Wat doet de mens met de aarde?

DRIEHONDERD jaar geleden leefde de mens veel dichter bij de natuur. In de meeste gevallen vormden de door mensen veroorzaakte veranderingen in het wereldomvattende milieu niet zo’n bedreiging voor hem als thans het geval is. De industriële revolutie was nog niet begonnen. Er waren geen krachtcentrales, fabrieken, auto’s of andere bronnen van grootschalige vervuiling. Dat mensen de hele aarde zouden verderven, zal hij zich misschien moeilijk hebben kunnen indenken.

Toch bestond er destijds reeds een wijdverbreide waarschuwing betreffende een wereldomvattende verwoesting van de aarde. Die waarschuwing werd aangetroffen in het laatste boek van de bijbel, en daarin werd voorzegd dat God op een bepaald tijdstip zou ingrijpen in de aangelegenheden van de mens „om hen te verderven die de aarde verderven”. — Openbaring 11:17, 18.

Wat is het voor allen die zich zorgen maken over het wanbeheer dat de hedendaagse mens over de aarde uitoefent, vertroostend te weten dat de Schepper van onze schitterende planeet deze voor algeheel verderf zal behoeden! ’Maar’, zo zou u zich kunnen afvragen, ’hebben wij werkelijk zo’n kritieke situatie bereikt dat God moet ingrijpen?’ Welnu, beschouw eens enkele van de feiten en oordeel dan zelf.

De bossen

Bossen verfraaien de aarde en verschaffen voedsel en beschutting voor vele miljoenen verschillende levensvormen. Terwijl bomen groeien en voedsel fabriceren, verrichten ze nog andere uiterst belangrijke diensten, zoals het opnemen van koolzuurgas of kooldioxide en het afgeven van kostbare zuurstof. Daardoor, aldus het tijdschrift National Geographic, „voorzien ze in één factor die een tegenwicht vormt tegen de wereldomvattende opwarming van de atmosfeer waardoor het leven op aarde zoals wij het kennen, wordt bedreigd”.

Maar de mens verwoest zijn erfenis aan bossen. De Noordamerikaanse en Europese bossen sterven als gevolg van vervuiling. En om aan de vraag van de geïndustrialiseerde natiën te voldoen, worden de tropische regenwouden gedecimeerd. In een Afrikaanse krant werd uiteengezet dat in 1989 „naar verwachting 66 miljoen kubieke meter [tropisch hout] geëxporteerd zou worden — 48 procent naar Japan, 40 procent naar Europa”.

Bovendien branden boeren in sommige landen bossen plat om landbouwgrond te creëren. Het duurt niet lang of de milieugevoelige bosgrond raakt uitgeput, zodat de boeren meer bos moeten platbranden. Men schat dat alleen al in deze eeuw bijna de helft van de bossen van de wereld is verdwenen.

De oceanen

Ook de oceanen van de aarde spelen een uiterst belangrijke rol in het reinigen van de atmosfeer, maar ze worden door de activiteiten van de mens geruïneerd. De oceanen nemen grote hoeveelheden koolzuurgas op. Fytoplankton neemt op zijn beurt koolzuurgas op en geeft zuurstof af. Dr. George Small licht de belangrijkheid van deze levenscyclus toe: „70 procent van de zuurstof die elk jaar aan de atmosfeer wordt toegevoegd, is afkomstig van plankton in de zee.” Toch waarschuwen sommige geleerden dat de hoeveelheid fytoplankton ernstig zou kunnen teruglopen wegens de, naar men aanneemt door de mens veroorzaakte, ozonvermindering in de atmosfeer.

Bovendien loost de mens allerlei afval, olie en zelfs giftige stoffen in de oceaan. Hoewel sommige landen zijn overeengekomen de hoeveelheid afval die in zee gedumpt mag worden te beperken, weigeren andere landen hieraan mee te werken. Eén westers land behoudt zich zelfs het recht voor om kernafval in zee te lozen. De beroemde oceaanonderzoeker Jacques Cousteau waarschuwt: „Wij moeten de oceanen redden als wij de mensheid willen redden.”

Het drinkwater

De mens verontreinigt zelfs zijn drinkwater! In de arme landen sterven jaarlijks miljoenen mensen wegens besmet water. In de rijkere landen worden de waterbronnen verontreinigd door onder andere kunstmeststoffen en pesticiden die in rivieren terechtkomen en in het grondwater sijpelen. In 1986 bedroeg de wereldproduktie van pesticiden 2,1 miljoen ton, en de produktie neemt naar verluidt jaarlijks met 12 procent toe.

Nog een bron van verontreiniging is het dumpen van chemisch afval. „De metalen vaten die de chemicaliën bevatten,” zo wordt in Scientific American toegelicht, „zijn niets minder dan tijdbommen die zullen exploderen wanneer de vaten doorroesten.” Dit soort van verontreiniging, zo voegt het tijdschrift eraan toe, doet zich „wereldwijd in de vorm van duizenden lozingen van chemisch afval voor”.

Het gevolg? Over de hele aarde veranderen eens schone rivieren in industriële riolen. Naar schatting drinken 20 miljoen Europeanen water uit de Rijn, maar toch is deze rivier zo vervuild dat uit haar bedding gebaggerd slib te gevaarlijk is om als vulgrond gebruikt te worden!

Landbouwmethoden

Alarmerend is het feit dat de mens zelfs zijn bouwland verwoest. Alleen al in de Verenigde Staten is volgens Scientific American 20 procent van het land waarop irrigatie wordt toegepast, bedorven. Hoe komt dit? Doordat overirrigatie te veel zout aan de grond toevoegt. Veel landen hebben aldus grote stukken waardevolle grond verwoest. „Wegens de verzilting gaat er thans evenveel grond voor produktie verloren als er door nieuwe irrigatieprojecten produktief wordt gemaakt”, aldus The Earth Report. Nog een algemeen voorkomend probleem is overbeweiding, dat tot woestijnvorming kan bijdragen.

Te veel motorvoertuigen

Tot zover wat het land en het water van onze planeet betreft. Maar hoe staat het met de lucht? Ook de lucht wordt verontreinigd, en er zijn veel boosdoeners. Om er slechts één te noemen: beschouw de auto eens. Hier volgen waarschuwingen uit drie gezaghebbende wetenschappelijke tijdschriften: „Motorvoertuigen veroorzaken meer luchtvervuiling dan welke andere afzonderlijke menselijke activiteit maar ook” (New Scientist). „Er zijn momenteel 500 miljoen geregistreerde auto’s op de planeet . . . Voor het vullen van hun tanks is ongeveer een derde van de wereldproduktie aan olie nodig. . . . Het aantal auto’s neemt sneller toe dan de bevolking” (Scientific American). „Benzine is vanaf het ruwe tot aan het verbruikte produkt een belangrijke oorzaak van milieubederf en ziekte.” — The Ecologist.

Ja, onze planeet wordt misbruikt, verdorven. Haar zeeën, drinkwater, landbouwgrond en zelfs haar atmosfeer worden in een enorme mate verontreinigd. Dit alleen al schijnt er beslist op te wijzen dat God binnenkort zal ingrijpen en ’hen zal verderven die de aarde verderven’ (Openbaring 11:18). De aarde wordt echter nog op andere, zelfs nog ergere, manieren verdorven. Laten wij eens zien welke manieren dat zijn.

[Inzet op blz. 4]

„Wij moeten de oceanen redden als wij de mensheid willen redden.” — Jacques Cousteau

[Illustratieverantwoording op blz. 2]

Omslagfoto: Richard Bierregaard, WWF