Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • w11 3/1 m. 14-18
  • Fa Ɛ Rɛle Wula Gyihova Anu—Awieleɛ Ne Ɛbikye

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Fa Ɛ Rɛle Wula Gyihova Anu—Awieleɛ Ne Ɛbikye
  • Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo—2011
  • Edwɛkɛtile Ngyikyi
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • Wɔ Ɛtaneyɛlɛ Nwo Sɔnea Nu
  • Wɔ Mekɛ Mɔɔ Ɛlɛyia Anyetele Nee Dwazotia La
  • Wɔ Adwenledwenle Mekɛ Nu
  • Maa ‘Nyamenle Anzondwolɛ Ne’ Ɛbɔ Wɔ Ahonle Nwo Bane
  • Ɛbahola Wɔalie Ɛ Mediema Wɔali
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2022
  • Fa Ɛ Rɛle Wula Gyihova Anu Dahuu!
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo—2015
  • Ɛlɛ Anwodozo Wɔ Kɛzi Gyihova Yɛ Ye Ninyɛne La Anu Ɔ?
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2022
  • Maa Gyihova Ngakyelɛ Ne Mɔ Ɛla Wɔ Ahonle Nwo
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo—2013
Nea Dɔɔnwo
Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo—2011
w11 3/1 m. 14-18

Fa Ɛ Rɛle Wula Gyihova Anu—Awieleɛ Ne Ɛbikye

‘Fa ɛ rɛle wula Gyihova anu dahuu.’—AYE. 26:4.

1. Ngakyile boni a wɔ Nyamenle azonvolɛ nee menli mɔɔ wɔ ewiade ye la avinli a?

MENLI dɔɔnwo ɛnnwu awie anzɛɛ debie mɔɔ ɔwɔ kɛ bɛfa bɛ rɛle bɛwula ye nu a. Bie a ɔlua ngyegyelɛ anzɛɛ bɛ sa mɔɔ ɛzi aze fane dɔɔnwo la ati. Noko, asolo Gyihova azonvolɛ! Ɔluakɛ Nyamenle nrɛlɛbɛ kile bɛ adenle la ati, bɛze kɛ ɔnle kɛ bɛfa bɛ rɛle bɛwula ewiade ɛhye nee ye “arelemgbunli” nu. (Edw. 146:3) Bɛfa bɛ nwo kɔsɔɔti bɛwula Gyihova asa nu, ɔluakɛ bɛze kɛ ɔkulo bɛ yɛɛ ɔdi ye Edwɛkɛ zo dahuu.—Wulo. 3:4; 8:38, 39.

2. Daselɛ boni a Dwɔhyua lile wɔ Nyamenle nɔhalɛlilɛ nwo a?

2 Dwɔhyua mɔɔ dɛnlanle aze tete ne la lile daselɛ kɛ Nyamenle le nɔhavo. Wɔ ye mgbanyinli mekɛ nu, ɔhanle ɔhilele ɔ gɔnwo mɔ Yizilayɛma kɛ: ‘Bɛ nuhua ko biala ze ye wɔ ye ahonle nu na ɔdie ɔto nu kɛ Gyihova bɛ Nyamenle ne ɛva ninyɛne kpalɛ ne mɔɔ ɔvale ɔbɔle bɛ ɛwɔkɛ la ɛmaa bɛ. Ɛwɔkɛ biala mɔɔ ɔbɔle la yeli zolɛ; kokye anga nu.’—Dwɔ. 23:14.

3. Duzu a Nyamenle duma ne maa yɛnwu ye wɔ ɔ nwo a?

3 Ninyɛne nwiɔ ati a Gyihova yɛ mɔɔ ɔka la a. Ko a le kɛ ɔkulo ye azonvolɛ. Noko mɔɔ ɔhyia kpalɛ kpalɛ la a le kɛ ɔngola ɔmbɔ adalɛ. (Ade. 3:14; 1 Sam. 12:22) Ye duma Gyihova ne maa yɛnwu sonla holɛ ko mɔɔ ɔde la. Saa yɛte ye duma ne a, ɔmaa yɛkakye kɛ ɔyɛ mɔɔ ɔka la dahuu. Ɔkola ɔyɛ mɔɔ ɔhyia kɛ ɔyɛ la wɔ mekɛ biala nee ɛleka biala. Debie biala ɛyɛlɛ ɛnyɛ se ɛmmaa ye. Nyamenle ɛnrɛyɛ mɔɔ nee ye duma ne le ngakyile la ɛlɛ. (The Emphasized Bible ne mɔɔ J. B. Rotherham hilele ɔ bo la mukenye ne.)

4. (a) Folɛ boni a Ayezaya 26:4 tu yɛ a? (b) Duzu a yɛbazuzu nwo wɔ edwɛkɛ ɛhye anu a?

4 Biza ɛ nwo kɛ: ‘Asoo meze Gyihova kpalɛ mɔɔ ɔbamaa meava me rɛle meawula ye nu bɔkɔɔ ɔ? Kɛmɔ meze kɛ Nyamenle kola yɛ debie biala la ati, asoo menzulo mɔɔ ɔbara kenlebie la?’ Ayezaya 26:4 ka kɛ: ‘Fa ɛ rɛle wula Gyihova anu dahuu, ɔluakɛ Gyihova Nyamenle ne le damɛnlangoate Bodane.’ Nɔhalɛ nu, ɛnɛ, Nyamenle ɛnlua nwanwane adenle zo ɛnlie menli kɛmɔ ɛnee ɔdwu mekɛ ne bie a ɔyɛ ye wɔ Baebolo mekɛ nu la. Noko akee, kɛ ‘damɛnlangoate Bodane’ la, yɛbahola yɛava yɛ rɛle yɛawula ye nu “dahuu.” Adenle boni azo a yɛ Nyamenle ne mɔɔ bɛkola bɛfa bɛ nwo bɛto ɔ nwo zo la boa ye nɔhalɛ azonvolɛ ɛnɛ a? Bɛmaa yɛzuzu ndenle nsa anwo: Saa yɛsɛlɛ ye kɛ ɔboa yɛ ɔmaa yɛgyinla sɔnea nloa, yɛli anyetele anzɛɛ dwazotia nwo gyima a ɔboa yɛ, yɛɛ saa yɛ adwenledwenle so a ɔmaa yɛ anwosesebɛ. Mekɛ mɔɔ yɛlɛsuzu ninyɛne ɛhye mɔ anwo la, bɔ mɔdenle dwenle kɛzi ɛbahola wɔamaa ɛ rɛle mɔɔ wɔ Gyihova anu la anu amia kpalɛ la anwo.

Wɔ Ɛtaneyɛlɛ Nwo Sɔnea Nu

5. Yɛ rɛle mɔɔ wɔ Nyamenle anu la anwo sɔnea boni a yɛyia a?

5 Ninyɛne mɔɔ Gyihova ɛva ɛbɔ yɛ ɛwɔkɛ la maa yɛfa yɛ rɛle yɛwula ye nu. Bie a le Paladaese nee ewudwazo ne. Noko asoo yɛdi ye ɛbɛlabɔlɛ nwo ngyinlazo ne mɔ azo? Asoo yɛfa yɛ rɛle yɛwula ye nu kɛ saa yɛdi zo a ɔbamaa yɛ nye alie ɔ? Belemgbunli Sɔlɔmɔn dule yɛ folɛ kɛ: ‘Yeye wɔ ahonle nu fa ɛ rɛle wula Gyihova anu, mmafa wɔ adwenle ɛsɔ ɛ ngome wɔ nrɛlɛbɛ. Nwu Nyamenle wɔ wɔ ɛbɛlabɔlɛ muala anu, na ɔbamaa wɔ ndenle adenrɛ fɔɔnwo amaa wɔ.’ (Mrɛ. 3:5, 6) Yɛ mɔɔ ɔhanle ye wɔ yɛ “ɛbɛlabɔlɛ” nee “ndenle” nwo la nzonlɛ. Ɛhɛe, ɔwɔ kɛ yɛfa yɛ rɛle yɛwula Nyamenle anu wɔ yɛ ɛbɛlabɔlɛ kɔsɔɔti anu, tɛ yɛ Keleseɛne anyelazo ne angome anu. Kɛzi yɛbahola yɛala zɛhae anwodozo ne ali wɔ mekɛ mɔɔ yɛwɔ sɔnea nu la ɛ?

6. Kɛzi yɛbahola yɛamia kpɔkɛ mɔɔ yɛzi kɛ yɛnrɛdwenledwenle ninyɛndane nwo la anu ɛ?

6 Saa yɛbahola yɛahwe yɛ nwo yɛavi ɛtane nwo a ɔnle kɛ yɛdwenledwenle nwo. (Bɛgenga Wulomuma 8:5; Ɛfɛsɛsema 2:3.) Kɛ ɔkɛyɛ na wɔahola wɔamia kpɔkɛ mɔɔ wɔzi kɛ ɛnrɛdwenle ninyɛndane nwo la anu ɛ? Bɛmaa yɛzuzu ndenle nnu ɛhye mɔ anwo: 1. Sɛlɛ Nyamenle moalɛ. (Mat. 6:9, 13) 2. Dwenledwenle bɛdabɛ mɔɔ bɛandie Gyihova nee bɛdabɛ mɔɔ bɛdiele ye la neazo mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la anwo. Yɛ mɔɔ dole bɛ la nzonlɛ.a (1 Kɔl. 10:8-11) 3. Suzu nyanelilɛ nee ngyegyelɛ mɔɔ ɛtane bahola ava ara ɛdawɔ mumua ne nee wɔ kulovolɛma anwo zo la anwo. 4. Suzu nganeɛ mɔɔ Nyamenle bade wɔ mekɛ mɔɔ ye azonvolɛ ne mɔ bie kɛyɛ ɛtane kpole la anwo. (Bɛgenga Edwɛndolɛ 78:40, 41.) 5. Nea kɛzi Gyihova anye balie saa ye sonvolɛ nɔhavo bie kpo ɛtane na ɔyɛ mɔɔ ɔtenrɛ, saa menli nwu ye anzɛɛ menli ɛnnwu ye a. (Edw. 15:1, 2; Mrɛ. 27:11) Ɛdawɔ noko ɛbahola wɔala ye ali kɛ ɛ rɛle wɔ Gyihova anu.

Wɔ Mekɛ Mɔɔ Ɛlɛyia Anyetele Nee Dwazotia La

7. Sɔnea boni a Gyɛlɛmaya hɔle nu a, na ɔdwu mekɛ ne bie a nganeɛ boni a ɔte a?

7 Yɛ mediema ne mɔ dɔɔnwo yɛ gyima wɔ azɛlɛsinli mɔɔ bɛhyia kpundiigyinlanlɛ nwo kpalɛ la anu. Ngapezonli Gyɛlɛmaya yɛle gyima wɔ ɛleka zɛhae bie—wɔ mekɛ mɔɔ ɛnee Dwuda belemgbunlililɛ ne anu ɛyɛ basabasa kpole la. Ɔyiale ye diedi nwo sɔnea alehyenlɛ biala ɔboalekɛ ɔdiele Nyamenle edwɛkɛ na ɔbɔle ye ndɛnebualɛ ne nolo. Mekɛ bie bɔbɔ ye kɛlɛhɛlɛvolɛ Bɛlɛke mɔɔ di nɔhalɛ la hanle kɛ yevɛ. (Gyɛ. 45:2, 3) Asoo Gyɛlɛmaya asa nu dole? Ɔlile nyane wɔ mekɛ bie anu. Ɔhanle kɛ: “Munzule ɛha kenle ne mɔɔ bɛwole me la! . . . Duzu ati a bɛwo me, kɛ membanwu ɛvɛlɛ nee nyane, na me awieleɛ ɛyɛ anyiemgba ɛ?”—Gyɛ. 20:14, 15, 18.

8, 9. Kɛmɔ Gyɛlɛmaya 17:7, 8 nee Edwɛndolɛ 1:1-3 ka la, duzu a ɔwɔ kɛ yɛyɛ na yɛahɔ zo yɛazo ma kpalɛ a?

8 Noko akee, Gyɛlɛmaya ammaa ɔ sa nu ando. Ɔhɔle zo ɔvale ɔ nwo ɔdole Gyihova anwo zo. Ɔlua zo, ngapezonli ɛhye mɔɔ di nɔhalɛ la nwunle kɛ Gyihova mumua ne edwɛkɛ mɔɔ bɛhɛlɛ ye Gyɛlɛmaya 17:7, 8 la ɛra nu: ‘Nyilalɛ ɛha sonla ne mɔɔ kɛva ɔ rɛle kɛwula medame Gyihova me nu la. Ɔle kɛ baka mɔɔ gyi azule nloa, ye ndinli dwu azule ne anu, ɔnzulo wawaa mekɛ, dahuu ye nya le duhuduhu, ezule ɛndɔ na azɛlɛ nwo we a ɔndwenle nwo, ɔluakɛ ɔso mekɛ biala.’

9 Kɛmɔ “baka mɔɔ gyi azule nloa,” anzɛɛ bɛgugua zolɛ nzule dahuu de la, Gyɛlɛmaya hɔle zo ‘zole ma mekɛ biala.’ Yeammaa agolobɛnwoma mɔɔ ɛnee ɔ nee bɛ de la anzi ye adenle. Emomu, ɔvale ɔ nwo ɔbetanle ngoane “azule” Ɛvileka ne, na ɔdiele edwɛkɛ biala mɔɔ Gyihova hanle hilele ye la kpalɛ. (Bɛgenga Edwɛndolɛ 1:1-3; Gyɛ. 20:9) Nea kɛzi Gyɛlɛmaya yɛle neazo kɛnlɛma manle yɛ a! Titile bɛdabɛ mɔɔ bɛlɛsonle Nyamenle wɔ azɛlɛsinli mɔɔ anu yɛ se anu la. Saa tɛnlabelɛ zɛhae bie anu yɛɛ ɛwɔ a, kɔ zo fa ɛ nwo to Gyihova mɔɔ ɔbamaa wɔagyinla kpundii la anwo zo wɔ mekɛ mɔɔ ‘ɛlɛbɔ ye duma la.’—Hib. 13:15.

10. Nyilalɛ boni a yɛnyia a, na duzu edwɛkɛ a ɔwɔ kɛ yɛbiza yɛ nwo a?

10 Gyihova ɛmaa yɛ ninyɛne dɔɔnwo mɔɔ ɔbaboa yɛ amaa yɛagyinla ngyegyelɛ ngakyile mɔɔ yɛyia bɛ wɔ awieleɛ mekɛ ɛhye anu la anloa a. Bie a le Nyamenle Edwɛkɛ ne amuala mɔɔ bɛhile ɔ bo bɛhɔ aneɛ dɔɔnwo anu la. Ɔdua akɛlɛ nɔhavo nee nrɛlɛbɛvolɛ ne anwo zo ɔmaa yɛ sunsum nu aleɛ dɔɔnwo wɔ mekɛ ne anloa. Ɔmaa mediema diedima dɔɔnwo mɔɔ yɛnwu bɛ wɔ debiezukoalɛ nee nyianu bo la boa yɛ. Asoo ɛfa nziezielɛ ɛhye mɔ ɛdi gyima kpalɛ? Bɛdabɛ mɔɔ bɛyɛ zɔ la, “bava fɛlɛkolilɛ ado edwɛne bɛ ahonle nu.” Noko akee, bɛdabɛ mɔɔ bɛndie Gyihova la, “bɛmɛ, bɛbazu bɛali nyane bɛ ahonle nu na bɛaye awolɛ wɔ bɛ nwo mɔɔ yelɛyela bɛ la anwo.”—Aye. 65:13, 14.

Wɔ Adwenledwenle Mekɛ Nu

11, 12. Ngyegyelɛ mɔɔ wɔ ewiade ye la ati, nrɛlɛbɛ adenle kpalɛ ne a le boni?

11 Kɛmɔ bɛhanle bɛdole ɛkɛ ne la, ngyegyelɛ dɔɔnwo ɛlɛyi ava alesama kɛ azule. (Mat. 24:6-8; Yek. 12:12) Saa azule yi wɔ ɛleka bie a, menli dɔɔnwo nriandi kɔ boka zo anzɛɛ bɛfo azua ti zo—bɛkɔ ɛleka biala mɔɔ wɔ anwuma la. Zɔhane ala a, mekɛ mɔɔ ewiade ne anu ngyegyelɛ ɛlɛyɛ kpole la, menli dɔɔnwo kpondɛ ɛvealeka wɔ ezukoa, maanyɛlɛ, ɛzonlenlɛ, abɔdeɛ nee ninyɛne ɛyɛlɛ nwo ngyehyɛleɛ mɔɔ bɛte nganeɛ kɛ ɔbahola yeaboa bɛ la anu a. Ɛhye mɔ anu biala ɛngola ɛnva banebɔlɛ kpalɛ biala ɛmmaa. (Gyɛ. 17:5, 6) Noko Gyihova azonvolɛ lɛ ɛvealeka mɔɔ di munli—‘damɛnlangoate Bodane ne.’ (Aye. 26:4) Edwɛndolɛnli ne hanle kɛ: ‘Gyihova angomekye ala a ɔle me Bodane nee me ngoanelielɛ a, ɔle me aranemgbole.’ (Bɛgenga Edwɛndolɛ 62:6-9.) Kɛzi yɛfa Bodane ɛhye yɛyɛ yɛ ɛvealeka ɛ?

12 Yɛdua Gyihova Edwɛkɛ mɔɔ fane dɔɔnwo ne ala ɔ nee menli nrɛlɛbɛ ɛnyia mɔɔ yɛtie la azo yɛbikye ye. (Edw. 73:23, 24) Kɛ neazo la, bɛdabɛ mɔɔ bɛdi menli nrɛlɛbɛ nzi la ka kɛ: ‘Wɔ mekɛ ala ɛne; yemɔti die ɛ nye.’ ‘Kpondɛ gyima kpalɛ yɛ.’ ‘Kpondɛ ezukoa.’ ‘Tɔ ninyɛne dɔɔnwo.’ ‘Tu adenle; maa ɛ nye ɛlie wɔ ewiade.’ Noko nrɛlɛbɛ ne mɔɔ vi Nyamenle la tu yɛ folɛ kɛ: ‘Bɛdabɛ mɔɔ bɛli ewiade ninyɛne nzi la ɛyɛ kɛ asɛɛ bɛngyia ninyɛne ne mɔ anwo la. Ɔluakɛ ewiade ɛhye, kɛ ɔde ye kɛkala la, ɔnrɛhyɛ na yeapɛ nu.’ (1 Kɔl. 7:31) Gyisɛse noko tu yɛ folɛ kɛ yɛva Belemgbunlililɛ ne yɛlumua na yɛkpondɛ ‘anwonyia yɛzie anwuma maanle ne anu,’ ɛleka mɔɔ banebɔlɛ kpalɛ wɔ la.—Mat. 6:19, 20.

13. Ɔlua edwɛkɛ mɔɔ wɔ 1 Dwɔn 2:15-17 la ati, kpuyia boni a ɔwɔ kɛ yɛbiza yɛ nwo a?

13 Asoo adwenle mɔɔ ɛlɛ ye wɔ ‘ewiade ne’ nee ‘ewiade ninyɛne’ nwo la da ye ali kɛ ɛ rɛle wɔ Nyamenle anu bɔkɔɔ ɔ? (1 Dwɔn 2:15-17) Asoo ɛ nye die ndenle mɔɔ ɛbahola wɔalua zo wɔadɛlɛ wɔ ɛzonlenlɛ gyima ne anu la anwo ɛtɛla ninyɛne mɔɔ ɛbanyia ye wɔ ewiade ye la ɔ? (Fel. 3:8) Asoo “ɛ nye le kpalɛ” ɔ? (Mat. 6:22) Nɔhalɛ nu, Nyamenle ɛmkpondɛ kɛ ɛbu ɛ nye ɛgua wɔ abusua ne azo, ɔkulo kɛ ɛnea bɛ. (1 Tem. 5:8) Noko ɔkpondɛ kɛ ye azonvolɛ fa bɛ nwo to ɔ nwo zo bɔkɔɔ—tɛ Seetan ewiade ne mɔɔ ɛlɛba ye awieleɛ la.—Hib. 13:5.

14-16. Kɛzi ‘ɛnyelɛ kpalɛ’ mɔɔ bie mɔ nyianle na bɛvale Belemgbunlililɛ ne bɛlumuale la ɛmaa bɛnyia nvasoɛ ɛ?

14 Maa yɛzuzu Richard nee Ruth mɔɔ bɛlɛ ngakula nsa la neazo ne anwo. Richard ka kɛ, “Ɛnee mete nganeɛ kɛ mebahola meayɛ dɔɔnwo meamaa Gyihova. Ɛnee me asetɛnla le kpalɛ noko ɛnee mete nganeɛ kɛ menyɛ dɔɔnwo memmaa Nyamenle. Me nee Ruth yɛle edwɛkɛ ne anwo asɔne. Yɛbɔle kpɔkɛ kɛ mebazɛlɛ me gyima menle ne na meava kenle nna meayɛ gyima wɔ dapɛne ne anu, ɔnva nwo kɛ ɛnee maanle ne anu yɛ se la. Bɛliele me ademizalɛ ne bɛdole nu, na menvale ngyehyɛleɛ fofolɛ ne menyɛle gyima siane ko.” Kɛkala kɛzi Richard te nganeɛ ɛ?

15 Ɔse: “Me ahatualɛ ne azo ɛde ɛya ngyɛnu 20 ɛdeɛ, noko kɛkala menyia kenle 50 ɛvolɛ biala medi ye wɔ me abusua ne anwo na mefa metete me mra. Mehola meyɛ daselɛlilɛ gyima ne mɔnwo, menyia Baebolo sukoavoma mɔnwo nsa, yɛɛ medi asafo ne anyunlu wɔ ninyɛne dɔɔnwo anu. Na ɔluakɛ mewɔ sua nu mekɛ dɔɔnwo menea ngakula ne mɔ la ati, ɔyɛ a Ruth kola yɛ adekpakyelɛ boavolɛ. Mezi me ahonle kɛ, saa ɔbayɛ boa a mebahɔ zo meali ngyehyɛleɛ ɛhye azo dahuu.”

16 Roy nee Petina mɔɔ nee bɛ ra raalɛ tɛte bɛ awuke nu la holale dele mekɛ mɔɔ bɛfa bɛyɛ nwonane afoa nu gyima la azo, amaa bɛahola bɛayɛ dahuu ɛzonlenlɛ gyima ne. Roy ka kɛ: “Mefa kenle nsa meyɛ gyima dapɛne biala yɛɛ Petina fa kenle nwiɔ. Eza yɛdule yɛvile sua kpole nu yɛhɔdɛnlanle sua ekyi nu. Yɛbɔle adekpakyelɛ gyima ne abo kolaa na yɛawo yɛ ra nrenya ne nee yɛ ra raalɛ ne, noko adekpakyelɛ nwo ɛhulolɛ ne ɛtɛfile yɛ nu. Yemɔti mekɛ mɔɔ yɛ mra ne mɔ yɛle mgbanyinli la yɛziale yɛyɛle dahuu ɛzonlenlɛ gyima ne bieko. Yɛnrɛhola yɛnrɛva ezukoa biala yɛnrɛdo nyilalɛ mɔɔ yɛnyia ye la anwo.”

Maa ‘Nyamenle Anzondwolɛ Ne’ Ɛbɔ Wɔ Ahonle Nwo Bane

17. Kɛzi Ngɛlɛlera ne ɛkyekye ɛ rɛle wɔ ɛbɛlabɔlɛ nu adwenledwenle nwo ɛ?

17 Yɛ nuhua ko biala ɛnze mɔɔ bazi ɛhyema a ɔboalekɛ, “tɛ mekɛ ne amuala a bɛdi ye moavolɛ a.” (Nolo. 9:11) Menli mɔɔ ɛnle Nyamenle agɔnwo la ɛnlɛ banebɔlɛ nee anzondwolɛ. Noko, yɛmɛ ɔnle kɛ mɔɔ ɔbara kenlebie mɔɔ yɛnze la sɛkye yɛ anzondwolɛ. (Mat. 6:34) Ɛzoanvolɛ Pɔɔlo hɛlɛle kɛ: “Bɛmmadwenle debie biala anwo. Wɔ debie biala anu bɛyɛ moyɛlɛ nzɛlɛlɛ na bɛva mɔɔ bɛhyia nwolɛ la bɛdo Nyamenle anyunlu. Na Nyamenle [anzondwolɛ] ne mɔɔ bo sonla ndelebɛbo muala azo la bazie bɛ ahonle nee bɛ adwenle gyɛlɛɛnye wɔ Kelaese ati.”—Fel. 4:6, 7.

18, 19. Ndenle boni mɔ a Nyamenle dua zo kyekye yɛ rɛle a? Maa neazo.

18 Gyihova ɛmaa yɛ mediema mrenya nee mraalɛ dɔɔnwo mɔɔ wɔ ngyegyelɛ nu la ahonle ɛdɔ bɛ azule nu na bɛnyia anzondwolɛ. Yɛ diema raalɛ ko ka kɛ: “Mekɛ mɔɔ ɛnee melɛkendɛ meahɔyɛ apelehyɛne la, dɔketa ne nwunlonwunlanle me amaa mealie mogya. Saa ɔnwu me biala a edwɛkɛ mɔɔ ɔdumua ɔka la anu ko a le kɛ, ‘Duzu ngoaseasɛm a le mogya nwo edwɛkɛ ɛhye.’ Menyɛle asɔne wɔ me ti anu, na Gyihova manle me ye anzondwolɛ ne. Me nwo yɛle se kɛ bolɛ la. Ɔnva nwo kɛ me mogya zo mɔɔ dele la manle menyɛle bɛtɛɛ la, mengolale menvale Ngɛlɛlera ne mengilehilele me diedi ne anu.”

19 Ɔdwu mekɛ ne bie a Nyamenle kola dua yɛ diema diedinli bie anzɛɛ sunsum nu aleɛ mɔɔ ba ye mekɛ nloa la azo ɔmaa yɛ anwosesebɛ. Bie a wɔde kɛ adiema bie ɛlɛka kɛ: “Edwɛkɛ ɛhye bɛhɛlɛle bɛmanle me. Medame ti a bɛhɛlɛle a!” Ɛhɛe, ɔnva nwo kɛzi yɛ tɛnlabelɛ ne de anzɛɛ ngyianlɛ mɔɔ yɛwɔ nu la, saa yɛfa yɛ rɛle yɛwula Gyihova anu a, ɔbala ye ɛlɔlɛ ne ali yeahile yɛ. Yeanyɛ boɛ fee la, yɛle ye “mboane” yɛɛ ye duma la yɛ nwo zo.—Edw. 100:3; Dwɔn 10:16; Gyi. 15:14, 17.

20. Duzu ati a Gyihova menli badɛnla aze bɛ nwo adɔ bɛ wɔ mekɛ mɔɔ Seetan ewiade ne bara ye awieleɛ la ɛ?

20 ‘Gyihova ɛya kenle ne’ ɛlɛba ndɛndɛ. Debie biala mɔɔ Seetan ewiade ne kɛva ɔ rɛle kɛwula nu la bazɛkye. Ezukoa nvutuke, dwɛtɛ fufule nee debie gyɛne biala mɔɔ sonle bolɛ la ɛnrɛhola ɛnrɛlie ye. (Zɛf. 1:18; Mrɛ. 11:4) Yɛ ‘damɛnlangoate Bodane’ ne ala a bayɛ yɛ ɛvealeka a. (Aye. 26:4) Ɛhye ati, kɛkala bɛmaa yɛlua Gyihova ndenle fɔɔnwo ne mɔ anu yɛva yɛhile kɛ yɛ rɛle wɔ ye nu bɔkɔɔ, yɛbɔ ye Belemgbunlililɛ ne nolo ɔnva nwo kɛ yɛbayia anyetele anzɛɛ dwazotia la, na yɛva yɛ adwenledwenle kɔsɔɔti yɛmaa ye. Saa yɛkɔ zo yɛyɛ ninyɛne ɛhye mɔ a ‘yɛbadɛnla anzondwolɛ nu, yɛ nwo adɔ yɛ, mɔɔ yɛnrɛzulo munzule biala a.’—Mrɛ. 1:33.

[Ɔ bo ɛkɛ ne edwɛkɛ]

a Nea “Bɛzie Bɛ Nwo wɔ Nyamenle Ɛhulolɛ ne Anu” buluku ne mukelɛ 102-106.

Ɛbahola Wɔahilehile Nu Ɔ?

Kɛzi yɛbahola yɛava yɛ rɛle yɛawula Nyamenle anu

• saa yɛyia ɛtaneyɛlɛ nwo sɔnea a?

• saa yɛyia anyetele anzɛɛ dwazotia a?

• saa yɛ adwenledwenle so a?

[Nvoninli wɔ mukelɛ 15]

Nyamenle ngyinlazo mɔɔ bɛdi zo la maa bɛ nwo tɔ bɛ

[Nvoninli wɔ mukelɛ 17]

‘Gyihova le damɛnlangoate Bodane’

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie