Bethlehem — Een symbool van christelijke eenheid en liefde?

„BETHLEHEM . . . is een bewijs van eindeloze liefde, het is een les in nederigheid.” — Maria Teresa Petrozzi, schrijfster van het boek Bethlehem.

Betekent Bethlehem voor u iets dergelijks? Misschien wel, want honderden miljoenen oprechte, vredelievende mensen over de hele wereld denken met eerbied aan Bethlehem, vooral in de kersttijd. Zij hebben in gedachten dat dit stadje in het Midden-Oosten de geboorteplaats is van de „Vredevorst”, Jezus Christus. Eeuwenlang zijn pelgrims hiernaar toe gestroomd om een van de heiligste plaatsen van de christenheid te bezoeken en misschien zelfs te vereren, namelijk de Geboortegrot, de traditionele geboorteplaats van Jezus Christus. Deze bevindt zich in het grote, historische complex dat de Geboortekerk wordt genoemd. — Jesaja 9:6; Mattheüs 2:1.

Hebben deze traditionele heilige plaatsen echter werkelijk als brandpunten van christelijke eenheid, liefde en nederigheid gediend? Tot welke conclusie komt u op grond van het volgende?

De katholieke schrijfster Maria Teresa Petrozzi merkt in haar boek Bethlehem op: „Vanaf de 16de eeuw woedden er [Bethlehem] de bittere en bloedige conflicten tussen Latijnen [rooms-katholieken] en Grieken [Grieks-orthodoxe gelovigen] om de hegemonie in de Geboortekerk.” Deze steeds weer oplaaiende „bloedige conflicten” om de zeggenschap concentreerden zich dikwijls op de zilveren ster in de Geboortegrot, die zich ondergronds, onder de Geboortekerk, bevindt. Deze ster geeft naar verluidt de feitelijke plaats van Christus’ geboorte aan. R. W. Hamilton bericht in zijn boek The Church of the Nativity, Bethlehem: „Het is algemeen bekend dat twee van de kwesties in het geschil tussen Frankrijk en Rusland dat uiteindelijk tot de Krimoorlog leidde, verband hielden met de rivaliserende aanspraken op het bezit van de sleutels van de voornaamste deuren van de basiliek en van de crypte [Geboortegrot], en met de mysterieuze diefstal op een nacht in 1847 van de zilveren ster met een Latijnse inscriptie die in een plaat marmer onder het Geboortealtaar was ingelaten.”

Als gevolg van de door de eeuwen heen voortdurende interkerkelijke conflicten over rechten in deze plaatsen, „zijn de rechten van elke denominatie nu nauwkeurig omschreven. Van de 53 lampen in de grot mogen de franciscanen er bijvoorbeeld 19 hebben. Het Geboortealtaar is eigendom van de Grieks-orthodoxen, en de roomsen mogen daar geen diensten houden.” — Historical Sites in Israel.

In de kersttijd houdt, als het politieke klimaat het toelaat, elk van de aanwezige religieuze gemeenschappen van de christenheid haar eigen kerstdienst en processie door Bethlehem. Op 24 en 25 december hebben de rooms-katholieken een processie en een nachtmis in de St.-Catharinakerk, naast de Geboortekerk, die nu door de Grieks- en de Armeens-Orthodoxe Kerk gedeeld wordt. Op 6 januari houden de Grieks-, de Syrisch- en de Koptisch-Orthodoxe Kerk hun kerstdienst. Op 18 januari wordt de Armeens-Orthodoxe kerstdienst gehouden, gevolgd door een processie op de negentiende.

Wekt het voorgaande de indruk dat Bethlehems traditionele heilige plaatsen ’een bewijs van eindeloze liefde en een les in nederigheid’ zijn? En geven ze bovendien de waarheid inzake de omstandigheden van Jezus’ geboorte weer? Wanneer werd hij bijvoorbeeld geboren? Werd hij echt geboren in wat nu de Geboortegrot is? En moet u of iemand anders zijn geboorteplaats vereren?

[Illustratieverantwoording op blz. 3]

Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.