Wat kunnen wij leren van Gods schepping?

DUIVEN oriënteren zich door gebruik te maken van groepjes magnetische kristallen in hun kop en nek. Sommige vissen wekken elektriciteit op. Verscheidene vogelsoorten verwijderen overtollig zout uit het zeewater dat ze drinken. Sommige schaaldieren hebben holten die ze hetzij met water kunnen vullen om te duiken of met gas om weer aan de oppervlakte te komen.

Ja, of de mens het nu beseft of niet, steeds als hij een kompas gebruikt, elektriciteit opwekt, een onderzeeër ontwerpt of zeewater ontzout, imiteert hij in werkelijkheid slechts Gods schepping.

Gods schepping bevat inderdaad zo veel lessen voor de mens dat ze soms „het boek der natuur” genoemd wordt. Bionica is bijvoorbeeld een tak van wetenschap die zich bezighoudt met de praktische toepassing van systemen die in de schepping worden aangetroffen. Hiertoe behoren vliegtuigvleugels met kenmerken als die welke in de vleugels van vogels voorkomen, onderzeeërs die net zo gevormd zijn als dolfijnen en betonconstructies die net zo ontworpen zijn als menselijke beenderen. Maar is technische kennis alles wat „het boek der natuur” te bieden heeft?

Nee, het bevat soms ook praktische lessen van morele aard. Het bijbelboek Spreuken verwijst bijvoorbeeld naar de instinctieve ijver van de mier en geeft de aansporing: „Ga naar de mier, gij luiaard; zie haar wegen en word wijs. Ofschoon ze geen aanvoerder, beambte of heerser heeft, bereidt ze in de zomer haar voedsel; ze heeft in de oogst haar voedselvoorraden verzameld.” — Spreuken 6:6-8.

De ethologie, een wetenschap die beweert lessen te kunnen ontlenen aan het gedrag van dieren, heeft echter haar beperkingen. Menselijk gedrag kan niet in precies dezelfde categorie geplaatst worden als het gedrag van dieren. Er zijn opmerkelijke verschillen, zoals taal en een oneindig ingewikkelder denkproces bij de mens, en deze moeten wel degelijk in aanmerking genomen worden. Zoals één geleerde het stelde: „Wij zijn niet gewoon slimmere apen.” Ons verstand „doet ons kwalitatief verschillen van alle andere levensvormen”.

Bovendien zijn er enkele vragen die nooit door louter een grondige bestudering van de schepping beantwoord kunnen worden. Hiertoe behoren: Heeft het leven een doel? Bestaat God, en zo ja, bekommert hij zich om ons? Laten wij eens zien of zulke vragen beantwoord kunnen worden.

[Kader/Illustratie op blz. 3]

De schepping had het eerst: sonar

Vleermuizen zijn uitgerust met een systeem dat enigszins op sonar lijkt en hen in staat stelt hun prooi te lokaliseren en de bewegingen ervan te volgen door geluidssignalen uit te zenden en de echo’s te analyseren. Maar een bepaalde mot (de dogbane tiger) brengt een stoorsignaal voort dat soortgelijke golven uitzendt als die van zijn tegenstander. Als de vleermuis het signaal ontvangt, gaat hij, omdat hij onvoldoende tijd heeft om te analyseren of het van een obstakel afkomstig is of niet, de mot systematisch uit de weg.

Professor James Fullard, van de Universiteit van Toronto (Canada), uitte zijn bewondering met de woorden: „Het verbazingwekkende is de enorme hoeveelheid inlichtingen die wordt verwerkt en de diepgaande neurologische beslissingen die door zowel de vleermuizen als de motten genomen moeten worden met gebruikmaking van een uitermate beperkt aantal zenuwcellen. Ze vertonen een graad van efficiëntie en verfijning waarop menselijke luchtoorlogstrategen jaloers zouden kunnen zijn.”

[Kader/Illustratie op blz. 4]

De schepping had het eerst: de duikerklok

Omstreeks het begin van de zestiende eeuw heeft Leonardo da Vinci naar verluidt een duiktoestel uitgevonden. Maar een bepaalde spin, Argyroneta aquatica genaamd, had al een systeem geperfectioneerd om onder water te ademen. Zoals Andrée Tétry uitlegt in haar boek Les outils chez les êtres vivants (Door levende wezens gebruikte werktuigen), gaat deze spin „in langzaam stromend water te midden van ondergelopen waterplanten zitten en weeft tussen deze planten een dun horizontaal netwerk, dat losjes op zijn plaats wordt gehouden door een grote hoeveelheid draden. Wanneer de spin naar het oppervlak terugkeert . . . vangt ze met een plotselinge ruk een luchtbel in de waterafstotende haren van haar achterlijf. . . . Dan gaat de spin weer onder water en laat de luchtbel onder het netwerk van zijden draden los. De bel gaat dan omhoog en vormt een lichte opbolling in het net.” Door herhaalde tochtjes brengt de spin genoeg lucht bijeen om de dag onder haar klok door te brengen, waar ze de prooi eet die ze ’s nachts gevangen heeft. Tétry voegt hieraan toe: „’s Mensen duiktoestellen komen dus overeen met de meest gespecialiseerde soorten die in de natuur waargenomen zijn.”