Wat is er met onze jonge mensen gebeurd?

Men heeft hen betiteld als de „verloren generatie”, de „onteigende generatie”, de „bezitzuchtige generatie”, de „generatie van het uitstel” en de „kinderen op dood spoor”. Wie zijn dat? De tieners van vandaag. Wat doen zij om dergelijke benamingen te verdienen, en waarom?

HET is niet ongewoon dat jonge mensen zich gedragen op een manier die de ouderen niet begrijpen. Door de gehele geschiedenis heen is dat dikwijls het geval geweest. Maar de hedendaagse jeugd lijkt anders te zijn dan de jeugd van vroeger. Volwassenen klagen dat idealisme, hoge beginselen, optimisme en hoop — eigenschappen die men gewoonlijk met jonge mensen in verband brengt — in veel tieners zijn uitgedoofd. Zij schijnen het geloof in de toekomst verloren te hebben.

Maar is dat wel zo verbazingwekkend? Hoeveel volwassenen hebben geloof in de toekomst? Wie kan er nu eigenlijk nog vol vertrouwen zijn, gezien de onzekerheden die worden veroorzaakt door inflatie, de nucleaire bewapeningswedloop, de om zich heen vretende vervuiling van het milieu, het steeds openlijker aan de dag tredende fanatisme in de wereldpolitiek en de explosieve toename van honger, misdaad en algemeen amoreel gedrag in de wereld? Misschien is het vertrouwen in dit samenstel van dingen in de meesten van ons wel uitgedoofd, dus hoe kunnen wij dat de jonge mensen kwalijk nemen?

Sir Mark Oliphant, een kernfysicus, merkte op: „De jongeren zijn niet gek. Zij voelen het kwaad in de atmosfeer, ook al begrijpen zij het niet. Zij zijn gebelgd over hun onzekere economische toekomst en de problemen die de huidige generatie hun nalaat. Zij vinden dat hun onderwijs niet aansluit op hun behoeften, omdat het hun niets garandeert, geen werk en geen voldoeningschenkende cultuur.” Vervolgens waarschuwde hij, daarmee zijn eigen gebrek aan geloof in de toekomst verradend: „Het begint duidelijk te worden dat, als menselijke waarden niet in de plaats treden van de op het marktterrein geleerde waarden, de beschaving zoals wij die kennen, wel eens zou kunnen bezwijken onder het gewicht van diezelfde kennis die haar tot bestaan heeft gebracht.”

Ja, wanneer de tieners van vandaag moeten leven met de toekomst die de volwassenen voor hen maken, verkeren zij niet in een benijdenswaardige situatie. Hoe reageren zij daarop?

Jonge mensen reageren

Sommigen reageren extreem, door zich aan het samenstel te onttrekken. Zij raken betrokken bij excentrieke religieuze sekten of worden hippies. Of zij trekken zich terug in drugmisbruik en alcoholisme. Recente met vandalisme gepaard gaande rellen door jongeren in Duitsland, Nederland, Zwitserland en Engeland vormden nieuwe bewijzen van hun ontevredenheid. Het meest tragisch zijn zij die zelfmoord plegen om te ontsnappen aan de druk van het heden of de onzekerheid van de toekomst. In de Verenigde Staten wijzen sommige rapporten zelfmoord aan als de op één na meest voorkomende doodsoorzaak onder tieners.

Anderen ontwikkelen een filosofie van „grijp wat je kunt en doe het nu”. „De jongeren bij ons op school”, zei een 15-jarige in Australië, „zien dit stelsel geen tien jaar meer duren . . . Wat je in je leven ook wilt doen, je kunt het maar beter snel doen.” Hierdoor komen sommigen ertoe verplichtingen op de lange baan te schuiven, geen kinderen te willen of zelfs niet te willen trouwen, om zo te vermijden dat zij economisch „gestrikt” worden en „hun vrijheid verliezen”. Zij eisen tijd om hun ’persoonlijkheid te kunnen ontplooien’, meer vrije tijd, en gaan iedere levenswijze uit de weg die zou verlangen dat zij zich doeleinden stellen op lange termijn en die ook verwezenlijken.

Dan is er de benadering van de studenten aan de Oxford Universiteit in Engeland, die werden ondervraagd. Zij gaven toe dat zij geen krachtig idealisme hadden. Zij zien corruptie in alle stelsels — kapitalistische, communistische en socialistische. Omdat zij geen alternatief hebben, besluiten zij cynisch uit het stelsel waarin zij leven te halen wat er te halen valt. ’Aangezien je de wereld toch niet kunt veranderen, kun je er net zo goed gebruik van maken’, is hun houding.

„In 1950”, zegt de journalist Graham Turner, „toen ik naar Oxford ging, was er volop Geloof . . . nu . . . is Oxford een kerkhof vol verbrijzelde dromen en gevallen goden. Waar nog slechts vijf jaar geleden alles mogelijk scheen, voorzien nu zelfs de optimisten een teruggang.”

Is er iets aan te doen?

Begrijpt u waarom zo veel jonge mensen zich gedragen als een „verloren generatie”? Indien u een ouder bent met kinderen in de tienerleeftijd, weet u dan hoe u hen in deze moeilijke tijden kunt helpen? Misschien ben je zelf een tiener. Zo ja, heb jij dan een manier gevonden om in een afbrokkelend samenstel te leven zonder je te laten meeslepen door cynisme en ontgoocheling? Is er nog plaats voor idealisme en hoop? Het volgende artikel kan wellicht helpen deze vragen te beantwoorden.

[Kader op blz. 4]

Algemene opvattingen en waarden in deze tijd

De journalist William Shannon schreef over de opvattingen en waarden waartoe de wereld jonge mensen aanmoedigt, en de gevolgen daarvan:

„De Nieuwe Wereldwijsheid behelsde onder meer dat kinderen op steeds jongere leeftijd in aanraking werden gebracht met marihuana, ’hard drugs’, alcohol en seks . . . Meisjes van 13 en 14 die weigeren seksuele omgang te hebben, worden ervan beschuldigd dat ze ’frigide’ zijn. Jongens van dezelfde leeftijd die weigeren marihuana of alcohol te proberen, worden uitgelachen als lafaards . . .

De kwade gevolgen daarvan zijn heden ten dage af te lezen aan de afschuwelijke statistieken omtrent zelfmoord, nu de op één na belangrijkste doodsoorzaak onder personen tussen de 13 en 24 jaar, en tweemaal zo vaak voorkomend als tien jaar geleden. Het is dan ook af te lezen aan de omhoogvliegende cijfers omtrent geslachtsziekten, drugverslaving en alcoholisme onder de jeugd.” — De Detroit Free Press.