Bevrijding — Hoe wenselijk!

„GEEF mij vrijheid of geef mij de dood!” riep de Amerikaanse patriot Patrick Henry ruim tweehonderd jaar geleden. Bevrijding was voor hem kostbaarder dan het leven zelf. In de loop der eeuwen hebben miljoenen mensen hier net zo over gedacht.

Gedurende de afgelopen vijftig jaar heeft het verlangen naar bevrijding echter nieuwe dimensies gekregen. Koloniale machten zijn miljoenen onderdanen kwijtgeraakt toen dezen erin slaagden politieke onafhankelijkheid te verkrijgen. Er zijn maatschappelijke, economische en zelfs religieuze bewegingen georganiseerd in een poging bevrijding te bewerkstelligen van hetzij wezenlijke of ingebeelde onderdrukking en discriminatie. Nooit tevoren hebben zoveel mensen bevrijding verlangd van de autoriteit van werkgevers en regeringen, hebben zoveel vrouwen zich van de autoriteit van echtgenoten en vaders willen losmaken en hebben zoveel kinderen zich aan de autoriteit van ouders en onderwijzers willen onttrekken. Toch is al dit ijveren voor bevrijding niet nieuw. Het is in werkelijkheid bijna even oud als de mensheid zelf. Het oudste geschiedenisboek van de wereld, de bijbel, vertelt ons hier meer over. Het relaas, zoals dit in Genesis 3:1-7 staat, komt in grote trekken op het volgende neer:

Kort na de schepping van de man en de vrouw werd de vrouw door een engel benaderd. Uit zijn handelwijze bleek dat hij zich wilde losmaken van de autoriteit van zijn Schepper. Het is daarom niet verwonderlijk dat hij beweerde dat zij en haar man bevrijding nodig hadden. Was het niet een feit, zo betoogde hij, dat God hun beperkingen had opgelegd? Maar waarom, zo vroeg hij, zouden zij niet van „de vrucht van de boom . . . in het midden van de tuin” eten? De boom was per slot van rekening „begeerlijk om naar te kijken”, niet waar? Ja, inderdaad!

Maak u los, zo zei hij met klem, aangezien dan „uw ogen stellig geopend zullen worden en gij stellig als God zult zijn, kennend goed en kwaad”. Hoe wenselijk! Ja, bevrijding van Gods „onderdrukkende” heerschappij werd voorgesteld als iets wat even kostbaar was als het leven zelf.

„Geef mij vrijheid of geef mij de dood!” Adam en Eva kregen beide — tot grote droefheid van henzelf en ons! Hoe dat zo?