Edwɛkpa Ne Mɔɔ Bɛkulo Kɛ Ɛte La
MEKƐ mɔɔ ɛnee Gyisɛse wɔ azɛlɛ ye azo la, ye ɛdoavolɛ ne mɔ rale ɔ nwo ɛkɛ rabizale ye kɛ: “Ka debie mɔɔ bazi ahile kɛ wɔ ɛralɛ ne ɛdwu na ewiade ɛhye ɛlɛba awieleɛ la kile yɛ?” Ɔbuale kɛ maanle dɔɔnwo bava bɛ nwo awula konle ngakyile nu, sane nee ewulenzane bara, azɛlɛ bakpusu, ɛtaneyɛlɛ bahɔ ɔ nyunlu, Nyamenle kpɔmanvolɛma adalɛ bara araminli menli dɔɔnwo diedi, bɛbakpɔ ye nɔhalɛ azonvolɛ na bɛayɛ bɛ kpɔdekpɔde, menli dɔɔnwo ɛlɔlɛ anloa baha aze. Saa ninyɛne ɛhye mɔ bɔ ɔ bo kɛ ɔsisi a, ɛnee ɔkile kɛ Kelaese ɛra mɔɔ ɛnyelɛ ɛnnwu ye a, na anwuma Belemgbunlililɛ ne ɛbikye. Ɛhye bayɛ amaneɛ fɛlɛko—edwɛkpa! Yemɔti Gyisɛse vale edwɛkɛ ɛhye bokale sɛkɛlɛneɛ ne anwo: “Bɛbabɔ Edwɛkpa ɛhye mɔɔ fane Anwuma Belemgbunlililɛ ne anwo la nolo wɔ aleɛabo amuala, amaa yeayɛ daselɛlilɛ yeamaa aleɛabo amra kolaa na awieleɛ ne ara.”—Mateyu 24:3-14.
Ninyɛne mɔɔ ɛlɛsisi ewiade kenle nsa ye la ɛnle kpalɛ, noko mɔɔ bɛkile la le kpalɛ, Kelaese ɛralɛ ne. Tɛnlabelɛ mɔɔ bɛha nwolɛ edwɛkɛ wɔ anwuma ɛke la bɔle ɔ bo lale ali wɔ 1914, ɛvolɛ ne mɔɔ bɛha nwolɛ edwɛkɛ dɔɔnwo la anu! Ɛnee ɔle Maanle Maanle Mekɛ ne awieleɛ nee mekɛ mɔɔ bɛbava alesama tumililɛ bara awieleɛ na Kelaese Ɛvolɛ Apenle Tumililɛ ne abɔ ɔ bo la mɔlebɛbo.
Edwɛkɛ mɔɔ wɔ Edwɛndolɛ 110 ngyehyɛnu 1 nee 2 yɛɛ Yekile 12:7-12 hilele kɛ nzenzaleɛ mekɛ bie bara. Bɛlale ye ali wɔ ɛkɛ ne kɛ Kelaese badɛnla Nyamenle asa fema zo wɔ anwuma kɔkpula mekɛ mɔɔ ɔbali Belemgbunli la. Akee konle mɔɔ bazi anwuma la bamaa bɛavuandi Seetan bɛado azɛlɛ ye azo, na ɔbamaa ngyegyelɛ ara azɛlɛ ye azo, yɛɛ Kelaese bali belemgbunli wɔ ye agbɔvolɛ avinli. “Anwongyelelɛ” kpole ne mɔɔ bahɔwie Amagɛdɔn konle ne anu la a bava ɛtaneyɛlɛ ara ye awieleɛ bɔkɔɔ a, na Kelaese Ɛvolɛ Apenle Tumililɛ ne mɔɔ anzondwolɛ wɔ nu la adoa zo.—Mateyu 24:21, 33, 34; Yekile 16:14-16.
Noko Baebolo ne ka kɛ: “Mekpondɛ kɛ ɛnwu ye kɛ, awieleɛ mekɛ ne anu, anwongyelelɛ dɔɔnwo bara. Menli bayɛ angomedi nee ezukoa nwo anyebolo, bɛbamemaa bɛ nwo zo na bɛazua anyetele; bɛbabɔ aholoba, bɛnrɛdie bɛ awovolɛma, bɛbakpo amunli, bɛnrɛzonle Nyamenle; bɛ ti bayɛ se, bɛnrɛze anwunvɔne, bɛbabɔ nzekue, bɛbali mgbonde, bɛbava ɛya mgbane mgbane na bɛahyi kpalɛ, bɛbaye bɛ gɔnwo mɔ bamaa, bɛbayɛ mgbaha na bɛ ti anu ayɛ bɛ fɛ; bɛbahulo anyelielɛ bɛadɛla Nyamenle, bɛbazɔ nyamenlezonlenlɛ nu, na bɛnrɛlie ye tumi kpalɛ ne bɛnrɛdo nu. Twe ɛ nwo fi menli zɛhae mɔ anwo.”—2 Temɔte 3:1-5.
Bie mɔ bazu kpolera kɛ ninyɛne ɛhye mɔ ɛsisi ɛlɛ wɔ alesama tetedwɛkɛ nu, noko nɔhalɛ mɔɔ wɔ nu la a le kɛ bɛ mgbole zɛhae ɛtɛsile ɛlɛ. Kɛmɔ tetedwɛkɛ kɛlɛvoma nee mbɔlɔba bie mɔ ka la, mɔɔ zile ɔvi 1914 mɔɔ ba la bie ɛtɛsile wɔ azɛlɛ ye azo ɛlɛ. (Nea mukelɛ 7.) Ngyegyelɛ ne ɛyɛ kpole kpalɛ ɛdɛla mekɛ biala anu ɛdeɛ. Ɛhye anzi, kɛmɔ awieleɛ mekɛ ne anwo sɛkɛlɛneɛ gyɛne mɔɔ Kelaese vale manle de la, ɔwɔ kɛ yɛsuzu nɔhalɛ edwɛkɛ ɛhye mɔ anwo: Kelaese ɛralɛ ne nee Belemgbunlililɛ ne mɔɔ bɛlɛbɔ ye nolo wɔ ewiade amuala la, bɛtɛyɛle ye kpole zɛhae wɔ alesama tetedwɛkɛ nu ɛlɛ. Edwɛkɛ ne ɛhanlɛ nwo ɛkpɔlɛ mɔɔ Gyihova Alasevolɛ yia ye la bie ɛtɛsile ɛlɛ. Bɛhunle bɛ nuhua ɛya ɛya dɔɔnwo wɔ Nazi mbulalɛ efiade ne mɔ anu. Badwu ɛnɛ, bɛva bɛ sa bɛdo Gyihova Alasevolɛ gyima ne azo wɔ ɛleka bie mɔ, yɛɛ wɔ maanle bie mɔ anu, bɛhye bie, bɛgua bie mɔ efiade, bɛyɛ bie mɔ kpɔdekpɔde, yɛɛ bɛhu bie mɔ. Ɛhye mɔ amuala boka sɛkɛlɛneɛ ne mɔɔ Gyisɛse vale manle la anwo.
Kɛmɔ bɛhanle bɛdole ɛkɛ wɔ Yekile 11:18 la “ɛya ɛwolo bɛdabɛ mɔɔ bɛnzonle Nyamenle la,” bɛva Gyihova nɔhalɛ Alasevolɛ ne mɔ anwo ɛya, na ɛhye kile kɛ Gyihova “ɛya kenle ne” badwu maanle maanle ne mɔ anwo zo. Ngɛlɛlera ko ne ala ka kɛ Nyamenle ‘bazɛkye bɛdabɛ mɔɔ bɛsɛkye azɛlɛ ye la.’ Bɛtɛsɛkyele azɛlɛ ye azo ninyɛne mɔɔ bɔ ngoane nwo bane la zɛhae bie ɛlɛ wɔ alesama tetedwɛkɛ nu. Noko akee, ɛnɛ mɔɔ ɔnle zɔ! Abɔdeɛ nwo nrɛlɛbɛvoma dɔɔnwo ɛbɔ kɔkɔ kɛ saa menli kɔ zo sɛkye azɛlɛ ne a, ɔbayɛ mɔɔ bɛnrɛhola zolɛ tɛnla bieko a. Noko Gyihova ‘bɔle azɛlɛ ne amaa sonla adɛnla zo’ na ɔbazɛkye bɛdabɛ mɔɔ bɛsɛkye azɛlɛ ne la.—Ayezaya 45:18.
NYILALƐ MƆƆ BELEMGBUNLILILƐ NE BAVA ARA AZƐLƐ YE AZO LA
Bie a adwenle mɔɔ kile kɛ menli badɛnla azɛlɛ ye azo kɛ Nyamenle Belemgbunlililɛ ne maanlema la bazi menli mɔɔ die di kɛ bɛdabɛ mɔɔ bɛbalie bɛ ngoane la amuala bahɔ anwuma la dɔɔnwo anwo. Baebolo ne kile kɛ menli ekyi bie ala a bahɔ anwuma a, na menli ekpunli kpole bie mɔɔ bɛnze bɛ nloa la badɛnla azɛlɛ ye azo dahuu. (Edwɛndolɛ 37:11, 29; Yekile 7:9; 14:1-5) Ngapezo bie mɔɔ wɔ Daneɛle buluku ne mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la, kile kɛzi zɛhae Nyamenle Belemgbunlililɛ ne mɔɔ wɔ Kelaese asa nu la badɛlɛ ava azɛlɛ ne na yeali zolɛ tumi la anu.
Wɔ ɛkɛ ne bɛvale bolɛ mɔɔ bɛvuandinle bɛvile Gyihova tumililɛ ne mɔɔ le kɛ boka la azo la bɛgyinlanle ɛkɛ bɛmanle Kelaese Belemgbunlililɛ ne. Ɔrafinle ananze bie mɔɔ gyi ɛkɛ maa tumivolɛma mɔɔ wɔ azɛlɛ ye azo la ɔbubule ye, na “bolɛ ne mɔɔ rabubule ananze ne la nyinle mindomindo kɛ boka la na ɔhedale azɛlɛ ye azo.” Ngapezo ne toa zo kɛ: “Mekɛ mɔɔ maanle maanle ɛhye mɔ wɔ zolɛ la Nyamenle bamaa maanle ko avinde, na ɔbahomo maanle zɔhane mɔ anwo zo yeamaa bɛagolo. Maanle ɛhye badɛnla ɛkɛ ne dahuu, awie ɛnrɛhola ɛnrɛzɛkye ye kenle bie maanle nu, yɛɛ awie mɔ gyɛne ɛnrɛhola ɛnrɛlie maanle ne ɛnrɛbu.”—Daneɛle 2:34, 35, 44.
Maanle anzɛɛ Belemgbunlililɛ ɛhye nee dahuu ngoane anyelazo wɔ azɛlɛ kɛnlɛma mɔɔ zolɛ te mɔɔ gyi Ngɛlɛlera ne azo la a Gyihova Alasevolɛ kulo kɛ bɛka nwolɛ edwɛkɛ bɛkile wɔ a. Menli mgbe dɔɔnwo mɔɔ de azɛlɛ ye azo nee mgbe dɔɔnwo mɔɔ wɔ bɛ nla nu kɛkala la bɛanyia nwolɛ adenle adɛnla zolɛ dahuu. Akee, wɔ Kelaese Gyisɛse Ɛvolɛ Apenle Tumililɛ ne abo, Gyihova atiakunlukpɔkɛ mɔɔ ɛnee ɔlɛ ye mɔlebɛbo ne mɔɔ ɔti ɔbɔle azɛlɛ ne nee menli nwiɔ ne mɔɔ lumua la bara nu. Paladaese azɛlɛ ɛhye azo ɛdɛnlanlɛ ɛnrɛvonle ɛlɛ. Kɛmɔ bɛmanle Adam gyima wɔ Yidɛn tola ne anu la, zɔhane ala a alesama banyia gyima ngakyile ayɛ anlea azɛlɛ ne nee mbaka yɛɛ nane nane ne mɔ anwo zo a. Menli ne “badidi bɛ sa anloa gyima nwo bɛ nye alie.”—Ayezaya 65:22; Mɔlebɛbo 2:15.
Ngɛlɛlera dɔɔnwo wɔ ɛkɛ mɔɔ yɛbahola yɛagyinla zo yɛahile tɛnlabelɛ mɔɔ bara wɔ mekɛ mɔɔ bɛbabua asɔneyɛlɛ ɛhye mɔɔ Gyisɛse hilele yɛ la: “Wɔ belemgbunlililɛ ɛrɛla; Bɛyɛ Wɔ ɛhulolɛdeɛ wɔ azɛlɛ ye azo, Kɛmɔ bɛyɛ ye wɔ anwuma lɔ la.” (Mateyu 6:10) Noko akee, kɛkala mɔɔ maa yɛva ko ɛhye: “Mendele ɛnelɛ kpole bie wɔ belemgbunli ebia kpole ne anwo, ɔse, ‘Kɛkala, akee Nyamenle sua nu a le ye menli avinli. Ɔ nee bɛ badɛnla na bɛayɛ ye menli. Nyamenle mumua ne nee bɛ badɛnla na yeayɛ bɛ Nyamenle. Ɔbakyikyi bɛ nye anwo monle. Ewule ɛnle ɛkɛ bieko, monle ɛnle ɛkɛ, nyane ɛnle ɛkɛ, ɛzunlɛ ɛnle ɛkɛ ne bieko. Ɔluakɛ alumua ninyɛne ne mɔ ɛze ɛhɔ.’ Na mɔɔ de belemgbunli ebia kpole ne azo la hanle kɛ, ‘Kɛkala, meyɛ ninyɛne kɔsɔɔti fofolɛ!’ Eza ɔzele me kɛ, ‘Kɛlɛ ɛhye, ɔluakɛ edwɛkɛ ɛhye mɔ le nɔhalɛ yɛɛ bɛfa bɛ rɛle bɛto zolɛ a ɔyɛ boɛ.’”—Yekile 21:3-5.
[Edwɛkɛ mɔɔ bɛkpa mɔɔ wɔ mukelɛ 15]
“Anwongyelelɛ dɔɔnwo bara,”
KOLAA na “awieleɛ ne ara”
[Nvoninli mɔɔ wɔ mukelɛ 18]
Netherlands
[Nvoninli mɔɔ wɔ mukelɛ 18]
Nigeria