Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • w26 February m. 2-7
  • Kɛ Ɔkɛyɛ Na Yɛaboa Yɛ Mbusuafoɔ Mɔɔ Bɛnle Diedima La

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Kɛ Ɔkɛyɛ Na Yɛaboa Yɛ Mbusuafoɔ Mɔɔ Bɛnle Diedima La
  • Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2026
  • Edwɛkɛtile Ngyikyi
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • DA AHUNLUYELƐYELALƐ ALI
  • MEKƐ MƆƆ BƐBAHA EDWƐKƐ ANZƐƐ BƐBAYƐ DEBIE MƆƆ YƐ NYANE LA
  • NYIA ABOTANE NEE ANYELAZO DAHUU
  • MAA BƐNWU YE KƐ ƐKULO BƐ
  • MMAMAA Ɛ SA NU TO WƆ WƆ MBUSUAFOƆ ANWO
  • Nɔhalɛ Ne Ɛnva ‘Anzodwolɛ Ɛmba, Emomu Konle Dadeɛ’
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2017
  • Kpondɛ Kpuya Ɛhye Mɔ Anwo Mualɛ
    2025-2026 Maangyebakyi Nyianu Ngyehyɛleɛ, Maangyebakyi Zo Neavolɛ Ɛdeɛ
  • Kpɔkɛzilɛ Mɔɔ Ɔkile Kɛ Yɛfa Yɛ Nwo Yɛto Gyihova Anwo Zo La
    Yɛ Kilisiene Ɛbɛlabɔlɛ Nee Yɛ Ɛzonlenlɛ—Nyianu Buluku—2023
  • Kɔ Zo Sukoa Debie Fi Baebolo Nu Mɔlebɛbo Ngilehilelɛ Ne Anu?
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2025
Nea Dɔɔnwo
Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2026
w26 February m. 2-7

APRIL 6-12, 2026

EDWƐNE 82 “Bɛmaa Bɛ Kɛnlaneɛ Ɛda”

Kɛ Ɔkɛyɛ Na Yɛaboa Yɛ Mbusuafoɔ Mɔɔ Bɛnle Diedima La

“Bɛmmamaa yɛkpo aze wɔ kpalɛyɛlɛ nu.”—GAL. 6:9.

BODANE

Kɛzi yɛ nee yɛ mbusuafoɔ mɔɔ bɛnle diedima la banyia abusuabɔlɛ kpalɛ dahuu yɛɛ saa ɔkɛyɛ boɛ a, kɛzi yɛbaboa bɛ wɔ sunsum nu la.

1-2. Mɔɔ yɛnwunle nɔhalɛ ne la, duzu a ɔbayɛ kɛ ɔzɛkyele yɛ nee yɛ mbusuafoɔ avinli a?

GYISƐSE hanle hilele nrenyia bie mɔɔ ɛnee ɔkulo kɛ ɔyɛ ye ɛdoavolɛ la kɛ: ‘Kɔ sua nu, wɔ mbusuafoɔ ɛkɛ, na ka ninyɛne kɔsɔɔti mɔɔ Gyihova ɛyɛ ɛmaa wɔ la kile bɛ.’ (Maake 5:19) Gyisɛse hanle ye zɔ ɔluakɛ ɛnee ɔze kɛ menli kulo kɛ bɛka ninyɛne mgbalɛ mɔɔ bɛde la anwo edwɛkɛ bɛkile bɛ mbusuafoɔ.

2 Ɛkakye kɛzi ɛdele nganeɛ wɔ mekɛ mɔɔ ɛbɔle ɔ bo kɛ ɛzukoa nɔhalɛ ne la ɔ? Ɛnee ɛngulo kɛ ɛfa ɛfea awie mɔ! Noko bie a wɔ mbusuafoɔ anye anlie mɔɔ ɛlɛsukoa la anwo. Anzɛɛ bie a kɛzi ɛhanle nɔhalɛ ne anwo edwɛkɛ ɛhilele bɛ la zɛkyele ɛ nee bɛ avinli. Saa zɔhane a ɔde a, ɛnee kɛzi ɛbamaa anzodwolɛ adɛnla ɛ nee wɔ mbusuafoɔ avinli anzɛɛ wɔaziezie bɛ avinli na mekɛ ko ne ala wɔava yɛ Kilisiene ngyinlazo ne mɔ wɔabɔ wɔ ɛbɛla ɛ?

3. Duzu a yɛbazuzu nwo wɔ edwɛkɛ ɛhye anu a?

3 Wɔ edwɛkɛ ɛhye anu, yɛbanwu: (1) Kɛzi ahunluyelɛyelalɛ baboa yɛ yeamaa yɛadwenle yɛ mbusuafoɔ mɔɔ bɛnle diedimaa la anwo, saa bɔbɔ bɛngulo kɛ bɛsukoa nɔhalɛ ne a; (2) kɛzi yɛbayɛ yɛ nyɛleɛ wɔ mekɛ mɔɔ bɛbaha edwɛkɛ anzɛɛ bɛbayɛ debie mɔɔ yɛ nyane; (3) kɛzi yɛ abotanezilɛ nee yɛ anyelazo bahola aboa yɛ mbusuafoɔ yeamaa bɛanwu nɔhalɛ ne; yɛɛ (4) kɛzi yɛbamaa bɛanwu kɛ yɛkulo bɛ la.

DA AHUNLUYELƐYELALƐ ALI

4. Mɔɔ menli andie Gyisɛse edwɛkɛ ne la, duzu a ɔyɛle a?

4 Gyisɛse anye ye adwenle anvi menli mɔɔ andie ye edwɛkɛ ne la anwo zo ndɛndɛ. Ɔvale ɔ nwo ɔtotole vanye egyinli zo neavolɛ bie mɔɔ ɔbɔle mɔdenle biala mɔɔ ɔbahola la kɛ ɔmaa feege baka bie mɔɔ ɔnzo la azo ma la anwo. (Luku 13:​6-9) Mɔɔ Gyisɛse yɛle ndonwo zɔhane la, ɛnee yebɔ mɔdenle wɔ ɛvolɛ mɔɔ bo nsa la anu kɛ ɔboa ɔ mediema Dwuuma yeamaa bɛanyia diedi. Duzu ati a ɛnee ɔgua zo ɔlɛbɔ mɔdenle kɛ ɔboa bɛ a? Gyisɛse lale ahunluyelɛyelalɛ ali hilele menli na ɛhye boale ye maanle ɔnyianle bɛ nwo abotane.

5. Duzu a hanle Gyisɛse maanle ɔlale ahunluyelɛyelalɛ ali ɔhilele ɔ mediema Dwuuma a?

5 Gyisɛse lale ahunluyelɛyelalɛ ali hilele ɔ mediema Dwuuma ɔluakɛ ɛzonlenlɛ nu mgbanyima ne mɔ angola amboa bɛ bɛammaa bɛannyia nɔhalɛ diedi wɔ Nyamenle anu. Gyisɛse nwunle kɛ menli ne le kɛ “mboane mɔɔ ɛnlɛ neavolɛ la.” (Maake 6:34) Mɔɔ ɔka ekyii Gyisɛse wu la, ɔlile Gyɛlusalɛm anwo nyane na ɔzunle ɔluakɛ ɛnee ɔze kɛ menli mɔɔ de ɛkɛ ne la anu dɔɔnwo bawu ɔlua diedi mɔɔ bɛnlɛ la ati. (Luku 19:​41-44) Saa yɛdayɛ noko yɛlɛ ahunluyelɛyelalɛ a, ɔbaha yɛ yeamaa yɛaboa yɛ mbusuafoɔ.

6. Duzu ati a ɔwɔ kɛ yɛnyia yɛ mbusuafoɔ mɔɔ bɛnle diedima la anwo abotane a? (Galeehyeama 6:9)

6 Kenga Galeehyeama 6:9. Saa yɛ mbusuafoɔ anye ɛnlie yɛ diedi ne anwo ɛnɛ bɔbɔ a, ɔwɔ kɛ yɛnyia bɛ nwo abotane na ɔnle kɛ yɛgyakyi “kpalɛyɛlɛ.” Yɛze kɛ ɔdie mekɛ na awie aye menli nwo adwenletane mɔɔ ɛsosɔ ndinli wɔ ye nu la avi ɛkɛ na yeanyia diedi. Mekɛ bie, ɛnee ɛle kɛ bɛdabɛ mɔɔ “bɛnlɛ anyelazo biala yɛɛ bɛnze Nyamenle wɔ ewiade” ye la ɔ? (Ɛfɛ. 2:12) Saa zɔhane a ɔde a, ɔkile kɛ awie nyianle ɛ nwo abotane na ɔboale wɔ ɔmaanle ɛzukoale Nyamenle anwo debie. Saa ɔbayɛ boɛ a, ɛnee ɛdawɔ noko nyia wɔ mbusuafoɔ anwo abotane na boa bɛ maa bɛzukoa Gyihova anwo debie.

MEKƐ MƆƆ BƐBAHA EDWƐKƐ ANZƐƐ BƐBAYƐ DEBIE MƆƆ YƐ NYANE LA

7. Duzu a ɔbayɛ kɛ yeammaa Gyisɛse amediema ne mɔ annyia ye nu diedi a?

7 Ɔbayɛ kɛ Gyisɛse amediema ne mɔ dele nwanwane ninyɛne mɔɔ ɔyɛle ye wɔ Galeli la. (Luku 4:​14, 22-24) Noko mɔlebɛbo ne, bɛannyia ye nu diedi. (Dwɔn 7:5) Duzu ati ɔ? Baebolo ne anga. Noko yeanyɛ boɛ fee la, ɔhanle ninyɛne nwiɔ mɔɔ yeammaa Dwuuma bie mɔ anyɛ Gyisɛse ɛdoavolɛma la anwo edwɛkɛ. Ɛnee bie mɔ sulo kɛ saa bɛyɛ Gyisɛse ɛdoavolɛma a bɛ sua zo amra bayɛ bɛ kpɔdekpɔde. (Dwɔn 9:​18-22) Bie mɔ noko ze Gyisɛse ɔvi ye ngakula nu, ɔti ɛnee bɛnlie bɛnli kɛ ɔdaye a ɔle Mezaya ne a. (Maake 6:​1-4) Bie a Gyisɛse amediema ne mɔ noko nyianle adwenle zɔhane bie. Asoo ɔnrɛhola ɔnrɛra ye kɛ adwenle zɔhane bie a wɔ mbusuafoɔ noko lɛ ɔ?

8. Duzu ati a bie a yɛ mbusuafoɔ mɔɔ bɛnle diedima la baha edwɛkɛ anzɛɛ bayɛ debie mɔɔ yɛ yɛ nyane la ɛ?

8 Dwenle deɛmɔti bɛka edwɛkɛ anzɛɛ bɛda nyɛleɛ bie ali la anwo. Ɔbayɛ kɛ ɛnee Gyisɛse amediema ne mɔ boka ye mbusuafoɔ mɔɔ mekɛ bie bɛhanle kɛ “yezɛ” la anwo. (Maake 3:21) Duzu a maanle bɛhanle edwɛkɛ nyane zɔhane a? Kɛlɛtokɛ ne mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la maa yɛnwu kɛ kɛmɔ ɛnee Gyisɛse anye ɛbolo ɔlɛkilehile awie mɔ na yeayɛ menli ayile la ati, ɛnee ɔnnyia alagye bɔbɔ ɔnli debie. (Maake 3:20) Asoo ye mbusuafoɔ nyianle adwenle kɛ akee ɔlɛyɛ yeamaa yeabo zo ɔ? Ɔbahola yeayɛ zɔ. Wɔannea a yɛ mbusuafoɔ banyia adwenle kɛ yɛ ɛzonlenlɛ ne ɛli yɛ ti somaa. Saa zɔhane a bɛte nganeɛ a, ɔwɔ kɛ yɛfa yɛ nyɛleɛ yɛkile kɛ edwɛkɛ ne ɛnle zɔ.

9. Duzu a bahola aboa yɛ mbusuafoɔ yeamaa bɛahakyi adwenle mɔɔ bɛlɛ wɔ yɛ nwo la ɛ? (1 Pita 3:​1, 2) (Eza nea nvoninli ne mɔ.)

9 Fa wɔ nyɛleɛ kile. Saa yɛtendɛ kɛnlɛma na yɛda nyɛleɛ kpalɛ ali a, ɔbamaa yɛ mbusuafoɔ ahakyi adwenle mɔɔ bɛlɛ wɔ yɛ nwo la. (Kenga 1 Pita 3:​1, 2.) Saa adiema raalɛ bie gyakyi ɔ hu mɔɔ ɔnle diedinli la wɔ sua nu kɔ debiezukoalɛ anzɛɛ daselɛlilɛ a, ɔ hu anwo bahola ayɛ ye koonwu anzɛɛ ɔbahola yeava ɔ ye anwo ɛya. Amaa ɔ hu ande nganeɛ zɔhane la, ɔwɔ kɛ ɔyɛ nzenzaleɛ wɔ mekɛ mɔɔ ɔfa ɔyɛ sunsum nu ninyɛne la anu amaa yeanyia mekɛ dɔɔnwo yeamaa ɔ hu. Kɛ neazo la, ɔbahola yeahɔ daselɛlilɛ wɔ mekɛ mɔɔ ɔ hu anye ɛbolo ɔlɛyɛ ye gyima bie anzɛɛ ɔnle sua nu la. Saa adiema raalɛ bie nyia ɛhulolɛ kɛ ɔbayɛ nzenzaleɛ na ɔda ndelebɛbo ali a, bie a ɔbaboa ɔ hu yeamaa yeahakyi adwenle mɔɔ ɔlɛ wɔ Gyihova Alasevolɛ anwo la.

Nvoninli ngakyile: 1. Adiema raalɛ bie ɛlɛto ewiazo aleɛ nee kɔfe yeamaa ɔ hu mɔɔ ɔnle Dasevolɛ la kolaa na ɔ hu ahɔ gyima. 2. Nzinlii, ɔ nee adiema raalɛ gyɛne ɛhɔ daselɛlilɛ na ɔlɛkenga Baebolo ne anu edwɛkɛ bie wɔ ye fonu ne azo yeahile raalɛ bie mɔɔ gyi ye anlenkɛ ne anloa la.

Yɛ ɛdendɛlɛ nee yɛ nyɛleɛ kɛnlɛma bahola amaa adiema bie ahu anzɛɛ aye ahakyi adwenle mɔɔ ɔlɛ wɔ Gyihova Alasevolɛ anwo la (Nea ɛdendɛkpunli 9)g


10. Saa awie mɔ tendɛ tia yɛ a, kɛ ɔkɛyɛ na yɛazukoa Gyisɛse ɛ?

10 Mmabua edwɛkɛ biala mɔɔ bɛbaha bɛatia wɔ la. Mɔɔ bɛbɔle Gyisɛse somolɛ kɛ ɔle nzanli nee adidikpoku la, yeanva ɛya anzɛɛ yeambɔ mɔdenle kɛ ɔkilehile ye edwɛkɛ nu. Emomu, ɛnee ɔkulo kɛ menli gua bɛ nye aze nea ye amaa bɛanwu nɔhalɛ mɔɔ wɔ edwɛkɛ ne anu la. (Mat. 11:19) Ɔluale ye neazo zo ɔmaanle menli nwunle kɛ ye adwenle nu la ɛkɛ yɛɛ ɔ nye die ɔ nwo. (Fa toto Dwɔn 2:​2, 6-10 anwo.) Ɛdawɔ noko mmate nganeɛ kɛ ɔwɔ kɛ ɛbua edwɛkɛ biala mɔɔ bɛbaha bɛatia wɔ la. Emomu, dua wɔ nyɛleɛ zo maa wɔ mbusuafoɔ ɛnwu kɛ wɔ adwenle nu la ɛkɛ yɛɛ ɛ nye die ɛ nwo. Bie a ɔbamaa bɛaye adalɛ edwɛkɛ mɔɔ bɛde wɔ yɛ nwo la bɛavi bɛ ti anu.

NYIA ABOTANE NEE ANYELAZO DAHUU

11. Kɛzi Gyisɛse nee ɔ mediema ne mɔ mɔɔ bɛnle diedima la lile ɛ?

11 Edwɛkpa ne maa yɛnwu kɛ Gyisɛse hɔle zo nyianle ɔ mediema ne mɔ anwo abotane. Kɛ neazo la, mɔɔ Gyisɛse yɛle ye nwanwane debie mɔɔ limoa wɔ Kana la, ɔda ali kɛ ɛnee bɛdabɛ noko bɛwɔ ɛkɛ ne bie. (Dwɔn 2:​11, 12) Kɛ mɔɔ yɛlimoa yɛnwunle ye la, Gyisɛse amediema ne mɔ anlie ye anli. Noko Gyisɛse amkpo bɛ. Mɔɔ Gyisɛse yɛle ye nwanwane debie mɔɔ limoa wɔ Kana la anzi kɛyɛ ɛvolɛ nsa, Baebolo ne hanle kɛ ɔdendɛle kɛnlɛma ɔhilele ɔ mediema ne mɔ.—Dwɔn 7:​5-8.

12. Duzu a baboa yɛ yeamaa yɛanyia anyelazo kɛ yɛ mbusuafoɔ bie mɔ barazonle Gyihova kenle bie a?

12 Saa yɛte Gyihova anwunvɔnezelɛ ne abo kpalɛ a, ɔbaboa yɛ yeamaa yɛanyia anyelazo kɛ yɛ mbusuafoɔ bɛarazonle Gyihova kenle bie. Saa anwongyelelɛ kpole ne bɔ ɔ bo a, bie a menli banyia nwolɛ adenle kɛ bɛbarazonle Gyihova. Na ɔbahola yeara ye kɛ, saa bɛsɛkye adalɛ ɛzonlenlɛ a, yɛ mbusuafoɔ bahakye kɛ yɛhanle yɛhilele bɛ kɛ ɛhye bazi na bie a bɛbaraboka yɛ nwo wɔ nɔhalɛ ɛzonlenlɛ nu.b (Yek. 17:16) Eza saa yɛ mbusuafoɔ ɛlɛyia ngyegyelɛ ɛnɛ a, yɛbayɛ mɔɔ yɛbahola biala la yɛaboa bɛ. Saa bɛnwu kɛ amgba yɛkulo bɛ yɛɛ yɛdwenle bɛ nwo a, bie a ɔbamaa bɛadie Baebolo nu nɔhalɛ ne.

MAA BƐNWU YE KƐ ƐKULO BƐ

13. Yɛnlɛ alagye wɔ Gyihova ɛzonlenlɛ nu ɛdeɛ, noko duzu a ɔwɔ kɛ yɛnea boɛ wɔ nwo a?

13 Yɛ nye ɛbolo yɛlɛsonle Gyihova ɛdeɛ, noko ɔnle kɛ yɛmaa yɛ mbusuafoɔ nyia adwenle kɛ yɛnlɛ bɛ nwo alagye anzɛɛ yɛngulo bɛ edwɛkɛ bieko. (Mat. 7:12) Kɛ ɔkɛyɛ na yɛamaa bɛanwu kɛ yɛdwenle bɛ nwo ɛ? Maa yɛzuzu ndenle bie mɔ anwo.

14-15. Adenle ko mɔɔ yɛdua zo yɛmaa yɛ mbusuafoɔ nwu ye kɛ yɛkulo bɛ la a le boni? Maa neazo.

14 Anrɛɛ fɛlɛ bɛ na maa bɛnwu kɛ ɛkulo bɛ edwɛkɛ. Saa yɛta yɛka mɔɔ ɛlɛkɔ zo wɔ yɛ ɛbɛlabɔlɛ nu la anwo edwɛkɛ yɛkile yɛ mbusuafoɔ a, ɔbamaa bɛanwu kɛ yɛkulo bɛ edwɛkɛ. Kɛ neazo la, yɛbahola yɛavɛlɛ bɛ wɔ fonu zo anzɛɛ yɛatɛse bɛ mɛsegyi na yeava nvoninli bie mɔɔ yɛpepɛle wɔ mekɛ mɔɔ yɛdule adenle bie anzɛɛ yɛ nee yɛ gɔnwo mɔ bɔle nu lieliele yɛ nye la bie yɛanwa bɛ. Bie a yɛkyɛ bɛ debie ekyi anzɛɛ yɛkɛlɛ bɛ kɛlata ekyi a, yemɔ ala bamaa yɛ avinli ayɛ kpalɛ. Saa yɛyɛ ninyɛne ɛhye mɔ yɛmaa bɛ a, ɔbamaa bɛanwu kɛ yɛkulo bɛ edwɛkɛ.

15 Fa adiema raalɛ Anna mɔɔ wɔ Armenia la kɛ neazo. Ɛnee ɔ nee ye abusua ne bɔ nu di awolɛ kenle nee ɛvoyia ngakyile. Mɔɔ Anna rale nɔhalɛ ne anu la, ɛnee ye abusua ne suzu kɛ ye diedi fofolɛ ne batete bɛ avinli. Ɛnee eza bɛdwenle kɛzi ɔbayɛ Gyihova Dasevolɛ a ɔbaha ye kenle bie la anwo. Kɛzi Anna lile tɛnlabelɛ ne anwo gyima ɛ? Ɔhanle kɛ: “Saa mekɔkpɔla me mbusuafoɔ a, meka mɔɔ ɛlɛkɔ zo wɔ me ɛbɛlabɔlɛ nu nee debie mɔɔ me nye ɛbolo nwo melɛyɛ la bɛkile bɛ. Eza memaa bɛba me sua nu na mefa bɛ mekile me gɔnwo mɔ. Ɛhye ati, me mbusuafoɔ ze me gɔnwo mɔ na bɛnzulo kɛ bɛ nee bɛ babɔ adawu.” Eza ɔhanle kɛ: “Me mbusuafoɔ dɔɔnwo ɛha ɛhile me kɛ bɛnwu kɛ me nye die ɔti me edwɛkɛ ɛngyegye bɛ bieko.”

16. Kɛzi Gyisɛse hilele kɛ ɔdwenle ɔ diema Gyemise anwo ɛ? (Eza nea ɔbodwɛkɛ ne.)

16 Maa bɛnwu ye kɛ ɛdwenle bɛ nwo. Mɔɔ bɛdwazole Gyisɛse la, ɔyele ɔ nwo ɔhilele ɔ diema Gyemise ɔvale ɔhilele kɛ ɔdwenle ɔ nwo. (1 Kɔl. 15:7) Nea kɛzi Gyemise anye balie wɔ mekɛ mɔɔ ɔbanwu kɛ Gyisɛse arɛle ɛtɛfile ye la! Bie a mekɛ ɛhye a Gyemise liele lile bɔkɔɔ kɛ Gyisɛse a le Mɛzaya ne a. Mɔɔ Gyisɛse yele ɔ nwo hilele Gyemise la anzi, bie a Gyemise boale ye mbusuafoɔ mɔɔ ɛha la maanle bɛdele ɔ bo kɛ Gyisɛse a le Mɛzaya ne a.c—Gyi. 1:14.

17. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛava ngyinlazo mɔɔ wɔ Wulomuma 12:15 la yɛali gyima ɛ? (Eza nea nvoninli ne.)

17 Kenga Wulomuma 12:15. Saa yɛ mbusuafoɔ hyia yɛ nwo wɔ mekɛ kpalɛ nee mekɛ ɛtane nu na yɛboa bɛ a, ɔbamaa bɛanwu kɛ yɛdwenle bɛ nwo na bie a ɔbamaa bɛahakyi nyɛleɛ mɔɔ bɛda ye ali bɛkile yɛ la.d Kɛ neazo la, saa yɛ busuanli bie wo a, yɛbahola yɛahɔkpɔla ye na yɛahyɛ ye debie yɛava yɛahile kɛ yɛdayɛ noko yɛ nye ɛlie. Saa yɛ busuanli bie kulovolɛ bie wu a, yɛbahola yɛaha edwɛkɛ mɔɔ ɔbakyekye ɔ rɛle la yɛahile ye anzɛɛ yɛbahɛlɛ ye wɔ mɛsegyi nu yɛamaa ye anzɛɛ yɛbakpondɛ ndenle gyɛne yɛalua zo yɛaboa ye. Eza yɛbahola yɛada yɛahɔkpɔla bɛ anzɛɛ yɛavɛlɛ bɛ, titili saa bɛlɛyia ngyegyelɛ a.

Adiema raalɛ ne mɔɔ yɛnwunle ye wɔ nvoninli ne mɔɔ limoa la anu la nee ɔ hu mɔɔ ɔnle Dasevolɛ la yɛɛ ye ase mɔɔ de ehwili nu la ɛlɛpɛ nvoninli.

Ɛmaa wɔ mbusuafoɔ nwu kɛ ɛdwenle bɛ nwo wɔ mekɛ mɔɔ bɛhyia wɔ moalɛ kpalɛ la a, bie a bɛbahakyi bɛ nyɛleɛ na bɛabu wɔ diedi ne (Nea ɛdendɛkpunli 17)h


Asoo Ɔwɔ Kɛ Ɛkɔ Wɔ Busuanli Bie Atɔfolɛlielɛ Anzɛɛ Ɛzɛne Ɔ?

Atɔfolɛlielɛ nee ɛzɛne le mekɛ mɔɔ mbusua ta bɔ nu yɛ ninyɛne a. Kolaa na wɔazi kpɔkɛ kɛ ɛbahɔ atɔfolɛlielɛ anzɛɛ ɛzɛne bie la, ɔwɔ kɛ ɛsuzu Baebolo ngyinlazo ɛhye mɔ anwo.

  • Asoo bɛbabu ɛzonlenlɛ nu amaamuo ngakyile wɔ ɔ bo anzɛɛ ɔle gyimalilɛ bie ala? (2 Kɔl. 6:​14, 15)

  • Saa ɛkɔ ɔ bo a, ɛbanyia akɛnrasesebɛ amaa wɔanva ɛ nwo wɔanwula ɛzonlenlɛ nu amaamuo anzɛɛ maamulɛ bie mɔɔ ɛnzɔ Gyihova anye la anu ɔ? (Mrɛ. 22:3)

  • Asoo wɔ mbusuafoɔ ze kɛ ɛnrɛva ɛ nwo ɛnrɛwula nyɛleɛ mɔɔ ɛngyi Baebolo ne azo la anu ɔ?

  • Saa bɛbayɛ gyimalilɛ ne wɔ asɔne sua bie anu na ɛsi kpɔkɛ kɛ ɛbahɔ a, kɛzi ɔbaha ɛ mediema diedima ɛ? (Fel. 1:10)

Ɔnva nwo kpɔkɛ biala mɔɔ ɛbazi la, dahuu bɔ mɔdenle kɛ ɛbalua adenle kɛnlɛma zo wɔahilehile mɔɔ ɛbayɛ nee mɔɔ ɛnrɛyɛ la anu sikalɛ wɔahile bɛ. Mɔɔ tɛla biala la, yɛ biala mɔɔ ɛbahola la amaa wɔanyia adwenle mɔɔ anu te la wɔ Nyamenle anyunlu.f

18. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛazukoa ɛdoavolɛ Andelu ɛ?

18 Fa bɛ kile mediema diedima gyɛne. Mɔɔ Andelu nwunle kɛ Gyisɛse a le Mɛzaya ne la, ɔvale ɔ diema Pita ɔhɔhilele Gyisɛse ndɛndɛ. (Dwɔn 1:​40-42) Yɛbahola yɛayɛ debie zɔhane bie ɔ? Kɛ neazo la, ɔyɛ a yɛbahola yɛavɛlɛ yɛ busuanli bie kɛ ɔrɛla debiezukoalɛ anzɛɛ ɔrɛla ɔraboka yɛ gɔnwo mɔ anwo ɔmaa yɛbɔ nu yɛli aleɛ ɔ? Saa yɛfa ye yɛkile mediema diedima gyɛne a, ɔbanwu kɛ Gyihova Alasevolɛ le kɛ menli gyɛne biala la na bɛ ti akunlu le kɛnlɛma kpalɛ.

19. Saa yɛ mbusuafoɔ ɛnde yɛ diedi ne mɔ bie abo kpalɛ bɔbɔ a, kɛzi ɔwɔ kɛ yɛ nee bɛ di ɛ? (1 Pita 3:15)

19 Kenga 1 Pita 3:15. Bie a yɛ mbusuafoɔ ɛnrɛde deɛmɔti yɛnyɛ ninyɛne bie mɔ la abo, noko saa yɛda atiakunlukɛnlɛma nee ɛbulɛ ali yɛkile bɛ a, bɛbahakye. Saa yɛngola yɛ nee bɛ ɛmbɔ nu ɛnli ɛvoyia ngakyile bɔbɔ a, bɛ nye balie nwo kɛ yɛ nee bɛ babɔ nu ayɛ ninyɛne gyɛne wɔ mekɛ fofolɛ nu. Kɛ neazo la, yɛnrɛhola yɛ nee bɛ ɛnrɛbɔ nu ɛnrɛli ɛvoyia ngakyile mɔɔ ngɛlɛlera ne tendɛ tia la, noko yɛbahola yɛahɔkpɔla bɛ, yɛ nee bɛ abɔ nu ali aleɛ na yɛahyɛ bɛ debie mekɛ gyɛne nu.

MMAMAA Ɛ SA NU TO WƆ WƆ MBUSUAFOƆ ANWO

20. Duzu ati a Gyemise neazo ne maa yɛ anwosesebɛ a?

20 Anrɛɛ Gyemise bahola ɔ nee Gyisɛse abɔ nu ayɛ ye ɛzonlenlɛ gyima ne noko yeanyɛ ye zɔ, noko akee nzinlii ɔrayɛle ye ɛdoavolɛ. (Gal. 1:​18, 19; 2:9) Mɔlebɛbo ne, Gyemise anyɛ Gyisɛse ɛdoavolɛ ɛdeɛ, noko ɔvale Gyisɛse ngilehilelɛ ne anyebolo zo. Kɛ neazo la, ɔhanle ɛzukoalɛdeɛ mɔɔ zɔho mɔɔ Gyisɛse hilehilele wɔ ye Boka Zo Ɛdendɛlɛe ne anu la bie wɔ ye kɛlata ne mɔɔ sunsum ne hanle ye maanle ɔhɛlɛle la anu.

21. Duzu ati a ɔnle kɛ yɛmaa yɛ sa nu to wɔ yɛ mbusuafoɔ mɔɔ bɛnle diedima la anwo a?

21 Ɔnva nwo mɔdenle biala mɔɔ yɛbabɔ la, bie a yɛ mbusuafoɔ mɔɔ bɛnle diedima la anye ɛnrɛlie nɔhalɛ ne anwo anzɛɛ saa yɛmaa bɛnwu kɛ yɛdwenle bɛ nwo bɔbɔ a, bɛnrɛnyia ɛhulolɛ kɛ bɛbazukoa Gyihova anwo debie. Duzu ati a ɔnle kɛ yɛmaa yɛ sa nu to a? Ɔluakɛ mekɛ biala mɔɔ yɛbala atiakunlukɛnlɛma ali yɛahile bɛ la, ɛnee yɛlɛsukoa Gyihova, yɛ Nyamenle ne mɔɔ se anwunvɔne la yɛɛ ɔ Ra Gyisɛse. (Luku 6:​33, 36) Mekɛ ɛlɛkɔ la, bie a yɛ subane kɛnlɛma bamaa bɛahakyi adwenle mɔɔ bɛlɛ wɔ yɛ nwo la. Bie a bɔbɔ bɛbahakye yɛ diedi ne anwo edwɛkɛ mɔɔ yɛhanle yɛhilele bɛ la. Saa yɛammaa yɛ sa nu ando a, bie a bɛbazi kpɔkɛ bɛarazonle Gyihova na yemɔ bamaa yɛ nye alie kpalɛ!

KƐZI ƐBAYE Ɔ NLOA Ɛ?

  • Kɛzi ahunluyelɛyelalɛ baha yɛ yeamaa yɛaboa yɛ mbusuafoɔ mɔɔ bɛnle diedima la ɛ?

  • Duzu ati a ɔhyia kɛ yɛkɔ zo yɛnyia yɛ mbusuafoɔ mɔɔ bɛnle diedima la anwo abotane na yɛnyia anyelazo kɛ bɛbazonle Gyihova kenle bie a?

  • Kɛ ɔkɛyɛ na yɛamaa yɛ mbusuafoɔ mɔɔ bɛnle diedima la anwu kɛ yɛdwenle bɛ nwo ɛ?

EDWƐNE 60 Ɔle Bɛ Ngoane Nwo Edwɛkɛ

a EDWƐKƐ MƆƆ BƐHILEHILE NU: Wɔ Baebolo ne anu, “awie mɔɔ ɔnle diedinli” la ɛngile awie mɔɔ ɔnle ɛzonlenlɛ biala anu anzɛɛ ɔnlie Nyamenle ɔnli la. (1 Kɔl. 7:12) Wɔ edwɛkɛ ɛhye anu, ɔfale awie mɔɔ ɔnzonle Gyihova Nyamenle wɔ adenle mɔɔ Gyihova Alasevolɛ sonle ye la azo la anwo.

b Nea edwɛkɛ, “Duzu A Yɛze Wɔ Kɛzi Gyihova Babua Ndɛne Kenle Bie La Anwo A?” mɔɔ wɔ May 2024 Ɛzinzalɛ Arane ne m. 11, ɛden. 11-13 la.

c Yeanyɛ boɛ fee la Gyisɛse amediema nwiɔ, Gyemise nee Dwuudu rale nɔhalɛ ne anu wɔ mekɛ mɔɔ bɛdwazole Gyisɛse la anzi.

d Nea ɛlɛka, “Asoo Ɔwɔ Kɛ Ɛkɔ Wɔ Busuanli Bie Atɔfolɛlielɛ Anzɛɛ Ɛzɛne Ɔ?”

e Fa Gyemise 1:2 toto Mateyu 5:​11, 12 anwo; Gyemise 1:19 toto Mateyu 5:22 anwo; Gyemise 1:22; 2:24 toto Mateyu 7:21 anwo; Gyemise 2:13 toto Mateyu 5:7; 6:​14, 15 anwo.

f Saa ɛkpondɛ kɛzi ɛbali tɛnlabelɛ zɛhae mɔ anwo gyima la anwo edwɛkɛ dɔɔnwo a, nea “Questions From Readers” mɔɔ wɔ May 15, 2002, nee November 15, 2007, The Watchtower ne anu la.

g NVONINLI NE ANWO NGILENU: Kolaa na adiema raalɛ bie ahɔ daselɛlilɛ la, ɔlɛto aleɛ yeazie ɔ hu.

h NVONINLI NE ANWO NGILENU: Adiema raalɛ ko ne ala ɛnyia mekɛ ɛhɔkpɔla ye ase mɔɔ ɔnle Gyihova Dasevolɛ la.

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie