¿Iman runata qhellichan?

32 watapi Pascua fiesta manaraq chayamushaqtinmi Jesusqa Galileapi yachachisharan. Chaymantan payqa Jerusalenta rinman karan chay fiestaman. Ichaqa allintachá cuidakuran judiokuna payta wañuchiyta munasqankurayku (Juan 7:1). Chaymantaqa Galileamanmi kutipunman karan.

Jesusqa Capernaum llaqtapin kashanman karan wakin fariseokuna kamachikuy simita yachachiqkunapiwan payman jamuqtinku. Paykunan Jerusalenmantaraq jamuranku ima jawallapas Jesusta juchachanankupaq. Paykunan Jesusta niranku: “¿Imaraykun discipuloykikuna p’akinku ñaupa tiempo runakunaq costumbrenta? Paykunaqa manamá riki mijunankupaqpas makinkutaqa maqchikunkuchu”, nispa (Mateo 15:2). Chay umallikunaqa ‘kukuchunkukama makinkuta maqchikuspan’ imatapas mijuqku. Ichaqa manan Dioschu chaytaqa kamachiran (Marcos 7:3). Chaywanpas paykunaqa juchapaqmi qhawariqku chay costumbre p’akiyta.

Jesustaq paykunata niran: ‘¿Imaraykun qankuna costumbreykichisrayku Diospa kamachikuyninta p’akinkichis? ¿Manachu Diosqa niran: “Tayta-mamaykitan respetanki”, nispa? Qankunataq ichaqa ninkichis: “Pipas taytantapas mamantapas ninqa: ‘Qanta yanapanaypaq imachus qonay kaqtaqa Diosmanmi ofrendata jina qopuni’, nispa chayqa, manañan taytantapas mamantapas yanapananñachu”, nispa. Chhaynapin qankunaqa Diospa siminta costumbreykichisrayku mana valeqman tukuchinkichis’, nispa (Mateo 15:3-6; Éxodo 20:12; 21:17).

Fariseokunaq nisqanman jinaqa, pipas qolqenmanta, allpanmanta otaq ima kaqninmantapas “Diospaqmi kanqa” nispa niqqa manañas chaykunawanqa pitapas yanapananchu karan, ni tayta-mamantapas yanapananchu karan, chay kaqninkuna templopaqña kasqanrayku. Chhaynapin chayta ruwaqkunaqa librakuqku tayta-mamankuta qhawarinankumanta. Ichaqa paykuna kikinkupaqqa utilizallankumansi karan ima kaqninkutapas (Marcos 7:11).

Chaychá Jesusqa paykunata anyaran: “Qankunaqa Diospa siminta costumbreykichisrayku mana valeqman tukuchinkichis. Iskay uyakuna, sut’illantan profeta Isaiasqa qankunamanta niran: ‘Kay runakunaqa simillankuwanmi “respetaykikun” niwanku, sonqonkutaq ichaqa noqamanta karupi kashan. Yanqapaqmi adorawashanku, paykunaqa runakunaq kamachikusqallantan yachachinku’”, nispa. Fariseokunataq ch’inlla karanku. Jinan Jesusqa runakunata niran: “Runataqa manan siminman imapas jaykuqchu qhellichan, aswanpas siminmanta lloqsimuqmi runataqa qhellichan”, nispa (Mateo 15:6-11; Isaías 29:13).

Chaymantan discipulonkuna Jesusta niranku: “¿Repararankichu chay nisqaykiwan fariseokunaq phiñarukusqankuta?”, nispa. Jesustaq niran: ‘Ima plantapas Yayaypa mana plantasqan kaqqa t’irasqan kanqa. Jina kachunku, paykunaqa ñausa umallikunan kanku. Juj ñausachus juj ñausallatataq pusanman chayqa, iskayninkun t’oqoman urmaykunqaku’, nispa (Mateo 15:12-14).

Chaymantataq Pedroqa niran: “Ñaupaq kaq ejemplo churasqaykita entiendechiwayku”, nispa. Jinan Jesusqa niran: “¿Manachu yachankichis tukuy ima mijusqapas wijsaman jaykuspaqa jisp’akunapi jisp’asqa kasqanta? Simimanta lloqsimuqmi ichaqa sonqomanta paqarimun, chaymi runataqa qhellichan. Sonqomantan paqarimun: mana allin piensaykuna, runa wañuchiykuna, jujwan pantaykuna, qhelli jucha ruwaykuna, suwakuykuna, yanqa tumpaykuna, pisichaspa k’amiykuna ima. Chaykunan runataqa qhellichan, manan mana maqchisqa makiwan mijuychu”, nispa (Mateo 15:17-20).

Chaywanqa manan Jesusqa makita maqchikuytachu prohibisharan, aswanmi chay iskay uya umallikunata anyasharan costumbrenku jawa Diospa kamachikuyninkunata p’akisqankumanta. Chhaynaqa sonqomanta lloqsimuq millay ruwaykunan runataqa qhellichan.