BIBLIOTEKA ONLINE Watchtower
Watchtower
BIBLIOTEKA ONLINE
Papiamentu (Kòrsou)
  • BEIBEL
  • PUBLIKASHON
  • REUNION
  • w95 15/10 pág. 3-4
  • Temor—Amigu of Enemigu?

No tin vidio disponibel pa esaki.

Despensa, tin un problema pa habri e vidio.

  • Temor—Amigu of Enemigu?
  • E Toren di Vigilansia Anunsiando e Reino di Yehova Dios—1995
  • Informashon Similar
  • Desaroyá Bo Curason p’e Teme Jehova
    E Toren di Vigilansia Anunsiando e Reino di Yehova Dios—2001
  • Siñando pa Haña Disfrute den e Temor di Jehova
    E Toren di Vigilansia Anunsiando e Reino di Yehova Dios—1995
  • Teme Jehova i Warda Su Mandamentunan
    E Toren di Vigilansia Anunsiando e Reino di Yehova Dios—2001
  • Beneficionan di Teme E Dios Berdadero
    E Toren di Vigilansia Anunsiando e Reino di Yehova Dios—1995
Mas Artíkulo
E Toren di Vigilansia Anunsiando e Reino di Yehova Dios—1995
w95 15/10 pág. 3-4

Temor—Amigu of Enemigu?

“Mi ta pensa riba con mi kier muri. Mi no kier haña un tiru di revolver, pero si mi wordu tirá, mi kier wordu tirá net aki den cabes, ya mi ta muri instantáneamente.”

UN REPORTERO pa Los Angeles Times a tende esei for di un hobencita di 14 aña di edad. E tabata entrevistando studiantenan tocante matamentunan recien—hóbennan matando tantu adultonan como otro hóbennan. E informe tabata titulá: “E Mundu di Temor.”

Sin duda bo sa cu hopi hende ta biba den un mundu di temor. Temor di kico? Lo ta difícil pa specificá cualkier temor particular. Mira si bo por haña den e cuadro na banda cosnan cu bo amigunan of hopi hende den bo área ta teme. E cuadro ta sacá for di Newsweek di 22 di november, 1993, i e ta mustra e resultadonan di un encuesta di “758 mucha entre e edadnan di 10 i 17, huntu cu nan mayornan.”

Si e hóbennan ei ser entrevistá awor, nan lo por mencioná motibunan adicional pa temor, manera temblor. Despues dje temblor desastroso na Los Angeles na januari 1994, Time a informá: “Entre e síntomanan di trastorno di tension post-traumático, tin ‘flashback’ incontrolabel, pesadia, vigilancia excesivo i rabia tocante e falta di control riba bo bida.” Un comerciante kende a dicidí pa muda for dje área a bisa: “E daño no ta nificá nada pa mi. Ta e spantu. Riba piso abou bo ta subi cama cu bo sapatu bistí. Bo no ta drumi. Bo ta djis sinta ei spera riba dje tur anochi. E ta desagradabel.”

“Un Desaster Tras di Otro Tin Haponesnan Ariba Bou” tabata e título cu un informe for di Tokio di dia 11 di april, 1995, tabatin. El a bisa: “E atake di gas di nervio [arma kímiko] . . . tabata un golpi particularmente duru p’e síkica hapones pasobra el a bini como parti di un cadena di sucesonan cu colectivamente a crea insiguridadnan fundamental nobo tocante futuro. . . . Hende no ta sinti nan sigur mas den e cayanan cu un tempu tabata famá p’e echo cu nan tabata ‘safe’ di dia of djanochi.” I no ta esnan di edad so tin temor. “Profesor Ishikawa [di Universidad di Seijo] a bisa cu ansiedad . . . tabata particularmente severo entre hende hóben, kendenan hopi biaha no tin un concepto claro di loke futuro ta encerá pa nan.”

Evidencia ta sugerí cu un “momento di teror aplastante por alterá e kímika dje celebro, haciendo hende mas sensitivo pa subidanan di adrenalina asta décadanan mas despues.” Científiconan ta tratando pa comprendé con e celebro ta interpretá un situacion spantoso—con nos ta evaluá detayenan i respondé na temor. Profesor Joseph LeDoux a skirbi: “Dor di descubrí e camindanan neural mediante cua un situacion ta haci un criatura siña tocante temor, nos ta spera pa aclará e mecanismonan general dje forma di memoria aki.”

Sin embargo, mayoria di nos, no ta asina tantu interesá den e base kímiko of neural pa temor. Nos por ta realísticamente mas interesá den e contestanan pa preguntanan manera, Pakico nos tin miedu? Con nos mester reaccioná? Tin cualkier temor cu ta bon?

Probablemente bo ta di acuerdo cu tin biaha temor por yudá bo. Por ehempel, imaginá bo cu ta scur segun cu bo ta acercá bo cas. E porta ta un tiki habrí, aunke bo a lagu’é bon cerá. Dor dje bentana bo ta mira manera sombranan cu ta move. Bo ta bira tenso mesora, sintiendo cu tin algu basta malu. Tal bes un ladron of un intruso cu tin un cuchú den man ta paden.

Bo temor instintivo di situacionnan asina por scapá bo di cana drenta sin paga tinu den un situacion peligroso. Temor por yudá bo tuma precaucion of busca asistencia promé cu bo enfrentá un posibel daño. Tin hopi ehempel asina: un borchi cu ta alertá bo di voltahe haltu; un anuncio na radio di un tormento cu ta moviendo rápidamente den direccion di bo área; un zonidu penetrante di motor for di bo auto segun cu bo ta coriendo riba un caya hopi druk.

Den algun caso un sentido di temor siguramente por ta un amigu. E por yuda nos pa protehá nos mes of pa actua sábiamente. Pero, bo sa bon cu temor constante of intenso berdaderamente no ta un amigu. E ta un enemigu. E por causa rosea corticu, batimentu di curason, desmayo, temblamentu, nausea i un sentido cu bo ta leu for di tur cos rond di bo.

Kisas bo ta haña cu ta masha interesante cu Bijbel a specificá cu nos tempu lo ta marcá pa desaroyonan spantoso riba tera i pa temor intenso. Pakico esei ta asina, i ki influencia e mester tin riba nos bida i pensamentu? Tambe, pakico por ser bisá cu for di un punto di bista bíblico, tin un temor diario cu ta particularmente probechoso i bon? Laga nos mira.

[Kuadro na página 3]

Puntrá kico ta preocupá nan i nan famianan mas, adultonan i muchanan ta bisa cu nan tin temor pa:

YUNAN MAYORNAN

56% Crímen violento contra miembro di famia 73%

53% Un adulto cu ta perde trabou 60%

43% Ta incapas pa soru pa cuminda 47%

51% Ta incapas pa paga un dokter 61%

47% Ta incapas pa soru pa un dak 50%

38% Miembro di famia cu tin problema cu droga 57%

38% Cu nan famia lo no keda huntu 33%

Fuente: Newsweek, 22 di november, 1993

    Publikashonnan na Papiamentu (Curaçao) (1986-2026)
    Log Out
    Log In
    • Papiamentu (Kòrsou)
    • Kompartí
    • Preferensia
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Kondishonnan di Uso
    • Maneho di Privasidat
    • Konfigurashon di Privasidat
    • JW.ORG
    • Log In
    Kompartí