Bo Por Distingui Bon for di Malu?
“Mi tabata personalmente responsabel pa morto di rond di 25 hende. . . . Ta un imágen cu mi tin den mi mente tur anochi, tur dia. Mi ta haña mal soño. . . . Mi por bai un caminda i mira un cara cu ta poné mi corda e hendenan cu mi a mata. Mi por mir’é di un manera bibu, manera cos cu a pasa awe, awor aki. . . . Mi’n por pordoná mi mes p’e cosnan cu mi a haci.”—V.S.
“Mi a haña ordu pa drenta eiden i caba cu e enemigunan. . . . Mi no a para ketu i pensa cu tabata trata di homber, muher i mucha. . . . E tempu ei, i te ainda, mi ta sinti cu mi a actua manera nan a mandá mi, i mi a cumpli cu e ordunan cu nan a duná mi, i mi no ta sintí mi malu pa loke mi a haci.”—W.C.
DIA 16 di mart 1968, e dos hombernan citá ariba a participá den loke despues a ser yamá un notorio crímen di guera. Nan, huntu cu otro soldánan, a drenta un pueblo vietnames chikitu i mata cientos di civil—incluyendo muher, mucha i hende grandi. Pero ripará e contraste entre e reaccionnan dje dos soldánan aki. Ta bisto cu e promé soldá a keda afligí pa loke el a haci. E di dos ta haña cu su accionnan tabata hustificá. Con dos hende por reaccioná den un manera asina diferente riba e mésun experencia?
E contesta tin di haber cu concenshi—un facultad cu Dios ta duna i cu ta yuda nos ser franco cu nos mes i husga nos accion i intencionnan. Concenshi ta nos sentido interno di bon i malu.
Ora di tuma decision, algun hende ta recurí n’e dicho aki: “Hues di un hende onrado ta su concenshi.” Pero, lamentablemente, e concenshi no ta semper confiabel. Sí, hopi hende a tolerá i asta cometé atrocidadnan teribel, i nan concenshi no a molestiá nan mes. (Juan 16:2; Echonan 8:1) Manera e novelista ingles Samuel Butler a yega di remarcá, e concenshi “ta stop di papia masha lihé cu esun cu no kier tend’é.”
Abo por confia bo concenshi? E contesta ta dependé principalmente riba con bon entrená e ta, manera e siguiente artículo lo mustra.
[Rekonosementu pa Potrèt na página 3]
Esena di guera ariba: U.S. Signal Corps photo