BAEBOLO NGYEHYƐNU NGILENU
Maake 1:15—“Nyamenle Belemgbunlililɛ Ne Ɛbikye”
“Mekɛ ne mɔɔ bɛhile la ɛdwu, Nyamenle Belemgbunlililɛ ne ɛbikye. Bɛnlu bɛ nwo, na bɛlie edwɛkpa ne bɛli.”—Maake 1:15, Ewiade Fofolɛ Ngilebɛbo.
“Mekɛ ne ɛdwu, Nyamenle Belemgbunlililɛ ne ɛbikye. Bɛnlu bɛ nwo na bɛlie Edwɛkpa ne bɛli.”—Maake 1:15, English Standard Version.
Mɔɔ Maake 1:15 abo kile la
Gyisɛse hanle kɛ, Nyamenle Belemgbunlililɛa ne “ɛbikye” ɔluakɛ ɔdaye a ɔle Belemgbunlililɛ ne azo Belemgbunli a, na ɛnee ɔwɔ bɛ avinli.
Gyisɛse anga kɛ Belemgbunlililɛ ne ɛbɔ ɔ bo ɛlɛdi tumi dɛba. Nɔhalɛ nu, ɔmaanle ye ɛdoavolɛma ne nwunle ye nzinlii kɛ Belemgbunlililɛ ne bara kenle bie. (Gyima ne 1:6, 7) Noko akee, Gyisɛse rale wɔ ɛvolɛ ne mɔɔ Baebolo ne hanle dole ɛkɛ ne kɛ ɔbara kɛ kenle bie Belemgbunli la anu.b Ɔlua ɛhye ati, ɛnee Gyisɛse bahola aha kɛ: “Mekɛ ne mɔɔ bɛhile la ɛdwu”—mekɛ mɔɔ ɔbava yeabɔ Belemgbunlililɛ ne anwo edwɛkpa ne nolo la.—Luku 4:16-21, 43.
Amaa menli anyia Belemgbunlililɛ ne anwo edwɛkpa ne azo nvasoɛ la, ɛnee ɔwɔ kɛ bɛnu bɛ nwo wɔ ɛtane mɔɔ bɛyɛ ye dɛba la anwo na bɛfa Nyamenle ngyinlazo ne mɔ bɛbɔ bɛ ɛbɛla. Menli mɔɔ nlunle bɛ nwo la hilele kɛ bɛlɛ diedi wɔ kenle bie Belemgbunlililɛ ne anwo edwɛkpa ne mɔɔ bɛdele la anu.
Mɔɔ Maake 1:15 fale nwo la
Gyisɛse hanle edwɛkɛ ɛhye mɔ wɔ mekɛ mɔɔ ɔbɔle ye ɛzonlenlɛ gyima ne abo wɔ Galeli la. Edwɛkɛ mɔɔ nee ɛhye le ko mɔɔ wɔ Mateyu 4:17 la ka kɛ, “ɔvi mekɛ zɔhane,” Gyisɛse bɔle Nyamenle Belemgbunlililɛ ne anwo nolo. Ɛnee Gyisɛse ɛzonlenlɛ gyima ne edwɛkɛtile a le Belemgbunlililɛ ne. Nɔhalɛ nu, bɛha Belemgbunlililɛ ne anwo edwɛkɛ fane mɔɔ bo 100 la wɔ Edwɛkpac mbuluku nna ne anu, fane dɔɔnwo ne ala wɔ edwɛkɛ mɔɔ Gyisɛse hanle la anu. Kɛlɛtokɛ mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la maa yɛnwu kɛ, Gyisɛse hanle Nyamenle Belemgbunlililɛ ne anwo edwɛkɛ dɔɔnwo dɛlale edwɛkɛ gyɛne mɔɔ ɛha la.
Kenga Maake tile 1 nee ɔbodwɛkɛ mɔɔ bɛva bɛhilehile nu yɛɛ Baebolo ngyehyɛnu gyɛne mɔɔ boka nwo la.
a Nyamenle Belemgbunlililɛ ne le arane mɔɔ wɔ anwuma, Nyamenle mumua ne a vale ziele ɛkɛ a, na ɔbamaa ye bodane mɔɔ ɔlɛ ɔmaa azɛlɛ ne la ara nu. (Daneɛle 2:44; Mateyu 6:10) Saa ɛkpondɛ nwolɛ edwɛkɛ dɔɔnwo a, nea edwɛkɛ “Duzu A Le Nyamenle Belemgbunlililɛ Ne?”
b Ɛnee ɔwɔ kɛ Gyisɛse yɛ belemgbunli amaa yeali ye ɛzonlelilɛ ko mɔɔ ɛlɛ kɛ Mɛzaya, Nyamenle agyakɛnugyinlavolɛ mɔɔ bɛbɔ ɔ nwo ɛwɔkɛ la anwo gyima. Saa ɛkpondɛ edwɛkɛ dɔɔnwo mɔɔ fale Baebolo nu ngapezo mɔɔ ɔka Gyisɛse anwo edwɛkɛ kɛ Mɛzaya la a, nea “Asoo Mɛzaya Ne Anwo Ngapezo Maa Ɔda Ali Kɛ Gyisɛse A Le Mɛzaya Ne Ɔ?”
c Edwɛkpa ne mɔ a le Kilisiene Giliki Ngɛlɛlera mbuluku nna mɔɔ limoa la, bɛta bɛfɛlɛ bɛ Ngyekyeleɛ Fofolɛ ne, na bɛka Gyisɛse ɛbɛlabɔlɛ nee ye ɛzonlenlɛ gyima ne anwo edwɛkɛ.