Bent u betrouwbaar?
„MENEER, in ons land heb je geen leven als je eerlijk bent. Als u in leven wilt blijven, zult u toch een paar kronkelwegen moeten bewandelen.” Met deze woorden legde een Afrikaanse man een zendeling vriendelijk uit waarom hij geloofde dat de bijbel niet altijd praktisch is.
Soms wordt een dergelijke zienswijze door geestelijken aangemoedigd. Volgens de Zuidafrikaanse krant Rapport heeft de katholieke priester Hinwood uit Pretoria gezegd: „Als iemand of zijn gezin door hongersnood werd bedreigd en als niemand bereid zou zijn hem te helpen, dan geloof ik niet dat het verkeerd zou zijn als hij van zijn naaste zou stelen. Ik denk dat God hem dat ook niet kwalijk zou nemen.”
Of u het nu wel of niet met deze uitspraken eens bent, ze geven iets te kennen: Men is steeds meer geneigd oneerlijkheid te aanvaarden als iets wat bij het leven hoort en waar men zich gerust mee bezig kan houden. Steeds minder mensen kunnen als volstrekt betrouwbaar worden beschouwd. Over de gehele wereld neemt de oneerlijkheid toe, in alle sectoren van de samenleving en in alle rangen en standen. Maar nu de oneerlijkheid steeds meer in de mode raakt, vraagt u zich misschien af of eerlijkheid werkelijk wel de beste weg is. Heeft het voordelen als men betrouwbaar is?
De voordelen van betrouwbaar zijn
Bekijk het hierbij afgedrukte overzicht eens, dat gebaseerd is op de maatstaven van de bijbel. Als hoe betrouwbaar ziet u uzelf? Vindt u deze maatstaven te hoog? Zeker, het kost moeite betrouwbaar te zijn, want onvolmaakte mensen ontkomen er niet aan fouten te maken. Toch kan het heel veel voordelen hebben en werkelijk geluk schenken als men probeert aan deze maatstaven te voldoen.
Wie hecht geen waarde aan een betrouwbare vriend? In gezelschap van zo iemand voelt men zich veilig en heeft men het vertrouwen dat persoonlijke aangelegenheden niet aan de grote klok gehangen worden. Op betrouwbare mensen kan men staat maken omdat zij zich aan hun woord houden. Zelfs in kleine dingetjes zijn zij trouw, zij vatten hun verplichtingen ernstig op en komen hun huwelijksgelofte en zakelijke contracten na. — Lukas 16:10; Hebreeën 13:4.
In een wereld waarin de werkloosheid toeneemt, zal een betrouwbaar persoon meer kans maken zijn baan te behouden, omdat hij waardevol is voor zijn werkgever. Bedrijven en organisaties lijden grote verliezen door nalatigheid en verkwisting. Dikwijls worden kostbare apparaten en machines aan werknemers toevertrouwd. Er blijk van geven dit vertrouwen waardig te zijn, door de apparatuur volgens de instructies te bedienen en te onderhouden, betekent een besparing voor de werkgever. Ook wordt er geld bespaard wanneer de werknemers een eerlijke dagtaak verzetten, en geen tijd verknoeien waarvoor loon wordt betaald. Naar zulke betrouwbare werkers is vraag en men weet ze naar waarde te schatten.
Ook heeft een betrouwbare ouder meer kans van slagen bij de opvoeding van zijn kinderen dan anderen. „Als u erover opschept hoeveel u verdiend hebt aan een leugentje tegen een klant of van kantoor naar huis gaat met uw zakken vol potloden, pennen, kantoorartikelen en alles wat er verder maar niet vastgespijkerd zit, wees dan niet al te verbaasd als uw kind uw voorbeeld volgt. Vergeet niet dat u zijn model bent en het kind u vleit door u na te doen”, zegt het boek Hold Them Very Close, Then Let Them Go; How to Be an Authentic Parent (Houd ze heel dicht bij u, laat ze daarna gaan; hoe word ik een echte ouder). Ja, onderwijs waaraan kracht wordt bijgezet door een betrouwbaar voorbeeld van de ouders, is voor een kind gemakkelijker in praktijk te brengen.
Maar het beste van alles is nog, dat betrouwbaarheid leidt tot een zuiver geweten, dat hand in hand gaat met vrede des geestes en zelfrespect. Christenen die deze voortreffelijke hoedanigheid aan de dag leggen, komen in aanmerking voor nog grotere voorrechten en zegeningen in de christelijke gemeente. — Exodus 18:21; 1 Timótheüs 3:1, 2, 8-10.
Voorbeelden die de waarde ervan laten zien
In juli 1936 logeerde John, een Engelsman, bij Pedro en zijn gezin in Jaca in Spanje. John, die naar Engeland terug moest en dan weer naar Spanje zou komen, vertrouwde zijn fiets, een koffergrammofoon en wat Spaans geld aan Pedro toe. Enkele dagen later brak in Spanje de burgeroorlog uit. Pedro en zijn gezin waren genoodzaakt zich in grotten in de Pyreneeën te verbergen. Later staken zij de grens over naar Frankrijk en werden in een vluchtelingenkamp geïnterneerd. Toen John Pedro veertien jaar later weer ontmoette, gaf deze hem onmiddellijk zijn grammofoon en zijn peseta’s terug en maakte zijn excuses omdat hij de fiets in de bergen was kwijtgeraakt. Wat een betrouwbare vriend!
Helaas blijven niet alle vrienden betrouwbaar (Psalm 41:9). Judas Iskáriot genoot het schitterende voorrecht uitgekozen te worden als één van de twaalf apostelen, de intieme metgezellen van Jezus Christus. Klaarblijkelijk werden Judas vanwege bepaalde bekwaamheden ook de gemeenschappelijke geldmiddelen van de groep toevertrouwd. Maar hij beschaamde het in hem gestelde vertrouwen. ’Hij was een dief en had de geldkist en was gewoon het daarin gestorte geld weg te dragen’, schreef Johannes, een van de getrouwe apostelen (Johannes 12:6). Judas verviel van kwaad tot erger en verried zijn Meester tegen betaling van dertig zilverstukken. Zijn onbetrouwbaarheid bracht hem geen blijvende voordelen. Toen Judas Gods gunst en al zijn zelfrespect verloren had, pleegde hij zelfmoord en werd zijn plaats als een van de fundamenten van de christelijke gemeente ingenomen door Matthias. — Matthéüs 26:14-16; 27:3-5; Markus 14:43-46; Johannes 13:18; Handelingen 1:26.
Hoe scherp steekt dit af bij het voorbeeld van Saulus van Tarsus, die de apostel Paulus werd! Ten tijde van Saulus’ bekering zei de verheerlijkte Jezus: „Deze man is mij een uitverkoren vat om mijn naam uit te dragen zowel tot de natiën als tot koningen en de zonen van Israël” (Handelingen 9:15). Als gewezen vervolger van Jezus’ volgelingen achtte Paulus zich deze bijzondere toewijzing onwaardig. Maar hij kweet zich ervan met diepe waardering en betoonde zich volstrekt betrouwbaar en onwankelbaar loyaal jegens zijn geweldige Meester en hemelse Vriend. — 1 Korinthiërs 15:9, 10; Efeziërs 3:8; 2 Timótheüs 4:7.
Valstrikken vermijden
Op het punt van betrouwbaarheid is het, net als in andere kwesties, noodzakelijk niet zo extreem te worden dat wij te veel van anderen verwachten. Zo moeten ouders ervoor zorgen dat zij ’hun kinderen niet tergen, zodat zij niet moedeloos worden’, want dit zou hun bij het opgroeien tot betrouwbare volwassenen in de weg kunnen staan (Kolossenzen 3:21). Zoals de schrijver V. Cline uiteenzet: „Ouders die voortdurend van een mug een olifant maken en onbarmhartig tegen hun kinderen zaniken over onbenulligheden, krijgen onvermijdelijk kinderen die niet alleen liegen, maar het nog goed kunnen ook. . . . Uit gewoonte, breedsprakig of hardvochtig vitten weerhoudt kinderen zelden van datgene waarom er op hen wordt gevit. Het weerhoudt de kinderen er echter wel van de verantwoordelijkheid voor hun eigen daden te dragen.”
Armoede heeft velen in moeilijkheden en verleiding gebracht en hen soms op het pad van de misdaad geholpen. Een bijbelschrijver die dit probleem onderkende, doet dit nuttige verzoek: „Geef mij noch armoede noch rijkdom. Laat mij het voedsel dat voor mij is voorgeschreven, verslinden, opdat ik niet verzadigd word en ik u werkelijk verloochen en zeg: ’Wie is Jehovah?’ en opdat ik niet tot armoede geraak en ik werkelijk steel en mij vergrijp aan de naam van mijn God” (Spreuken 30:8, 9). Dit gebed heeft veel ware christenen geholpen betrouwbaar te blijven, want zij erkennen dat stelen, zelfs als zij met honger worden geconfronteerd, smaad op God zou werpen. Is hij niet in staat in de behoeften van zijn getrouwe dienstknechten te voorzien, hoe moeilijk de omstandigheden ook worden? (Matthéüs 6:31-33) Natuurlijk mogen zij die te lui of te trots zijn om nederig werk te aanvaarden, deze goddelijke hulp niet verwachten. — 2 Thessalonicenzen 3:10.
Betrouwbaarheid hoog gewaardeerd
De aan het begin van dit artikel genoemde zendeling legde in zijn antwoord aan de Afrikaanse man uit, dat in dat land, Zaïre, meer dan 28.000 getuigen van Jehovah het blijmoedig op zich hadden genomen een eerlijk leven te leiden. Net als in het geval van de 57.000 mede-Getuigen in het buurland Zambia, heeft dit hun niet belet ’in leven te blijven’. Integendeel, het is hun ten goede gekomen. Merk bijvoorbeeld eens op wat dit verslag in de Times of Zambia zegt:
„De directie van de Jaarbeurs van Zambia neemt leden van de Wachttoren-sekte in dienst om de poorten te bewaken — vanwege hun eerlijkheid. . . . Blijkbaar had men het in het verleden geprobeerd met andere organisaties, doch de meeste daarvan hadden opmerkelijk weinig eerbied voor eerlijkheid aan de dag gelegd, zodat de directie zich gedwongen zag het werk te laten doen door leden van deze sekte.”
Betrouwbaarheid is een eigenschap waarvoor mensen bewondering hebben. Toen in de dagen van het Perzische wereldrijk de stadhouder Nehemía Jeruzalem eens moest verlaten, werd het bevel in handen van Hananja gelegd. Waarom? Het verslag zegt: „Hij was zo’n betrouwbaar man.” — Nehemía 7:2.
Wat nog belangrijker is: betrouwbaarheid wordt van ons verlangd door de God van waarheid, Jehovah. De psalmist werd ertoe bewogen over hem te zeggen: „Uw eigen vermaningen zijn zeer betrouwbaar gebleken” (Psalm 93:5). Ook u kunt dit ervaren. Deze ’betrouwbare vermaningen’ zijn te vinden in Gods Woord, de bijbel. Door te proberen hieraan gevolg te geven, kunt u nu en tot in alle eeuwigheid vele zegeningen genieten. — Johannes 17:3.
[Kader op blz. 26]
Betrouwbare mensen
□ houden zich aan hun woord. — Matthéüs 5:37
□ zwijgen over vertrouwelijke aangelegenheden. — Spreuken 25:9
□ spreken de waarheid. — Efeziërs 4:25
□ stelen niet of nemen andermans eigendommen niet weg, noch nemen zij zonder toestemming iets mee. — Efeziërs 4:28
□ verrichten een eerlijke dagtaak. — Kolossenzen 3:22, 23
□ zijn loyaal jegens hun partner. — Hebreeën 13:4
□ erkennen hun fouten. — Spreuken 28:13
□ gehoorzamen de wetten van het land. — Titus 3:1
□ betalen God terug wat hem toebehoort. — Matthéüs 22:21
[Illustratie op blz. 27]
Betrouwbare werkers worden zeer gewaardeerd en dikwijls in dienst gehouden in tijden van economische moeilijkheden
[Illustratie op blz. 28]
Een betrouwbare vriend zal onze persoonlijke aangelegenheden niet aan de grote klok hangen