Wat is er gaande in de kerken?

DE RECENTE strijd tussen katholieken en protestanten in Ierland is slechts één facet in het leven waardoor de kerken de algemene aandacht trekken. De niet te miskennen golf van belangstelling van de jeugd voor religie — van wie velen zich door de zogenaamde „Jezusrevolutie” laten meeslepen — is eveneens in het nieuws.

Hoe de kerken en hun leiders op dergelijke gebeurtenissen reageren, wordt vaak in de nieuwsberichten weerspiegeld.

PREKEN

De titels van preken geven soms de benardheid van de wereld weer. Tot de onderwerpen van preken die onlangs in de te Boston (V.S.) verschijnende „Globe” werden aangekondigd, behoorden bijvoorbeeld: „Bevrijd mij uit de hand van mijn broeder”, en „Een vrije religie voor een verwarde tijd”.

Soms schijnen de titels van preken opzettelijk vaag, waardoor men zich afvraagt waarover ze gaan. Enkele onderwerpen in Washington, D.C., en omstreken waren: „Het steeds terugkerende cijfer is ongelooflijk”, en „Volkomen uitgekleed”. Wat zou u in die preken verwachten te horen?

Andere titels impliceren tekortkomingen van God of trekken zelfs de juistheid van de wijze waarop hij te werk gaat, in twijfel. Een van de kerken van de United Presbyterian Church in Washington, D.C., annonceerde: „Gods grote niettemin.” En een van de kerken van de United Church of Christ in Cleveland, in de Amerikaanse staat Ohio, kondigde vóór haar plaats van samenkomst aan: „Heer, wij twijfelen ernstig aan de wijze waarop u het universum bestuurt.”

KERKDIENSTEN

Hoewel er over een achteruitgang in religieuze belangstelling wordt gesproken, zeggen enkele kerken dat zij een groot publiek trekken. Is dit wel altijd een bewijs van geestelijke sterkte? Beschouwt u de volgende nieuwsberichten eens:

In een aantal bladen verscheen gelijktijdig een artikel van de hand van de religieuze medewerker van Associated Press, G. W. Cornell, waarin werd gezegd: „De predikant van de (United Presbyterian) Clen-Moore-kerk te New Castle in Pennsylvanië Ds. J. Heinsohn, grimeert zich soms als clown en verricht acrobatische toeren op een trampoline om de jongere lidmaten bepaalde punten duidelijk te maken.” — „The Easton Express” van 10 juli 1971.

In bepaalde baptistenkerken gaat het er net zo vreemd toe. De mensen worden uitgenodigd te kijken hoe een stuk beton van vijfentwintig centimeter dik „met de hand en het hoofd” doormidden wordt geslagen. Behalve karate te gebruiken, laat de baptistenevangelist M. Crain ook nog kunststukjes met samoeraizwaarden zien. „The Frederick News” bericht: „Ds. Crain heeft zondagavond in People’s Baptist Church de volle omvang van zijn kunnen gedemonstreerd toen hij een watermeloen op de buik van de heer Gilbert, een gemeentelid, legde en de meloen geblinddoekt doorsneed.”

De verslaggever D. Lembke merkt op dat men zich in San Francisco „’s zondags in de Glide Memorial Methodist Church geen moment verveelt”. Hij verklaart dat de kerk verschillende niet-orthodoxe evenementen heeft georganiseerd, doch dat ze eigenlijk pas in de zomer van 1969 de status van ’alleen nog staanplaatsen’ kreeg. Dat was toen men het betaalde koor met organist liet schieten en door Meridian West [een jazzgroep] verving. Bijna tegelijkertijd werd de plaats van het koor ontruimd door het altaar en de preekstoel te verwijderen. Er moest ruimte worden gemaakt voor de band en de mensen die eromheen draaien.” — De „Atlanta Journal” van 26 mei 1971.

Deze dingen zijn niet beperkt tot protestantse groeperingen. Een kop in de „Miami Herald” van 6 augustus 1971 luidt: „GEBED TOT ROCKBEAT BEREIKT JOODSE GELOOF.”

En de „Chicago Tribune” van 1 augustus 1971 merkt op: „Volksmenigten zoals die in St. Thomas the Apostel Church in Hyde Park waren nog niet lang geleden een unicum. Tegenwoordig is dit, dank zij het besef dat voortbestaan inhoudt dat men het de jeugd naar de zin moet maken, iets algemeens.” Het conservatieve katholieke blad „The Defender’s Trumpet” verzucht dat de mis ’in een uit drie ringen bestaand circus is veranderd’.

Hoewel een dergelijke tactiek misschien mensen naar de kerk trekt zou men zich kunnen afvragen: Is dit werkelijk een teken van ware geestelijke sterkte?

GEESTELIJKEN IN MILITAIRE DIENST

Wat in de kerken vooral wordt weerspiegeld, is de verdeeldheid en het gebrek aan overeenstemming in deze wereld op het punt van oorlog. Aan de ene kant dienen duizenden katholieke, protestantse en joodse geestelijken, gesteund door hun verschillende denominaties, als veldprediker of aalmoezenier bij de krijgsmacht. De Verenigde Staten hebben thans 1704 veldpredikers en aalmoezeniers in het leger, 1129 bij de luchtmacht en 994 bij de marine, en dezen bedienen eveneens het corps mariniers. Bij elkaar zijn er zo’n 30.000 Amerikaanse veldpredikers en aalmoezeniers al of niet in actieve dienst, van wie er tot dusverre 3000 in Vietnam hebben gediend.

Veldpredikers en aalmoezeniers hebben de militaire rang van officier, en om te illustreren dat zij het grotendeels eens zijn met de steun die hun mede-officieren aan de krijgsverrichtingen verlenen, merkte de „New York Times” van 22 juni 1971 op:

„Een congres van de Military Chaplains Association [vereniging van militaire zielzorgers] leek soms wel in een bijeenkomst ter ondersteuning van de Amerikaanse verrichtingen in Vietnam en tegen de anti-oorlogdemonstranten en hippies te veranderen.”

Aan de andere kant zijn sommige geestelijken fel tegen de krijgsverrichtingen van de Verenigde Staten gekant en doen zij alles wat zij kunnen om ze te dwarsbomen. Nog niet lang geleden werden bijvoorbeeld drie geestelijken opgepakt toen zij in Camden, New Jersey, documenten van de FBI (Amerikaanse Federale Recherche) en lijsten van dienstplichtigen probeerden te stelen of te vernietigen. In het tijdschrift „Time” van 6 september 1971 stond: „Tot degenen die in hechtenis werden genomen, behoorden twee rooms-katholieke priesters . . . [en] een lutherse predikant.”

POLITIEKE BEMOEIENISSEN

Dat de kerken zich steeds meer met bewegingen voor politieke en sociale hervormingen bemoeien, is een duidelijk kenmerk van het nieuws van tegenwoordig.

In de „Los Angeles Herald-Examiner” van 24 juli 1971 stond: „De eerwaarde N. McLaughlin, een geestelijke uit Baltimore die werd aangeklaagd op de beschuldiging dat hij met anderen een samenzwering op touw zou hebben gezet om de adviseur van de president, H. A. Kissinger, te ontvoeren ten einde de vrede in Vietnam te steunen, zegt: ’Priesters en nonnen moeten zich er meer mee bemoeien.’

De eerwaarde C. Lezak, een priester uit Chicago die zich actief bezig houdt met de politiek van het district, zegt: ’Men zal meer priesters in de politiek zien.’”

Gezien de ernstige problemen binnen de kerken en de botsende meningen van geestelijken, kan men zich echter terecht afvragen waarom men zou moeten verwachten dat de werkwijze van de regeringen zou verbeteren als de geestelijken zich meer met de politiek bemoeiden.

NIEUWE ROL VAN VROUWEN

In overeenstemming met het schriftuurlijke gebod „een vrouw niet toe [te staan] te onderwijzen of autoriteit te oefenen over een man”, hebben vrouwen van oudsher geen posities van toezicht in de kerk bekleed (1 Tim. 2:12). Men stapt echter op steeds meer religieuze terreinen van dit standpunt af. De schrijver van kerkelijke rubrieken R. Dalrymple merkt in dit verband op:

„In één Rooms-Katholieke Kerk worden de koorknapen thans door meisjes vervangen . . . de lutheranen hebben een vrouwelijke dominee . . . en men verwacht dat er volgend jaar een vrouwelijke rabbijn zal worden gewijd.

Vorige maand werd de vredesactiviste mevrouw M. Rohlfs uit Seattle tot presidente van de Amerikaanse Baptistenconferentie gekozen. Toen mevrouw L. Stair tot presbyteriaans moderator — het hoogste ambt in de United Presbyterian Church — werd gekozen, werd zij de eerste vrouw die deze positie ooit heeft bekleed.” — „Los Angeles Herald-Examiner”, 12 juni 1971.

Het valt niet te betwijfelen dat er ongewone dingen gaande zijn in de kerken. De werkelijke vraag is natuurlijk: Hoe denkt God over deze opvattingen en praktijken? Zijn ze in overeenstemming met zijn maatstaven zodat ze zijn goedkeuring wegdragen? Hebt u de bijbel voldoende gelezen om te weten hoe hij over deze aangelegenheden denkt? Het zou de moeite waard zijn dit te onderzoeken.