30 MARZO-5 ABRIL 2026
76 TAKI ¿Kusikushankichu?
Munayllata cheqaq yachachikuykunata willay
“ Jehová Diosnilláy, […] qanmi cheqaq rimaq Diosqa kanki” (SAL. 31:5).
¿IMAMANTAN YACHASUN?
¿Imaraykun cheqaqllata rimananchis? ¿Imaynatan Bibliapi cheqaq yachachikuykunata jujkunaman willasunman? Chaykunamantan kaypi yachasun.
1. ¿Imaynan kananchis Diospa llaqtanpi kananchispaq?
MAYNINQA pi hermanotapas reqsispan tapurinchis: “¿Imaynapin Jehová Diosta reqsirqanki? Otaq, ¿imaynatan Diospa cheqaq llaqtanta tarirqanki?”, nispa. Chayta tapuqtinchismi wakinqa niwanchis. “Noqaqa Diospa llaqtanpiñan wiñarqani”, nispa. Wakintaq “noqaqa chayraqmi Diospa llaqtanpi kashani, qaynakunallan bautizakurqani” nispa niwanchis. Diosta serviqkunapaqqa Diosmanta cheqaq yachachikuykunamanta rimayqa ancha importanten. Chaymi hermanonchiskunatapas chaykunata tapurinchis. Manan chayllapaschu, Diospa llaqtanpi kanapaqqa Bibliapi cheqaq yachachikuykuna yachasqanchisman jinan kausananchis. Arí kallpachakunanchismi honrado kananchispaq cheqaqllata rimananchispaqpas (Sal. 15:1-3).a
2. a) ¿Imayna runamanta reqsisqan karqan Jesús? b) ¿Imaynatan runakuna chaskikurqanku Jesuspa willasqan cheqaq yachachikuykunata?
2 Jesusqa cheqaqllatan rimaq yachachiqpas. Payta cheqnikuq runakunapas allintan chaytaqa yacharqanku. Chaymi juj kutin nirqanku: “Yachachikuq, yachaykun cheqaq rimaq kasqaykita”, nispa (Mat. 22:16). Ichaqa wakinqa cheqaqllata rimasqanraykun Jesustaqa cheqnikurqanku. Chaymanta rimaspan Jesusqa discipulonkunata nirqan: “Noqaqa t’aqanachiqmi jamuni: Churin taytan contra kanqa, ususitaq maman contra, qhachuntaq suegran contra kanqa”, nispa (Mat. 10:35). Chay willasqanwanqa yaqapaschá discipulonkunaqa mancharikunkuman karqan. Ichaqa cheqaqllatan willasharqan (Mat. 23:37). Chhaynapunitaqmi karqanpas, wakin runakunaqa munaytan Jesuspa yachachisqantaqa chaskikurqanku, wakinmi ichaqa phiñakurqanku cheqnikapurqanku ima (2 Tes. 2:9-11).
3. ¿Imakunamantan kaypi yachasunchis?
3 Noqanchispas Jesús jinan cheqaqllata rimananchis. Predicaspapas Bibliamanta yachachishaspapas cheqaqllatan rimananchis, manaña chay willasqanchis jujkunaman gustanmanchu chaypas. Ichaqa chaytaqa manan comuntachu ruwananchis. Kaypin yachasunchis maypis cheqaq yachachikuyta tarisunman chayta. Chaymantapas yachasunmi imaraykus cheqaqllata rimananchis, imaynatas rimananchis, jayk’aqsi rimananchis chaykunamanta. Chaykunamanta yachaymi yanapawasunchis Bibliapi cheqaq yachachikuykunata munayllata runakunaman willananchispaq.
¿MAYPIN CHEQAQ YACHACHIKUYTA TARISUNMAN?
4. ¿Imaraykun nisunman “Jehová Diosmantan cheqaq yachachikuyqa paqarimun”, nispa?
4 Jehová Diosmantan cheqaq yachachikuyqa paqarimun, payqa cheqaqllata rimaq Diosmi. Imakunata ruwaspas allin kasunman imakunata ruwaspas llakipi tarikusunman chaykunamanta willawasqanchispas cheqaqmi (Sal. 19:9; 119:142, 151). Bibliapi willachisqan profeciakunapas cheqaqpunin (Isa. 55:10, 11). Payqa llapa promesankunatan junt’an (Núm. 23:19). Jehová Diosqa manapunin jayk’aqpas llullakunmanchu (Heb. 6:18). Chaychá Bibliapipas nin: “Jehová Diosnilláy, [ . . . ] qanmi cheqaq rimaq Diosqa kanki”, nispa (Sal. 31:5).
5. ¿Atisunmanchu “cheqaq Diosta reqsiyta”? (Hechos 17:27).
5 Wakin runakunan ninku: “Cheqaq Diostaqa manan reqsiyta atisunmanchu”, nispa. Chayqa manan cheqaqchu. Jehová Diosqa imaymana kamasqankunapin reqsichikun. Chaymi kamasqankunata qhawaspa paytaqa allinta reqsisunman (Rom. 1:20). Apóstol Pablopas chayta ruwanankupaqmi Atenas llaqtayoq wakin runakunata kallpacharqan. Paykunatan nirqan: “Diosqa runakuna payta maskhanankutan munan”, nispa. Chaymantataq nirqan: “Payqa manan sapankanchismanta karupichu kashan”, nispa (leey Hechos 17:27). Jehová Diosqa payta maskhaq runakunatan llaqtanman pusamushan (Juan 6:44).
6. ¿Ima cheqaq yachachikuykunamantan Bibliapi willashan?
6 Chaymantapas Bibliata estudiaspan Jehová Diostaqa reqsisunman. Bibliaqa Diospa yuyaychasqanmi, paymi runakunata yuyaycharqan Bibliata qelqanankupaq (2 Ped. 1:20, 21). Chhaynaqa Bibliapi imakunachus willasqanqa cheqaqpunin, confianapaqpunin. Arí, Bibliapiqa cheqaqllatan willashan janaq pachamanta, kay jallp’a pachamantapas (Gén. 1:1, 26). Chaymantapas imaraykus runakuna sufrinchis, wañunchis, juchallikunchis ima chaykunamantapas cheqaqllatan Bibliapiqa willawanchis (Rom. 5:12; 6:23). Chaymantapas Bibliapin Jehová Diosqa willawanchis imaynas Jesusqa Satanaspa mana allin ruwasqankunata allichapunqa chayta, chay nisqanpas cheqaqmi, junt’akunqapunin (Juan 8:44; Rom. 16:20). Chaymantapas Bibliapin willawanchis imaynas Jesusqa pisi tiempollamanta millay runakunata chinkachipunqa chayta, imaynas wañusqakunatapas kausarichimpunqa chayta, imaynas kay jallp’a pachatapas juj sumaq paraisoman tukuchipunqa chayta, imaynas runakunapas ch’uya kapusunchis chayta, llapa chaykuna willasqanpas junt’akunqapunin (Juan 11:25, 26; 1 Juan 3:8). Chay cheqaq yachachikuykunatan Jehová Diosqa Bibliapi yachachiwanchis. Chaymantapas payqa munanmi chay cheqaq yachachikuykunata llapa runakunaman willamunanchista (Mat. 28:19, 20). ¡May munaymi chay llank’aypi yanapakuyqa ¿riki?!
¿IMARAYKUN CHEQAQ YACHACHIKUYKUNATA JUJKUNAMAN WILLANANCHIS?
7, 8. Cheqaqtaña rimasunman chaypas, ¿imaraykun Jehová Diosta jatunchanapaq jina rimananchis? Juj ejemplota willay (Marcos 3:11, 12; qhaway kay parrafokunapaq fotokunata).
7 Ñaupaq parrafokunapi rimamusqanchis jina cheqaqllatan rimananchis, honrado iman kananchis. Ichaqa allintan piensarinanchis imaraykus cheqaqllata rimashanchis chaypi. Chaypaq yachasun imas juj kutin pasarqan Jesús Diosmanta willashaqtin chaypi (leey Marcos 3:11, 12). Galilea ladopi Jesús predicashaqtinmi askha runakuna payman asuykuranku, chay kutipin millay espiritukuna asuykuspa Jesusta nirqanku: “¡Qanqa Diospa Churinmi kanki!”, nispa. Chayta nispaqa cheqaqllatan nisharqanku. Ichaqa, ¿imaraykun chayta ninkuman karqan? Chay supaykunaqa yaqachus jina munasharqanku chaypi kaq runakuna paykunapi confianankuta, chhaynapi tiempowan Jehová Diosmanta karunchanankupaq. Rikusqanchis jina cheqaqtaña rimarqanku chay supaykuna chaypas, allinpaq qhawarichikuyta munaspan chaytaqa nirqanku. Chaytaqa allintan Jesusqa yacharqan, chaymi Jesusqa paykunata askha kutita allin-allinta kamachirqan pichus kasqanta ama rimanankupaq.
8 ¿Imatan chaymanta yachasunman? Jehová Diosqa munanmi cheqaqllata rimananchista, ichaqa chaytaqa manan allinpaq qhawarichikuyta munaspachu rimananchis aswanpas Jehová Diosta munakuspan, chhaynapi paylla jatunchasqa kananpaq (Mat. 5:16; tupanachiy Hechos 14:12-15).
Cheqaq willakuyta yachachispa, ¿imaynatan Jehová Diosta jatunchasunman? (7, 8 parrafokunata qhaway).
9. ¿Imatan mana ruwananchischu, imarayku?
9 Mayninqa yaqapaschá allinpaq qhawarichikuyta munaspa mana willananchista jujkunaman willasunman, chaypaq kaypi piensarisun. Juj umalliqsi juj importante willakuyta willawasunman, noqanchistaq chayta jujkunaman willarapusunman. Chay qhepamansi chay willasqanchis runakuna yacharunkuman chay willasqanchis cheqaq kasqanta. Chayta yacharuspaqa paykunaqa yaqapaschá noqanchismanta admirakunkuman, payqa yachanmi chaykunataqa ninkumanpaschá, alabawasunman imapaschá. Jujkunaña chay ruwasqanchismanta allinpaq qhawariwasunman chaypas, Jehová Diosqa manan allinpaqchu chayta qhawarinman (Prov. 11:13). ¿Imaraykun chayta nisunman? Cheqaqtaña rimarqanchis chaypas mana willananchistan willarqanchis, chaymantapas chaytaqa manan Jehová Diosta jatunchayta munaspachu rimarqanchis, aswanpas allinpaq qhawarichikuyta munaspan, chaymi chayta ruwayqa mana allinchu kanman.
¿IMAYNATAN CHEQAQ YACHACHIKUYKUNATA WILLASUNMAN?
10. ¿Imaninantan Colosenses 4:6 textopi nishan “rimayniykichisqa sumaqpuni kachun” nisqanwan?
10 (Leey Colosenses 4:6). Colosas llaqtapi tiyaq iñiqkunatan apóstol Pablo nirqan: “Rimayniykichisqa sumaqpuni kachun”, nispa. ¿Imatan nishanman karqan sumaqpuni kachun nisqanwan? Chay simikunaqa griego rimaypiqa kallpachanapaq jina rimanamantan rimashan, chaymantapas munayllata, llamp’u simillawan rimanamantan rimashallantaq.
11, 12. ¿Imaraykun nisunman allin yuyaywanmi Bibliamantaqa yachachinanchis, nispa? Juj ejemplota willay. (Qhaway kay parrafokunapaq fotokunata).
11 Apóstol Pabloq yuyaychasqan jina, munayllata llamp’u simiwanmi jujkunamanqa Bibliamanta cheqaq yachachikuykunataqa yachachinanchis. Hebreos 4:12 textopin nin: “Diospa siminqa kausashaqmi, atiyniyoqtaqmi kanpas, iskay filoyoq espadamantapas aswan filollañan; ukhukaman jaykun almatawan espiritutawan t’aqarparinankamaraq, [ . . . ] sonqoq ima munasqantapas ima piensasqantapas allintan reparan”, nispa. Chay textopi nisqan jina Bibliaqa atiyniyoqmi. Ichaqa allin yuyaywanmi chay cheqaq yachachikuykunataqa jujkunaman willananchis, comunta chayta ruwasunman chayqa runakunatan phiñachisunman.
12 Chaypaq juj chhikanta kaypi piensarisun. Wasin-wasinta predicashaspas juj Dios sonqo runata tarisunman, payqa taytachakunamanta mamachakunamanta imas rezakunman, Navidadta, Semana Santa nisqatapas ruwanmansi. ¿Allinchu kanman chay ratu chaykuna ruwasqaykiqa manan allinchu, chay costumbrekunataqa Diosta mana reqsiq runakunan rijurichirqanku nispa niy? ¿Allinchu kanman chaymanta rimaq textokunatapas chay ratu qhawachiy? Manan ¿riki? (Isa. 44:14-20; 2 Cor. 6:14-17). Cheqaqtaña rimashasunman chaypas manan allinchu kanman qallariyllapi chaykunamanta rimapayayqa, manan allin yuyaywanchu Bibliamanta yachachishasunman.
¿Imatan ruwananchis cheqaq yachachikuyta allinta yachachinanchispaq? (11, 12 parrafokunata qhaway).b
13. ¿Imaynatan rimasqanchista kachiwan jina kachichasunman?
13 Apóstol Pablon nillarqantaq: “Rimayniykichisqa kachiwan kachichasqa jina kachun”, nispa. ¿Imaninantan chaywan nishanman karqan? Payqa imaynachus sapanka runakunapas kanku chayman jina munayllata yachachinanchispaqmi kallpachawarqanchis (Job 12:11). Ichaqa chayta ruwayqa manapaschá facilchu kanqa. ¿Imarayku? Chaypaq kaypi piensarisun. Wakin runakunaqa askha kachiwan kachichasqa mijunatan mijunku, wakintaq pisi kachillayoqta, wakintaq q’aymallata, chhaynallataqmi rimasqanchiswanpas pasan. Wakinmanqa sut’itapaschá imatapas ninanchis kanqa, wakintaqa munayllatapaschá rimapayananchis kanqa, wakinmantaq pisi-pisimanta imatapas yachachinanchis kanqa. Wakin nacionkunapiqa mana manchakuspan sut’inta imatapas ninku, kuraqkunatapas chhaynataqa rimapayallankumanmi, wakin nacionkunapin ichaqa chayta mana allinpaqchu qhawarinku. Chaymi allin yuyaywan runakunataqa rimapayananchis. Chaymanta rimaspan apóstol Pablo nirqan: “Yachanaykichismi imaynatachus pitapas rimapayayta”, nispa. Chhaynaqa, yachananchismi sapanka runata imayna rimapayayta.
¿IMA RATUPIN CHEQAQ WILLAKUYKUNATA WILLASUNMAN?
14. ¿Llapa yachasqantachu Jesús jujllapi discipulonkunaman yachachirqan?
14 Jesusqa munakuywanmi discipulonkunata yachachiq, chaymantapas imaymanatan paykunamanqa yachachirqan (Mar. 6:34). Ichaqa Jesusqa manan discipulonkunamanqa jujllapichu llapa yachasqantaqa yachachirqan. Payqa yacharqanmi discipulonkuna mana ratullachu imatapas yacharunankuta. Chaymi nirqan: “Imaymanakunaraqmi qankunaman ninay kashan, ichaqa sasa entiendeyraqmi kunanqa kasunkichisman”, nispa (Juan 16:12).
15. ¿Jujllapichu llapa yachasqanchista yachachisqanchis runaman willananchis? (Proverbios 25:11; qhaway kay parrafopaq fotota).
15 ¿lmatan Jesuspa ejemplonmanta yachasunman? Manan jujllapichu wasiyoqmanqa llapa yachasqanchista willananchis aswanpas Jesús jinan pisi-pisimanta yachachinanchis. Chaypaq 12 parrafopi rimamusqanchis runapi piensasun. Nimusqanchis jina paymanqa Navidadta, Semana Santa nisqata ima ruwaysi gustanman, chayllamansi chay runawan Bibliata estudiayta qallarisunman, Navidad fiestapaqpas iskay semanallanas faltashanman. ¿Allinchu kanman chay ratu chay runaman Navidad fiestata ruwayqa manan allinchu, chayqa manan Jehová Diosmanqa gustanchu nispa yachachiy? ¿Chayta ruwaspa yanapasunmanchu chay runata? Manan ¿riki? Runakunaqa sapankapas jujniraymi kanku. Wakinqa ratullan Bibliapi kamachikuykunata kasukunku, wakinmi ichaqa tiempota necesitanku chaykunata saqenankupaq. Chhaynaqa ¿imaynatan yachachisqanchis runata yanapasunman? Chaypaqqa yachanan jayk’aq ima ratupi chaykunamanta rimayta (leey Proverbios 25:11).
Cheqaq yachachikuyta willaspaqa Jesús jinan chayta ruwananchis. Chaypaqqa allintan piensananchis imayna rimayta, ima ratupi rimaytapas. (15 parrafota qhaway).
16. ¿Imakunata ruwaspan yachachisqanchis runakunata yanapasunman “cheqaq kaqllapi purinankupaq”?
16 Bibliapi cheqaq yachachikuykunata runakunaman willayqa may munaypunin, chaykunata willaspaqa kusisqan kanchis ¿riki? Ichaqa “cheqaq kaqllapi purinankupaqqa” yanapananchismi. ¿Imaynatan chayta ruwasunman? Chaypaqqa Bibliapi cheqaq yachachikuykunaman jinan kausananchis, Jehová Diospa promesankunapipas confiananchismi. Chaykuna ruwasqanchista rikuspan paykunaqa Dios serviyta munanqaku (3 Juan 3, 4). Chaymantapas paykunata yanapanapaqqa munayllatan yachachinanchis, Jehová Diosta jatunchanapaq jinan rimananchis, yachananchismi ima ratupi rimaytapas. Chaykunata ruwaspaqa cheqaqta rimaq Jehová Diostan jatunchasunchis.
160 TAKI Lliuman willasun
a Kaypiqa “cheqaq” nispaqa Bibliapi kaq cheqaq yachachikuykunamantan rimashan. Chaymantapas sut’illanta cheqaqllata rimaymantan rimashan.
b FOTOKUNAMANTA WILLAKUY: Ñaupaq kaq fotopi juj hermano esposanwan kuska juj runata rimapayashanku, chay runaq wasinpin kashan Navidad fiestata ruwanapaq juj sach’a. Hermanoqa chay runamanmi rikuchishan imaninsi Biblia Navidad fiestamanta chayta. Iskay kaq fotopitaq chay hermanollataq chay runaman rikuchishan imas yanapanman allin tayta kananpaq chayta. ¿Mayqeymanta rimapayaymi allin kanman?