Afzondering kan gevaarlijk zijn

„WAARSCHUWING: Afzondering kan gevaarlijk zijn voor uw gezondheid.” Zulk soort van kennisgevingen worden gewoonlijk alleen gebruikt wanneer iemands welzijn ernstig gevaar loopt of wanneer chemicaliën en medicijnen iemands gezondheid zouden kunnen bedreigen. Recente bevindingen geven echter te kennen dat dit een waarschuwing is die terecht kan worden gegeven aan mensen die, door omstandigheden of eigen keuze, een leven van afzondering leiden.

Het verlies van een huwelijkspartner kan bijvoorbeeld een bijzonder schadelijke uitwerking hebben. Het tijdschrift „Time” bericht dat „het sterftecijfer als gevolg van een hartinfarct onder weduwen tussen de 25 en 34 jaar vijfmaal zo groot is als voor gehuwde vrouwen in dezelfde leeftijdsgroep. In alle leeftijdsgroepen lopen gescheiden personen tweemaal zoveel kans als gehuwden om longkanker te krijgen of door een beroerte getroffen te worden”.

Eenzaamheid als gevolg van afzondering eist echter ook haar tol onder volwassenen die nooit gehuwd zijn geweest. Een studie door Dr. James Lynch van de Universiteit van Maryland (VS) toont aan dat het aantal sterfgevallen als gevolg van hartziekten onder ongehuwden twee- tot vijfmaal zo hoog is als onder gehuwden. Deze studie geeft te kennen dat de waarschijnlijkheid dat een vrijgezel enige tijd in een zenuwinrichting zal doorbrengen, 23 maal zo groot is als voor gehuwde mannen, terwijl deze waarschijnlijkheid in het geval van een ongehuwde vrouw tienmaal zo groot is als voor een gehuwde vrouw. Het is duidelijk dat deze arts geen berichten heeft onderzocht van personen die nauwgezet volgens de geïnspireerde bijbel leven, zoals de christelijke getuigen van Jehovah. De statistieken over hen zouden heel anders uitvallen. Volgens de statistieken van de dokter kan eenzaamheid als gevolg van afzondering zo’n mentale en emotionele pijn veroorzaken dat hierdoor iemands leven zelfs bedreigd kan worden.

In de grote steden zijn centra opgericht waar mensen in geestelijke nood naartoe kunnen bellen. Wat zulke centra meemaken, weerspiegelt de ernst van het probleem. Neem bijvoorbeeld de wereldstad Toronto (Canada), met een bevolking van meer dan twee miljoen inwoners. Alleen al over één van de verscheidene ’noodlijnen’ kwamen in één jaar tijd ongeveer 33.000 telefoontjes binnen. Dat is één telefoongesprek in elke zestien minuten. Ongeveer 75 procent van degenen die belden, waren personen die leden als gevolg van afzondering, „de lopende gewonden”, zoals één arts ze noemde. Zes procent van hen liepen met zelfmoordplannen rond. De „Toronto Star” sprak over hen als personen die aan een „onzichtbare ziekte” leden welke epidemische afmetingen heeft aangenomen. Dr. Vello Sermat definieerde deze ziekte als „een gevoel van uiterste verlatenheid alsof men geheel van andere personen is afgescheiden. . . . Een ontbreken van menselijke banden”. Tot de velen die als gevolg van afzondering lijden, behoren de bejaarden, met inbegrip van weduwen en weduwnaars.

Droevig genoeg zijn de bejaarden die alleen wonen, vaak het slachtoffer van misdaad. In verscheidene grote steden zijn deze ongelukkigen gedwongen in snel aftakelende buurten te wonen waar jonge straatterroristen hen als een gemakkelijke prooi beschouwen. Sommigen van deze eenzame bejaarde burgers zijn bestolen, wreed afgeranseld, verkracht en gemarteld. Vrees brengt deze oudere personen ertoe zich nog verder af te zonderen. Zij zullen misschien grendels op hun deur aanbrengen en hun ramen dichtspijkeren en voedsel en andere levensbenodigdheden bij zich thuis laten bezorgen.

Ook jongeren staan aan de gevaren van een leven van afzondering bloot. Sommigen hebben gedacht een nieuwe levensstijl te kunnen ontwikkelen die niet afhankelijk was van de conventionele saamhorigheid van het verleden. Zij hadden op een gelukkiger leven gehoopt. Heeft deze levenswijze echter werkelijk voldoening geschonken? De „Toronto Star” bericht dat het snelst groeiende echtscheidingscijfer in de provincie Ontario (Canada) onder de twintig- tot dertigjarigen voorkomt. Dan zijn er degenen die te laat beseffen dat zij het slachtoffer van verkeerd gemotiveerde personen zijn geworden. Eén zesentwintigjarige zei hierover: „Hij zei tegen mij dat hij stapelgek op me was, . . . hij stuurde me bloemen . . . trakteerde me op diners . . . en toen vertelde hij me de waarheid. Hij leefde met een andere vrouw.”

Problemen als gevolg van afzondering

Zelfs de ongehuwden die de ene seksuele relatie na de andere aangaan, beginnen te bemerken dat iemand datgene wat in het leven natuurlijk is, niet gemakkelijk kan verloochenen. Ondanks wat de uiterlijke schijn zou doen vermoeden, raken jongeren er steeds meer van bewust dat een blijvende kameraadschap onontbeerlijk is voor een voldoeningschenkend leven. In een artikel „Alleen in de massa — de droom van de ongehuwden blijkt een zeepbel te zijn”, merkte Canada’s wekelijkse nieuwstijdschrift „Maclean’s” op: „Steeds meer vrouwen — en ook verscheidene mannen — geven toe dat zij genoeg hebben van de ene seksuele relatie na de andere en dat zulke relaties hen frustreren en vervelen.” Seks heeft op zichzelf niet het antwoord gevormd. Er ontbreekt iets: Oprechte liefde en een binding. Terwijl de jaren maar al te snel voorbijgaan, staan velen voor het probleem een geschikte huwelijkspartner te vinden. Hun zelfopgelegde afzondering blijkt als volgt te kunnen worden samengevat — lichtzinnig in de jaren zestig, chagrijnig in de jaren zeventig en overspannen in deze tijd.

Het is duidelijk dat er iets met de verstandelijke vermogens gebeurt van iemand die hetzij door eigen keus of als gevolg van omstandigheden een leven van afzondering leidt. In tegenstelling tot de raad die in de bijbel wordt gegeven, komt het maar al te vaak voor dat hij te veel aan zichzelf denkt en zich zelfs aan zelfbeklag overgeeft. Hij wordt kritisch ten aanzien van de nalatigheden van anderen en legt te veel nadruk op hun gebreken ten opzichte van hem, terwijl hij hun soms verkeerde motieven toeschrijft. Hij wacht totdat anderen zich vriendelijk betonen en vindt dat zij jegens hem te kort schieten als zij dit niet doen. Neem bijvoorbeeld het geval van een jonge gehuwde vrouw met twee kinderen. Een tijd lang meed deze moeder het gezelschap van personen die zij goed kende. Toen een vriendin opmerkte dat zij haar de laatste tijd niet had gezien, antwoordde zij: „Ik deed het om te zien of iemand het opmerkte of zich erom bekommerde.”

Er zijn dus duidelijke aanwijzingen dat wanneer mensen in het algemeen in gebreke blijven hechte menselijke verhoudingen op te bouwen dit gevaarlijk kan zijn voor iemands gezondheid. Wat kan iemand echter doen als hij de omstandigheden schijnbaar niet in de hand heeft? Hoe kan hij zich aanpassen aan ongewenste veranderingen in zijn leven?