Ons door het boek Rechters laten helpen in ons geloof en onze levenswijze

ALS u werd gevraagd een groep bijbelse personen aan te wijzen die opvielen door hun krachtige geloof, welke groep zou u dan kiezen? De twaalf apostelen? De twaalf zonen van Jakob? Misschien wel. Maar u zou reden te over hebben om nog een andere groep van twaalf aan te wijzen die ons in de bijbel om hun prijzenswaardige geloof ten voorbeeld worden gesteld.

Wij bedoelen de twaalf mannen die met hun daden van geloof het onderwerp van het boek Rechters vormen. Sommigen van hen worden in Hebreeën 11:32-34 met name genoemd: „De tijd zal mij ontbreken indien ik verder vertel over Gideon, Barak, Simson, Jefta, . . . die door geloof koninkrijken een nederlaag toebrachten in de strijd, rechtvaardigheid bewerkten, beloften verkregen, de muilen van leeuwen toestopten, de kracht van het vuur stuitten, aan de scherpte van het zwaard ontkwamen, van een zwakke toestand krachtig werden gemaakt, dapper werden in de oorlog, de legers van vreemdelingen op de vlucht dreven.”

Dat zijn alvast vier van de rechters. Hoeveel andere getrouwe rechters kunt u zich herinneren? Toets uw geheugen eens voordat u naar de onderstaande opsomming kijkt.a Waarschijnlijk weet u zich ook nog wel enige gedenkwaardige daden van de rechters te herinneren, zoals van Simson, die vele Filistijnen, hun vorsten, en ook zichzelf, ombracht door de tempel van Dagon omver te trekken, of van Gideon, die met slechts 300 krijgslieden de grote troepenmacht van de Midianieten versloeg. Velen in de christenheid kennen die verhalen van de zondagsschool. Maar leren zij uit het boek Rechters belangrijke lessen die van invloed kunnen zijn op hun geloof, die de kwaliteit van hun tegenwoordige leven kunnen verbeteren en die hen kunnen helpen het „toekomende leven” te verwerven? (1 Tim. 4:8) Als u denkt dat dit niet zo is, staat het er met u dan anders voor? Hebt u zich door het boek Rechters laten helpen in uw geloof en in uw leven als christen?

Doe uw voordeel met de kernpunten

Lees het boek. Of u het nu voor het eerst leest of dat het voor u neerkomt op een herlezing, u zult geboeid worden door tal van spannende verslagen. Ze zullen u heel wat stof opleveren voor gesprekken — zowel met uw kinderen of andere jongeren als met weldenkende volwassenen. Houd bij het lezen echter enige algemene punten in gedachte die in veel van deze verslagen naar voren komen. Een voorbeeld?

Een van die punten is, dat het heel gemakkelijk is uw geloof in God te laten verzwakken of te vergeten wat hij voor u gedaan heeft. Iemand die hoort over de hoop van een christen en over de voorziening dat vergiffenis mogelijk is door bemiddeling van Christus, zou aanvankelijk grote ijver aan de dag kunnen leggen. Misschien gaat hij heel graag naar vergaderingen en neemt hij deel aan de christelijke bediening. Hij kent hieraan de eerste plaats in zijn leven toe en maakt zich niet bezorgd over materiële dingen zoals een nieuwe auto, een mooi huis of de nieuwste snufjes op televisiegebied. Maar zal hij na enige jaren ’de liefde die hij eerst had’ verliezen? (Openb. 2:4) Uit de geschiedenis van Israël in het boek Rechters blijkt hoe makkelijk dat een ieder van ons kan overkomen.

De eerste twee hoofdstukken beschrijven de voorgeschiedenis. Nadat de Israëlieten onder Jozua het Beloofde Land in bezit hadden genomen, gingen zij er niet gehoorzaam toe over de afgodische, immorele Kanaänieten uit te roeien (Recht. 1:28-33). Daarom liet Jehovah toe dat deze vreemdelingen en hun goden voor Israël een beproeving op hun geloof werden (Recht. 2:19-23). De Israëlieten zwichtten vaak voor deze beproeving. Dan kwamen de rechters eraan te pas.

De situatie ten tijde van de eerste rechter, Othniël, is typerend voor wat er bij herhaling gebeurde. De Israëlieten waren bezweken voor de walgelijke Baälaanbidding; daarom liet God hen acht jaar lang door een Syrische koning onderdrukken. Dat bracht hen ertoe ’tot Jehovah om hulp te roepen. Jehovah verwekte daarop een redder voor hen, opdat die hen zou redden, Othniël. De geest van Jehovah kwam over hem, en hij werd de rechter over Israël. Toen hij ten strijde uittrok, gaf God de koning van Syrië in zijn hand. Daarna genoot het land veertig jaar lang rust’. — Recht. 3:7-11.

Hoe dankbaar moeten die Israëlieten geweest zijn dat zij bevrijd waren, net zoals wij vol waardering waren toen wij de christelijke waarheid leerden kennen en bevrijd werden van valse religie! Maar wat zouden de daaropvolgende jaren brengen? In het volgende vers staat: „De zonen van Israël gingen opnieuw doen wat kwaad was in Jehovah’s ogen. Daarop liet Jehovah Eglon, de koning van Moab, sterk worden tegen Israël” (Recht. 3:12). U ziet het patroon en het gevaar dat wij lopen als wij verzwakken in onze overtuiging. Maar ter aanmoediging lezen wij in het verdere verslag dat toen de Israëlieten eenmaal tot bezinning gekomen waren, God de linkshandige rechter Ehud verwekte. Hij begaf zich naar de dikke koning Eglon met een scherpe boodschap, die tot Israëls bevrijding leidde. Lees dit opwindende verslag eens in de rest van hoofdstuk 3.

Krachtig geloof in actie!

Een ander kernpunt dat indruk op u zou moeten maken, is dat God u kan gebruiken om grote dingen tot stand te brengen indien u een sterk geloof hebt. — Vergelijk Matthéüs 17:20; 21:21.

In het kort enkele voorbeelden: Bedenk eens hoe Gideon met slechts 300 gelovige mannen de Midianieten versloeg, die „zo talrijk als sprinkhanen” waren (Recht. 7:1-25). Aangemoedigd door Debora zorgde Barak in het noorden voor een bevrijding uit de hand van de Kanaänieten, die strijdwagens hadden met angstaanjagende ijzeren zeisen die uit de naaf van de wielen staken. Merk ook op dat in dit geval het optreden van een vrouw de doorslag gaf bij de overwinning (Recht. 4:1–5:31). Simsons kracht is beroemd. Simson was zo uitzonderlijk sterk dat hij een leeuw in tweeën kon scheuren; gewapend met een ezelskinnebak sloeg hij duizend vijanden neer en hij rukte de stadspoort van Gaza los en droeg die naar de top van een berg. — Recht. 14:5–16:3.

Het is boven elke twijfel verheven dat deze rechters een buitengewoon groot geloof aan de dag legden, waardoor zij het beslist verdienen in het boek Hebreeën als voorbeelden voor ons genoemd te worden. Voorbeelden in welke zin? U zult toch vast en zeker niet verwachten ooit een leeuw met uw blote handen in tweeën te scheuren! Maar wel zal uw geloof zwaar op de proef worden gesteld als u dag in dag uit probeert te leven als een christen die loyaal is jegens Jehovah.

Misschien word je als jongere op school hevig onder druk gezet om te experimenteren met drugs of seks, of om een goedbetaalde carrière na te streven. Misschien hebt u zelf, of samen met uw gezin, aanzienlijke materiële offers gebracht om als volle-tijdbedienaar te kunnen dienen of ergens te gaan wonen waar grote behoefte aan predikers bestaat, maar ziet u andere christenen die aan rijkdom en een luxe leventje de hoogste prioriteit schijnen toe te kennen. Of uw geloof zou kunnen worden beproefd doordat iemand u ernstig teleurgesteld heeft. Misschien was het iemand die een leidende positie bekleedde onder de christenen maar die er door trots toe werd gedreven zich tegen zijn broeders te keren. Of het zou iemand uit uw naaste familie kunnen zijn, wiens liefde verkoeld is en die ermee is opgehouden Jehovah te dienen.

Wat het ook moge zijn — zult u aanmoediging putten uit het geloof van de rechters? Het geloof dat zij van God ontvingen, stelde hen in staat dingen te doen die onmogelijk geschenen kunnen hebben. Diezelfde God kan u geloof schenken indien u ernaar blijft zoeken door gebed en door te volharden in de christelijke levenswijze. Geloof is een vrucht van Gods heilige geest (Gal. 5:22). Over dezelfde geest waaraan Simson zijn kracht ontleende, zei Jezus: „De Vader in de hemel [zal] heilige geest geven aan hen die hem erom vragen!” In overeenstemming hiermee krijgen wij in hetzelfde hoofdstuk van Hebreeën waarin de rechters worden genoemd als voorbeelden van geloof, de verzekering dat God „de beloner wordt van wie hem ernstig zoeken” (Luk. 11:13; Hebr. 11:6). Hij kan ook uw geloof belonen.

Zoek naar lessen

Wij hebben de aandacht gevestigd op een tweetal lessen die u uit het boek Rechters kunt leren. Toch zult u ongetwijfeld nog meer voordeel trekken uit dit gedeelte van de Schrift, dat „door God geïnspireerd [is] en nuttig om te onderwijzen, terecht te wijzen, dingen recht te zetten, streng te onderrichten in rechtvaardigheid”. — 2 Tim. 3:16.

U zult bijvoorbeeld zien dat Gideon uit bescheidenheid niet tot daden wilde overgaan voordat hij de zekerheid had dat het Gods wil was. Later hielp dezelfde bescheidenheid hem te voorkomen dat zijn succes en aanzien ’hem naar het hoofd stegen’. Misschien kunt u daar uw voordeel mee doen. Bedenk dat Gideons kleine groepje met Gods hulp de Midianitische overmacht overwon. Stel u eens voor hoe Gideon daarom bejubeld moet zijn. Zo zou u geprezen kunnen worden om een of andere uitzonderlijke gave, misschien omdat u een uitstekende openbare spreker bent of voortreffelijk kunt organiseren. In het al genoemde geval „zeiden de mannen van Israël tot Gideon: ’Heers over ons, zowel gij als uw zoon en uw kleinzoon, want gij hebt ons uit de hand van Midian gered.’” Hoe moet iemand op zo’n loftuiging reageren? Gideon zei: „Ikzelf zal niet over u heersen, noch zal mijn zoon over u heersen. Jehóvah zal over u heersen” (Recht. 8:22, 23). Laten ook wij er op deze wijze naar streven bescheiden te blijven door te erkennen dat al onze talenten — en daardoor onze prestaties — voortkomen uit mogelijkheden die God in de mensen heeft gelegd.

Ook laat de geschiedenis van Gideon en andere rechters ons zien dat zij, net als wij, onvolmaakte mensen waren. Wij kunnen iets leren van hun misstappen.

Gideon bijvoorbeeld liet, toen hij de Israëlieten toestond hun buit met hem te delen, een zeer kostbare efod maken, een op een schort gelijkend kledingstuk, mogelijkerwijs met juwelen bezet. Hoewel zijn beweegredenen ongetwijfeld goed geweest zullen zijn, behandelden sommige Israëlieten het voorwerp als een afgod, waardoor de aandacht van de aanbidding van Jehovah in het heiligdom werd afgeleid. — Recht. 8:24-27.

Jehovah’s geest werkte krachtig in Simson en stelde hem in staat schijnbaar bovenmenselijke prestaties te leveren (Recht. 14:5, 6, 19; 15:14, 15; 16:3, 28-30). Ook was het een ingeving van Jehovah dat Simson zijn ouders vroeg voor hem een bepaalde Filistijnse vrouw tot echtgenote te nemen, want hij ’zocht een gelegenheid tegen de Filistijnen’ (Recht. 14:4). Dit leidde tot botsingen die velen van de Filistijnse onderdrukkers met de dood moesten bekopen. Ook was het ongetwijfeld vanwege Jehovah’s leiding dat Simson naar Gaza ging en in het huis van een prostituée vertoefde, want dit leidde wederom tot een machtige daad waardoor de ontaarde Filistijnen vernederd werden.b Het zou echter heel goed kunnen zijn dat Simsons contacten met deze vrouwen toch zoveel invloed op hem hadden dat hij dwaas handelde toen hij verliefd werd op Delila, blijkbaar een Israëlitische vrouw die zich door de Filistijnen liet omkopen. — Recht. 16:1-21.

Zulke verslagen dienen ons te leren dat wij voortdurend op onze hoede moeten blijven voor subtiele aanvallen van de vijand. Een christen zou bijvoorbeeld met volstrekt eerbare bedoelingen een geloofsgenoot van de andere sekse kunnen bezoeken, bijvoorbeeld om troost of aanmoediging te schenken tijdens een crisis. Toch is het normaal gesproken onverstandig dit te doen wanneer dat zou betekenen dat de twee met elkaar alleen zouden zijn. Door menselijke onvolmaaktheid zouden zij tot ongepast gedrag kunnen vervallen, of de situatie zou de buren aanleiding kunnen geven om te zeggen dat het met de moraal van christenen al even slecht gesteld is als bij de meeste anderen in de omgeving.

Iets heel anders om eens over te mediteren, is het geloof en de toewijding van Jefta’s maagdelijke dochter. Sommige ongehuwde christenen zouden met de gedachte kunnen rondlopen dat zij, als zich een geschikte gelegenheid voordoet om een liefdevolle, loyale partner te vinden, misschien wel zullen trouwen. Zolang zij vrijgezel zijn, kunnen zij echter bedenken dat Jefta’s dochter het af en toe wel miste dat zij niet in de gelegenheid was om te trouwen en kinderen te krijgen, maar dat zij toch een prijzenswaardig geloof aan de dag bleef leggen in een speciale toewijzing die dank zij haar ongehuwde staat voor haar was weggelegd. — Recht. 11:30-40.

Dit zijn slechts enkele van de vele nuttige lessen die u in het opwindende en geloofinboezemende boek Rechters zult kunnen vinden. Als het goed is, zult u na het lezen van dit boek gesterkt zijn in uw overtuiging dat Jehovah de grote Bevrijder is van hen die hem aanbidden. Bent u een van zijn aanbidders, streef dan naar een sterk, actief geloof, van het soort dat in het boek Rechters zo treffend tot uitdrukking komt.

[Voetnoten]

[Tabel op blz. 30, 31]

(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)

PERIODE VAN HET BEGIN VAN DE VEROVERING VAN KANAÄN TOT DE REGERING VAN SAUL

Deze grafische voorstelling laat een van de mogelijkheden zien om de in het boek Rechters vermelde chronologische periodes in te passen in het tijdsverloop dat elders wordt aangegeven. Zie voor meer bijzonderheden Hulp tot begrip van de bijbel, blz. 228, 229, 238.

De balken zijn verschillend gearceerd om de tijdsperiodes van elkaar te onderscheiden.

1473 v.G.T.

VEROVERING van Kanaän (6)

Tussenliggende tijd (35 [?])

SYRIË onder Kuschan-Rischataïm onderdrukt Israël (8)

OTHNIËL overwinning op Syrië

’Land genoot rust’ (40)

MOAB onder Eglon onderdrukt Israël (18)

EHUD overwinning op Moab

’Hierna genoot het land rust’ (80)

KANAÄN onder Jabin van Hazor onderdrukt Israël (20)

SAMGAR ’redt Israël’ van Filistijnen; tijdsperiode niet vermeld

BARAK overwinning op Kanaän

’Daarna genoot het land rust’ (40)

MIDIAN onderdrukt Israël (7)

GIDEON overwinning op Midian

„Land genoot nu rust . . . in de dagen van Gideon” (40)

ABIMÉLECH heerst (3)

TOLA (uit Issaschar) rechter over Israël (23)

JAÏR (uit Gilead) rechter over Israël (22)

AMMON onderdrukt Israël (18)

300 jaar vanaf begin van Israëlitische verovering (Recht. 11:26-33)

JEFTA overwinning op Ammon; rechter (6)

EBZAN (uit Bethlehem) rechter (7)

FILISTEA onderdrukt Israël (40)

ELON (uit Zébulon) rechter (10)

ABDON (uit Efraïm) rechter (8)

SIMSON (uit Dan) rechter (20)

Ark des verbonds 20 jaar in Kirjath-Jearim

ELI Hogepriester (40)

Filistea verslaat Israël

Tussenliggende tijd (5 [?])

SAMUËL Profeet, rechter

Samuël voert Israël tot overwinning op Filistea (1 Sam. 7:7-14)

1117 v.G.T.

SAUL Koning (40); aanvang regering 356 jaar na begin van de verovering van Kanaän (1 Kon. 6:1; Deut. 2:7; Hand. 13:21; 2 Sam. 5:4)