Leer van ‘de God van alle troost’

1. Waarom is het belangrijk om anderen te troosten?

WE HEBBEN allemaal met ‘allerlei beproevingen’ te maken en hebben dus soms behoefte aan troost (1 Petr. 1:6). We zijn heel dankbaar als iemand ons troost, en daarom willen we er ook voor anderen zijn als zij troost nodig hebben (Matth. 7:12). Jehovah, ‘de God van alle troost’, laat ons zien hoe we ‘anderen bij allerlei beproevingen kunnen troosten’. We kunnen zijn voorbeeld volgen door ‘elkaar te blijven troosten’ (2 Kor. 1:3, 4; 1 Thess. 4:18). En dat doen we niet omdat het moet, maar omdat we van onze broeders en zusters houden. In dit artikel gaan we bespreken (1) wat er in de Bijbel met troost wordt bedoeld, (2) hoe je anderen kunt troosten en (3) wat je kunt doen als je zelf troost nodig hebt.

DE BETEKENIS VAN TROOST IN DE BIJBEL

2. Wat kan het woord dat in de Bijbel met ‘troost’ is vertaald betekenen?

² Het Griekse woord dat in de Bijbel met ‘troosten’ is vertaald, heeft een ruime betekenis. Afhankelijk van de context kan het ‘bemoedigen’, of ‘aansporen’ betekenen (Rom. 12:8). De letterlijke betekenis van het woord is ‘erbij roepen’, ‘aan zijn zijde roepen’. Misschien zie je daarbij iemand voor je die zijn vriend, die het moeilijk heeft, snel te hulp komt en hem de steun geeft die hij nodig heeft. Om wat voor hulp het ook gaat, het resultaat van echte troost is altijd hetzelfde: degene die het moeilijk heeft, is opgebouwd en voelt zich beter.

3. Hoe was Barnabas een goed voorbeeld in het troosten van anderen? (Zie ook de afbeelding.)

³ Denk eens aan het voorbeeld van Barnabas. Eigenlijk heette hij Jozef. Maar omdat hij zo uitzonderlijk goed was in het troosten en helpen van anderen, noemden de apostelen hem Barnabas, wat ‘zoon van vertroosting’ betekent (Hand. 4:36). Die naam paste zo goed bij hem dat hij verder in de Bijbel nergens meer Jozef wordt genoemd. Hij deed zijn naam eer aan door andere christenen vaak te hulp te komen. Een voorbeeld: Toen Saulus na zijn bekering naar Jeruzalem ging en de discipelen wilde ontmoeten, waren die bang voor hem omdat hij de christenen had vervolgd. Maar Barnabas vertrouwde Saulus en ging samen met hem naar de apostelen (Hand. 9:26-28).

HOE JE ANDEREN KUNT TROOSTEN

4. Wat is een van de beste manieren om iemand te troosten? (Romeinen 1:11, 12)

⁴ Bezoek ze als dat mogelijk is. Jehovah gebruikt zijn aanbidders om anderen te troosten. Toen de profeet Elia bijvoorbeeld depressief was, stuurde Jehovah een engel om hem te troosten (1 Kon. 19:4-7). Ook Paulus besefte hoe belangrijk het was om fysiek bij zijn broeders en zusters langs te gaan om ze op te bouwen. (Lees Romeinen 1:11, 12.) Als je bij iemand langs gaat om hem te troosten, maak er dan geen bliksembezoek van, maar neem echt de tijd (1 Kor. 16:7). En als het je niet lukt om naar iemand toe te gaan, onderschat dan nooit hoeveel een telefoontje, kaartje of berichtje kan betekenen. Zul jij je door Jehovah laten gebruiken om een ander te troosten?

5. Wanneer kan het een uitdaging zijn om je broeders en zusters te troosten?

⁵ Hoe dichter we bij het einde komen, hoe moeilijker het zal worden om bij je broeders en zusters langs te gaan om ze te troosten. Toen Paulus in Rome gevangenzat, ging Onesiforus, die uit Efeze kwam, naar hem op zoek. Daarmee nam hij het risico om gevangengenomen of zelfs gedood te worden (2 Tim. 1:16-18). Onze broeders en zusters in Rusland hebben net zo’n instelling. Als een van hen voor de rechter moet verschijnen, komen veel broeders en zusters naar de rechtszaal om die persoon te steunen, ook al lopen ze daardoor het risico zelf gearresteerd te worden. Hoe kun je je erop voorbereiden om ook zo’n steun voor je broeders en zusters te zijn? Je zou een studieproject kunnen maken van hoe Jehovah’s aanbidders zowel vroeger als in deze tijd elkaar steunden en ondanks vervolging hun vreugde behielden.

6. Hoe kun je Jehovah navolgen in het troosten van anderen? (Zie ook de afbeelding.)

⁶ Luister naar ze. Toen Elia dacht dat zijn leven in gevaar was, vertelde hij Jehovah hoe hij zich voelde. Jehovah luisterde liefdevol naar hem hoewel hij heel goed wist welke zorgen Elia had. Jehovah bleef zelfs geduldig luisteren toen Elia in herhaling viel (1 Kon. 19:9, 10, 14). Jehovah luisterde ook geduldig naar Habakuk, die zijn zorgen en twijfels uitte op een manier die respectloos kan hebben geleken (Hab. 1:2, 3). Ook in deze tijd luistert Jehovah naar alles wat je in gebed tegen hem zegt, ook al weet hij allang wat je nodig hebt. Volg Jehovah na door met aandacht en respect naar je broeders en zusters te luisteren. Hoe doe je dat? Onderbreek ze niet, en voel je niet aangevallen als ze zonder na te denken van alles zeggen. En blijf ook luisteren als ze steeds hetzelfde zeggen (Pred. 7:9; Jak. 1:19).

7. Hoe kom je erachter hoe je iemand het beste kunt troosten?

⁷ Kom erachter wat iemand nodig heeft. In tegenstelling tot Jehovah kunnen wij niet het hart lezen. Daarom is goed luisteren de enige manier om erachter te komen waar iemand behoefte aan heeft. Ga er niet gewoon van uit dat je al weet wat hij nodig heeft. We zijn allemaal verschillend. Dus wat jij in een bepaalde situatie nodig zou hebben, geldt niet automatisch voor de ander. Neem daarom de tijd om goed te luisteren, en stel tactvolle vragen die hem zullen helpen zich te uiten (Spr. 20:5).

8. Hoe troostte Jezus Martha en Maria? (Zie ook de afbeeldingen.)

⁸ Sta eens stil bij hoe Jezus Martha en Maria troostte toen hun broer Lazarus was gestorven. Hun verlies was hetzelfde, maar toch troostte Jezus elk van hen op een andere manier. Toen Martha naar Jezus toe kwam en met hem sprak, vertelde Jezus haar over de opstanding en versterkte haar geloof in die hoop. Maar toen Maria naar Jezus toe kwam en huilde, gebruikte hij een andere aanpak. In plaats van over de opstanding te praten, huilde hij met haar mee en vroeg haar waar Lazarus was neergelegd (Joh. 11:20-35). Wat is de les? Als je iemand wilt troosten, moet je proberen erachter te komen wat hij nodig heeft in plaats van een standaard aanpak te gebruiken.

9. Hoe kun je de Bijbel gebruiken om anderen te troosten? (Romeinen 15:4, 5)

⁹ Gebruik de Bijbel. Als je vertroostende Bijbelteksten met iemand deelt, help je hem om zijn hoop te versterken. (Lees Romeinen 15:4, 5.) En die hoop geeft hem vervolgens nog meer troost en aanmoediging (Jes. 40:31). Maar hoe kun je vertroostende Bijbelteksten vinden? Je zou kunnen kijken onder het onderwerp ‘Troost’ in Bijbelteksten voor ons leven als christen. Sommigen maken een lijstje van Bijbelteksten die ze kunnen gebruiken om iemand te troosten. Vraag Jehovah om hulp om zijn Woord zo goed mogelijk te gebruiken om anderen op te bouwen. Zijn geest kan je precies de juiste teksten in herinnering brengen op het moment dat het nodig is (Joh. 14:26).

10. Waarom is het belangrijk vriendelijk te zijn als je een ander probeert te troosten?

¹⁰ Wees vriendelijk. Het Griekse woord dat in de Bijbel met ‘troosten’ wordt weergegeven, kan ook worden vertaald met ‘aansporen’. Soms moet je iemand die troost nodig heeft, aansporen om zijn manier van denken aan te passen. Denk in zo’n geval heel goed na voordat je iets zegt, zodat je woorden genezen in plaats van kwetsen (Spr. 12:18). Jehovah gaf het volmaakte voorbeeld toen hij met Elia sprak. Elia dacht dat hij als profeet had gefaald en dat hij de enige was die Jehovah nog diende. Jehovah hielp hem vriendelijk om zijn denken te corrigeren zonder hem te zeggen dat hij fout zat (1 Kon. 19:15-18). Door vriendelijk te zijn en goedgekozen woorden te gebruiken, kun jij hetzelfde doen. Als je op de vergadering een aandeel hebt of antwoord geeft en je probeert je broeders en zusters aan te moedigen, wees dan altijd vriendelijk en positief.

11. Wat hebben personen die het zwaar hebben vaak nodig? (1 Johannes 3:18)

¹¹ Geef praktische hulp. Soms is er meer nodig dan alleen vertroostende woorden. (Lees 1 Johannes 3:18.) Barnabas gaf daarin een goed voorbeeld. Toen pasgedoopte broeders en zusters hulp nodig hadden, verkocht hij een stuk land en doneerde de opbrengst (Hand. 4:36, 37). Velen in deze tijd volgen zijn voorbeeld en geven praktische hulp aan degenen die het nodig hebben. Gabriela, die in Polen woont, was helemaal van streek toen haar huis door een overstroming zwaar beschadigd raakte. Ze vertelt: ‘Ik was bang en maakte me veel zorgen, net als mijn ouders, die bij me woonden. Ik wist niet hoe het nu verder moest. Maar toen kwamen er broeders en zusters uit buurgemeenten, die in één dag enorm veel werk verzetten. Die hele ervaring heeft echt m’n vertrouwen versterkt dat Jehovah zijn aanbidders ertoe aanzet om elkaar te troosten.’

12. Wat kan jouw volharding voor je broeders en zusters betekenen?

¹² Volhard onder moeilijkheden. Paulus zei tegen de Thessalonicenzen dat het bericht over hun trouwe volharding hem geruststelde en hem nieuwe energie gaf. Alles wat hij voor hen had gedaan was dus niet voor niets geweest (1 Thess. 3:5-8). En Paulus hoopte dat hij door zijn eigen volharding ook een troost kon zijn voor zijn broeders en zusters, zelfs voor degenen die hem nog nooit hadden ontmoet (Kol. 2:1, 2). Ook in deze tijd zullen je broeders en zusters opgebouwd worden als ze zien dat jij met Jehovah’s hulp volhardt onder moeilijkheden.

13. Wat is nog meer belangrijk als je anderen wilt troosten?

¹³ Wees geduldig. Een broeder of zuster die ontmoedigd is, reageert misschien niet meteen op je pogingen om hem of haar te troosten. Daarom zegt de Bijbel: ‘Blijf elkaar troosten’ (1 Thess. 5:11, vtn.). Dat betekent dat één keer vaak niet genoeg is. Wees dus geduldig en blijf degenen die je steun nodig hebben opbouwen (1 Thess. 5:14). Maar natuurlijk heb je soms zelf ook troost nodig. Wat moet je dan doen?

ALS JE ZELF TROOST NODIG HEBT

14-15. Wat moet je doen als je verdriet of zorgen hebt?

¹⁴ Bid tot Jehovah. Vraag hem om je te troosten als je verdrietig bent of je zorgen maakt (Ps. 94:19). Wees specifiek en stort je hart bij hem uit (Ps. 62:8). Natuurlijk weet Jehovah zelfs al voordat je gaat bidden hoe je je voelt. Maar als je je diepste gevoelens met hem deelt, laat je zien dat je gelooft dat hij naar je luistert. En Jehovah zal het gebed van iemand met zo’n geloof nooit negeren (Mark. 11:24). In Filippenzen 4:6, 7 krijgen we de aanmoediging: ‘Maak bij alles je verzoeken aan God bekend. (...) Dan zal de vrede van God, die alle begrip te boven gaat, je hart en je verstand beschermen.’

¹⁵ Vraag anderen om hulp. Vertel een evenwichtige vriend hoe je je voelt, of praat met een ouderling bij wie je je op je gemak voelt. Je broeders en zusters kunnen een grote troost voor je zijn, maar ze kunnen niet weten hoe je je voelt als je ze niets vertelt (Spr. 14:10). Zeg tegen ze dat je iemand nodig hebt die naar je luistert of vraag welke Bijbeltekst of welk artikel hen heeft geholpen.

16. Wat kan er gebeuren als iemand je probeert te troosten, maar wat moet je in gedachte houden?

¹⁶ Wees geduldig en bereid om te vergeven. Je broeders en zusters maken misschien fouten terwijl ze je proberen te troosten. Ze zouden iets kunnen zeggen of doen waardoor je je nog slechter voelt. Als dat gebeurt, wees dan geduldig met ze (1 Kor. 13:4, 7). En vergeet niet wat er staat in Jakobus 3:2: ‘Iemand die niet struikelt in wat hij zegt, is een volmaakt man.’ Je broeders en zusters willen je graag helpen, dus focus op hun goede motieven. Houd in gedachte dat ‘de geest gewillig is, maar het vlees zwak’ (Matth. 26:41).

17. Wat moeten we blijven doen?

¹⁷ We hebben allemaal troost nodig. En die behoefte zal alleen maar groter worden naarmate we dichter bij het einde komen en de tegenstand van Gods vijanden toeneemt. Laten we daarom alles doen wat we kunnen om elkaar te troosten.