Niebezpieczeństwa związane z bogactwem i ubóstwem

CZY Biblia potępia bogactwo, a zaleca ubóstwo? Niejeden tak sądzi. Kwestię tę jednak dobrze wyjaśniają dwa wzajemnie powiązane przysłowia.

W Księdze Przysłów 10:15 (Biblia poznańska) czytamy: „Majętność bogatego jest jego warownią, nieszczęściem ubogich jest ich ubóstwo”. Natomiast w wersecie 16 dodano: „Zysk sprawiedliwego służy do życia, dochód niezbożnego do grzechu”. Zobaczmy, jak obie te wypowiedzi się uzupełniają.

Werset 15 potwierdza, że bogactwo ma swoje zalety, a nędza — wady. Majętności mogą uchronić przed niektórymi przeciwnościami życiowymi. Biedak natomiast może mieć dodatkowe kłopoty, gdyż w obliczu nieoczekiwanych zdarzeń nie może sobie poradzić pod względem finansowym. W tej kwestii pogląd biblijny jest jak najbardziej realistyczny (Kazn. 7:12).

Jednakże werset 15 można też odczytać jako aluzje do zagrożeń związanych z bogactwem i ubóstwem. Niejeden bogacz całkowicie polega na swych pieniądzach, traktując je jako jedyne wystarczające dla niego zabezpieczenie (Prz. 18:11). Tymczasem bogactwa nie mogą pomóc w wyrobieniu sobie dobrego imienia u Boga ani nie zapewnią trwałego szczęścia. Majątek w gruncie rzeczy może to jeszcze utrudnić. Wniosek taki wynika z przypowieści Jezusa o bogaczu, który wybudował większe spichrze, ale nie był bogaty wobec Boga (Łuk. 12:16-21; 18:24, 25). Z powodu ubóstwa natomiast wielu biedaków mylnie sądzi, że ich przyszłość zapowiada się beznadziejnie.

Weźmy pod uwagę dodatkowe światło, jakie rzuca na tę sprawę werset 16. Człowiek prawy bez względu na to, czy ma dużo, czy mało pod względem materialnym, znajduje w swej pracy przyjemność. Nie dopuszcza do tego, by korzyści uzyskiwane z wykonywanej pracy wytrącały go z właściwej pozycji przed Bogiem. Wysiłki podejmowane przez sprawiedliwego dają mu — oprócz szczęścia zaznawanego teraz — pewność uzyskania życia wiecznego w przyszłości (Hioba 42:10-13). Natomiast niegodziwiec nie odnosi pożytku nawet wtedy, gdy zgromadzi dużo pieniędzy. Zamiast doceniać je jako środek służący zabezpieczeniu bytu i żyć zgodnie z wolą Bożą, przeznacza swoje dochody na prowadzenie grzesznego życia.