Przypis

a W czasach biblijnych w powszechnym użyciu były ostraki, czyli skorupki gliniane, które wykorzystywano jako tani materiał do sporządzania notatek. W The International Standard Bible Encyclopedia (wyd. 1986) czytamy: „Na ostraki mogli sobie pozwolić nawet najubożsi, dla których inne materiały pisarskie były nieosiągalne”. Nie wiadomo, w jakim stopniu starożytni Izraelici korzystali z tej możliwości utrwalania tekstów biblijnych. Warto jednak podkreślić, że w Egipcie znaleziono skorupki z fragmentami Biblii, pochodzące z VII wieku n.e. Tak więc można sądzić, iż prosty lud choćby w ten sposób miał kiedyś dostęp do Pisma Świętego.