Hoe kunt u zich handhaven in een gevaarlijke buurt?

„IK WAS altijd bang. In de lift was ik bang. In mijn auto was ik bang. In mijn flat was ik bang. Overal was misdaad. Altijd werden er mensen beroofd”, zegt Maria. Voelt u zich net als deze Braziliaanse vrouw, bevreesd in uw buurt, vooral ’s nachts, wanneer het donker is?

Het kan dan wel opwindend zijn om detectiveverhalen te lezen, maar in het werkelijke leven is er vaak geen „happy end”. Een misdaad wordt misschien nooit opgelost. Of in het geval van doodslag moet iemand verder leven zonder echtgenoot, vader of zoon, zonder echtgenote, moeder of dochter. Nemen geweldsmisdrijven bij u in de buurt toe? Verlangt u naar een rustige plek waar uw gezin veilig zou zijn? Of als u genoodzaakt bent uw kinderen in een door misdaad geteisterd gebied groot te brengen, hoe redt u het dan?

Toegegeven, er zijn nog steeds steden waar weinig misdaad wordt gerapporteerd. In veel landen leven mensen nog steeds in landelijke rust of in knusse dorpjes. Maar de dingen veranderen snel, zelfs in gebieden die vroeger als misdaadvrij werden beschouwd. In Brazilië bijvoorbeeld woonde vijftig jaar geleden zeventig procent van de bevolking op het platteland. Nu woont zeventig procent in de steden. Samen met de werkgelegenheid zijn ook de grotestadsproblemen, zoals misdaad en geweld, toegenomen. Of u nu in een gevaarlijk gebied woont of niet, u moet toch naar uw werk of naar school, en u hebt talloze andere dingen buitenshuis te doen.

Een politiecommissaris in Rio de Janeiro erkent het heersende „panieksyndroom” en voert sociale onrechtvaardigheid en georganiseerde misdaad aan als factoren die hiertoe bijdragen. Hij is ook van mening dat kranten en televisie de wijdverbreide vrees in de hand werken „door het publiek te ontmoedigen met tragisch nieuws”. Bovendien dragen drugsverslaving, uiteengevallen gezinnen en gebrekkig religieus onderwijs bij tot de toenemende wetteloosheid. En wat zal de toekomst brengen? Zal de vaste dosis gewelddadige passages, die in boeken en films als amusement worden gebagatelliseerd, er de oorzaak van zijn dat mensen ongevoelig ten opzichte van elkaar worden? Zullen gebieden die als misdaadvrij worden bezien, eveneens gevaarlijke gebieden worden?

Aangezien geweld zeer onaangenaam is voor het slachtoffer, hebben wij een sterk verlangen om ons veilig te voelen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat bezorgde burgers dringend verzoeken om meer politie op straat en strengere gevangenisstraffen of zelfs de doodstraf! Sommigen schaffen in weerwil van de risico’s vuurwapens aan om zich te verdedigen. Anderen willen dat de overheid de verkoop van vuurwapens aan banden legt. Maar ondanks het slechte nieuws dat misdaad welig tiert, is er geen reden tot wanhoop. In feite zijn veel inwoners van grote steden zoals Johannesburg, New York, Mexico-Stad, Rio de Janeiro en São Paulo nog nooit beroofd. Laten wij eens bekijken hoe mensen zich in een gevaarlijke buurt redden.

Een positieve instelling bewaren

In verband met een door misdaad geteisterd gebied spreekt een schrijver over „de vindingrijkheid en volharding van duizenden Brazilianen die het klaarspelen om onder onveranderlijk slechte leefomstandigheden een mate van waardigheid en fatsoen te bewaren”. Jorge, die al 38 jaar in Rio de Janeiro woont, zegt: „Ik vermijd bepaalde straten en wijken en toon absoluut geen nieuwsgierigheid. Ook vermijd ik het ’s avonds laat op straat te zijn en ik geef geen blijk van buitensporige vrees. Hoewel ik voorzichtig ben, bezie ik mensen alsof zij eerlijk zijn en behandel hen met waardigheid en respect.”

Ja, vermijd onnodige moeilijkheden. Bemoei u niet met andermans zaken. Onderschat nooit het feit dat overweldigende vrees de zenuwen kan belasten, waardoor zelfs goedgemanierde mensen zich vreemd gaan gedragen. Over zijn werk in gevaarlijke gebieden merkt Odair op: „Ik probeer positief te zijn, mijn geest niet te voeden met angst voor erge dingen die zouden kunnen gebeuren, omdat dit onnodige spanning en paniek veroorzaakt. Ik probeer voor alle mensen respect te tonen.” Naast alert zijn en op een afstand blijven van verdachte figuren, noemt hij nog een hulp om de emoties in bedwang te houden: „Bovenal kweek ik vertrouwen aan in Jehovah God, terwijl ik bedenk dat niets zijn ogen ontgaat en alles wat er gebeurt, onder zijn toelating gebeurt.”

Toch vindt niemand het fijn om voortdurend in angst te leven. Wie zal bovendien ontkennen dat buitensporige vrees en stress schadelijk zijn voor de emotionele en lichamelijke gezondheid? Welke hoop is er dus voor hen die bang zijn elk moment aangevallen te worden? Zullen wij, aangezien velen vrezen dat het ergste wat misdaad betreft nog voor ons ligt, ooit een eind zien komen aan geweld? Wij nodigen u uit het volgende artikel te lezen: „Wanneer zal er een eind komen aan vrees?”