Pytania czytelników
● Czy zapłacenie grzywny nałożonej przez władze świeckie na chrześcijanina, którego aresztowano za postępowanie zgodne z Pismem Świętym i następnie tak ukarano, byłoby równoznaczne z pójściem na kompromis? Czy możliwość wyboru między zapłaceniem grzywny a odbyciem wyroku w więzieniu zmieniałaby postać rzeczy?
Jezus Chrystus przepowiedział, że jego naśladowcy będą ‚wydawani sądom’, a także ‚postawieni przed namiestnikami i królami z jego powodu, aby złożyć świadectwo przed nimi’ (Marka 13:9, NP). Takie oficjalne wystąpienia przeciw chrześcijanom bywają spowodowane tym, że głoszą dobrą nowinę o Królestwie lub robią coś innego, do czego ich zmusza chrześcijańskie sumienie. (Zobacz dla porównania Dzieje Apostolskie 4:1-3, 18-21; 5:27-40; List 1 Piotra 4:15, 16). Sąd może ich uznać za winnych i w wyroku skazać na zapłacenie grzywny. Może to być kara samoistna albo wymierzona łącznie z karą pozbawienia wolności, przy czym nieraz dopuszcza się również możliwość zamiany grzywny na areszt.
W przeszłości świadkowie Jehowy na ogół odmawiali płacenia grzywny w sprawach związanych z ich służbą Bożą. Uważali, że zapłacenie grzywny mogłoby zostać potraktowane jako przyznanie się do popełnienia rzeczywistego wykroczenia. Uważali też, że odmowa zapłacenia grzywny i odsiadywanie w zamian kary pozbawienia wolności przyczyni się skuteczniej do „obrony i prawnego umocnienia dobrej nowiny” (Filip. 1:7, NW). W wielu wypadkach istotnie zdziałano tym sposobem dużo dobrego, ponieważ władze przekonywały się o naszym zdecydowanym postanowieniu co do służenia Bogu. Na metodzie tej wyraźnie spoczywało błogosławieństwo Jehowy. A dzisiaj nadal w niejednym wypadku okoliczności mogą przemawiać za uznaniem tego sposobu postępowania za zupełnie rozsądny. W tej chwili jednak głównie interesuje nas pytanie, czy z punktu widzenia Pisma Świętego zapłacenie grzywny jest do przyjęcia, czy też nie.
Biblia wspomina o grzywnach. Stosowano je nawet w ramach Przymierza Prawa jako formę kary (Powt. Pr. 22:19; porównaj z tym Księgę Wyjścia 21:29-32; Księgę Przysłów 19:19; 21:11, NW). Z księgi Ezdrasza 7:26 wynika, że urzędnicy perscy zaliczali „karę pieniężną” do tej samej kategorii kar, co uwięzienie, wygnanie i śmierć. W obecnych czasach, jak podaje Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, grzywna jest „stosowana przez sądy jako kara samoistna przy przestępstwach lżejszych”.
Nie należy zatem mylić grzywny z próbą „wykupienia się” skazanego od kary pozbawienia wolności. Grzywny nie można równać z łapówką, którą namiestnik Feliks miał nadzieję otrzymać od Pawła, a której Paweł mu nie dał (Dzieje 24:26, 27). Chrześcijanin może więc słusznie uważać wymierzoną mu grzywnę za formę kary i chociaż jest przekonany, że nie zrobił niczego złego, gdyż postąpił zgodnie ze Słowem Bożym, sumienie może mu pozwalać na zapłacenie grzywny z racji podporządkowania zwierzchnim władzom tego świata (Rzym. 13:1, 2; 1 Piotra 2:13, 14). Prawda, że u niektórych osób zapłacenie przez nas grzywny może się kojarzyć z winą, niemniej jednak prawdą jest i to, że pobyt w więzieniu u większości ludzi nasuwa takie same myśli. Nie przejmujemy się specjalnie zapatrywaniami ludzi ze świata, gdyż obchodzi nas głównie punkt widzenia Boga. Niezależnie od tego, czy płacimy grzywnę, czy odbywamy karę pozbawienia wolności, bierzemy to na siebie dlatego, że usilnie chcemy „bardziej słuchać Boga niż ludzi”. — Odczytaj sobie Dzieje Apostolskie 5:29, 32; List do Hebrajczyków 10:34; do Filipian 3:8, 9.
Pozostawienie możliwości wyboru między zapłaceniem grzywny a odbyciem kary w więzieniu jest zwykle wyrazem pewnej ustępliwości i świadczy o łagodnym potraktowaniu przez sąd. Osoby uznane za rzeczywiście groźne dla społeczeństwa z reguły pozbawia się wolności, podczas gdy grzywny stosuje się jako lżejszy środek represji, który nie wprowadza zakłóceń w życie rodzinne ani tok pracy zawodowej, ponieważ nie odrywa się skazanego od rodziny ani od społeczeństwa przez zamknięcie go w odosobnieniu. Nie ma w Biblii niczego, co zakazywałoby chrześcijaninowi skorzystania z łagodniejszego rozwiązania; Pismo Święte nie wymaga też, żebyśmy swoim postępowaniem starali się zmusić władzę do pokazania, jak daleko potrafią się posunąć w przejawach sprzeciwu wobec Królestwa Bożego. (Dla kontrastu zapoznaj się z radami apostolskimi z Listu do Rzymian 13:3, 4; do Tytusa 3:1, 2 oraz z Pierwszego Listu Piotra 2:12-17 i 3:13-16). Gdzie pozostawiono możliwość wyboru między grzywną a uwięzieniem, tam chrześcijaninowi wolno uznać, że będzie mógł więcej dokonać w szerzeniu dobrej nowiny, jeśli zapłaci grzywnę i zachowa swobodę działania. W tej sprawie każdy winien po dokładnym rozważeniu okoliczności zadecydować zgodnie ze swoim sumieniem. Bez względu na to, czy postanowi zapłacić grzywnę, czy też oceni, że lepiej iść do więzienia, jego decyzji nie powinni krytykować inni członkowie zboru.
Grzywny niekiedy nakładają nie tylko instytucje wymiaru sprawiedliwości, ale na przykład mogą się do tego posunąć również związki zawodowe w wypadkach, gdy sumienie nie pozwoli chrześcijaninowi na udział w pewnych formach działalności związkowej, które uzna za sprzeczne z zasadami Pisma Świętego. Tu także chrześcijanin może uważać, że zapłacenie grzywny to po prostu poniesienie niesprawiedliwej kary za to, że postąpił po chrześcijańsku. — 1 Piotra 2:19, 20; 3:17; zobacz też Księgę Przysłów 17:26.