KSIĘGA RUT

1 Zdarzyło się w dniach, gdy sprawiedliwość wymierzali* sędziowie+, że w kraju nastała klęska głodu. Wtedy z Betlejem+ w Judzie wyruszył pewien mężczyzna z żoną i dwoma synami, żeby się osiedlić w Moabie*+. 2 Miał na imię Elimelech*, jego żona miała na imię Noemi*, a synowie — Machlon* i Kilion*. Byli to Efratejczycy z Betlejem w Judzie. W końcu przybyli do Moabu i tam zamieszkali.

3 Po pewnym czasie Elimelech, mąż Noemi, umarł i została ona z dwoma synami. 4 Później mężczyźni ci wzięli sobie za żony Moabitki. Jedna miała na imię Orpa, a druga — Rut+. I mieszkali tam jakieś 10 lat. 5 Potem zmarli również Machlon i Kilion, tak iż Noemi została bez obydwu synów i bez męża. 6 Kiedy więc usłyszała w Moabie, że Jehowa zwrócił uwagę na swój lud i dał mu chleb, wybrała się w drogę powrotną, a z nią jej synowe.

7 Tak oto Noemi opuściła z synowymi miejsce, gdzie mieszkała. Gdy szły drogą do ziemi judzkiej, 8 rzekła do nich obu: „Idźcie, wracajcie do domów swoich matek. Niech Jehowa okaże wam lojalną miłość+, tak jak wy okazywałyście ją swoim zmarłym mężom oraz mnie. 9 Niech Jehowa sprawi*, żeby każda z was znalazła bezpieczne schronienie* w domu swojego męża”+. Potem je ucałowała, a one zaczęły głośno płakać. 10 I mówiły do niej: „Nie! Pójdziemy z tobą do twojego ludu”. 11 Ale Noemi powiedziała: „Wróćcie, moje córki. Czemu miałybyście iść ze mną? Czy zdołam jeszcze urodzić synów, którzy mogliby zostać waszymi mężami?+ 12 Wróćcie, moje córki. Idźcie, bo jestem już za stara, żeby wyjść za mąż. A nawet gdybym mogła mieć nadzieję, że jeszcze dziś znajdę męża i że urodzę synów, 13 czy czekałybyście na nich, aż dorosną? Czy z ich powodu pozostawałybyście niezamężne? Nie, moje córki, ze względu na was odczuwam wielką gorycz, bo Jehowa* zwrócił się przeciwko mnie”+.

14 One znów głośno się rozpłakały, po czym Orpa ucałowała teściową i odeszła. Natomiast Rut z nią została. 15 Noemi powiedziała więc: „Spójrz! Twoja owdowiała szwagierka poszła z powrotem do swojego ludu i do swoich bogów. Wracaj z nią i ty”.

16 Na to Rut odezwała się: „Nie nalegaj na mnie, żebym cię porzuciła i przestała ci towarzyszyć. Bo gdzie ty pójdziesz — ja pójdę. I gdzie ty zanocujesz — ja zanocuję. Twój lud będzie moim ludem, a twój Bóg — moim Bogiem+. 17 Gdzie ty umrzesz — ja umrę i tam zostanę pochowana. Niech Jehowa surowo mnie ukarze*, jeśli cokolwiek innego niż śmierć oddzieli mnie od ciebie”.

18 Kiedy Noemi zobaczyła, że Rut jest zdecydowana z nią iść, już nie próbowała jej przekonywać. 19 I obie szły dalej, aż dotarły do Betlejem+. Gdy tylko tam przybyły, w całym mieście zapanowało z ich powodu poruszenie, a kobiety pytały: „Czy to Noemi?”. 20 Ona jednak mówiła do nich: „Nie nazywajcie mnie Noemi*. Nazywajcie mnie Mara*, bo Wszechmocny napełnił mnie wielką goryczą+. 21 Miałam wszystko*, gdy poszłam, a Jehowa sprawił, że wracam z niczym. Czemu miałybyście nazywać mnie Noemi, skoro Jehowa zwrócił się przeciwko mnie i skoro Wszechmocny sprowadził na mnie nieszczęście?”+.

22 Tak oto Noemi wróciła z Moabu+, a z nią jej synowa Moabitka Rut. Przybyły do Betlejem na początku żniw jęczmienia+.

2 A Noemi miała bardzo zamożnego krewnego ze strony swojego męża, Elimelecha; miał on na imię Boaz+.

2 Pewnego razu Moabitka Rut powiedziała do Noemi: „Pozwól mi, proszę, pójść na pola i zbierać pokłosie*+ za tym, który spojrzy na mnie życzliwie”. Noemi odparła: „Idź, moja córko”. 3 Rut więc poszła i zaczęła zbierać na polu kłosy pozostawione przez żniwiarzy. Przypadkiem trafiła na pole należące do Boaza+, który był z rodziny Elimelecha+. 4 A Boaz właśnie przybył z Betlejem i mówił do żniwiarzy: „Jehowa niech będzie z wami”. Oni z kolei mu odpowiadali: „Niech ci Jehowa błogosławi”.

5 Następnie Boaz zapytał sługę* nadzorującego pracę żniwiarzy: „Kim jest ta młoda kobieta?”. 6 A on odpowiedział: „To Moabitka+, która razem z Noemi przybyła z Moabu+. 7 Zapytała mnie: ‚Czy mogłabym zbierać zżęte kłosy+ pozostawione przez żniwiarzy*?’. I odkąd rano przyszła, cały czas była na nogach. Dopiero teraz na chwilę usiadła w szałasie, żeby odpocząć”.

8 Wtedy Boaz powiedział do Rut: „Posłuchaj, moja córko. Nie oddalaj się, by zbierać pokłosie na innym polu, i nigdzie nie odchodź. Trzymaj się blisko moich pracownic*+. 9 Patrz, na którym polu żną, i idź z nimi. Przykazałem pracownikom*, żeby ci nie dokuczali*. Kiedy zachce ci się pić, idź tam, gdzie są dzbany, i napij się wody, której naczerpali”.

10 Wtedy ona padła na twarz, kłaniając się aż do ziemi, i zapytała go: „Co sprawiło, że zyskałam twoją przychylność i że zwróciłeś na mnie uwagę, chociaż jestem cudzoziemką?”+. 11 Boaz jej odrzekł: „Dokładnie opowiedziano mi o wszystkim, co uczyniłaś dla swojej teściowej po śmierci swego męża, a także o tym, jak opuściłaś ojca i matkę oraz rodzinny kraj i poszłaś do ludu, którego przedtem nie znałaś+. 12 Niech Jehowa nagrodzi cię za to, co zrobiłaś+. Obyś otrzymała hojną zapłatę* od Jehowy, Boga Izraela, pod którego skrzydła przyszłaś się schronić”+. 13 Na to ona powiedziała: „Obym dalej cieszyła się twoją przychylnością, mój panie, bo mnie pocieszyłeś, bo uspokoiłeś* swoją służebnicę, chociaż nawet nie jestem jedną z twoich służebnic”.

14 W porze posiłku Boaz odezwał się do niej: „Podejdź tutaj, zjedz trochę chleba i maczaj swój kawałek w occie winnym”. Usiadła więc koło żniwiarzy, a on podał jej prażonego ziarna; i najadła się do syta, i jeszcze jej trochę zostało. 15 Kiedy wstała, by zbierać pokłosie+, Boaz polecił swym pracownikom: „Pozwólcie jej zbierać nawet wśród zżętych kłosów* i nie sprawiajcie jej przykrości+. 16 Wyciągajcie też dla niej ze snopów trochę kłosów i je pozostawiajcie, by mogła je zbierać; i nie róbcie jej wymówek”.

17 Ona więc dalej zbierała pokłosie na polu aż do wieczora+. Gdy wymłóciła to, co uzbierała, okazało się, że ma około efy* jęczmienia. 18 Następnie wzięła ziarno i poszła do miasta, a jej teściowa zobaczyła, co ona zebrała. Rut wyjęła też jedzenie, które zostało jej po posiłku+, i dała Noemi.

19 Potem Noemi zapytała: „Gdzie dzisiaj zbierałaś pokłosie? Gdzie pracowałaś? Niech będzie błogosławiony ten, który cię zauważył”+. Na to Rut odpowiedziała teściowej: „Pracowałam dziś na polu człowieka, który ma na imię Boaz”. 20 Wówczas Noemi rzekła do niej: „Niech mu błogosławi Jehowa, który pozostał lojalny w swej miłości wobec żywych i umarłych”+. I dodała: „Człowiek ten jest z nami spokrewniony+. To jeden z naszych wykupicieli*”+. 21 Wtedy Moabitka Rut powiedziała: „Rzekł do mnie jeszcze: ‚Trzymaj się blisko moich ludzi*, dopóki nie dokończą u mnie żniw’”+. 22 Na to Noemi odparła: „To lepiej dla ciebie, moja córko, że będziesz wychodziła z jego dziewczętami, niż gdyby na innym polu mieli ci dokuczać”.

23 Rut trzymała się więc blisko pracownic Boaza i zbierała pokłosie, dopóki nie skończyły się żniwa jęczmienia+ i pszenicy. I dalej mieszkała ze swoją teściową+.

3 Pewnego razu Noemi, teściowa Rut, zwróciła się do niej: „Moja córko, czy nie powinnam poszukać ci męża, przy którym poczujesz się bezpiecznie*+ i będzie ci się dobrze wiodło? 2 Czy Boaz — ten, którego dziewcząt się trzymałaś — nie jest naszym krewnym?+ Tego wieczora akurat odwiewa jęczmień na klepisku. 3 Wykąp się więc i natrzyj pachnącym olejkiem. Potem się ubierz* i zejdź na klepisko. Nie pokazuj się Boazowi, dopóki nie skończy jeść i pić. 4 Kiedy pójdzie spać, zwróć uwagę, gdzie się położył; następnie podejdź, odkryj jego stopy i też się połóż. A on powie ci, co powinnaś zrobić”.

5 Wtedy Rut odparła: „Zrobię wszystko, co mi powiedziałaś”. 6 Zeszła więc na klepisko i zastosowała się do wszystkich wskazówek teściowej. 7 Tymczasem Boaz najadł się i napił, i był w dobrym nastroju. Następnie poszedł się położyć na skraju kopca zboża. Potem po cichu przyszła Rut, odkryła jego stopy i też się położyła. 8 O północy Boaz zaczął drżeć. Podniósł się i zobaczył, że przy jego stopach leży kobieta. 9 Zapytał: „Kim jesteś?”. A ona odpowiedziała: „Jestem Rut, twoja służebnica. Rozciągnij swą szatę nad swoją służebnicą*, bo jesteś wykupicielem”+. 10 Na to on rzekł: „Niech ci Jehowa błogosławi, moja córko. Tym razem okazałaś lojalną miłość jeszcze lepiej niż za pierwszym razem+, bo nie starałaś się o względy młodych mężczyzn — czy to ubogich, czy bogatych. 11 Nie bój się więc, moja córko. Zrobię dla ciebie wszystko, co mówisz+, bo każdy w mieście* wie, że jesteś wspaniałą kobietą. 12 Ale chociaż rzeczywiście jestem wykupicielem+, to jest jeszcze wykupiciel bliżej spokrewniony z wami niż ja+. 13 Zostań tutaj przez noc. A rano, jeśli on cię wykupi, to dobrze! Niech dokona wykupu+. Jeśli jednak nie zechce cię wykupić, to przysięgam na Jehowę, żywego Boga*, że ja cię wykupię. Poleż tutaj do rana”.

14 Leżała więc u jego stóp aż do rana, a potem wstała, zanim było na tyle widno, by dało się kogoś rozpoznać. Wtedy on powiedział: „Niech nikt się nie dowie, że jakaś kobieta przyszła na klepisko”. 15 I dodał: „Weź chustę, którą masz na sobie, i ją nadstaw”. Nadstawiła ją więc, a on nasypał tam sześć miar* jęczmienia i zarzucił to na nią, po czym poszedł do miasta.

16 Rut wróciła do teściowej, a ta zapytała: „Jak ci poszło*, moja córko?”. Opowiedziała jej wtedy o wszystkim, co Boaz dla niej uczynił. 17 Dodała też: „Dał mi te sześć miar jęczmienia, mówiąc: ‚Nie idź do teściowej z pustymi rękami’”. 18 Na to Noemi rzekła: „Nie ruszaj się stąd, moja córko, aż się dowiesz, jaki obrót przybierze sprawa, bo człowiek ten nie spocznie, dopóki nie doprowadzi jej dzisiaj do końca”.

4 Boaz udał się do bramy miasta+ i tam usiadł. A właśnie przechodził wykupiciel, o którym wspomniał+. Boaz powiedział więc do niego: „Podejdź tutaj i usiądź”*. Wtedy on podszedł i usiadł. 2 Następnie Boaz zawołał 10 starszych miasta+ i rzekł: „Siądźcie tutaj”. I ci usiedli.

3 Wówczas odezwał się do wykupiciela+: „Noemi, która wróciła z Moabu+, musi sprzedać ziemię należącą kiedyś do naszego brata Elimelecha+. 4 Dlatego pomyślałem, że powinienem cię o tym powiadomić i ci zaproponować: ‚Kup tę ziemię na oczach mieszkańców i starszych ludu+. Jeśli chcesz ją wykupić, to zrób to. Lecz jeśli nie chcesz, powiedz mi o tym, żebym wiedział, bo to ty masz prawo wykupu, a ja jestem następny po tobie’”. Na to on odparł: „Chcę ją wykupić”+. 5 Wtedy Boaz powiedział: „W dniu, w którym kupisz pole od Noemi, musisz je kupić również od Moabitki Rut, żony zmarłego, żeby dziedzictwo zmarłego zachowało jego imię”+. 6 Wykupiciel odrzekł: „W takim razie nie mogę dokonać wykupu, bo mógłbym zrujnować własne dziedzictwo. Ty dokonaj wykupu na mocy mojego prawa wykupu, ponieważ ja nie mogę tego zrobić”.

7 A dawniej istniał w Izraelu następujący zwyczaj, który miał poświadczać wszelkie transakcje związane z prawem wykupu i z zamianą: Mężczyzna musiał zdjąć swój sandał+ i dać go drugiej osobie. Właśnie w taki sposób potwierdzano w Izraelu zawarcie umowy. 8 Kiedy więc wykupiciel powiedział Boazowi: „Ty dokonaj wykupu”, zdjął swój sandał. 9 Następnie Boaz rzekł do starszych i do wszystkich, którzy tam byli: „Jesteście dzisiaj świadkami+, że kupuję od Noemi wszystko, co należało do Elimelecha, oraz wszystko, co należało do Kiliona i Machlona. 10 A ponadto biorę sobie za żonę Moabitkę Rut, żonę Machlona, żeby dziedzictwo zmarłego zachowało jego imię+, tak by imię zmarłego nie zostało usunięte* spośród jego braci ani z bramy miasta, w którym mieszkał. Jesteście dzisiaj świadkami”+.

11 Wtedy cały lud, który był w bramie miasta, oraz starsi rzekli: „Jesteśmy świadkami! Niech Jehowa sprawi, by żona, która wchodzi do twojego domu, stała się jak Rachela i jak Lea, które zbudowały dom Izraela+. Oby ci się dobrze wiodło w Efracie+ i obyś zapewnił sobie dobre imię* w Betlejem+. 12 I niech poprzez potomstwo, które za sprawą Jehowy urodzi ci ta młoda kobieta+, twój dom stanie się jak dom Pereca+, którego Tamar urodziła Judzie”.

13 Boaz ożenił się więc z Rut i z nią współżył. A Jehowa jej pobłogosławił, tak iż zaszła w ciążę i urodziła syna. 14 Wtedy kobiety powiedziały do Noemi: „Chwała Jehowie, który nie pozostawił cię dzisiaj bez wykupiciela. Imię tego dziecka niech będzie rozsławiane w Izraelu! 15 Przywróciło cię ono do życia* i będzie cię utrzymywać w twej starości, ponieważ urodziło się twojej synowej, która cię kocha+ i jest dla ciebie lepsza niż siedmiu synów”. 16 A Noemi wzięła dziecko i położyła je na swojej piersi. Ponadto zaczęła się nim opiekować*. 17 Wtedy sąsiadki nadały mu imię. Powiedziały: „Noemi urodził się syn” i nazwały go Obed+. On jest ojcem Jessego+, ojca Dawida.

18 A oto potomkowie* Pereca+: Perec został ojcem Checrona+, 19 Checron został ojcem Rama, Ram został ojcem Amminadaba+, 20 Amminadab+ został ojcem Nachszona, Nachszon został ojcem Salmona, 21 Salmon został ojcem Boaza, Boaz został ojcem Obeda, 22 Obed został ojcem Jessego+, a Jesse został ojcem Dawida+.