LICZB, KSIĘGA

Czwarta część Pięcioksięgu. Swą nazwę wzięła od wspomnianych w niej dwóch spisów ludności. Relacjonuje, co się wydarzyło w okolicach góry Synaj, a także podczas wędrówki Izraela po pustkowiu i na równinach moabskich. Zasadniczo obejmuje okres 38 lat i 9 miesięcy — od 1512 do 1473 r. p.n.e. (Lb 1:1; Pwt 1:3, 4). Wprawdzie wypadki opisane w Liczb 7:1-88 oraz 9:1-15 rozegrały się wcześniej, ale dostarczają cennych wyjaśnień stanowiących integralną część tej księgi.

Pisarz. Od starożytności za pisarza Księgi Liczb uważano Mojżesza. Ona sama wielokrotnie to potwierdza. Kiedy opisuje warunki bytowe Izraelitów, nie wspomina o żadnym innym miejscu poza Egiptem i pustkowiem. Mówiąc o czasie powstania Hebronu, odwołuje się do wzniesienia egipskiego miasta Coan (Lb 13:22). Mojżesz, „wyszkolony we wszelkiej mądrości Egipcjan”, niewątpliwie mógł znać wiek Coanu (Dz 7:22).

Niektóre polecenia zapisane w Księdze Liczb są typowe dla narodu odbywającego wędrówkę. Dotyczą np. obozowania poszczególnych plemion (Lb 1:52, 53), kolejności wymarszu (2:9, 16, 17, 24, 31) oraz sygnałów trąb zwołujących lud bądź nakazujących zwinięcie obozu (10:2-6). Również przepisy o kwarantannie pasują do życia obozowego (5:2-4). Różne inne przykazania sformułowano tak, że wyraźnie odnoszą się do czasu po zajęciu przez Izraelitów Ziemi Obiecanej. Oto przykłady: wygrywanie na trąbach sygnału wojennego (10:9), wyznaczenie 48 miast dla Lewitów (35:2-8), wystąpienie przeciwko bałwochwalstwu i mieszkańcom Kanaanu (33:50-56), wybranie sześciu miast schronienia, postępowanie z nieumyślnymi zabójcami (35:9-33) oraz prawa regulujące kwestię dziedzictwa i zawierania małżeństw przez kobiety, którym przypadło ono w udziale (27:8-11; 36:5-9).

Prócz tego wyraźnie powiedziano, że to Mojżesz spisał miejsca obozowania Izraelitów (Lb 33:2), a z końcowych słów Księgi Liczb wynika, iż właśnie on utrwalił na piśmie całą tę relację (36:13).

Autentyczność. Autentyczność tej księgi nie budzi najmniejszych wątpliwości. Wyróżnia się ona niezwykłą szczerością. Nie ukrywa złych postępków ani porażek (Lb 11:1-5, 10, 32-35; 14:2, 11, 45). Opowiada nawet o wykroczeniach samego Mojżesza, jego brata Aarona, siostry Miriam i bratanków Nadaba oraz Abihu (3:3, 4; 12:1-15; 20:2-13). Na zrelacjonowane w niej wypadki wielokrotnie powołuje się Księga Psalmów (78:14-41; 95:7-11; 105:40, 41; 106:13-33; 135:10, 11; 136:16-20). Do ważniejszych wydarzeń i innych szczegółów nawiązują: Jozue (Joz 4:12; 14:2), Jeremiasz (2Kl 18:4), Nehemiasz (Neh 9:19-22), Dawid (Ps 95:7-11), Izajasz (Iz 48:21), Ezechiel (Eze 20:13-24), Ozeasz (Oz 9:10), Amos (Am 5:25), Micheasz (Mi 6:5), chrześcijański męczennik Szczepan (Dz 7:36), apostołowie Paweł (1Ko 10:1-11) i Piotr (2Pt 2:15, 16), uczeń Juda (Judy 11) oraz Syn Boży (Jn 3:14; Obj 2:14). Niewątpliwie więc uznawali Księgę Liczb za część natchnionego Słowa Bożego. Warto też wspomnieć o proroctwie Balaama dotyczącym gwiazdy, która miała wyjść z Jakuba. Spełniło się ono pierwotnie na Dawidzie, gdy został królem, a później podbił Moabitów i Edomitów (Lb 24:15-19; 2Sm 8:2, 13, 14).

Wartość. Księga Liczb dobitnie ilustruje, jak ważne jest posłuszeństwo wobec Jehowy, szanowanie Boga i Jego sług, okazywanie wiary oraz trzymanie się z dala od bezbożników (Lb 13:25 do 14:38; 22:7, 8, 22; 26:9, 10; Heb 3:7 do 4:11; 2Pt 2:12-16; Judy 11; Obj 2:14). Ponadto podkreśla, że nie wolno z braku wiary wystawiać Jehowy na próbę (Lb 21:5, 6; 1Ko 10:9) i że należy wystrzegać się szemrania (Lb 14:2, 36, 37; 16:1-3, 41; 17:5, 10; 1Ko 10:10, 11) oraz niemoralności (Lb 25:1-9; 31:16; 1Ko 10:6, 8). Postępowanie Jehowy z Izraelem ukazuje Jego wielką potęgę, miłosierdzie i lojalną życzliwość i dowodzi, iż jest nieskory do gniewu, choć nie waha się wymierzyć zasłużonej kary (Lb 14:17-20). W księdze tej znajdujemy też prorocze obrazy, które urzeczywistniły się na Chrystusie Jezusie, takie jak: pozycja i służba Mojżesza (Lb 12:7; Heb 3:2-6), cudowne wydobycie wody ze skały (Lb 20:7-11; 1Ko 10:4), wywyższenie miedzianego węża (Lb 21:8, 9; Jn 3:14, 15) oraz woda do oczyszczania (Lb 19:2-22; Heb 9:13, 14).

Księga Liczb zawiera również informacje, które rzucają światło na inne fragmenty Pisma Świętego. Wyjaśnia, na jakiej podstawie Ezechiasz, król Judy, mógł urządzić obchody Paschy 14 dnia miesiąca Ziw (Ijar) zamiast 14 Nisan (Abib) (Lb 9:10, 11; 2Kn 30:15). Szczegółowe omówienie zasad nazireatu (Lb 6:2-21) pozwala zrozumieć, dlaczego Samson i Samuel nie mogli obcinać włosów (Sdz 13:4, 5; 1Sm 1:11), a Jan Chrzciciel nie mógł pić odurzających napojów (Łk 1:15) (por. też Lb 2:18-23 z Ps 80:2; Lb 15:38 z Mt 23:5; Lb 17:8-10 z Heb 9:4; Lb 18:26 z Heb 7:5-9; Lb 18:31 z 1Ko 9:13, 14; Lb 28:9, 10 z Mt 12:5).

[Ramka na stronie 1211]

GŁÓWNE MYŚLI KSIĘGI LICZB

Sprawozdanie historyczne ukazujące, jak ważne jest posłuszeństwo wobec Jehowy we wszelkich okolicznościach oraz szanowanie Jego przedstawicieli

Relacjonuje wydarzenia z pobytu Izraelitów na pustkowiu w drodze do Ziemi Obiecanej

Spis i zorganizowanie plemion izraelskich

Mniej więcej w rok po wyjściu Izraelitów z Egiptu zostaje przeprowadzony spis wszystkich mężczyzn od 20 lat wzwyż, poza Lewitami (1:1-49)

Każdemu trójplemiennemu oddziałowi wyznaczono miejsce w obozie i w kolumnie marszowej (2:1-34)

Lewici zostają wyodrębnieni do pomagania kapłanom; spis wszystkich Lewitów od miesiąca wzwyż; Jehowa bierze ich w zamian za pierworodnych z innych plemion (3:1-51)

Spisanie męskich potomków trzech synów Lewiego: Kehata, Gerszona i Merariego, mających od 30 do 50 lat, i wyznaczenie im przydziału służby (4:1-49)

Tuż przed wejściem Izraelitów do Ziemi Obiecanej przeprowadzony zostaje kolejny spis ludności (26:1-65)

Bóg daje Izraelitom przykazania dotyczące sposobu wielbienia oraz stosunków międzyludzkich

Wymagania stawiane nazirejczykom (6:1-21)

Obchody Paschy; osoby nieczyste lub odbywające daleką podróż mogą obchodzić to święto dokładnie miesiąc po 14 Nisan (9:1-14)

Rozmaite przepisy regulujące obowiązki i przywileje kapłanów i lewitów, m.in. w sprawie przygotowywania i używania wody do oczyszczania (18:1 do 19:22)

Wyszczególnienie darów ofiarnych, które mają być składane codziennie, w każdy sabat, na początku każdego miesiąca, podczas świąt i w miesiącu siódmym (28:1 do 29:40)

Przykazania Jehowy dotyczące składania ślubów (30:1-16)

Winowajca musi przyznać się do winy i dać skrzywdzonemu zadośćuczynienie (5:5-8)

Tryb postępowania w wypadku żony podejrzanej o cudzołóstwo (5:11-31)

Ustanowienie sześciu miast schronienia (35:9-34)

Izraelici nie doceniają darów Jehowy i łamią Jego przykazania

Lud uskarża się na mannę i domaga mięsa; gdy Jehowa sprowadza przepiórki, wielu przejawia skrajną chciwość i przypłaca to życiem (11:4-34)

Izraelici dają wiarę nieprzychylnym relacjom dziesięciu bojaźliwych zwiadowców i chcą wracać do Egiptu; Mojżesz musi się za nimi wstawiać (13:1 do 14:19)

Kiedy buntownicze pokolenie zostaje skazane na wędrówkę po pustkowiu, dopóki nie wyginie, lud usiłuje wejść do Ziemi Obiecanej bez błogosławieństwa Jehowy i doznaje dotkliwej porażki (14:26-45)

Brak szacunku dla widzialnych przedstawicieli Jehowy

Miriam i Aaron wypowiadają się przeciw Mojżeszowi; Jehowa dotyka Miriam trądem (12:1-15)

Korach, Datan, Abiram, On i 250 naczelników występują przeciwko Mojżeszowi i Aaronowi; Jehowa wytraca buntowników, co wywołuje dalsze szemranie; ginie jeszcze 14 700 osób (16:1-50)

W Kadesz Izraelici żalą się na Mojżesza i Aarona, bo brakuje im wody; gdy Jehowa w cudowny sposób jej dostarcza, Mojżesz i Aaron nie uświęcają Jego imienia i przypłacają to utratą przywileju wejścia do Ziemi Obiecanej (20:1-13)

Znużeni Izraelici narzekają na Jehowę i Mojżesza; spada na nich plaga węży i wielu umiera; Mojżesz wstawia się za ludem; każdy pokąsany może uratować życie, jeśli spojrzy na miedzianego węża (21:4-9)

Izraelici przygotowują się do wejścia do Kanaanu, a Jehowa im błogosławi, lecz stanowczo domaga się wyłącznego oddania

Jehowa daje Izraelowi zwycięstwo nad królem Aradu (21:1-3)

Izraelici pokonują Sychona i Oga i biorą w posiadanie ich ziemie (21:21-35)

Balak wynajmuje Balaama, by przeklął Izraelitów; Jehowa zmusza go do wypowiadania błogosławieństw (22:2 do 24:25)

Moabitki wciągają Izraelitów w bałwochwalstwo i rozpustę; 24 000 odstępców traci życie; Jehowa wstrzymuje plagę, gdy Pinechas daje dowód, że nie toleruje rywalizacji z Bogiem (25:1-18)