Gezinsstudie, een zegen
CHRISTELIJKE vaders en moeders willen dat hun kinderen opgroeien tot godvrezende en rechtschapen mannen en vrouwen. Zulke kinderen zijn een ware zegen voor ouders. „De vader van een rechtvaardige zal zonder mankeren blij zijn; wie vader wordt van een wijze, zal zich ook over hem verheugen. Uw vader en uw moeder zullen zich verheugen, en zij die u baarde, zal blij zijn.” — Spr. 23:24, 25.
Aan opzieners in de gemeenten van Jehovah’s getuigen is de vraag gesteld: Waarom groeien zoveel kinderen van Jehovah’s getuigen tot oprechte, toegewijde aanbidders van Jehovah op? Zij antwoordden: „Het antwoord is hoofdzakelijk gelegen in de gezinskring. Als de vader geestelijk toezicht op het gezin houdt en voor een praktisch gezinsschema zorgt, trekken de kinderen daar werkelijk voordeel van.”
Een hoofdfactor in een evenwichtig schema is een door de vader geleide gezinsstudie. Maar als nu alleen de moeder een opgedragen christen is? Een opziener zei: „Wij weten dat het niet gemakkelijk voor hen is alléén hun kinderen op godvruchtige wijze groot te brengen. Toch doen velen het uitstekend en hun kinderen houden vast aan de waarheid. Deze moeders hebben een geregelde bijbelstudie met hun kinderen.”
De sleutel tot het succesvolle christelijke gezin blijkt dus het geregeld samen bestuderen van de bijbel en bijbelse publikaties te zijn. En niet alleen de kinderen moeten in aanmerking worden genomen. Ook vader en moeder hebben de geestelijke opbouw nodig die uit een gezamenlijke gezinsstudie van Gods Woord voortvloeit. Jezus zei zeer duidelijk: „De mens moet niet van brood alleen leven, doch van elke uitspraak die uit Jehovah’s mond voortkomt.” — Matth. 4:4.
BEGIN ER JONG MEE
Goddelijke beginselen zijn kinderen niet aangeboren. In plaats daarvan zegt de bijbel: „Dwaasheid is aan het hart van een knaap gebonden; de roede van streng onderricht is wat ze ver van hem zal verwijderen” (Spr. 22:15). Zij hebben vanaf hun prille jeugd een juiste opleiding nodig om verkeerde neigingen tegen te gaan. — Ps. 51:5.
Daarom geeft de bijbel de raad: „Leid een knaap op overeenkomstig de weg voor hem; ook als hij oud wordt, zal hij er niet van afwijken” (Spr. 22:6). De apostel Paulus schreef aan Timótheüs: „Van kindsbeen af [hebt gij] de heilige geschriften . . . gekend, die u wijs kunnen maken tot redding door middel van het geloof in verband met Christus Jezus” (2 Tim. 3:15). En wie moet de leiding in deze opleiding nemen? „Gij, vaders, irriteert uw kinderen niet, maar blijft hen in het strenge onderricht en de gezaghebbende raad van Jehovah grootbrengen.” — Ef. 6:4; zie ook Deuteronomium 6:6, 7.
De eerste vier of vijf levensjaren van een kind zijn bepalend. Gedurende deze tijd worden zijn denkpatroon en verstandelijke vermogens gevormd. Dr. J. M. Hunt van de universiteit van Illinois zei: „Gedurende de eerste vier of vijf levensjaren ontwikkelt een kind zich het snelste en is het het meest aan verandering onderhevig. In deze periode verwerft een kind de bekwaamheden waarop zijn latere capaciteiten gebaseerd zullen zijn. Misschien 20 percent van die fundamentele bekwaamheden zijn vóór zijn eerste verjaardag gevormd en misschien de helft voordat hij de leeftijd van vier jaar bereikt.”
Zeer belangrijk in de ontwikkeling van een kind is dat het zich de kunst van lezen eigen maakt, aangezien hiervan zoveel andere dingen afhangen. In een gezinsstudie zullen kinderen geholpen worden de kunst van het lezen machtig te worden voordat zij naar school gaan. De waarde hiervan is opgemerkt door U.S. News & World Report, waarin stond: „Er werd aangetoond dat de ouders van de uitblinkers in de eerste klas hun kinderen meestal voordat zij naar school gingen, hebben voorgelezen — vaak vanaf hun prille kinderjaren.”
Als ouderlijke leiding vroeg in het leven van een kind zoveel met zijn verstandelijke vermogens te maken heeft, wat valt er dan te zeggen over een vroege opleiding in morele en geestelijke zaken? Dit is nog essentiëler dan een andere opleiding, want er staat eeuwig leven op het spel. Door vroeg te beginnen, kan het levenspatroon van een kind op juiste wijze worden gericht.
Ouders kunnen Gods Woord natuurlijk ook met elk van hun kinderen afzonderlijk bestuderen, vooral als hun leeftijdsverschil erg groot is. De moeder kan dit vooral doeltreffend doen als de kinderen op een leeftijd zijn dat zij nog niet naar school gaan, daar zij overdag tijd heeft. Daarnaast zal de vader echter met zijn hele gezin te zamen willen studeren. Er bestaat geen vruchtbaarder regeling voor gezinnen dan deze gezamenlijke studie van Gods Woord.
TIJD OPZIJ ZETTEN
Wanneer kunnen dergelijke gezinsstudies worden gehouden? Eén gelegenheid voor een korte gezinsstudie is aan het ontbijt. Er kan een paar minuten gesproken worden over een schriftplaats zoals deze in gedrukte vorm door het Wachttorengenootschap wordt verschaft. De vader kan de bijbeltekst laten lezen en dan uitnodigen tot het geven van commentaar, misschien door een vraag te stellen. Na de commentaren van de anderen kan hij een samenvatting geven. Er kunnen ook ervaringen uit het Jaarboek van Jehovah’s getuigen worden voorgelezen als men de Engelse of Duitse taal machtig is.
Deze opbouwende ochtendbespreking is reeds lange tijd regel in Bethel- en zendingshuizen van Jehovah’s getuigen overal ter wereld. Gezinnen doen er goed aan dit voorbeeld na te volgen. Indien het ontbijt geen geschikte tijd is, kan de bespreking misschien gehouden worden als allen voor het avondeten te zamen zijn.
Een zeer gunstige regeling voor gezinsstudie is, er aan het einde van de dag, vóór bedtijd, misschien tien tot vijftien minuten voor af te nemen. De gezinsleden kunnen op een gezellig plekje bij elkaar komen en om de beurt, naar gelang van ieders bekwaamheid, rechtstreeks uit de bijbel voorlezen. Als er per dag slechts twee bladzijden van de bijbel worden gelezen, zal men in nog geen vijf maanden de hele christelijke Griekse Geschriften hebben doorgelezen! Bestaat er een opbouwender manier om de dag te eindigen?
AVONDGEZINSSTUDIE
Een andere gelegenheid voor geregelde gezinsstudie, een van de allerbelangrijkste, dient langer te duren. In Bethel- en zendingshuizen wordt hier de maandagavond voor genomen, hoewel u ook een andere avond of tijd kunt kiezen die beter in uw schema past.
Hoe lang dient een dergelijke studie te duren? Ieder gezinshoofd zal dit, afhankelijk van de omstandigheden, zelf moeten bepalen. Als enkelen van de kinderen nog heel jong zijn, zal de tijd wellicht korter zijn. Naarmate zij ouder worden en zich beter kunnen concentreren, kan de tijd worden verlengd, zodat er op zijn minst een uur voor deze uiterst belangrijke studie wordt uitgetrokken.
Alle kinderen dienen mee te doen. Zelfs degenen die te jong zijn om te lezen, kunnen leren. Zij zullen er ook voordeel van hebben als zij leren stil te zitten. Op die manier zullen zij gaan begrijpen dat er tijden zijn dat zij hetzelfde moeten doen als het hele gezin en niet hun eigen zinnetje kunnen doordrijven.
Indien de kinderen erg jong zijn, geeft het gezinshoofd er misschien de voorkeur aan zich op de artikelen te concentreren die speciaal voor kinderen bestemd zijn en die in het tijdschrift De Wachttoren verschijnen. Ook het boek Van het verloren naar het herwonnen paradijs kan heel goed worden gebruikt.
Als de kinderen wat ouder zijn, volgen veel gezinnen het voorbeeld van de Bethel- en zendingshuizen door de les uit de Wachttoren te bestuderen die de week daarop in de Koninkrijkszaal zal worden besproken. Sommige ouders variëren het studiemateriaal als daartoe de noodzaak bestaat. Zij gebruiken de avondstudietijd misschien om zich op een gedeelte in een van de boeken of artikelen in De Wachttoren of Ontwaakt! te concentreren waarin het speciale probleem dat hen bezighoudt, wordt behandeld.
STUDIEMETHODEN
Er zijn verschillende manieren waarop de stof bij de gezinsstudie besproken kan worden. Hier volgen enkele suggesties.
Eerst kan de vader de titel van het te behandelen materiaal voorlezen. Indien het de Wachttoren-les voor die week betreft, is het goed de schriftplaats te lezen waarin het thema wordt beklemtoond. Dan kan hij in het kort een algemeen overzicht van het materiaal geven, hetgeen vaak door de onderkopjes van het artikel wordt aangegeven.
Vervolgens kan hij de vraag over de eerste paragraaf stellen. Indien het gezin gewoon is de les van tevoren door te lezen, kan hij om antwoorden vragen. Als zij de les echter niet van tevoren lezen, kan hij de paragraaf meteen nadat de vraag is gesteld, laten lezen. De leden van het gezin kunnen om beurten lezen waardoor allen worden geholpen er met hun gedachten bij te blijven, en de jonge kinderen zullen voordeel trekken van het lezen van de volwassenen. Als de paragraaf gelezen is, kan de vraag opnieuw worden gesteld, waarna allen antwoord kunnen geven. Sommigen geven er de voorkeur aan degene die de paragraaf gelezen heeft het eerst in de gelegenheid te stellen antwoord te geven, opdat iedereen zich in de loop van de studie kan uiten.
Als de hoofdpunten eruit zijn gehaald, kunnen deze als geheugensteuntje onderstreept worden om later op de gemeentestudie gebruikt te worden. Er kan ook om aanvullende gedachten worden gevraagd en toepasselijke teksten die wel genoemd worden maar niet uitgeschreven staan, kunnen gelezen worden.
Betrek jonge kinderen in de bespreking zodra zij in staat zijn de stof te begrijpen. Er kunnen eenvoudige vragen voor hen worden geformuleerd waarop een antwoord van slechts enkele woorden gegeven behoeft te worden. Als zij ertoe in staat zijn, kan hun worden toegestaan een gedeelte te lezen, misschien eerst enkele zinnen. Dit zou kort gehouden moeten worden totdat het kind voldoende bekwaam is om langere gedeelten te lezen.
Het voornaamste doel van de studie is niet om een antwoord te vinden voor de gemeentestudie die later wordt gehouden. Het doel is Jehovah’s gedachten in het hart te prenten (Ef. 3:17-19). Dit betekent ervoor te zorgen dat de inlichtingen via het hoofd in het hart belanden. Geef het gezin redenen waarom zij Gods wil dienen te doen en waarom dit het allerbeste is. Help allen in te zien waarom het dwaas is de gedragslijn van deze wereld te volgen. Toon aan hoe het materiaal op het gezin van toepassing is.
Een voorname factor bij dit alles is, commentaren te ontlokken door vragen te stellen. Een goede onderwijzer zal niet alleen zelf de antwoorden geven, doch zich erop concentreren ze uit zijn leerlingen te trekken. En zelfs de vragen kunnen variëren — enkele korte vragen, goed- of foutvragen, vragen waarbij uit een aantal antwoorden gekozen kan worden en andere vragen. Variatie kruidt de studie.
Blijf allen, vooral de kinderen, het eeuwige leven in het paradijs helder voor ogen stellen. In één geval ging een zesjarig meisje dat in de bijbel was onderwezen voor het eerst naar school, maar zij sprak alleen Spaans en haar onderwijzeres alleen Engels. Op een dag moest ieder kind voor de klas vertellen wat het in de toekomst graag zou willen doen. Dit kleine meisje deed erg haar best toen zij aan de beurt kwam, doch zij kon het haar onderwijzeres niet duidelijk maken. Ten slotte tekende zij een harige leeuw en legde de hand van de onderwijzeres op de tekening. Omdat de onderwijzeres het nog altijd niet begreep, riep zij de moeder die haar door bemiddeling van een vriendin uitlegde dat het kind in het Paradijs graag met een leeuw wilde spelen. De belangstelling van de onderwijzeres was gewekt. Zij begon de bijbel te bestuderen en naar vergaderingen in de Koninkrijkszaal te gaan, alleen omdat een klein meisje had geleerd dat het in het Paradijs met een leeuw kon spelen! — Jes. 11:6.
Hieruit blijkt ook de waarde van het beklemtonen van illustraties als deze in het studiemateriaal voorkomen. Neem er de tijd voor om ze te verklaren, daar ze een diepe indruk maken. Bovendien kunt u gebruik maken van andere hulpmiddelen zoals tabellen en landkaarten. Als er plaatsen worden genoemd, kunnen ze op de kaart worden aangewezen. Visuele hulpmiddelen helpen de studie interessanter te maken.
Houd de sfeer gezellig, niet te star. Na de studie kan moeder wellicht wat te drinken maken, hetgeen ertoe bijdraagt dat het een prettige avond is. Sommige gezinnen geven er zelfs de voorkeur aan andere gezinnen bij de studie uit te nodigen. Ga om beurten naar elkaars huis, hetgeen bijdraagt tot de belangstelling en verscheidenheid van commentaren. Anderen willen hun studie echter liever tot hun eigen gezin beperken.
EEN WARE ZEGEN
De gezinsstudie is werkelijk een zegen van Jehovah. Ze verschaft geestelijk voedsel voor zowel jong als oud, iets dat in deze kritieke tijd uiterst belangrijk is. Ook de leesbekwaamheid en verstandelijke vermogens worden erdoor verbeterd, vooral van de kinderen. Er worden intieme gezinsbanden door opgebouwd. Er wordt eerbied voor vader en moeder door ontwikkeld. Het belangrijkste van alles is echter dat er diepe eerbied voor Jehovah door wordt opgebouwd, hetgeen zijn gunst en eeuwig leven in zijn nieuwe ordening meebrengt. — Joh. 17:3.
Zullen uw kinderen de gezinsstudie op prijs stellen? In het begin misschien niet, want ’dwaasheid is aan het hart van kinderen gebonden’. Mettertijd zullen zij er echter waardering voor krijgen. Let u eens op de opmerkingen van een gehuwde vrouw die schreef:
„Ik ben erg dankbaar dat ik ben opgevoed in een huis waar wij werden onderricht in Jehovah’s weg. En als ouders eens wisten hoezeer wij deze levenswijze op prijs stellen, zouden misschien meerderen ertoe aangemoedigd worden hun kinderen zonder mankeren in bijbelse beginselen te onderwijzen en er de hand aan te houden.
Met talloze andere christelijke kinderen die ’van kindsbeen af de heilige geschriften hebben gekend’, dank ik Jehovah dagelijks voor mijn godvrezende christelijke ouders. Ik zou graag willen dat u weet hoezeer zulk een opvoeding en streng onderricht gewaardeerd worden.
Mijn twee zusjes en ik zijn nu in de twintig en getrouwd, maar ik kan mij nog heel goed onze wekelijkse bijbelstudies herinneren. Ook het lezen van de bijbel was een waardevol onderdeel van dit onderwijs. Wij zaten elke avond op het voeteneind van het bed en lazen om beurten.
Er waren kinderen op school die ons bespotten en dingen zeiden zoals ’jullie hebben nooit eens pret’. Wij hadden hier echter een antwoord op. Om te beginnen was het zo dat wij deze beslissingen zelf hadden genomen. Vader ging er altijd voor zitten om schriftplaatsen met ons op te zoeken totdat wij zelf een antwoord hadden gevonden. Hij zei dan: ’Laten wij eens kijken wat Jehovah over dit of dat zegt.’ Omdat wij Jehovah reeds op jeugdige leeftijd liefhadden, wilden wij datgene doen wat in de eerste plaats onze hemelse Vader en daarnaast onze aardse ouders behaagde.
Dan lieten wij andere kinderen, als antwoord op hun gezegde dat wij geen pret hadden, meestal met open mond staan. In de eerste plaats waren wij naar heel veel verschillende vergaderingen geweest en hadden met eigen ogen tal van historische plaatsen, museums, dierentuinen, parken, natuurreservaten en andere plaatsen gezien. Wij hadden het Bethelhuis en de drukkerijen in New York bezichtigd. Wij kenden zendelingen in verschillende delen van de aarde. Overal hadden wij broeders en zusters. Bovendien gingen onze ouders met ons picknicken en maakten zij uitstapjes en kampeertochten met ons. Wij leerden veel over het planten- en dierenleven, en menigmaal sloegen wij wilde dieren bij hun spel en bezigheden in hun natuurlijke staat gade.
Bij al deze dingen zorgden onze ouders ervoor dat ons niet het punt ontging: ’Jehovah heeft ons dit alles en een belofte voor eeuwig leven gegeven en vraagt in ruil daarvoor alleen onze liefde, gehoorzaamheid en aanbidding.’”
Ja, gezinsstudie is de basis voor werkelijke zegeningen. Ze verschaft kinderen, en ook volwassenen, het stevigste soort van fundament voor het leven, zowel in dit samenstel als in Gods nieuwe ordening.
Hebt u een gezinsstudie? Zo niet, waarom zou u er dan niet nog deze week een oprichten?