De Grote Pottenbakker en zijn werk
„[Word] een vat . . . voor een eervol doel, . . . toebereid voor ieder goed werk.” — 2 TIMOTHEÜS 2:21.
1, 2. (a) Hoe was Gods schepping van man en vrouw een schitterend stuk werk? (b) Met welk doel bracht de Grote Pottenbakker Adam en Eva voort?
JEHOVAH is de Grote Pottenbakker. Een meesterwerk van zijn schepping was onze eerste ouder, Adam. De bijbel vertelt ons: „Jehovah God ging ertoe over de mens te vormen uit stof van de aardbodem en in zijn neusgaten de levensadem te blazen, en de mens werd een levende ziel”, dat wil zeggen, een „ademend schepsel” (Genesis 2:7, voetnoot). Die eerste menselijke schepping was volmaakt, gevormd naar het beeld van God, een bewijs van Zijn goddelijke wijsheid en liefde voor ware rechtvaardigheid en gerechtigheid.
2 Met gebruikmaking van materiaal uit Adams rib vormde God ook een tegenhanger en hulp voor de man — de vrouw. Eva’s ongerepte lieflijkheid steeg zelfs uit boven die van de bevalligste vrouw in deze tijd (Genesis 2:21-23). Bovendien kreeg het eerste echtpaar een lichaam en vermogens die volmaakt waren afgestemd op de volbrenging van de hun toegewezen taak om deze aarde tot een paradijs te maken. Ook waren zij toegerust met het vermogen om Gods gebod in Genesis 1:28 ten uitvoer te brengen: „Weest vruchtbaar en wordt tot velen en vult de aarde en onderwerpt haar, en hebt de vissen der zee en de vliegende schepselen van de hemel en elk levend schepsel dat zich op de aarde beweegt, in onderworpenheid.” Uiteindelijk zou deze wereldomvattende tuin bevolkt worden door miljarden vreugdevolle mensen, samengebonden door de soort liefde die „een volmaakte band van eenheid” is. — Kolossenzen 3:14.
3. Hoe werden onze eerste ouders oneervolle vaten, en met welk resultaat?
3 Droevig genoeg verkozen onze eerste ouders moedwillig tegen de autoriteit van de Soevereine Schepper, de Grote Pottenbakker, in opstand te komen. Hun handelwijze werd als die welke beschreven staat in Jesaja 29:15, 16: „Wee hun die zeer diep gaan in het verbergen van raad voor Jehovah zelf, en wier daden in een duistere plaats zijn geschied, terwijl zij zeggen: ’Wie ziet ons, en wie weet van ons?’ . . . Dient de pottenbakker zelf soms net als het leem geacht te worden? Want dient het maaksel soms betreffende zijn maker te zeggen: ’Hij heeft mij niet gemaakt’? En zegt in feite soms het geformeerde zelf betreffende zijn formeerder: ’Hij heeft geen verstand getoond’?” Hun eigenzinnigheid leidde tot rampspoed — veroordeling tot de eeuwige dood. Bovendien erfde het hele menselijke geslacht dat uit hen voortkwam zonde en dood (Romeinen 5:12, 18). De schoonheid van de schepping van de Grote Pottenbakker werd ernstig ontsierd.
4. Met welk eervol doel mogen wij dienst verrichten?
4 Maar zelfs in onze huidige onvolmaakte staat kunnen wij als nakomelingen van de zondaar Adam Jehovah loven met de woorden van Psalm 139:14: „Ik zal u prijzen omdat ik op een vrees inboezemende wijze wonderbaar ben gemaakt. Uw werken zijn wonderbaar, zoals mijn ziel zeer wel weet.” Hoe droevig is het echter dat het oorspronkelijke scheppingswerk van de Grote Pottenbakker zo vreselijk bezoedeld is!
De Pottenbakker schenkt verdere aandacht aan zijn werk
5. Hoe zou de bekwaamheid van de Grote Pottenbakker aangewend worden?
5 Gelukkig zou de bekwaamheid van onze Schepper als Pottenbakker na de vorming van zijn oorspronkelijke schepping der mensheid nog verder aangewend worden. De apostel Paulus vertelt ons: „O mens, wie zijt gij dan toch, dat gij God wilt tegenspreken? Zal het geboetseerde soms tot zijn boetseerder zeggen: ’Waarom hebt gij mij zo gemaakt?’ Wat? Heeft de pottenbakker geen macht over het leem, om uit dezelfde massa het ene vat voor een eervol en het andere voor een oneervol gebruik te maken?” — Romeinen 9:20, 21.
6, 7. (a) Hoe verkiezen velen thans tot oneer gevormd te worden? (b) Hoe worden rechtvaardigen voor een eervol gebruik gevormd?
6 Ja, een deel van het werk van de Grote Pottenbakker zal gevormd worden voor een eervol gebruik en een deel voor een oneervol gebruik. Zij die verkiezen mee te gaan met de wereld die steeds dieper in het moeras van goddeloosheid wegzinkt, worden zo gevormd dat zij voor vernietiging worden gekentekend. Wanneer de luisterrijke Koning, Christus Jezus, komt om te oordelen, zullen zulke oneervolle vaten alle koppige, met bokken te vergelijken mensen omvatten die, zoals Mattheüs 25:46 zegt, ’in de eeuwige afsnijding zullen heengaan’. Maar met schapen te vergelijken „rechtvaardigen”, degenen die voor een „eervol” gebruik werden gevormd, zullen „het eeuwige leven” beërven.
7 Nederig zullen deze rechtvaardigen zich aan goddelijke vorming hebben onderworpen. Zij hebben Gods weg ten leven betreden. Zij hebben de in 1 Timotheüs 6:17-19 opgetekende raad aanvaard: „[Vestig uw] hoop niet op onzekere rijkdom . . ., maar op God, die ons alle dingen rijkelijk verschaft om ervan te genieten.” Zij hebben zich erop toegelegd „goed te doen, rijk te zijn in voortreffelijke werken, vrijgevig te zijn, mededeelzaam, voor zichzelf een voortreffelijk fundament voor de toekomst veilig als een schat wegleggend, opdat zij het werkelijke leven stevig mogen vastgrijpen”. Zij worden door goddelijke waarheid gevormd en oefenen onwankelbaar geloof in Jehovah’s voorziening door bemiddeling van Christus Jezus, die „zichzelf gegeven heeft als een overeenkomstige losprijs” teneinde alles te herstellen wat door Adams zonde verloren was (1 Timotheüs 2:6). Hoe gewillig dienen wij ons derhalve te onderwerpen aan Paulus’ raad om ons te „[bekleden] met de nieuwe persoonlijkheid, die door middel van nauwkeurige kennis wordt vernieuwd [gevormd] naar het beeld van Degene die ze schiep”! — Kolossenzen 3:10.
Wat voor vat zult u zijn?
8. (a) Waardoor wordt bepaald wat voor vat iemand wordt? (b) Welke twee factoren bepalen iemands vorming?
8 Waardoor wordt bepaald wat voor vat iemand wordt? Zijn houding en gedrag. Deze worden in de eerste plaats gevormd door de verlangens en neigingen van het hart. De wijze koning Salomo zei: „Het hart van de aardse mens mag dan zijn weg uitdenken, maar Jehovah zelf leidt zijn schreden” (Spreuken 16:9). In de tweede plaats worden ze gevormd door de dingen die wij horen en zien, onze omgang en ervaringen. Hoe belangrijk is het daarom dat wij acht slaan op de raad: „Hij die met wijzen wandelt, zal wijs worden, maar wie zich met de verstandelozen inlaat, zal het slecht vergaan” (Spreuken 13:20). Zoals 2 Petrus 1:16 ons waarschuwt, moeten wij het vermijden „kunstig verzonnen onware verhalen” of volgens Knox’ rooms-katholieke vertaling „door mensen uitgedachte fabels” te volgen. Hiertoe zouden ook veel leringen en feesten van de afvallige christenheid gerekend moeten worden.
9. Hoe kunnen wij gunstig reageren op de vorming door de Grote Pottenbakker?
9 Overeenkomstig de manier waarop wij reageren, kan God ons vervolgens vormen. Nederig kunnen wij voor het aangezicht van Jehovah Davids gebed herhalen: „Doorvors mij, o God, en ken mijn hart. Onderzoek mij, en ken mijn verontrustende gedachten, en zie of er in mij soms een smartelijke weg is, en leid mij op de weg der onbepaalde tijd” (Psalm 139:23, 24). Jehovah laat de Koninkrijksboodschap prediken. Ons hart heeft met waardering gereageerd op het goede nieuws en op zijn verdere leiding. Via zijn organisatie schenkt hij ons verschillende voorrechten die verband houden met de prediking van het goede nieuws; laten wij deze aanvaarden en hoogachten. — Filippenzen 1:9-11.
10. Hoe dienen wij ons in te spannen om geestelijke programma’s te volgen?
10 Het is zo belangrijk dat wij voortdurend aandacht schenken aan Gods Woord, een dagelijks bijbelleesprogramma volgen en de Schrift en Jehovah’s dienst in ons gezin en bij onze vrienden tot een basis van gesprek maken. Het programma voor ochtendaanbidding aan de ontbijttafel van elke Bethelfamilie en groep zendelingen van Jehovah’s Getuigen omvat gewoonlijk wekelijks afwisselend een kort leesgedeelte uit de bijbel of uit het laatste Jaarboek. Zou uw gezin een soortgelijke regeling kunnen treffen? Wat een voordeel trekken wij allen ook van onze omgang in de christelijke gemeente, van onze samenkomsten en vooral van onze deelname aan de wekelijkse Wachttoren-studie!
Gevormd om beproevingen te verduren
11, 12. (a) Hoe kunnen wij Jakobus’ raad betreffende beproevingen in ons dagelijks leven toepassen? (b) Hoe moedigt de ervaring van Job ons aan om rechtschapen te blijven?
11 In ons dagelijks leven laat God toe dat zich bepaalde situaties voordoen, waarvan wij sommige misschien moeilijk vinden. Hoe dienen wij die te bezien? Laten wij, zoals Jakobus 4:8 aanraadt, nooit bitter worden, maar dicht tot God naderen, met heel ons hart op hem vertrouwen, in de overtuiging dat als wij ’tot hem naderen, hij tot ons zal naderen’. Het is waar dat wij ontberingen en beproevingen zullen moeten verduren, maar ze worden toegelaten als dingen die bijdragen tot onze vorming, die een gelukkige afloop zal hebben. Jakobus 1:2, 3 verzekert ons: „Beschouwt het een en al vreugde, mijn broeders, wanneer u velerlei beproevingen overkomen, daar gij weet dat deze beproefde hoedanigheid van uw geloof volharding bewerkt.”
12 Jakobus zegt ook: „Laat niemand, wanneer hij wordt beproefd, zeggen: ’Ik word door God beproefd.’ Want met kwade dingen kan God niet worden beproefd, noch beproeft hij zelf iemand. Maar een ieder wordt beproefd doordat hij door zijn eigen begeerte meegetrokken en verlokt wordt” (Jakobus 1:13, 14). Onze beproevingen kunnen talrijk en gevarieerd zijn, maar zoals in het geval van Job spelen ze alle een rol in onze vorming. Wat een grootse verzekering geeft de Schrift in Jakobus 5:11: „Ziet! Wij prijzen hen die hebben volhard, gelukkig. Gij hebt van de volharding van Job gehoord en hebt gezien hoe Jehovah het heeft laten aflopen, dat Jehovah zeer teder in genegenheid en barmhartig is.” Mogen wij, als vaten in de hand van de Grote Pottenbakker, te allen tijde onze rechtschapenheid bewaren, met een vertrouwen als dat van Job in de uitkomst! — Job 2:3, 9, 10; 27:5; 31:1-6; 42:12-15.
Onze jongeren vormen
13, 14. (a) Wanneer dienen ouders met de vorming van hun kinderen te beginnen, en met welke uiteindelijke afloop voor ogen? (b) Welke gelukkige resultaten kunt u opnoemen?
13 Ouders kunnen reeds vanaf de tijd dat hun kinderen nog zuigelingen zijn een aandeel hebben aan hun vorming, en wat een voortreffelijke rechtschapenheidbewaarders kunnen onze jongeren worden! (2 Timotheüs 3:14, 15) Dit bleek zelfs het geval te zijn wanneer de beproevingen extreme vormen aannamen. Enkele jaren geleden, toen de vervolging in een Afrikaans land zeer hevig was, zorgde een betrouwbaar gezin voor het clandestien drukken van De Wachttoren in een schuur op het achtererf. Op zekere dag kwamen soldaten door de straat en zochten van huis tot huis naar jonge mannen om hen bij het leger in te lijven. Er was voor de twee jonge jongens in het gezin nog tijd om zich te verbergen, maar tijdens de daaropvolgende zoekactie zouden de soldaten stellig de drukpers vinden. Dit zou ertoe kunnen leiden dat het hele gezin gemarteld of misschien zelfs gedood werd. Wat kon er gedaan worden? De twee jongens citeerden met luider stem moedig Johannes 15:13: „Niemand heeft grotere liefde dan deze, dat iemand afstand doet van zijn ziel ten behoeve van zijn vrienden.” Zij stonden erop in de woonkamer te blijven. De soldaten zouden hen vinden en ongetwijfeld aan wrede martelingen onderwerpen of hen zelfs doden als zij weigerden ingelijfd te worden. Maar dan zouden zij niet verder zoeken. De drukpers en de andere gezinsleden zouden de dans ontspringen. De afloop was echter opmerkelijk. De soldaten sloegen dit ene huis over en gingen naar de andere! Deze voor een eervol gebruik gevormde menselijke vaten, samen met de drukpers, hebben het overleefd om actueel geestelijk voedsel te blijven publiceren. Een van de twee jongens en zijn zuster dienen nu op Bethel; hij bedient de oude machine nog steeds.
14 Jongeren kan geleerd worden hoe zij moeten bidden, en God verhoort hun gebeden werkelijk. Een in het oog springend voorbeeld hiervan deed zich voor tijdens de slachtpartijen in Rwanda. Toen opstandelingen alles in gereedheid hadden gebracht om een zesjarig meisje en haar ouders door middel van een handgranaat terecht te stellen, bad het dochtertje hardop en vurig of zij gespaard mochten blijven om verder dienst voor Jehovah te kunnen verrichten. Degenen die hen wilden vermoorden, werden ertoe bewogen hen in leven te laten, en zeiden: „Wij kunnen jullie wegens dit kleine meisje niet doden.” — 1 Petrus 3:12.
15. Voor welke verderfelijke invloeden waarschuwde Paulus?
15 De meeste van onze jongeren hoeven niet het hoofd te bieden aan situaties die zo moeilijk zijn als die welke hierboven beschreven zijn, maar er zijn veel beproevingen waarmee zij op school en in verdorven samenlevingen in deze tijd worden geconfronteerd: smerige taal, pornografie, ontaard amusement en de druk van leeftijdgenoten om zich aan verkeerde praktijken over te geven, vieren op veel plaatsen hoogtij. Herhaaldelijk heeft de apostel Paulus voor deze invloeden gewaarschuwd. — 1 Korinthiërs 5:6; 15:33, 34; Efeziërs 5:3-7.
16. Hoe kan iemand een vat voor een eervol gebruik worden?
16 Na melding te hebben gemaakt van vaten waarvan „sommige [eropna worden gehouden] voor een eervol doel, maar andere voor een doel waaraan geen eer verbonden is”, zegt Paulus: „Indien iemand de laatste daarom uit de weg blijft, zal hij een vat zijn voor een eervol doel, geheiligd, bruikbaar voor zijn eigenaar, toebereid voor ieder goed werk.” Laten wij onze jongeren dus aanmoedigen op hun omgang te letten. Laten zij „de begeerten die aan de jeugd eigen zijn [ontvlieden], maar [streven] naar rechtvaardigheid, geloof, liefde, vrede, samen met hen die de Heer aanroepen uit een rein hart” (2 Timotheüs 2:20-22). Een gezinsprogramma om ’elkaar op te bouwen’ kan van onschatbare waarde zijn in de vorming van onze jongeren (1 Thessalonicenzen 5:11; Spreuken 22:6). Dagelijks de bijbel lezen en bestuderen, waarbij gebruik wordt gemaakt van geschikte publicaties van het Genootschap, zou een voortreffelijke hulp kunnen zijn.
Vorming voor iedereen
17. Hoe zal streng onderricht ons vormen, en met welke vreugdevolle afloop?
17 Teneinde ons te vormen, geeft Jehovah raad uit zijn Woord en door middel van zijn organisatie. Verzet u nooit tegen die goddelijke raad! Reageer er verstandig op en laat u erdoor vormen voor een eervol gebruik door Jehovah. Spreuken 3:11, 12 geeft de raad: „Verwerp niet, o mijn zoon, het strenge onderricht van Jehovah; en verafschuw zijn terechtwijzing niet, want die Jehovah liefheeft, wordt door hem terechtgewezen, evenals een vader dit doet met een zoon aan wie hij een welgevallen heeft.” Verdere vaderlijke raad wordt verschaft in Hebreeën 12:6-11: „Die Jehovah liefheeft, wordt door hem streng onderricht . . . Nu schijnt elk streng onderricht weliswaar op het ogenblik zelf niet vreugdevol te zijn, maar bedroevend; toch werpt het later voor hen die erdoor geoefend zijn, een vreedzame vrucht af, namelijk rechtvaardigheid.” Het voornaamste kanaal voor zulk streng onderricht moet Gods geïnspireerde Woord zijn. — 2 Timotheüs 3:16, 17.
18. Wat leren wij uit Lukas hoofdstuk 15 met betrekking tot berouw?
18 Jehovah is ook barmhartig (Exodus 34:6). Wanneer er oprecht berouw wordt getoond — ook al gaat het om een bijzonder ernstige zonde — schenkt hij vergeving. Zelfs hedendaagse ’verloren zonen’ kunnen gevormd worden tot vaten voor een eervol gebruik (Lukas 15:22-24, 32). Misschien zijn onze zonden niet zo ernstig als die van de verloren zoon. Maar onze nederige reactie op bijbelse raad zal er altijd toe leiden dat wij worden gevormd tot vaten voor een eervol gebruik.
19. Hoe kunnen wij als eervolle vaten in Jehovah’s hand dienst blijven verrichten?
19 Toen wij voor het eerst de waarheid leerden kennen, toonden wij ons bereid ons door Jehovah te laten vormen. Wij lieten wereldse wegen achterwege, begonnen de nieuwe persoonlijkheid aan te doen en werden opgedragen en gedoopte christenen. Wij gehoorzaamden de raad uit Efeziërs 4:20-24 ’door de oude persoonlijkheid, die met onze vroegere levenswandel overeenkwam, met haar bedrieglijke begeerten, weg te doen, en de nieuwe persoonlijkheid aan te doen, die naar Gods wil werd geschapen in ware rechtvaardigheid en loyaliteit’. Mogen wij persoonlijk kneedbaar blijven in de handen van Jehovah, de Grote Pottenbakker, door altijd als vaten voor zijn eervolle gebruik te dienen!
Bij wijze van overzicht
◻ Wat is het voornemen van de Grote Pottenbakker met betrekking tot onze aarde?
◻ Hoe kunt u voor een eervol gebruik gevormd worden?
◻ Op welke manier kunnen onze kinderen gevormd worden?
◻ Welke kijk dienen wij op streng onderricht te hebben?
[Illustratie op blz. 10]
Zult u voor een eervol doel worden gevormd of verworpen worden?
[Illustratie op blz. 12]
Jongeren kunnen van kindsbeen af gevormd worden