: ‘Iwo nkhabebve ntsogoleri. M’bodzi na m’bodzi mbabwerere kunyumba kwace muntendere.’”

18 Buluka penepo, mambo wa Izraeli apanga Yosafate: “Ine nee ndakupanga kuti: ‘Iye angalonga pya ine nee asalonga maprofesiya adidi, basi ene asalonga akuipa’?”+

19 Penepo Mikaya alonga: “Cincino bveserani mafala a Yahova: Ine ndaona Yahova akhali nawa pa mpando wace waumambo,+ pontho ndaona anyankhondo onsene akudzulu akhali dzololo n’khundu mwace, anango kukhundu yamadyo anango kukhundu yabzwere.+ 20 Yahova abvundza: ‘Mbani anafuna kuenda kanyengeza Akabu toera iye aende ku Ramoti-Jiliyadhi mbafera kweneko?’ Anju m’bodzi akhalonga ipi, unango akhalonga pinango. 21 Buluka penepo, anju*+ m’bodzi aenda kutsogolo, alimira pamaso pa Yahova mbalonga: ‘Ine ndinaenda kan’nyengeza.’ Yahova ambvundza: ‘Unacita tani pyenepi?’ 22 Iye atawira: ‘Ndinaenda kacitisa aprofeta ace toera alonge uthambi.’+ Natenepa Mulungu alonga: ‘Iwe unakwanisa kun’nyengeza, kusiyapo pyenepi, iwe unapembera. Ndoko ukacite pidalonga iwe.’ 23 Yahova atawirisa kuti anju acitise aprofeta awa onsene kulonga uthambi kuna imwe.+ Mbwenye Yahova alonga kuti imwe munagwerwa na nyatwa.”+

24 Zedhekiya mwana wa Kenana afendedzera Mikaya, am’menya mbama mbalonga: “Iwe usafuna kulonga kuti nzimu wa Yahova wandisiya toera ulonge na iwe?”+ 25 Mikaya atawira: “Unadziwa pyenepi pa ntsiku inafuna iwe kupita nkwartu yankati kakamwe toera kubisala.” 26 Buluka penepo mambo wa Izraeli alonga: “Kwatani Mikaya mbamuenda naye kuna Amoni nkulu wa nzinda na kuna Yowasi mwana wa mambo. 27 Apangeni kuti ‘mambo alonga tenepa: “Ikhani munthu uyu nkaidi,+ pontho mpaseni cakudya cakucepa na madzi akucepa mpaka ine ndingabwerera muntendere.”’” 28 Mbwenye Mikaya alonga: “Imwe mungabwerera muntendere, Yahova nee alonga na ine.”+ Buluka penepo iye athimiza: “Bveserani pyenepi imwe mbumba zonsene.”

29 Natenepa mambo wa Izraeli na Yosafate mambo wa ku Yuda aenda ku Ramoti-Jiliyadhi.+ 30 Mambo wa Izraeli apanga Yosafate: “Ine ndinacinja nguwo zanga toera ndikhonde kudzindikirwa, mbandienda kunkhondo, mbwenye imwe musafunika kubvala nguwo zanu zaumambo.” Natenepa mambo wa Izraeli acinja nguwo zace,+ mbaenda kamenya nkhondo. 31 Mambo wa ku Sirya akhadapereka ntemo uyu kuna atsogoleri ace a ngolo za nkhondo+ akukwana 32: “Lekani kumenyana na munthu unango, nyankhondo peno ntsogoleri, mbwenye basi ene menyanani na mambo wa Izraeli.” 32 Atsogoleri a ngolo za nkhondo pidaona iwo Yosafate, alonga: “Mwakukhonda penula, ule ndi mambo wa Izraeli.” Natenepa iwo aenda kuna iye toera amenyane naye; penepo Yosafate atoma kukhuwa mbaphemba ciphedzo. 33 Atsogoleri a ngolo za nkhondo pidaona iwo kuti nee ndi mambo wa Izraeli, penepo pene iwo asiya kuntowera mbabwerera pyawo.

34 Mbwenye mamuna m’bodzi aponya pswimo yace, mwasusudeu* yaenda kalasa mambo wa Izraeli mule mudaphatanizwa cakutsidzikiza diti ca utale. Natenepa mambo apanga nyakufambisa ngolo yace ya nkhondo: “Zungunuka toera undibuluse pa mbuto ino, thangwi ndaphekeswa kakamwe.”+ 35 Nkhondo ikhadatekera kakamwe pa ntsiku ineyi, pontho mambo alimiriswa mu ngolo yace ya nkhondo kutsogolo kwa anyankhondo a ku Sirya. Ciropa cikhabuluka padaphekeswa iye cikhacucira mu ngolo ya nkhondo, iye mbafa namaulo.+ 36 Mu ndzidzi ukhabira dzuwa, kwabveka n’khuwo uyu kuna anyankhondo a Izraeli: “M’bodzi na m’bodzi mbabwerere ku nzinda wace! M’bodzi na m’bodzi mbabwerere ku dziko yace!”+ 37 Natenepa mambo afa, aendeswa ku Samariya, mbaikhwa kweneko. 38 Pikhatsuka iwo ngolo ya nkhondo pa thawala ya ku Samariya, anambwa akhanyanguta ciropa cace, pontho maputa akhasamba penepo,* mwakubverana na mafala adalonga Yahova.+

39 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Akabu, pyonsene pidacita iye, nyumba idabalikisa iye na nyanga za ndzou+ na mizinda yonsene idamanga iye, pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Izraeli. 40 Pakumalisa, Akabu afa ninga pidacita ambuyace;+ pontho mwanace anacemerwa Akaziya+ adzakhala mambo pa mbuto yace.

41 Yosafate+ mwana wa Aza adzakhala mambo wa ku Yuda mu caka cacinai ca Mambo Akabu wa Izraeli. 42 Yosafate akhali na pyaka 35 pidatoma iye kutonga, pontho iye atonga mu Yerusalemu mu pyaka 25. Mai wace akhacemerwa Azubha mwana wa Sili. 43 Iye apitiriza kufamba munjira zonsene za pai wace akhacemerwa Aza.+ Iye nee asiya kufamba munjira zenezi, pontho iye acita pinthu pyadidi pamaso pa Yahova.+ Mbwenye iye nee afudza mbuto zaulambiri, pontho anthu akhapitiriza basi kupereka ntsembe mbacitisa kuti utci wa ntsembe zenezi uende kuna alungu awo.+ 44 Yosafate apitiriza kukhala muntendere na mambo wa Izraeli.+ 45 Mphangwa zinango zinalonga pya umaso wa Yosafate, pinthu pya mphambvu pidacita iye na nkhondo zidamenya iye, pyalembwa m’bukhu inalonga pinthu pidacitika mu ndzidzi wa amambo a ku Yuda. 46 Pontho iye athamangisa mu dziko ineyi amuna a pa templo akuti akhapita m’mabonde na amuna andzawo,+ ale akuti akhadasalikira mu ntsiku za babace, Aza.+

47 Mu ndzidzi unoyu, ku Edhomi+ nee kukhali mambo; ntsogoleri wa dhistritu ndiye akhatumikira ninga mambo.+

48 Yosafate acitambo mabote* a ku Tarsi toera aende kakwata ouro ku Ofire,+ mbwenye mabote anewa nee akwanisa kuenda kweneko thangwi alobzweka ku Ezioni-Jebheri.+ 49 Na thangwi ineyi, Akaziya mwana wa Akabu apanga Yosafate: “Tawirisani kuti anyabasa anga aende pabodzi na anyabasa anu m’mabote.” Mbwenye Yosafate akhonda.

50 Pakumalisa, Yosafate afa ninga pidacita ambuyace,+ mbaikhwa munthumbi pabodzi na iwo mu Nzinda wa Dhavidhi wakuti ndi mbuyace; ­pontho mwanace akhacemerwa Yeoramu+ adzakhala mambo pa mbuto yace.

51 Akaziya+ mwana wa Akabu adzakhala mambo wa Izraeli ku Samariya mu caka 17 ca Mambo Yosafate wa ku Yuda, pontho iye atonga Izraeli mu pyaka piwiri. 52 Iye apitiriza kucita pinthu pyakuipa pamaso pa Yahova mbafamba munjira za babace+ na mai wace,+ pontho afamba munjira za Yerobhoamu mwana wa Nebhati, ule adacitisa Aizraeli kudawa.+ 53 Iye apitiriza kulambira Bhaale,+ mbatsukwalisa Yahova Mulungu wa Izraeli+ ninga pidacita babace.

Peno: “akhadantsukwalisa; akhadansumula.”

Fala na Fala: “Mambo Adhoniya mbakhale na umaso mu ntsiku zizinji.”

Peno: “adaombola umaso wanga.”

Fala na Fala: “Mambo Dhavidhi mbakhale na umaso mu ntsiku zizinji.”

Peno: “buru yanga ikazi.”

Fala na Fala: “Mambo Salomoni mbakhale na umaso mu ntsiku zizinji.”

Fala na Fala: “Mambo Salomoni mbakhale na umaso mu ntsiku zizinji.”

Peno: “wakuthema.”

Fala na Fala: “ndiri kuenda munjira ya dziko yonsene.”

Peno: “unadzapembera.”

Peno: “Seoli,” ndi kumasiye kunaikhwa anthu onsene. Onani Mabvekero a Mafala Anango.

Peno: “Seoli,” ndi kumasiye kunaikhwa anthu onsene. Onani Mabvekero a Mafala Anango.

Fala na Fala: “nyumba.”

Fala na Fala: “ikulu.”

Peno: “ndine mwana.”

Fala na Fala: “pontho ine nkhabe dziwa kubuluka nee kupita.”

Munjira inango: “yakunentsa.” Fala na Fala: “yakulemera.”

Fala na Fala: “mu ntsiku zako zonsene.”

Fala na Fala: “ndinadzathimizira ntsiku zako.”

Fala na Fala: “mbamuikha panthimandzi pace.”

Fala na Fala: “agopa.”

Fala na Fala: “kuntunda unango wa Nkulo.”

Koro ibodzi ikhapita malitru 220. Onani Apendise B14.

Ikhali mitundu yakusiyana-siyana ya mbawala.

Kweneku ndi kumadokero a dzuwa a nkulo wa Eufrate.

Numero ineyi isagumanika m’mabukhu anango akale na pa 2Kr 9:25. Mabukhu anango akale asalonga 40.000.

Peno: “anyamakavalo.”

Peno: “pinyama pyakumburuka.”

Panango pisaphataniza pinyama pinafamba na miyendo minai na pinyama ping’ono kakamwe.

Peno: “ndzidzi onsene akhafuna Dhavidhi.”

Peno: “yakunjipa.”

Koro ibodzi ikhapita malitru 220. Onani Apendise B14.

Peno: “anyabasa.”

Fala na Fala: “ana a Izraeli.”

Onani Apendise B15.

Onani Apendise B8.

Nyumba inalongwa apa ndi Mbuto Yakucena na Mbuto Yakucena Kakamwe.

Khono ibodzi ndi masentimetru 44 na hafu. Onani Apendise B14.

Fala na Fala: “templo ya nyumba.”

Peno: “maparedhi.”

Nyumba inalongwa apa ndi Mbuto Yakucena.

Ineyi ndi Mbuto Yakucena Kakamwe.

Peno: “fero.”

Fala na Fala: “kukhundu yamadyo.”

Ineyi ndi Mbuto Yakucena yakuti ikhali patsogolo pa Mbuto Yakucena Kakamwe.

Ineyi ndi Mbuto Yakucena Kakamwe.

Fala na Fala: “nkati na kunja.”

Khundu ineyi panango ndi maaro a misuwo peno kukula kwa misuwo.

Ineyi ndi Mbuto Yakucena.

Peno: “makaxiri.”

Khundu ineyi panango ndi maaro a misuwo peno kukula kwa misuwo.

Onani Apendise B15.

Onani Apendise B15.

Peno: “nyumba ya mambo.”

Khono ibodzi ndi masentimetru 44 na hafu. Onani Apendise B14.

Peno: “makwartu peno matabwa. Mucihebheri basi ene palembwa 15.”

Peno: “nyumba ya mambo.”

Peno: “bhronzi,” pa vesi ino na mavesi anango mu kapitulu ino.

Peno: “kubulungika kwa nzati ubodzi na ubodzi kukhali kwa makhono 12.”

Ineyi ndi Mbuto Yakucena.

Peno: “kunterero.”

Dzina ineyi isabveka “Iye [Yahova] Mbaikhazikise Mwakuwanga.”

Peno: “kunkwiriro.”

Dzina ineyi panango isabveka “Mu Mphambvu.”

Fala na Fala: “acita Bara.”

Peno: “kubulungika kwayo kukhali kwa makhono 30.”

Fala na Fala: “Bara.”

Masentimetru 7,4. Onani Apendise B14.

Bhato ibodzi ikhapita malitru 22. Onani Apendise B14.

Peno: “ngolo zakuthuka nazo madzi.”

Khono ibodzi ndi masentimetru 44 na hafu. Onani Apendise B14.

Peno: “pikhali cinthu cibodzi cene na.”

Peno: “makhono manai, kutomera nkhomo iyi mpaka nkhomo inango.”

Peno: “phande.”

Fala na Fala: “mikate yacipangizo.”

Peno: “pyakuphata napyo moto.”

Fala na Fala: “templo.” Pisaoneka kuti ineyi ndi Mbuto Yakucena.

Ineyi ndi Phwando ya Misasa.

Onani Apendise B15.

Fala na Fala: “mwanako, ule anafuna kubuluka ncunu mwako.”

Fala Yacihebheri idaphatisirwa pano isapangiza kuti dumbiro idacita munthu ingakhala yauthambi munthu akhatcunyuswa.

Fala na Fala: “nyakudawa.”

Fala na Fala: “Nyakulungama.”

Peno: “nthete zizinji.”

Peno: “mbiri yanu.”

Peno: “bveserani pyonsene pinaphemba iwo kuna imwe.”

Peno: “yakukhulupirika.”

Peno: “pansuwo wa Amati.”

Peno: “Uwadhi.” Onani Mabvekero a Mafala Anango.

Fala na Fala: “ntsiku yacisere,” ntsiku idatowera buluka pa ntsiku zinomwene zakumalisa.

Fala na Fala: “nsangani.”

Fala na Fala: “m’maonero ace nee ikhali mwadidi.”

Munjira inango: “Dziko Yakusowa Basa.”

Talento ibodzi ikhalemera makilu 34,2. Onani Apendise B14.

Peno: “nyumba ya mambo.”

Peno: “Milo.” Ineyi ndi fala Yacihebheri yakuti isabveka “kudzadza.”

Peno: “muoni wa pa ntsiku yakumanga banja.”

Fala na Fala: “dziko,” dziko ineyi ndi madire a dziko ya Izraeli.

Peno: “Milo.” Ineyi ndi fala Yacihebheri yakuti isabveka “kudzadza.”

Peno: “misangani.”

Fala na Fala: “Nkhabe cidabisalika.”

Fala na Fala: “iye nee akhalibve na mphambvu ya umaso.”

Peno: “mafala anu.”

Talento ibodzi ikhalemera makilu 34,2. Onani Apendise B14.

Fala na Fala: “mwakubverana na djanja ya Mambo Salomoni.”

Siklo ibodzi ikhalemera magrama 11,4. Onani Apendise B14.

M’malemba Acihebheri mina ibodzi isalemera magrama 570. Onani Apendise B14.

Fala na Fala: “akhasaka kuona nkhope ya.”

Peno: “anyamakavalo.”

Peno: “anyamakavalo.”

Peno: “sikomoro.”

Munjira inango: “bulukira ku Ejitu na ku Kuwe; anyamalonda a mambo akhaagula bulukira ku Kuwe,” panango kweneku ndi ku Silisya.

Peno: “Imwe nee musafunika kusemberana nawo.”

Peno: “akazace akwanisa kumpeusa.”

Fala na Fala: “kugwanda.”

Munjira inango: “ansiyisa bere.”

Fala na Fala: “pidapha.”

Fala na Fala: “kulamusa djanja yace.”

Peno: “Milo.” Ineyi ndi fala Yacihebheri yakuti isabveka “kudzadza.”

Peno: “nkumi upswa.”

Peno: “pyonsene pinafuna ntima wako.”

Fala na Fala: “Ntsiku zidamala.”

Peno: “akulu a mpingo.”

Peno: “na akulu a mpingo.”

Ineyi ikhali mitcamu ya nkhambala yakuti ikhali na utale ninga ncira wa kong’a.

Peno: “na akulu a mpingo.”

Peno: “ndokoni kalambira alungu anu.”

Fala na Fala: “m’makumbi.”

Fala na Fala: “akusankhulwa.”

Peno: “amanga.”

Peno: “kamanga.”

Fala ineyi Mucihebheri panango isabvekambo kupisa insenso.

Peno: “ntsembe za utci.”

Peno: “dotha ya mafuta,” pyenepi pisabveka, dotha yakutota na mafuta a ntsembe.

Peno: “wasiya kuphata basa.”

Fala na Fala: “adam’bweza n’njira.”

Peno: “Usafunika kumpanga ipi na ipi.”

Peno: “madzimunthu akunyunguluswa.”

Fala na Fala: “ndinadzafudza.”

Fala na Fala: “anthu onsene anatundira mpanda.” Ndi nsangani Wacihebheri wakupwaza wakuti usaphatisirwa toera kulonga amuna.

Fala na Fala: “anadzafudza.”

Fala na Fala: “kuntunda unango wa Nkulo.”

Onani Mabvekero a Mafala Anango.

Onani Mabvekero a Mafala Anango.

Fala na Fala: “anyakuthamanga.” Anyankhondo akuti akhathamanga nduli mwa ngolo ya mambo.

Asacemerwambo Abhiya.

Asacemerwambo Abhiya.

Fala ineyi Mucihebheri panango isaphatisirwa toera kulonga pya “matubzwi a pinyama,” pontho isapangiza kupwaza.

Peno: “mambo wankazi.”

Onani Mabvekero a Mafala Anango.

Peno: “kutsidzikiza; kumanga pontho.”

Peno: “kutsidzikiza; kumanga pontho.”

Peno: “kutsidzikiza; kumanga pontho.”

Peno: “idatsidzikiza iye; idamanga iye pontho.”

Fala na Fala: “anthu onsene anatundira mpanda.” Ndi nsangani Wacihebheri wakupwaza wakuti usaphatisirwa toera kulonga amuna.

Peno: “anyakubwezera mulando wa ciropa.”

Fala na Fala: “Aizraeli.”

Fala na Fala: “Aizraeli.”

Talento ibodzi ikhalemera makilu 34,2. Onani Apendise B14.

Fala ineyi isabveka: “ya Dzindza ya Semeri.”

Fala na Fala: “mbuya.”

Peno: “templo.”

Onani Mabvekero a Mafala Anango.

Dzina ineyi isabveka “Mulungu Wanga Ndi Yahova.”

Fala na Fala: “ule wakuti ndalimira patsogolo pace.”

Fala na Fala: “mbasiya kupuma.”

Fala na Fala: “ule wakuti ndalimira patsogolo pace.”

Munjira inango: “iye acita ulendo.”

Peno: “aprofeta.”

Seya ibodzi ikhapita malitru 7,33. Onani Apendise B14.

Dzina ineyi isabveka “Mulungu Ndi Cipulumuso.”

Fala na Fala: “kampswompswona.”

Pyenepi pisabveka ndzidzi wa malimwe unafuna kudza.

Pyenepi pisabveka, ndzidzi wa malimwe.

Peno: “anyankhondo akufamba na miyendo.”

Peno: “kan’dedzi.”

Peno: “citani miseu.”

“Ana a aprofeta” panango ndi xikola inapfundziswa aprofeta peno nsoka wa aprofeta.

Talento ibodzi ikhalemera makilu 34,2. Onani Apendise B14.

Peno: “akusowa basa.”

Fala na Fala: “wagulisika.”

Fala na Fala: “anthu onsene anatundira mpanda.” Ndi nsangani Wacihebheri wakupwaza wakuti usaphatisirwa toera kulonga amuna.

Fala na Fala: “akhadagulisika.”

Fala ineyi Mucihebheri panango isaphatisirwa toera kulonga pya “matubzwi a pinyama,” pontho isapangiza kupwaza.

Fala na Fala: “Imwe na ine ndife m’bodzi.”

Peno: “mbuto yakububudira tirigu.”

Peno: “munadzagwinya; kudhima na nyanga.”

Fala na Fala: “Nzimu.”

Peno: “mwakukhonda kupidziwa.”

Munjira inango: “pale pakhasamba maputa, anambwa anyanguta ciropa cace.”

Onani Mabvekero a Mafala Anango.

    Mabukhu Acisena (1982-2026)
    Bulukani
    Fungulani
    • Cisena
    • Tumizirani Anango
    • Sankhulani Pinafuna Imwe
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Pinafunika Imwe Kutowezera
    • Cibisobiso
    • Configurações de Privacidade
    • JW.ORG
    • Fungulani
    Tumizirani Anango