Leeqkunaq tapukusqan
¿Pi “warmimantan” Isaías 60:1 textopi rimashan, imaynapin sayarispa k’anchariyta qallarirqan?
Isaías 60:1 textopin nishan: “Yau warmi, ¡sayariy, k’anchariy! K’anchayniykiqa kaypiñan kashan. Jehová Diospa lliflli kayninmi k’anchaykamusunki”, nispa. Chay textopi “warmi” nispaqa Sion orqomantan rimashan, Sion orqoqa Jerusalenmi. Jerusalenqa Judá llaqtaq capitalninmi ñaupaqpi karqan (Isa. 60:14; 62:1, 2).a Jerusalenqa llapa Israel naciontan representan. Chhaynaqa, ¿jayk’aqmi, imaynapin Jerusalén sayarispa k’ancharirqan? ¿Junt’akushanmanchu chay textoq nisqan kay tiempopi? Chay tapuykunamantan kaypi yachasunchis.
¿Jayk’aqmi, imaynapin Jerusalén sayarispa k’anchariyta qallarirqan? Judá runakunaqa Babilonia llaqtamanmi apasqa karqanku, chaypin 70 watakuna tiyarqanku. Chay tiempopiqa Jerusalenpas Diospa templonpas thunisqan kasharqan. Ichaqa Media runakuna Persia runakunan Babilonia llaqtata atiparqanku. Chay tiempopin rey Ciro kamachirqan chaypi tiyaq Israel runakuna llaqtankuman kutipunankupaq, chaypi Diosninkuta yupaychamunankupaq (Esd. 1:1-4). Chay kamachikuyta kasukuspan chunka iskayniyoq ayllukunamanta Judá runakunaqa 537 watamantapacha llaqtankuman kutipurqanku (Isa. 60:4). Chaypin paykunaqa Jehová Diosman ruphachina sacrificiota jaywarqanku. Chaymantapas wakin fiestakunatan paypaq ruwarqanku, yupaychananku templotapas jujmantan jatarichirqanku (Esd. 3:1-4, 7-11; 6:16-22). Chhaynapin Diospa llaqtanqa k’anchayta qallarirqan. Paykunaqa k’anchay jinan juj llaqtakunapaq karqanku, chay llaqtakuna iñiyninkupi tutayaqpi jina kasqankurayku.
Isaías 60:1 textopi profeciaq willasqanqa wakillanmi chay tiempopi junt’akurqan. Chay qhepamanqa yaqa llapa Israel runakunapas manañan Jehová Diosta kasukurqankuchu (Neh. 13:27; Mal. 1:6-8; 2:13, 14; Mat. 15:7-9). Chaymantapas manan wawan Jesuspi iñirqankuchu (Mat. 27:1, 2). Chhayna kasqankuraykun Jerusalenqa Diospa templonpas 70 watapi jujmanta thunisqa kapullarqantaq.
Jehová Diosqa ñan willachisqaña chaykuna pasananta (Dan. 9:24-27). Chaypin yachakun imaynas Isaías 60 capitulopi willasqan profeciaqa mana llapanchu chay tiempopi junt’akunan karqan chayta. Arí, manan chaychu Jehová Diospa munayninqa karqan.
¿Junt’akushanmanchu kay tiempopi Isaiaspa willasqan profecía? Arí kay tiempopiqa astawanraqmi chayqa junt’akushan. Ichaqa “wichaypi kaq Jerusalenwanmi” warmita tupanachikun. ¿Imataq wichaypi kaq Jerusalenri? Chayqa Janaq pachapi Diospa llaqtanmi, angelkunan chaypi kashanku. Chay llaqtamanta rimaspan apóstol Pablo nirqan: “Paymi noqanchispa mamanchisqa”, nispa (Gál. 4:26). “Wawankunataq kanku” Jesuswan 144.000 ajllasqa iñiqkunapiwan. Chay ajllasqakuna ukhupin apóstol Pablopas kashan. Chay ajllasqa iñiqkunaqa janaq pachaman ripunankupaqmi suyakushanku, “paykunaqa Diospa Israel llaqtanmi kanku” “ch’uya nacionmi kanku” (1 Ped. 2:9; Gál. 6:16).
¿Imaynatan wichaymanta kaq Jerusalén sayarirqan jinaspa k’ancharirqan? Kay pachapi ajllasqa iñiqkunawanmi chayta ruwarqan. Chaypaq qhawarisun imaynapis ajllasqa iñiqkuna tarikurqanku chayta, imaynatas chay tupashan Isaías 60 capituloq nisqanwan chaytapas.
Janaq pachapaq ajllasqa cristianokunaqa pachaj wata pasaymanta jinan tutayaqpi kasharqanku. Chay tiempomantapachan apostolkunaq wañupusqan qhepaman, Diospa contranpi jatariq apóstata runakuna junt’a kapurqan (Mat. 13:37-43). Jatun Babilonia nisqa pantasqa religionmi chay tiempopi munaychakapurqan. Paykunaq makinpin ajllasqakunaqa kasharqanku “tukukuy tiempoq” qallarinankama, chayqa 1914 watapin qallarirqan (Mat. 13:39, 40). Chaymantan ichaqa 1919 watapi kacharisqa kapurqanku, jinaspa iñiyninkupi k’anchariyta qallarirqanku. ¿Imaynatataq chaytari ruwarqanku? Paykunaqa tukuy atisqankutan kallpachakurqanku Diosmanta willanankupaq.b Chaymantapachan tukuy ladomanta runakuna chay k’anchayman jamurqanku. Paykunamanta wakinmi kashan Diospa Israel llaqtan, paykunaqa Isaías 60:3 textopi rimasqan reykunan kanku (Apo. 5:9, 10).
Jamuq tiempopiqa ajllasqa cristianokunaqa astawanraqmi k’ancharinqaku. Paykunaqa wañupuspaqa janaq pachamanmi ripunku, chhaynapi “Mosoq Jerusalén” llaqtamanta kanankupaq. Chay llaqtatan nikun “Cristoq novian” nispa. Llapankupiqa 144.000 ajllasqa reykuna sacerdotekuna iman kanku (Apo. 14:1; 21:1, 2, 24; 22:3-5).
Chay wichay kaq Jerusalenmi junt’anqa Isaías 60:1 textopi nisqanta (tupanachiy Isaías 60:1, 3, 5, 11, 19, 20 textokunawan, jinallataq Apocalipsis 21:2, 9-11, 22-26 textokunawan). Chay llaqtaqa Cristowan kuskan juj mosoq gobiernota qallarichinqaku, imaynan ñaupa tiempopi Jerusalenmantapacha reykuna kamachikurqanku chhaynata. ¿Imaynatan Mosoq Jerusalén janaq pachamanta Diospa kasqanmanta uraykamunqa? Chaytaqa ruwanqa kay pachapi imaymanata allichaspan. Chay llaqtamanta rimaspan Bibliapi nirqan imaynas runakunaqa “k’anchayninpi purinanku karqan chayta”, imaynas juchamantapas wañuymantapas librasqa kananku karqan chaytapas (Apo. 21:3, 4, 24). Chhaynapin profeta Isaiaspa willasqan juj profetakunaq willasqanpas junt’akunqa, “tukuy iman mosoqyachisqa kapunqa” (Hech. 3:21). Jesús kamachikuyta qallarishaqtinmi wakinkunaqa mosoqyayta qallarirqan, waranqa wata tukunankaman imaymana mosoqyachisqa kapunqa.
a Isaías 60:1 textopin Mosoq Pacha Biblianchispi churakurqan “yau warmi” nispa, wakin Bibliakunapin ichaqa “Sion orqo” “Jerusalén” nispa nishan. ¿Imaraykun chay pasanman? Hebreo rimaypiqa “sayariy” “k’anchariy” “k’anchayniyki” nispaqa nishan warmimantapas rimashanman jinatan. Chaymi chhaynata churakurqan Mosoq Pacha Bibliapiqa, chhaynapi leeqkuna Jerusalenta juj warmiwan tupanachikusqanta reparanankupaq.
b Ezequiel 37:1-14; Apocalipsis 11:7-12 textokunapin willashan imaynas Diosta jujmanta munayninman jina yupaychakunan karqan chayta. Chayqa 1919 watapin qallarirqan. Ezequielmi willashan imaynas janaq pachapaq ajllasqakunaqa unay watakuna preso kasqanku qhepaman k’ancharichisqa kananku karqan chayta. Apocalipsis libropitaq willashan imaynas Diospa llaqtanta pusariq juch’uy t’aqa hermanokuna upallachisqa kasqankumanta iñiyninkupi kausarinanku karqan chayta. 1919 watapin chay juch’uy t’aqa hermanokunaqa “allin yuyayniyoq junt’aq kamachi” kanankupaq ajllasqa kapurqanku (Mat. 24:45; qhaway La adoración pura de Jehová: ¡por fin restaurada! nisqa libropi, 118 paginata).