Pytania czytelników

● Czy Szatan będzie martwy, przebywając przez okres tysiąca lat w przepaści? — R. G.

Krótką informację biblijną, na której oparte jest to pytanie, znaleźć można w księdze Objawienia 20:1-3. Czytamy tam: „Widziałem anioła zstępującego z nieba, który miał klucz od przepaści i łańcuch wielki w ręce swojej. I uchwycił smoka, węża starodawnego, którym jest Diabeł i Szatan, i związał go na tysiąc lat; i wrzucił go w przepaść i zamknął go, i położył nad nim pieczęć, aby nie zwodził więcej narodów, dopóki się nie wypełni tysiąc lat; a potem ma być rozwiązany na krótki czas.” — NT.

W jakim więc stanie będzie Szatan przebywał w owej przepaści? Otóż nie możemy w tej sprawie powiedzieć niczego, co opierałoby się na osobistym doświadczeniu, ponieważ nie jesteśmy i nigdy nie byliśmy duchami. Ponadto Biblia nie podaje, żeby jakiekolwiek stworzenia duchowe były w przeszłości rzucone do tej przepaści. Nie zawiera ona również szczegółowego opisu co do stanu, w jakim się znajdzie Szatan.

Jeżeli chodzi o ten stan, mamy tylko jedną wskazówkę: Kiedy człowiek Jezus umarł, złożono go do grobu. Będąc martwym, znajdował się w Hadesie, czyli we wspólnym grobie zmarłej ludzkości. Zwrócił na to uwagę apostoł Piotr według Dziejów Apostolskich 2:31. (NW) Tymczasem w Liście do Rzymian 10:7 apostoł Paweł napisał w natchnieniu: „Kto zstąpi do przepaści? — to jest, aby Chrystusa z umarłych wyprowadzić.” (NT) Zauważmy, że użyto tu słowa „przepaść”, a nie „Hades”, które określa wspólny grób ludzkości, dokąd właśnie dostał się Jezus.

Kiedy Szatan znajdzie się w tej przepaści, o której jest mowa w dwudziestym rozdziale Objawienia, wtedy na pewno nie będzie przebywał w Hadesie, ponieważ nie jest człowiekiem, a tym samym nie ma dla niego miejsca we wspólnym grobie zmarłej ludzkości. Niemniej w oparciu o wiadomość, że Jezusa w pewnej przepaści był martwy, wolno nam wnioskować, że „dopóki się nie wypełni tysiąc lat”, Szatan będzie w stanie bezczynności podobnej do śmierci; nie będzie nigdzie korzystał ze świadomego bytu i tym samym nie będzie mógł ‚zwodzić narodów’.

Po upływie tysiąca lat Szatan będzie zapewne na jakiś czas wskrzeszony, czyli przywrócony do życia, gdyż Biblia podaje, że „ma być rozwiązany na krótki czas”. Nie będzie to jednak zmartwychwstanie, jak gdyby istniała dla niego potencjalna możliwość postępowania sprawiedliwego i zaskarbienia sobie życia bez końca. Wręcz przeciwnie, Pismo święte wskazuje, że po zezwoleniu mu na krótkotrwałe wypróbowanie ludzkości zostanie na zawsze zgładzony przez wrzucenie do jeziora ognia, które oznacza „drugą śmierć”. — Obj. 20:10, 14.

Ktoś może zapyta: Ale czy to znaczy, że kiedy Szatan zapadnie się w ową przepaść, będzie martwy tak samo jak martwy jest człowiek złożony do grobu? — Na to po prostu nie potrafimy odpowiedzieć. Powyższy wniosek opiera się na porównaniu stanu Jezusa, kiedy będąc martwy przebywał w przepaści przez okres niecałych trzech dni, z faktem, że Szatan dostanie się do „przepaści” na tysiąc lat. Pamiętajmy jednak, że Jezus był człowiekiem i miał ludzkie ciało, podczas gdy Szatan jako duch nie posiada materialnego ciała. A zatem nie dysponując obecnie żadnymi dodatkowymi informacjami zaczerpniętymi z doświadczenia bądź z Biblii, możemy powiedzieć tylko tyle, że gdy Szatan znajdzie się w przepaści, będzie według wszelkiego prawdopodobieństwa w stanie podobnej do śmierci bezczynności i nieświadomości, czego na sobie zaznał Jezus.

● Po potopie Bóg rzekł do Noego i jego synów: „Strach przed wami i trwoga utrzyma się w każdym żywym stworzeniu ziemi.” (1 Mojż. 9:2, NW) Czy z tego miałoby wynikać, że zwierzęta czuły w sobie trwogę przed człowiekiem również przed potopem?

Użyty w tym miejscu hebrajski czasownik hajah występuje w formie niedokonanej i na tej podstawie przy tłumaczeniu można by w zasadzie powiedzieć w odniesieniu do lęku, jaki zwierzęta mają przed ludźmi, że „nastanie”, „pojawi się” albo też „utrzyma się”. Które tłumaczenie jest poprawne?

Według doniesienia księgi 1 Mojżeszowej 1:26-28 świat zwierząt miał być poddany człowiekowi zaraz od chwili stworzenia tego ostatniego. Zatem już wtedy zwierzęta odczuwały pewien lęk przed człowiekiem. Okoliczność, że nadszedł i przeminął potop, nie miała pod tym względem nic zmienić; dotychczasowa sytuacja miała się utrzymywać nadal.

Zwierzęta przed potopem musiały odczuwać obezwładniającą trwogę przed człowiekiem, a wynika to choćby z faktu, że Noe zapełnił nimi arkę, którą przedtem zbudował w myśl wskazań woli Bożej. W ciągu owego roku, jaki Noe z rodziną spędził w arce, umieszczone w niej zwierzęta i ptaki odczuwały lęk przed swymi opiekunami. Kiedy więc po potopie wydostały się z arki, Jehowa słusznie mógł zapewnić Noego i jego rodzinę, że każde żywe stworzenie będzie nadal czuło strach i trwogę przed ludźmi.

W następstwie tego zwierzęta normalnie nie miały dążyć do wyrządzania krzywdy człowiekowi. Nawet dzisiaj, mimo iż przez całe stulecia organizowano polowania na zwierzęta dla „sportu” oraz dla zysku i mimo powszechnego znęcania się nad nimi, na ogół w dalszym ciągu przejawiają wspomnianą cechę. Na przykład dr George G. Goodwin, zastępca kustosza działu ssaków przy Amerykańskim Muzeum Przyrodniczym, twierdzi: „W warunkach naturalnych lampart nie zaatakuje człowieka. Kiedy jednak się go podrażni lub zrani, zwierzę rzuca się na istoty ludzkie i walczy.” A o znanych ze swej agresywności jadowitych wężach, takich jak mamba czy królewska kobra, niejaki Raymond L. Ditmars pisze w książce „Snakes of the World” (Węże świata), że nawet te ogromnie niebezpieczne węże, jeśli tylko maja ku temu sposobność, wolą z reguły raczej ostrożnie umknąć sprzed oczu człowieka niż atakować.

Chociaż człowiek źle obchodził się ze zwierzętami i doprowadził do tego, że niektóre stały się stworzeniami złośliwymi, to jednak ogólnie rzecz biorąc nadal pozostaje faktem, że w zwierzętach utrzymuje się powściągający je strach przed człowiekiem.