1 CAPÍTULO
¿Pitaq Diosri?
1, 2. ¿Imakunamantan tapukunchis?
WAWAKUNAQA imaymanamantan tapukunku, kutichiqtinchispas “¿imarayku?” nispan tapukushallanku.
2 Kuraqña otaq waynaña kanchis chaypas imatapas yachayta munaspaqa jujkunatan tapukunchis. Yaqapaschá tapukuranchis: “¿Imaraykun sufrinchis? ¿Imaynan kausay kanqa jamuq tiempopi?”, nispa. Chay tapuykunaman kutichiyta mana tarispataq “jinapas kachun” nispa ninchis.
3. ¿Imaraykun askha runakuna mana maskhankuchu tapukuyninkuman kutichiyta?
3 ¿Kutichinchu Biblia importante tapuyninchiskunaman? Wakinqa creenkun Biblia kutichisqanta, ichaqa ninkun: “Sasa entiendenapaqmi, escuelapi yachachiqkuna sacerdotekuna, pastorkunallan chaytaqa yachanku”, nispa. Jujkunataq mana yachasqankumanta p’enqakuspa mana ima ninkupaschu.
4, 5. a) ¿Imakunamantan yaqapas tapukuranki? b) ¿Imaraykun kutichiyninta maskhashanallayki?
4 Yaqapaschá tapukunki: “¿Imaraykun kaypi kashani? ¿Iman pasawanqa wañupuqtiy? ¿Imaynan Dios?”, nispa. Jesusmi niran: “Diosmanta mañakushallaychis, chaskinkichismi; maskhashallaychis, tarinkichismi; punkutapas takashallaychis, kicharimusunkichismi”, nispa (Mateo 7:7). Chhaynaqa, ¡maskhashallay tarinaykikama!
5 Maskhashallanki chayqa Bibliapin chay tapuykunaq kutichiyninta tarinki (Proverbios 2:1-5). Reparankin mana sasa entiendenapaqchu kasqanta. Jinaspapas Bibliapi yachasqaykiqa yanapasunkin kusisqa kausanaykipaq, jamuq tiempopaqtaq sumaq suyakuyta qosunki. Kunanqa askha runaq tapukusqanta kutichisun.
¿DIOSCHU SUFRICHIWANCHIS?
6. ¿Ima ninkun wakin runakuna sufrimiento kasqanmanta?
6 Kay pachapiqa imaymanan kashan: guerrakuna, cheqninakuykuna, wajchayay, onqoykuna, wañuypas. Chaykunawanmi runakunaqa sufrinchis. Chaymi wakinqa ninku: “Diosmi runakunata imaymana pruebaman churawanchis, chayraykun sufrinchis”, nispa.
7. a) ¿Ima ninkun religionpi umalliqkuna ima desgraciapas kaqtin? b) Diosqa manan sufrichiwanchischu, ¿imaraykun chaymanta seguro kashanchis?
7 ¿Imaraykun runakuna chhaynata piensanku? Religionpi umalliqkuna chayta yachachisqankurayku. Ima desgraciapas kaqtinmi ninku: “Diospa munayninmi karan”, nispa. Chaywanqa Diostan tumpashanku. Diosqa manan jayk’aqpas mana allinkunataqa ruwanchu. Santiago 1:13 texton nin: “Pipas pruebapi tarikuspaqa ama nichunchu: ‘Diosmi pruebaman churawashan’, nispaqa. Imaynan Diosqa mana imawanpas tentasqachu kanman, chhaynallataqmi payqa mana pitapas mana allinkunawanqa pruebaman churanmanchu”, nispa. Mana allinkuna pasananta permitinña chaypas, manapunin paychu chaykunataqa ruwan (leey Job 34:10, 12). Juj ejemplota qhawarisun.
8, 9. ¿Ima ejemplon rikuchiwanchis problemanchiskunamanta Diosta tumpay mana allinchu kasqanta?
8 Juj munakuq taytan wawanta yachachin imatapas allinta decidinanpaq. Wawanmi ichaqa kuraq kaspa taytanpa contranpi jatarispa wasimanta pasapun. Mana allinta kausaspataq problemakunapi tarikun. ¿Niwaqchu: “Papantaq mana jark’aranchu wasinmanta ripunanta chayqa, paymi juchayoq problemakunapi tarikusqanmanta”, nispa? Manan ¿riki? (Lucas 15:11-13.) Diospas chay tayta jinan mana runakunata jark’aranchu pay contra jatarispa mana allinkuna ruwanankuta. Chaymi sufrimiento kasqanmantaqa mana Diostachu tumpananchis.
9 Tapukunkipaschá: “¿Imaraykun Dios mana jark’anchu mana allinkuna pasananta?”, nispa. Chaytan 11 capitulopi yachasun, ichaqa ama qonqaychu: Diosqa anchatan munakuwanchis, manataqmi paychu juchayoq problemanchiskuna kasqanmanta. Aswanpas payllan problemanchiskunata allichanqa (Isaías 33:2).
10. ¿Imaraykun seguro kashanchis millay kausayta Dios tukuchinanmanta?
10 Jinaspapas Diosqa santon (Isaías 6:3). Tukuy ruwasqanpas allinpunin, chaymi paypiqa confiasunman. Runakunan ichaqa pantaq kasqanchisrayku mana allinkunata ruwanchis. Allin kamachikuqpas manan atinchu millay runakunaq ruwasqanta tukuchiyta. Diosmi ichaqa tukuy atiyniyoq kasqanrayku runakunaq mana allinkuna ruwasqanta tukuchinqa. ¡Diosqa maytan chay ruwayta munashan! (Leey Salmos 37:9-11.)
¿IMAYNAN DIOS SIENTEKUN SUFRIQTINCHIS?
11. ¿Imaynan Dios sientekun sufriqta rikuwaspanchis?
11 ¿Imaynatan Dios qhawarin kay pachapi imaymana pasasqanta? Payqa rikumushanmi allin kaqta mana allin kaqtapas, llakikuntaqmi sufrisqanchista rikumuspa. Diosqa allin kaq ruwaywanmi kusikun (Salmos 37:28). Ñaupa tiempopipas millay ruwaykunata rikumuspan ‘sonqonta mayta nanachikuran’ (Génesis 6:5, 6). Diosqa manan cambianchu (Malaquías 3:6). Jinaspapas interesakunmi noqanchispi (leey 1 Pedro 5:7).
Bibliapin yachanchis kay pachata kamaqqa Jehová Dios kasqanta
12, 13. a) ¿Imaraykun munakuyniyoq kanchis? b) ¿Imaynan sientekunchis sufriqkunata rikuspa? c) ¿Imaraykun seguro kashanchis mana allin ruwaykunata Dios tukuchinanmanta?
12 Chaymantapas Diosqa payman rijch’akuqtan kamawaranchis (Génesis 1:26). Chaytaqa nishan pay jina sonqoyoq kasqanchismantan. Ejemplopaq, Biblian willawanchis Diosqa munakuq kasqanta (1 Juan 4:8). Munakuq kasqanmi tanqaran tukuy imatapas ruwananpaq. Chaymi noqanchispas munakuyniyoq kanchis jujkunata sufriqta rikuspataq llakikunchis, Diosninchismi ichaqa astawanraq llakikun.
13 Kaypi piensasun, sichus atiyniyki kanman mana allin ruwayta, sufrimientotapas tukuchinaykipaq chayri, ¿imatan ruwawaq? Runamasiykita munakuspaykiqa tukuchiwaqmi ¿riki? Diosqa tukuy atiyniyoqmi munakuwanchistaqmi, chaymi tukuchinqa mana allin ruwaykunata sufrimientotapas. Chayraykun kay libroq qallariyninpi kaq Diospa promesanmantaqa mana iskayanachu. Ichaqa Diospa promesankunapi confianapaqqa Diostan allinta reqsinanchis.
DIOSQA MUNANMI REQSINAYKITA
Piwanpas amigontin kanapaqqa sutinchistan willanchis. Diospas Bibliapin sutinta willawanchis
14. ¿Iman Diospa sutin, imaynapin yachanchis sutinta utilizananchista munasqanta?
14 ¿Imatan ruwanki piwanpas amigontin kayta munaspa? Sutiykitan willanki ¿riki? Diosri, ¿sutiyoqchu? Askha religionkunapin ninku sutinqa “Dios” otaq “Señor” nispa. Chayqa rey otaq presidente jina titulokunallan. Diosmi ichaqa willawanchis sutin Jehová kasqanta (Romanos 10:13). Biblian nin: ‘Qanllapuni Jehová Dios kasqaykita yachachunku, qanllapuni mundontinpi ancha jatun Dios kasqaykita reqsichunku’, nispa (Salmos 83:18)a. Diosqa munanmi sutinta utilizanaykita. Chaymi Biblia qelqaqkunapas askha kutita utilizaranku. Payqa amigonchis kaytan munan chaymi sutinta willawanchis.
15. ¿Ima ninanmi Jehová suti?
15 Jehová sutiqa tukuy munasqanta lliu prometesqanta junt’aq ninanmi, chaymi ima ruway munasqantaqa mana pipas jark’ayta atinmanchu, chayraykun Dioslla chay sutiyoqqa.b
16, 17. ¿Imaraykun Jehová Diosta nikun: a) tukuy atiyniyoq b) wiñay-wiñay rey c) kamaq nispa?
16 Salmos 83:18 textopin yacharanchis Jehová Dioslla ancha jatun Dios kasqanta. Apocalipsis 15:3 texton nillantaq: “Tukuy atiyniyoq Jehová Dios, ancha jatunmi admiranapaq jinataqmi tukuy ima ruwasqaykipas. Wiñay-wiñay rey”, nispa. “Tukuy atiyniyoq” nispaqa nishan lliumanta aswan atiyniyoq kasqantan. “Wiñay-wiñay rey” nisqanwantaq nishan mana qallariyniyoq kasqanta. Salmos 90:2 textotaq willan wiñay-wiñaypaq kausasqanta. ¡Chayqa ancha admiranapaqmi! ¿Riki?
17 Apocalipsis 4:11 textotaq willan kamaq kasqanta, ninmi: “Qanqa, Jehová Diosniyku, alabaytapas, jatunchaytapas, atiytapas chaskinaykipaq jinapunin kanki, tukuy imatapas qan kamasqaykirayku, arí, qanpa munayniykipin tukuy imapas kashan, munayniykipin kamasqapas karanku”, nispa. Diosmi tukuyta kamaran angelkunata, cielopi kaq ch’askakunata, mayupi kaq challwakunata, frutayoq sach’akunatapas.
¿ATIWAQCHU DIOSPA AMIGON KAYTA?
18. a) ¿Ima ninkun wakin runakuna Diosmanta? b) Ichaqa, ¿ima ninmi Biblia?
18 Wakin runakunan ninku: “Diosqa ancha atiyniyoqmi, sinchi karupitaqmi kashan, manan noqamantaqa yuyarikunmanchu”, nispa. Diosmi ichaqa mana munanchu chhayna sientekunanchista, aswanmi amigonchis kayta munan. Biblian nin: “Payqa manan sapankanchismantapas nishu karupichu kashan”, nispa (Hechos 17:27). Diosqa maytan munashan reqsinaykita, chayta ruwaqtiykiqa amigoykin kanqa (Santiago 4:8).
19. a) ¿Imatan ruwanayki Diospa amigon kanaykipaq? b) ¿Jehová Diospa imayna kasqanmi astawan gustasunki?
19 ¿Imatan ruwawaq Diospa amigon kanaykipaq? Jesusmi niran: “Paykuna wiñay kausayta chaskinankupaqqa qan sapallan cheqaq Diostan reqsinanku, reqsinallankutaqmi kachamusqayki Jesucristotapas”, nispa (Juan 17:3). Sichus Jehová Diosta Jesustapas reqsishallanki chayqa, Diospa amigonmi kanki wiñay kausaytataq tarinki. Yacharanchisñan Diosqa munakuq kasqanta (1 Juan 4:16). Bibliaqa willallantaqmi Diosqa sumaq sonqo, khuyapayakuq, cheqaq kaqta rimaq, mana usqhaylla phiñakuq, perdonakuq, pacienciakuq, junt’aq kasqantapas (Éxodo 34:6; Salmos 86:5; 2 Pedro 3:9; Apocalipsis 15:4). Bibliata estudiaspan Jehová Diosta astawan reqsinki.
20, 21. ¿Imaynapin Diospa amigon kasunman manaña payta rikushaspapas?
20 ¿Imaynapin Diospa amigon kasunman manaña payta rikushaspapas? (Juan 1:18; 4:24; 1 Timoteo 1:17.) Bibliata leespan yachanki Jehová Diosqa cheqaq kasqanta (Salmos 27:4; Romanos 1:20). Paymanta yachashallanki chayqa astawanmi payta munakunki.
Jehová Diosqa juj munakuq taytamantapas astawanraqmi munakuwanchis
21 Yachankin munakuq papanchis kasqanta (Mateo 6:9). Diosqa kamaqninchismi, chaymi juj tayta jina allin kananchista munan (Salmos 36:9). Bibliaqa sut’itan willan Diospa amigon kay atisqaykita (Santiago 2:23). Tukuyta kamaq Jehová Diosmi amigoyki kayta munan, ¡chayqa may munaymi riki!
22. ¿Imatan ruwawaq Biblia estudiayta jark’asuqtiykiku?
22 Yaqapaschá wakinqa jark’asunkiku Biblia estudianaykita religionniykita mana cambianaykirayku. Ichaqa amapuni pipas jark’achunchu Dioswan amigontin kanaykitaqa. Jehová Dios jinaqa manan pi amigopas kanchu.
23, 24. a) ¿Imaraykun tapukushanallayki? b) ¿Imamantan qatimuq capitulopi yachasun?
23 Bibliata estudiaspaqa manan llapantachu entiendenki, chaymi jujkunata tapukunayki kanqa. Chaypaqqa wawakuna jinan humilde kananchis, qallariypi yachasqanchis jina wawakunaqa tapukushallankun (Mateo 18:2-4). Jehová Diosqa munanmi llapa tapuyniykiman kutichiyta tarinaykita. Chaypaqmi ichaqa tukuy yuyaywan Bibliata estudianayki allinta entiendenaykipaq (leey Hechos 17:11).
24 Bibliata estudiaspan Jehová Diostaqa allinta reqsisunman. Qatimuq capitulopin yachasun Biblia jinaqa mana ima libropas kasqanta.
a Diospa Simin Qelqa Bibliapi qhaway “Sut’inchasqa simikuna” nisqapi “Dios” nisqata, chaypin willashan Diospa sutin Jehová kasqanta.
b Diospa sutinmanta astawan yachanaykipaq, qhaway “Astawan yachanapaq willakuykuna” nisqapi 1 willakuyta..