DOWÓDCA WOJSKOWY

Greckie słowo chilíarchos znaczy „tysiącznik”, czyli „dowódca 1000 żołnierzy”. Z wyjątkiem Księgi Objawienia odnosi się ono do rzymskiego trybuna wojskowego. W każdym rzymskim legionie było sześciu trybunów. Legion nie był jednak podzielony między sześciu dowódców; każdy z trybunów dowodził całym legionem przez szóstą część czasu. Przez dwa miesiące dwóch trybunów pełniło obowiązki dowódcy na zmianę, co drugi dzień (zob. WOJSKO [Rzymskie]).

Dowódca wojskowy tej rangi dysponował wielką władzą. Mianował setników i przydzielał im zadania. Przewodniczył posiedzeniom sądu wojennego i mógł orzekać karę śmierci. Miał do pomocy grupę adiutantów. O jego randze świadczył strój: purpurowa szarfa na todze i złoty pierścień. Początkowo trybunów wybierał lud, a później ich powoływaniem zajmował się senat albo inna instytucja cywilna lub wojskowa. Zazwyczaj wymagano od nich dziesięciu lat służby w piechocie lub pięciu w jeździe. August zezwolił synom senatorów rozpoczynać karierę od stopnia trybuna. Tyberiusz prawo wyznaczania trybunów zarezerwował dla siebie.

Podczas uroczystości z okazji urodzin Heroda tacy dowódcy znaleźli się wśród znamienitych gości, których Salome zabawiała tańcem. W obecności ludzi na tak wysokich stanowiskach Herod czuł się zmuszony dotrzymać przysięgi i dlatego polecił ściąć głowę Janowi Chrzcicielowi (Mk 6:21-26). Dowódca wojskowy (tysiącznik) towarzyszył żołnierzom, którzy aresztowali Jezusa (Jn 18:12).

Około 56 r. n.e. dowódcą wojskowym garnizonu w Jerozolimie był Klaudiusz Lizjasz. To on uratował Pawła przed motłochem ulicznym i przed wzburzonym Sanhedrynem oraz napisał wyjaśniający list do namiestnika Feliksa, potajemnie odsyłając Pawła do Cezarei (Dz 21:30 do 24:22). Wielu dowódców wojskowych było obecnych, gdy Paweł stanął przed Herodem Agryppą II (Dz 25:23).

W wizji Jana z Księgi Objawienia wymieniono „dowódców wojskowych” wśród ludzi zgładzonych z wyroku Bożego (Obj 6:15; 19:18).