Kunnen mensen oorlog uitbannen?
Mensen voeren oorlog om allerlei redenen. Soms strijden ze voor politieke, economische of maatschappelijke verandering. Er wordt ook gevochten om controle over land en natuurlijke hulpbronnen. Vaak zijn slepende etnische of religieuze geschillen de oorzaak van een conflict. Wat wordt er gedaan om het vechten te stoppen en vrede te stichten? Zal het mensen lukken oorlog uit te bannen?
Drazen_/E+ via Getty Images
ECONOMISCHE ONTWIKKELING
Doel: De levenskwaliteit van mensen verbeteren door zo veel mogelijk een eind te maken aan economische ongelijkheid, een belangrijke oorzaak van conflicten.
Uitdaging: Het vereist veranderingen in overheidsuitgaven. In 2022 werd wereldwijd naar schatting 34,1 miljard dollar besteed aan vredesopbouw en -handhaving. Maar dat was slechts 0,4 procent van de militaire uitgaven in hetzelfde jaar.
‘We geven meer geld en middelen uit aan conflictbeheersing dan aan conflictpreventie en vredesopbouw’ (António Guterres, secretaris-generaal van de VN).
Wat de Bijbel zegt: Hoewel regeringen en instellingen arme mensen kunnen helpen, kunnen ze armoede nooit helemaal uitbannen (Deuteronomium 15:11; Mattheüs 26:11).
DIPLOMATIE
Doel: Conflicten voorkomen of vreedzaam oplossen door te overleggen en te onderhandelen tot voordeel van beide partijen.
Uitdaging: Een of meer partijen zijn mogelijk niet bereid te onderhandelen of tot een compromis of akkoord te komen. Bovendien worden vredesakkoorden makkelijk verbroken.
‘Diplomatie heeft niet altijd succes. Een onderhandeld vredesakkoord kan zo gebrekkig zijn dat het de basis legt voor nieuwe conflicten’ (Raymond F. Smith, American Diplomacy).
Wat de Bijbel zegt: Mensen moeten vrede ‘zoeken’ (Psalm 34:14). Het probleem is dat velen in deze tijd ‘ontrouw’ zijn, ‘voor geen enkele overeenkomst openstaan’ en ‘verraders’ zijn (2 Timotheüs 3:1-4). Dat maakt het voor goedbedoelende politici lastig conflicten op te lossen.
ONTWAPENING
Doel: Verwijderen, beperken of afschaffen van met name nucleaire, chemische en biologische wapens.
Uitdaging: Landen zijn vaak niet bereid te ontwapenen omdat ze bang zijn macht te verliezen of kwetsbaar te worden. Met ontwapening neem je de wapens weg, niet de redenen om oorlog te voeren.
‘Veel ontwapeningsovereenkomsten en beloften van na de Koude Oorlog zijn niet gerespecteerd, evenmin als praktische maatregelen om gevaren te beperken, internationale spanningen te verminderen en ons uiteindelijk dichter bij een veiliger wereld te brengen’ (Securing Our Common Future: An Agenda for Disarmament).
Wat de Bijbel zegt: Mensen moeten afstand doen van wapens en ‘hun zwaarden omsmeden tot ploegijzers’ (Jesaja 2:4). Maar er is meer nodig, want geweld begint in het hart (Mattheüs 15:19).
COLLECTIEVE VEILIGHEID
Doel: Landen komen overeen collectief op te treden tegen een agressor. De theorie is dat een agressor geen oorlog begint als hij tegen de gezamenlijke troepen van meerdere landen moet vechten.
Uitdaging: De dreiging van vergelding is geen garantie voor vrede. Landen houden zich niet altijd aan afspraken en zijn het er vaak niet over eens hoe en wanneer tegen een agressor moet worden opgetreden.
‘Hoewel collectieve veiligheid (...) een prominente rol speelde in het Handvest van de Volkenbond en is opgenomen in het Handvest van de Verenigde Naties, heeft ze in beide gevallen volledig gefaald’ (Encyclopedia Britannica).
Wat de Bijbel zegt: In een groep ben je vaak veiliger (Prediker 4:12). Maar menselijke instellingen kunnen geen blijvende vrede en veiligheid brengen. ‘Vertrouw niet op mensen met macht, want mensen kunnen niemand redden. Als ze sterven, worden ze weer stof, dan kunnen ze helemaal niets meer’ (Psalm 146:3, 4, Bijbel in Gewone Taal).
Ondanks alles wat wordt gedaan om duurzame vrede te bereiken is oorlog nog steeds niet uitgebannen.