„Leer ons bidden”

„HEER, leer ons bidden.” Dat verzoek werd door een van de discipelen van Jezus Christus gedaan (Lukas 11:1). De niet bij name genoemde discipel was onmiskenbaar een man met diepe waardering voor het gebed. Ware aanbidders in deze tijd beseffen evenzo hoe belangrijk het gebed is. Gebed is tenslotte het middel waardoor wij bij de Hoogste Persoon in het universum gehoor kunnen vinden! En denk hier eens over na! De „Hoorder van het gebed” geeft persoonlijke aandacht aan onze zorgen en angsten (Psalm 65:2). Wat nog belangrijker is, door middel van het gebed danken en loven wij God. — Filippenzen 4:6.

Niettemin doen de woorden „leer ons bidden” enkele ernstige vragen rijzen. Over de hele wereld worden door de verschillende religies vele methoden gebruikt om tot God te naderen. Maar bestaat er een goede en een verkeerde manier om te bidden? Laten wij voor het antwoord eerst eens enkele van de wijdverbreide religieuze gewoonten waarbij gebed betrokken is, bekijken. Wij zullen ons concentreren op de gebruiken in Latijns-Amerika.

Beelden en „patroonheiligen”

Over het algemeen zijn Latijnsamerikaanse landen zeer religieus. In Mexico kan men bijvoorbeeld overal het populaire gebruik waarnemen van het bidden tot „patroonheiligen”. Ja, Mexicaanse steden hebben gewoonlijk een „patroonheilige” voor wie op bepaalde dagen feesten worden gehouden. Mexicaanse katholieken bidden ook tot een groot aantal beelden. Welke „heilige” wordt aangeroepen, is echter afhankelijk van het soort verzoek dat de aanbidder wil doen. Als iemand een huwelijkspartner zoekt, zou hij een kaars kunnen ontsteken voor de „heilige” Antonius. Iemand die op het punt staat aan een autoreis te beginnen, vertrouwt zich wellicht toe aan de „heilige” Christophorus, de patroon van reizigers, vooral van automobilisten.

Maar waar hebben zulke gewoonten hun oorsprong gevonden? Uit de geschiedenis blijkt dat toen de Spanjaarden in Mexico arriveerden, zij een bevolking aantroffen die toegewijd was aan het aanbidden van heidense goden. In zijn boek Azteken — De opkomst en ondergang van een krijgsvolk zegt Victor Wolfgang von Hagen: „Er waren persoonlijke goden, elke plant had haar eigen godheid, elke functie een god of godin; er was er zelfs een van de zelfmoord. Yacatecuhtli was de god der kooplieden. In deze polytheïstische wereld hadden alle goden duidelijke karaktertrekken en functies.”

De overeenkomst van deze goden met katholieke „heiligen” was zo frappant dat de inlanders, toen de Spaanse veroveraars hen probeerden te „kerstenen”, hun trouw aan hun afgoden eenvoudig overdroegen op de „heiligen” van de kerk. In een artikel in The Wall Street Journal werd erkend dat het katholicisme dat in sommige delen van Mexico beoefend wordt een heidense achtergrond heeft. Er werd in opgemerkt dat in één gebied de meeste van de 64 „heiligen” die door de bevolking worden vereerd, overeenkomen met „specifieke Maya-goden”.

In de New Catholic Encyclopedia wordt gesteld dat er „tussen de heilige en degenen op aarde een band van intieme vertrouwelijkheid tot stand wordt gebracht, . . . een band die niets afdoet aan de verhouding met Christus en met God maar die verhouding juist verrijkt en verdiept”. Hoe kan een band die duidelijk een overblijfsel is van het heidendom echter iemands verhouding met de ware God verdiepen? Zouden gebeden die aan zulke „heiligen” worden opgedragen, God werkelijk kunnen behagen?

De oorsprong van de rozenkrans

Een andere wijdverbreide gewoonte heeft te maken met het gebruik van de rozenkrans. In de Diccionario Enciclopédico Hispano-Americano wordt de rozenkrans beschreven als een „snoer van vijftig of honderdvijftig kralen die door andere, grotere kralen in series van tien worden verdeeld en dat aan de uiteinden wordt verbonden door een kruis, tegenwoordig voorafgegaan door drie kralen”.

In een uitleg van de manier waarop de rozenkrans wordt gebruikt, werd in een katholieke publikatie gezegd: „De Heilige Rozenkrans is een vorm van mondeling en mentaal gebed omtrent de Geloofsgeheimen van onze verlossing. De Rozenkrans is opgebouwd uit vijftien tientjes. Elk tientje bestaat in het opzeggen van het Onze Vader, tien Weesgegroetjes en een Gloria Patri. Tijdens elk tientje wordt over een geloofsgeheim gemediteerd.” De geloofsgeheimen zijn doctrines, of leerstellingen, die katholieken dienen te kennen, en hebben in dit geval te maken met het leven, lijden en sterven van Christus Jezus.

In The World Book Encyclopedia wordt gezegd: „Vroege vormen van het bidden met een rozenkrans begonnen in het christendom tijdens de Middeleeuwen, maar werden pas in de vijftiende en zestiende eeuw wijdverbreid.” Komt het gebruik van de rozenkrans alleen in het katholicisme voor? Nee. In de Diccionario Enciclopédico Hispano-Americano wordt gezegd: „Soortgelijke kralen worden in de islamitische, lamaïstische en boeddhistische aanbidding gebruikt.” In de Encyclopedia of Religion and Religions wordt zelfs opgemerkt: „Er is wel geopperd dat de mohammedanen de rozenkrans van de boeddhisten hebben overgenomen, en de christenen in de tijd van de kruistochten weer van de mohammedanen.”

Sommigen voeren aan dat de rozenkrans louter als geheugensteuntje dient wanneer er een aantal gebeden herhaald moet worden. Maar is God ingenomen met het gebruik ervan?

Wij hoeven niet te speculeren of te debatteren over de gepastheid of geldigheid van zulke gebruiken. Jezus gaf een gezaghebbend antwoord op het verzoek om zijn volgelingen te leren bidden. Wat hij zei, zal voor sommige lezers verhelderend en misschien wel verrassend zijn.

[Illustraties op blz. 3]

Katholieken gebruiken gewoonlijk de kralen van een rozenkrans. Wat is de oorsprong daarvan?