Yerusalèm i e Tèmpel di Salomon
EL A ser yamá “e perfekshon di bunitesa” i “e stat di e gran Rei.” (Sal. 48:2; 50:2; Lam. 2:15) Yerusalèm tabata kapital di e nashon di Dios. (Sal. 76:2) Despues ku David a kapturá e stat for di e jebuseonan i hasié kapital, el a ser yamá “e Stat di David,” òf simplemente “Sion.”—2 Sam. 5:7.
Ounke Yerusalèm no tabata na un sitio muchu stratégiko, el a haña fama pasobra ta ei Dios a pone su nòmber. (Deu. 26:2) E tabata e sentro religioso i atministrativo di e nashon.
Yerusalèm ta na un haltura di 750 meter den e serunan meimei di Hudea. Beibel ta referí na su “haltura” i na e echo ku adoradónan ta “subi bai” pa yega na dje. (Sal. 48:2; 122:3, 4) E stat antiguo tabata rondoná di vaye: Vaye di Bèn-hinom parti wèst i zùit i e vaye di Kedron na parti ost. (2 Rei. 23:10; Jer. 31:40) E fuente di Gihona den e Vaye di Kedron i En-rogel den zùit a sòru pa awa fresku, loke tabata masha vital durante atakenan enemigu.—2 Sam. 17:17.
Riba e mapa na página 21, e Stat di David ta kòrá. Durante e reinadonan di David i Salomon, e stat a ekstendé den direkshon nort pa inkluí Ofel (bèrdè) i Seru Moria (blou). (2 Sam. 5:7-9; 24:16-25) Riba e parti mas haltu di e seru ei Salomon a konstruí un tèmpel magnífiko pa Yehova. Imaginá kon gran kantidat di adoradónan tabata subi bai na ‘e seru di Yehova’ p’e fiestanan anual! (Zak. 8:3) E ret di kaminda ku bo por mira na página 17 a fasilitá un biahe asina.
E tèmpel di Salomon, dekorá ku oro i ku piedra presioso, tabata un di e edifisionan mas kostoso ku a yega di ser konstruí. Algu signifikativo ta ku ta Yehova a perkurá su diseño. Manera bo ta mira riba e pintura, banda di e tèmpel tabatin plenchinan grandi i edifisionan atministrativo. Ta bale la pena saka tempu pa studia e detayenan.—1 Rei. 6:1–7:51; 1 Kró. 28:11-19; Heb. 9:23, 24.
[Nota]
a Rei Ezekias a dèmpel e fuente aki i a konstruí un tùnel ku a yega te na un tanki na parti wèst.—2 Kró. 32:4, 30.
[Kuadro na página 21]
Ku tempu, Yerusalèm a ekstendé den direkshon wèst i nort. E reinan di Huda ku a bini despues di Salomon a lanta muraya i pone porta. E investigashonnan arkeológiko ku ta andando lo por yuda nos saka afó unda eksaktamente e murayanan tabata i te na unda algun parti di esakinan a yega. E stat a ser destruí na aña 607 promé ku nos era i a keda bandoná pa 70 aña. Mas o ménos 80 aña despues ku e hudiunan a bolbe bèk, Nehemias a kuminsá un proyekto ekstenso di rekonstrukshon di e murayanan di Yerusalèm.
[Diagram/Plachi na página 21]
(Pa e teksto den su formato kompleto, wak e publikashon)
Yerusalèm/Tèmpel di Salomon
ÁREA DI TÈMPEL DEN TEMPU DI SALOMON
Áreanan di e Tèmpel
1. Lugá Santísimo
2. Lugá Santu
3. Veranda
4. Boaz
5. Jakin
6. Altar di Bròns
7. Laman di Metal Bashá
8. Basenan
9. Kambernan den Banda
10. Komedornan
11. Plenchi Interior
ÁREA DI TÈMPEL
Seru Moria
Komedornan
Basenan
Kambernan den Banda
Lugá Lugá Boaz
Santísimo Santu Veranda Altar di Plenchi
Jakin Bròns Interior
Basenan Laman di
Metal Bashá
Ofel
Plenchi Públiko?
Porta di Awa?
STAT DI DAVID
Seru Sion
Palasio di David
Porta di Fuente
Muraya di Manasés?
Toren di Hananeel
Toren di Shen
Porta di Karné
Porta di Guardia
Porta di Inspekshon
Porta di Kabai
VAYE DI KEDRON
Muraya Mas Abou?
Gihon
Tùnel di awa mas despues
VAYE DI TIROPEON
Porta di Mèst (Porta Pariba)
En-rogel
Porta di Vaye
VAYE DI BÈN-HINOM
Porta di Skina
Toren di Fòrnunan
Muraya Hanchu
Porta di Efrain
Plenchi Públiko
Porta di e Stat Bieu
Promé Muraya Nort
DI DOS BARIO
Porta di Piská
[Plachi]
Ofel
Kas di Yu Muhé di Fárao
Palasio di Salomon
Kas di e Mondi- Será di Líbano
Sala di Pilarnan
Sala di Trono
Seru Moria
Plenchi Grandi
Tèmpel
[Plachi na página 20]
E área dilanti ta kaminda “e Stat di David” tabata situá. E tèmpel tabata den e área plat (den fondo)
[Plachi na página 20]
Vershon generá via computer di “e Stat di David” i e tèmpel di Salomon di den pasado