De zegen van vrijheid van vergadering in Griekenland!

KRANTEKOPPEN op de voorpagina van dagbladen in Athene kondigden het nieuws aan: Jehovah’s getuigen houden een grote openbare vergadering in Griekenland!

Verscheidene krantekoppen, die vaak van foto’s van de bijeenkomst vergezeld gingen, luidden als volgt: „20.000 PERSONEN BEZOEKEN INTERNATIONAAL CONGRES”, „EEN DRUK BEZOCHTE BIJEENKOMST VAN JEHOVAH’S GETUIGEN!”, „EEN VREDIGE BIJEENKOMST!”

Wat was hier echter zo ongewoon aan? Jehovah’s getuigen staan over de gehele wereld bekend om hun grote congressen. Er zijn al tientallen jaren achtereen honderden van deze congressen over de gehele wereld gehouden. De grootste honkbalstadions, voetbalvelden, renbanen, gehoorzalen en verscheidene andere plaatsen welke grote menigten kunnen bevatten, zijn het tafereel geweest van vele openbare grote bijeenkomsten van Jehovah’s getuigen.

Waarom vormde deze gebeurtenis vorig jaar juli dan voorpaginanieuws in Athene?

WAAROM VOORPAGINANIEUWS?

Deze bijeenkomst vormde voorpaginanieuws omdat ze een opmerkelijke ommekeer vertegenwoordigde! Het was de eerste keer dat de autoriteiten Jehovah’s getuigen hadden toegestaan in Griekenland een groot congres te houden! De voorgaande regeringen hadden deze christenen verboden zulke bijeenkomsten te houden, bijeenkomsten die in andere landen elk jaar als normale gebeurtenissen worden verwelkomd.

Voor Griekenland vormde het beleggen en succesvol houden van het congres dit jaar echter een buitengewoon belangrijke gebeurtenis. Het betekende een grote verandering in de houding van de zijde van de regering. En aangezien dit vierdaagse congres een mijlpaal in Griekenland vertegenwoordigde, werd er in de pers een grote bekendheid aan gegeven.

Waarom waren zulke grote bijeenkomsten voordien echter niet mogelijk? Omdat de overheersende Grieks-Orthodoxe Kerk de voorgaande regeringen met succes onder druk had gezet zodat deze bijeenkomsten werden verboden. De religieuze onverdraagzaamheid en vervolging van de zijde van de geestelijken was zo groot dat zelfs de huwelijken van Jehovah’s getuigen niet wettelijk werden erkend. En de kinderen die uit zulke huwelijken werden geboren, werden als onwettig beschouwd.

GEBEURTENISSEN DIE TOT HET CONGRES LEIDDEN

Maanden vóór de gebeurtenis hadden Jehovah’s getuigen in Griekenland het besluit genomen te trachten omstreeks half juli in Athene of omgeving een congres te houden. Aangezien voorgaande regeringen echter geen toestemming hadden verleend voor een dergelijk congres, bestond er twijfel over of het deze keer wel zou worden toegestaan.

Bepaalde gebeurtenissen verschaften echter enige hoop dat deze vredige bijeenkomst van oprechte christenen mogelijk zou zijn. In de eerste plaats was er in 1974 in Griekenland een nieuwe regering aan de macht gekomen, hetgeen werd gevolgd door het aannemen van een nieuwe, op democratische leest geschoeide grondwet. Deze grondwet trad vanaf 11 juni 1975 in werking.

De nieuwe grondwet beschermde onder andere het recht van vredige vergadering. Ook werden vrijheid van religieus geweten en het onbelemmerd houden van godsdienstoefeningen van elke bekende religie gewaarborgd. Deze fundamentele rechten zouden wettelijk beschermd worden.

Nog een belangrijke gebeurtenis was dat de Atheense nieuwsbladen op 8 juli 1975 de beslissing van de staatsraad No. 2106/1975 publiceerden. In deze beslissing werd verklaard dat de religie van Jehovah’s getuigen een bekende en erkende religie is en dat alle officiële huwelijken die tussen Jehovah’s getuigen worden voltrokken, krachtens de wet erkend moesten worden. Kinderen die uit deze huwelijken geboren zouden worden, moesten als wettig erkend worden.

Deze nieuwe ontwikkelingen schiepen een gunstige atmosfeer. Ze gaven aanleiding tot de hoop dat het uiteindelijk mogelijk zou zijn een grote vergadering te beleggen die zonder moeilijkheden zou verlopen. Dat zou werkelijk een mijlpaal zijn in de strijd voor vrijheid van aanbidding in Griekenland. Hoewel Griekenland eens de „bakermat van de democratie” werd genoemd, had dit land als gevolg van inmenging van de zijde van de geestelijkheid en dictatoriale bestuursvormen namelijk vele fundamentele democratische rechten verloren. Ja, die „wieg” bleek gedurende geruime tijd leeg te zijn!

Er werd bij de juiste autoriteiten een aanvraag ingediend voor een vierdaags congres. De aanvraag werd door de autoriteiten in overweging genomen — en goedgekeurd!

De plaats waar dit „Goddelijke soevereiniteit”-congres gehouden zou worden, was het Apollo-Stadion, dat zich in Rhizupolis, vlak bij Athene, bevindt. Het programma zou overeenkomen met dat van de vele andere grote vergaderingen van Jehovah’s getuigen die het afgelopen jaar in tientallen verschillende steden over de gehele wereld werden gehouden.

DE VOORBEREIDINGEN VOOR HET CONGRES

Vóór het congres begon, kwamen vele getuigen van Jehovah die verscheidene bekwaamheden bezaten naar het stadion om het, zonder enige vergoeding, voor de vergadering in gereedheid te brengen. Vol enthousiasme namen zij de taak ter hand, terwijl zij veel waardering hadden voor het voorrecht een aandeel te mogen hebben aan deze mijlpaal in de geschiedenis.

Zo moest er een podium worden gebouwd voor de verscheidene programma-onderdelen. Er moesten op verscheidene plaatsen in het stadion luidsprekers worden opgesteld. Verder moesten er toiletten voor mannen en vrouwen in gereedheid worden gebracht, aangezien deze niet in het stadion aanwezig waren. Er werd ook voor parkeergelegenheid dicht bij het stadion gezorgd. Er moesten nog vele andere werkzaamheden worden verricht, opdat degenen die het congres zouden bezoeken, het naar hun zin zouden hebben en er zowel voor hun lichamelijke als geestelijke behoeften gezorgd zou worden.

Toen de tijd aanbrak dat het congres op donderdag, 10 juli, zou beginnen, kwamen grote drommen congresgangers vreedzaam het stadion binnen en gingen op hun plaats zitten. Het was een wonderbaarlijk en opwindend schouwspel gezien de voorbijgegane tijd van tegenstand en onverdraagzaamheid van de zijde van de geestelijken. Bij menigeen rolden de tranen over de wangen.

In andere landen waar Jehovah’s getuigen geregeld op grote bijeenkomsten bijeenkomen, worden congressen door middel van de pers, radio en televisie goed aangekondigd, terwijl er bovendien vele gedrukte uitnodigingen worden achtergelaten in de huizen van de mensen die in de omgeving wonen. In een poging eventuele problemen te vermijden, was alle publiciteit vóór het begin van het congres echter achterwege gelaten.

GROTE PUBLICITEIT

Niettemin werd er grote publiciteit aan deze gebeurtenis gegeven! De Grieks-Orthodoxe Kerk en verwante organisaties zetten namelijk op grote schaal een publiciteitscampagne van lasteringen en beledigingen op touw.

Metropoliet Augustine van Florina (Macedonië) zei, zoals in het Atheense dagblad Hellinikos Vorras van 6 juli werd bericht: „Het is dringend noodzakelijk de gehele hiërarchie in een buitengewone vergadering bijeen te roepen ten einde uiterst belangrijke maatschappelijke en religieuze feiten onder de ogen te zien. De Kerk zal zichzelf verraden indien ze inactief blijft. Wij protesteren ten sterkste tegen [het congres van Jehovah’s getuigen] en zouden graag de hoop willen koesteren dat het op het laatste moment wordt afgelast; zo niet, dan dienen alle priesters van Athene krachtens een bevel van de Synode de kerktorens te beklimmen en gedurende geheel dit satanische congres de kerkklokken droevig te luiden. Want zonder overdrijving kan er gezegd worden dat er iets sterft in Griekenland, en wel de ziel van het land, namelijk het orthodoxe geloof.”

De kerkorganisaties volgden de leiding van de geestelijkheid. Er werden bijvoorbeeld honderdduizenden pamfletten in de huizen en winkels in het gebied van Athene en Piraeus verspreid welke valse beschuldigingen tegen Jehovah’s getuigen bevatten. Eén pamflet, dat uitging van zes religieuze tijdschriften, bevatte bijvoorbeeld de volgende verklaringen over Jehovah’s getuigen: „Agenten van het internationale zionisme zijn actief met dollars van de Amerikaanse joden.” „Zij . . . loochenen Christus.” „Zij prediken . . . de heerschappij van Israël over de gehele wereld.” Het pamflet besloot met de woorden: „GRIEKEN! Zult u de bijeenkomst van zulke mensen toestaan?”

Toch weten mensen met slechts een elementaire kennis omtrent de leer van Jehovah’s getuigen dat zulke beschuldigingen geheel en al vals zijn. Het is absurd te beweren dat het werk van Jehovah’s getuigen door de dollars van Amerikaanse joden wordt gefinancierd wanneer de Getuigen thans verklaren dat het joodse zionisme zal falen.a Ook kan een ieder die de publikaties van Jehovah’s getuigen onderzoekt opmerken dat Jezus Christus met het grootste respect wordt bejegend wegens de verhouding waarin hij tot de Schepper, Jehovah God, staat en wegens het aandeel dat Christus in Gods voornemen heeft.

Met betrekking tot de houding van Jehovah’s getuigen ten opzichte van regeringsautoriteiten is het welbekend dat zij ordelievend en vreedzaam zijn. Zij gehoorzamen Jezus Christus’ gebod om ’caesar terug te betalen wat van caesar is en God wat van God is’ (Matth. 22:21). Alle getuigen van Jehovah wordt geleerd de burgerlijke autoriteit te respecteren, aangezien Romeinen 13:1 zegt: „Iedere ziel zij onderworpen aan de superieure autoriteiten”, dat wil zeggen, de burgerlijke regeringen. Vandaar dat Jehovah’s getuigen alle wetten van het land gehoorzamen die niet in strijd zijn met de wetten van God.

Behalve het distribueren van lasterlijke pamfletten, deden vertegenwoordigers van de Heilige Synode stappen om te trachten druk uit te oefenen op de regeringsautoriteiten om de toestemming voor het congres in te trekken. Met het oog hierop zonden geestelijken en personen die onder hun invloed stonden, duizenden telegrammen naar het ministerie van onderwijs en godsdienst en naar het bureau van de premier.

WAT ZOU DE REGERING DOEN?

De vraag was nu: Wat zou de Griekse regering doen? Zou ze voor de druk van de geestelijken zwichten? Zou ze een vreedzame christelijke vergadering, die in volledige overeenstemming met de wetten van het land werd gehouden, verbieden? Zou de pas aangenomen Griekse grondwet, waarin de vrijheid van vergadering werd beschermd, doeltreffend blijken te zijn?

De protesten die kerkleiders en hun verwante groepen tegen de vergadering uitten, werden alom in de nieuwsbladen opgenomen. Ook werd opgemerkt dat aartsbisschop Serafim persoonlijk druk had uitgeoefend op de ministers van buitenlandse zaken en openbare orde om te trachten de vergadering geen doorgang te laten vinden. Zoals in het dagblad Vradyni werd opgemerkt, werden deze bezwaren „door de regering in overweging genomen”.

Het strekt de Griekse regering echter tot eer dat ze niet aan deze religieuze druk toegaf! Noch de religieuze groeperingen, noch de metropolieten, noch aartsbisschop Serafim konden zegevieren! De Griekse regering bewees dat ze de zo juist aangenomen Griekse grondwet respecteerde en toepaste. Ze was vastbesloten de rechten van al haar onderdanen, en niet van slechts enkelen van hen, te beschermen. Zoals één waarnemer opmerkte, kon er aldus worden gezegd dat in deze kwestie de democratie na een lange afwezigheid „ten slotte op haar bakermat was teruggekeerd”.

EEN GEWELDIG GETUIGENIS

Alle aanwezigen hebben intens van de vierdaagse vergadering genoten. En de ordelijkheid en het voorbeeldige gedrag van de afgevaardigden werden door velen die geen getuigen van Jehovah waren, in gunstige zin opgemerkt. Als gevolg hiervan werd er in geheel Griekenland een geweldig getuigenis gegeven.

Op de tweede dag van de vergadering publiceerden nieuwsbladen mooie overzichtsfoto’s van de bijeengekomen menigten in het stadion. De commentaren van de nieuwsbladen waren objectief. Ook kwamen er televisieteams die taferelen van verschillende programmaonderdelen opnamen zoals de bijbelse drama’s die werden opgevoerd om verschillende bijbelse beginselen te illustreren. Deze taferelen, te zamen met andere opnamen van het volle stadion, werden over de nationale televisie uitgezonden, iets wat slechts één jaar geleden niet voor mogelijk zou zijn gehouden!

De vreedzame vergadering, het schitterende programma met zijn opbouwende inlichtingen over God en zijn voornemen, alsook de ordelijkheid van de Getuigen werden in de geest van vele mensen tegenover het onchristelijke gedrag van de geestelijken en hun religieuze organisaties gesteld. Fanatieke religieaanhangers verspreidden hun lasterlijke pamfletten langs de toegangswegen naar het stadion, in een poging de mensen tot vijandige actie tegen de Getuigen aan te zetten.

Andere fanatici namen iconen, zoals het „crucifix” en de „zesvleugelige cherubs” uit een nabijgelegen kerk en stelden zich onder leiding van een priester aan de overzijde van het stadion op. Zij vormden spreekkoren en maakten dreigende gebaren tegen de voorbijlopende Getuigen. En gedurende al deze luidruchtige demonstraties luidden de kerkklokken droevig.

Er deed zich echter geen ernstig incident voor. Jehovah’s getuigen waren geïnstrueerd in alle situaties hun gewone kalme, niet-provocerende gedrag te bewaren. Zij sloegen geen acht op de onruststokers en vermeden elke discussie die iemand zou kunnen irriteren en mogelijk tot een rustverstoring zou kunnen leiden.

Op de een na laatste dag van het congres kwamen ruim 400 priesters in de St. Irene-kerk bijeen. In het Atheense dagblad Akropolis werd bericht: ’400 PRIESTERS VEROORDELEN CONGRES — BEREID TEGEN ELKE PRIJS TE STRIJDEN INDIEN HERHAALD.’ De krant drukte een resolutie af die door de priesters was aangenomen. Deze luidde gedeeltelijk: „Wij, de Grieks-orthodoxe priesters, heden in een buitengewone panclericale vergadering bijeen . . . geven uiting aan onze levendige bezorgdheid . . . Het verlenen van een vergunning [voor het congres], ondanks de stappen die zijn gedaan door de Heilige Synode van monseigneur Serafim, aartsbisschop van Athene en van geheel Griekenland, en van de hoogwaardige metropolieten, komt neer op een vijandige actie tegen de Kerk, aangezien [Jehovah’s getuigen] niet louter een ander geloof aanhangen, maar gezworen vijanden en vervolgers van de Kerk zijn . . . Wij waarschuwen de regering, het parlement van het land en alle regeringsbureaus van tevoren, dat wij, de priesters, leiders, assistenten en vrienden van onze eerbewuste, vriendelijke en vrome Griekse medemensen, bereid zijn in verband met elk soortgelijke toekomstige optreden van de zijde van de regering tegen elke prijs strijd te voeren.”

Onbevooroordeelde waarnemers konden vanzelfsprekend echter gemakkelijk inzien dat niet Jehovah’s getuigen degenen waren die geen respect voor de regering toonden, terwijl zij ook de Kerk in geen enkel opzicht vervolgden. In plaats daarvan gaven de Grieks-orthodoxe geestelijken duidelijk blijk van hun vijandschap tegen de regering en de grondwet, terwijl zij zich schuldig maakten aan onchristelijke politieke inmenging. De geestelijken maakten zich aan vervolging schuldig door te trachten het congres van Jehovah’s getuigen door hun lasterlijke beschuldigingen te verhinderen en de bevolking tegen deze vreedzame christenen op te zetten.

De politie gedroeg zich bijzonder prijzenswaardig. Ze zag erop toe dat de rechten van de mens werden hoog gehouden. Deze voortreffelijke houding van de zijde van de Griekse politie werd terecht met lof vermeld. Toen enkele rustverstoorders enige schade toebrachten aan de geparkeerde auto’s van verscheidene Getuigen, adviseerde de politie de schuldigen een proces aan te doen. Maar aangezien de Getuigen alle eventuele moeilijkheden bij deze gelegenheid wilden vermijden, leek het hun beter deze wetteloze elementen geen proces aan te doen. Gelukkig was een van Jehovah’s getuigen, die eigenaar van een garagebedrijf is, zo vriendelijk aan te bieden de beschadigde automobielen gratis te repareren.

Gedurende de vier dagen van het congres, en ook gedurende de volgende dagen, vormde deze bijeenkomst voorpaginanieuws. Overal werd over de gebeurtenis gesproken. Veel rechtgeaarde mensen uitten hun afkeer over de schandelijke demonstraties en onjuiste protesten van de religieuze organisaties.

Een welbekend parlementslid van Athene en een schrijver van commentaren in een vooraanstaand Atheens nieuwsblad, schreef: „Ik kon niet begrijpen wat de oorzaak was van de onbeteugelde woede van de [kerk]organisaties, die de hoofden van Jehovah’s getuigen op een schotel wilden hebben” (Het dagblad To Vima van 16 juli 1975). Een andere Atheense krant publiceerde een mooie foto van het congres. En toen sommige lezers protesteerden tegen het artikel dat deze krant aan het congres had gewijd, antwoordde de redactie: ’Wanneer zoveel duizenden mensen voor welk doel maar ook ergens bijeenkomen, vormt dit nieuws. Hoe kan dit door een krant genegeerd worden, geachte lezers, ongeacht hoe u tegenover deze manifestatie staat — hetzij vijandig, vriendschappelijk of onverschillig?’ — Het Atheense dagblad Kathimerini, 12 juli 1975.

Een journalist vroeg een Getuige die de afdeling public relations behartigde: „Hoe denkt u over het droevige luiden van de kerkklokken?” De Getuige antwoordde: „Voor ons is deze bijeenkomst een tijd van vreugde en blijdschap. Maar voor die mensen is het een tijd van geweeklaag, en daarom luiden zij hun kerkklokken droevig.”

De geest van de twee groepen van mensen werd inderdaad scherp tegenover elkaar gesteld, hetgeen ons eraan herinnert dat Gods Woord zegt dat waar de geest van God is, aldaar ook „liefde, vreugde, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtaardigheid, zelfbeheersing” worden aangetroffen (Gal. 5:22, 23). Ook doet het ons denken aan hetgeen God lang geleden door bemiddeling van de profeet Jesaja zei: „Ziet! Mijn knechten zullen een vreugdegeroep aanheffen wegens de goede hartetoestand, maar gíj [tegenstanders] zult het uitschreeuwen wegens de hartepijn en gij zult jammeren wegens louter verbreking des geestes.” — Jes. 65:14.

WAARNEMERS GEVEN GUNSTIG COMMENTAAR

De orde en reinheid die gedurende het gehele congres kenbaar waren, hebben een gunstige indruk op waarnemers gemaakt, zelfs op degenen die er voordien een ongunstige mening op na hielden.

De politieagenten die er rondom het stadion waren om het verkeer te regelen en de orde te handhaven, gaven te kennen zeer tevreden te zijn over de prompte gehoorzaamheid van Jehovah’s getuigen wanneer de politie hun instructies gaf. Een agent zei: „Indien alle bijeenkomsten zo ordelijk werden gehouden, zouden wij politieagenten er totaal overbodig zijn.”

De directie van het stadion uitte grote waardering voor de vrede, orde en reinheid van de christenen die hun stadion hadden gevuld. Zij verklaarden dat het stadion „de Getuigen altijd ter beschikking zal staan”.

Een bezoeker die het congres bezocht, merkte op: „Er is in dit stadion geen stukje papier te bekennen. Wat zijn Jehovah’s getuigen een reine mensen!” Een journalist schreef: „Het stadion was stampvol, maar . . . er hing geen rook.” Hij was onder de indruk van het feit dat niemand tabak gebruikte. Een ingenieur die in een nabijgelegen elektrische centrale werkte, verklaarde na enkele zittingen te hebben bijgewoond: „Nu ga ik jullie vergaderingen geregeld bezoeken.”

Dit congres was beslist een zeer belangrijke en onvergetelijke gebeurtenis. Het vormde stellig een mijlpaal in de activiteit van Jehovah’s christelijke getuigen in Griekenland. De vrijheid om voor het eerst op deze wijze vreedzaam te vergaderen, werd bijzonder op prijs gesteld.

De 19.211 personen die op zondagavond naar de slotopmerkingen luisterden, gaven uiting aan hun diepe dankbaarheid jegens de Soevereine Heer Jehovah en zijn Zoon Jezus Christus voor deze wonderbaarlijke gelegenheid. Door middel van een langdurig applaus gaven zij ook uiting aan hun dank jegens allen die dit schitterende congres mogelijk hadden gemaakt.

OOK EEN VREUGDEVOL CONGRES IN THESSALONÍKA

Drie weken na het succesvolle congres van Jehovah’s getuigen in Athene werd er in de historische stad Thessaloníka, in Macedonië, een overeenkomstig vierdaags congres gehouden. Op de laatste dag van dit congres, 3 augustus, hoorde een enthousiaste menigte van 10.124 personen de aanmoedigende inlichtingen dat Gods rechtvaardige nieuwe ordening binnenkort een realiteit zal zijn.

De reactie van de Grieks-orthodoxe geestelijken en hun religieuze organisaties kwam overeen met wat er gedurende het congres in Athene gebeurde. Het hoofd van de politie in Centraal-Macedonië deelde de congresorganisatie echter mee: „De grondwet en de wetten van de Staat beschermen u, en wij zijn hier om u gedurende uw congres en wanneer dit maar ook noodzakelijk zou zijn, bescherming te verlenen.” En de commissaris van politie van Thessaloníka voegde hieraan toe: „Onze mannen zullen u ter beschikking staan om u te beschermen. Ik persoonlijk weet dat u ordelievend bent en geen politieagenten om u heen nodig hebt. Maar onze mannen zullen aanwezig zijn.” Dus zowel in Thessaloníka als voordien in Athene gaven de autoriteiten blijk van hun respect voor de nieuwe Griekse grondwet.

Allen die aanwezig waren, verheugden zich zeer over deze zegen van vrijheid van vergadering om Gods Woord te horen, evenals hun broeders in Athene zich drie weken voordien bijzonder hadden verheugd.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 37]

Het „Goddelijke soevereiniteit”-congres van Jehovah’s Getuigen in het Apollo-stadion, bij Athene, Griekenland, 10-13 juli 1975