Vragen van lezers

● Is het met het oog op het feit dat heidenen bloemenoffers voor de doden brachten, voor christenen passend om bloemen naar een begrafenis te sturen of bloemen op een graf te leggen? — G.T., V.S.

Het is waar dat de heidenen uit de oudheid bloemenoffers aan de doden brachten. In de publikatie How Did It begin?, door R. Brasch, wordt verklaard: „De gewoonte om een krans naar een begrafenis te sturen en deze op de kist of het graf te leggen, is een overblijfsel van bijgeloof en afgodenaanbidding uit oude tijden.”

Met welke bedoeling deden zij dit? De auteur van dezelfde publikatie voegt hieraan toe: „De bloemenkrans is een overblijfsel van het geloof dat het noodzakelijk was de overledene te troosten. De bloemen werden ook beschouwd als een letterlijk bloemenoffer, als een offer voor de doden. Ze hadden ten doel hen gelukkig te houden, opdat zij niet — doordat zij ontevreden waren — de treurenden zouden ’bezoeken’.” In hun onjuiste geloof dat de overledenen een onsterfelijke ziel hadden, eerden de heidenen deze doden derhalve met bloemenoffers.

Zijn de bloemen echter door de heidenen gemaakt? Dienen wij de conclusie te trekken dat het onjuist is bij zulke gelegenheden bloemen te gebruiken omdat de heidenen nu eenmaal de gewoonte hadden ze aan hun doden te offeren? Het is interessant op te merken dat de schrijver Brasch ook nog verklaart: „Geen van deze verschillende oorspronkelijke ideeën worden in ere gehouden. Er kleeft geen magische gedachte meer aan de krans, en het is in de westerse wereld een erkende gewoonte geworden ’het met bloemen te zeggen’.”

In de westerse wereld geeft men over het algemeen geen bloemen om de doden gunstig te stemmen. Ze worden gewoonlijk gestuurd als een vriendelijk gebaar jegens de familie van de overledene. En bloemen, die Jehovah tot het genoegen van de mens heeft geschapen, hebben beslist een opbeurende uitwerking.

Als iemand die bloemen stuurt denkt dat hij daardoor de dode eert, doet hij wat de heidenen deden. Een dergelijke beweegreden zou van christelijk standpunt uit bezien verkeerd zijn. Indien hij evenwel bloemen stuurt om de overlevenden te vertroosten, om de droevige aangelegenheid wat aangenamer te maken, is er beslist geen bezwaar tegen.

Er dient echter te worden opgemerkt dat, hoewel het de gewoonte is om als een gebaar van respect voor de familie bloemen te sturen, men beslist niet verplicht is dit te doen. Er kunnen zelfs andere dingen voor de familie van de overledene gedaan worden die nog meer zin hebben. In plaats van bloemen te sturen, zou men het kunnen verkiezen de familie te helpen door een maaltijd te bereiden, aangezien de bedroefde familie het misschien druk heeft met de zorg voor een heleboel andere details. Men zou ook liefdevol kunnen aanbieden tot na de drukte van de begrafenis voor kleine kinderen te zorgen. Na de begrafenis zullen de bloedverwanten van de overledene, zoals een weduwe, zich eenzaam voelen. Het zou erg vriendelijk zijn om zulke personen voor een maaltijd of voor een uitstapje uit te nodigen. Zij zullen daardoor het gevoel hebben dat men hen graag mag, dat zij vrienden hebben die hun activiteiten met hen willen delen. In Jakobus 1:27 lezen wij in dit verband: „De vorm van aanbidding die van het standpunt van onze God en Vader uit bezien rein en onbesmet is, is deze: voor wezen en weduwen zorgen in hun verdrukking en zichzelf onbevlekt van de wereld bewaren.”

Hoewel het zenden van bloemen met de juiste beweegredenen, zonder heidens geloof als achtergrond, dus niet onjuist is, blijkt duidelijk dat er nog andere dingen gedaan kunnen worden die meer zin hebben. En dit wordt misschien meer gewaardeerd dan alleen maar het sturen van bloemen, zonder dat er persoonlijke hulp wordt geboden.

Vaak worden bloemen die naar de begrafenis worden gestuurd, later op het graf achtergelaten. Maar wat dit betreft, kunnen sommigen het verkiezen iets anders met deze bloemen te doen. Zij kunnen het verkiezen ze aan anderen te geven, bijvoorbeeld aan personen die zelden bloemen krijgen, aan zieken of aan oudere personen. Zij kunnen hierbij van het standpunt uitgaan dat de levenden de bloemen zullen waarderen maar dat ze van weinig nut zijn wanneer ze bij het graf blijven, aangezien de overledene er geen waardering voor kan hebben. — Pred. 9:5.

Anderen kunnen het vanzelfsprekend verkiezen bloemen op een graf te leggen om de plaats alleen maar mooi te maken, en niet om de dode te eren. Dit is ook een zaak waarover men persoonlijk kan beslissen.

Wanneer iemand dus de juiste beweegreden en het juiste begrip heeft met betrekking tot hetgeen er met de doden gebeurt, is hetgeen hij in verband met bloemen doet, een kwestie van persoonlijke keuze. Het is echter duidelijk dat er voor de familie van de overledene en in verband met het gebruik van bloemen nog andere dingen gedaan kunnen worden die zinvoller zijn.