Gehoorzaamheid de gewenste handelwijze
„Neemt mijn juk op u en wordt mijn discipelen, want ik ben zachtaardig en ootmoedig van hart, en gij zult verkwikking vinden voor uw ziel. Want mijn juk is weldadig en mijn vracht is licht.” — Matth. 11:29, 30.
1. Hoe zou iemand, wat zijn houding ten opzichte van gehoorzaamheid betreft, als de golven van de oceaan kunnen zijn?
HEBT u ooit gezien hoe de krachtige golven van de oceaan meedogenloos op de zeekust beuken? Hebt u enige barmhartigheid kunnen bespeuren, enige zachtheid of warmte van hun zijde ten opzichte van de rotsen of het zand? Deze golven hebben het zand veeleer weggesleten; ze hebben als met een reusachtige hand de rotsen afgeschuurd totdat ze glad en rond werden. Ze hebben met groot geweld op harde steen gebeukt en spelonken en holen uitgesleten. Toch is de zee aan vele van Gods wetten gehoorzaam geweest, onder andere aan die welke in Job 38:8-11 wordt genoemd, waar God zegt: „Wie heeft de zee met deuren gebarricadeerd, die te voorschijn kwam als brak ze los uit de moederschoot; toen ik de wolk tot haar kleed maakte en dikke donkerheid tot haar windsel, en ik voorts mijn voorschrift over haar uitbrak en haar grendel en deuren stelde, en ik vervolgens zei: ’Tot zover moogt gij komen, en niet verder; en hier worden uw trotse golven beperkt’?” Maar dienen wij als wij gehoorzaam zijn of gehoorzaamheid van anderen verlangen, als de zee te zijn — koud, hard, veeleisend, meedogenloos en met een nimmer eindigende voortvarendheid, waarbij wij elkaar uitputten en uiteindelijk onze zin doordrijven?
2. Beschrijf een evenwichtige zienswijze met betrekking tot het geven van raad in het geval van fouten.
2 Soms horen wij onrijpe mensen concluderen dat iemand die op een fout of een dwaling wijst, een klager of vitter is, en zij verwijzen daarbij naar het gevit van de Israëlieten. Af en toe is het echter nodig vrijuit te spreken en een verkeerd gedrag, ook al maken uw broeders zich eraan schuldig, aan de kaak te stellen. In Spreuken 21:13 wordt onomwonden gezegd: „Wat een ieder betreft die zijn oor toesluit voor het klaaggeschrei van de geringe, ook híj zal roepen en geen antwoord krijgen.” Wij hebben niet allen dezelfde wijsheid of dezelfde bekwaamheid om een verkeerd gedrag op het juiste moment aan de kaak te stellen zonder bij die persoon in ongenade te vallen. In plaats dat wij als Nathan voor het aangezicht van David zijn, kunnen wij kortaf, dogmatisch en helemaal niet tactvol zijn; maar toch kan er iets verkeerds zijn gedaan, hetzij klein of groot, en hierdoor wordt op zijn minst één persoon beïnvloed (2 Sam. 12:1-14). Gehuwde mannen, vaders en opzieners behoeven de zaak niet hard aan te pakken, of de verkeerde daad nu iets onbelangrijks of werkelijk een goed gefundeerd probleem betreft. Wanneer men als de zee is, zal dit, met het oog op de afschurende kracht ervan, na verloop van tijd zelfs de meest toegewijde dienstknecht van God afmatten en een ontmoedigde persoon voortbrengen die zich van dag tot dag en van jaar tot jaar alleen nog maar kan voortslepen en onverschillig is met betrekking tot wat er om hem heen gebeurt, terwijl hij zegt: „Wat heeft het eigenlijk nog voor nut?” Hij gaat misschien wel door en houdt daarbij in gedachten wat in Psalm 34:15 wordt verzekerd: „De ogen van Jehovah zijn gewend naar de rechtvaardigen, en zijn oren naar hun hulpgeschreeuw.” (Zie ook 34 de verzen 16-20.)
3. Hoe is iemands achtergrond van invloed op zijn houding ten aanzien van gehoorzaamheid?
3 De gehoorzame houding van degenen die zich aan Jehovah hebben opgedragen om hem te dienen, wordt door veel dingen beïnvloed. Men kan zijn opgevoed in een huis dat dermate wetteloos was dat men er voortdurend een leven van spanning had (Matth. 24:12). Een ander heeft misschien in een gezinssfeer geleefd waar vaders woord een starre wet was, terwijl hij net zo te benaderen was als de koude, diepe, machtige zee. Anderen hebben de ongelukkige achtergrond gehad waarin elke beweging van hen werd begeleid door de woorden: „Dat mag niet!” „Laat dat!” — werkelijk een ononderbroken spervuur zonder dat er ook maar één keer als basis een reden voor gehoorzaamheid werd gegeven. Toch zijn sommigen zo gelukkig geweest dat zij in een huisgezin zijn opgegroeid waar ouders en kinderen belangstelling voor elkaar hadden en waar het gemakkelijk was problemen met vader te bespreken, in de wetenschap, dat er liefdevolle hulp zou worden geboden.
4, 5. (a) Welke algemeen voorkomende houding kan een nadelige invloed hebben op kinderen en hun betrekkingen tot hun ouders? (b) Hoe kan dit vermeden worden?
4 In de tegenwoordige tijd bezien ouders hun kinderen vaak als volmaakt, terwijl zij zich er werkelijk niet van bewust zijn dat elk kind tot het kwade geneigd is, zoals Psalm 51:5 allen beschrijft die tot nu toe op aarde zijn geboren, zeggende: „Zie! Met dwaling werd ik met barensweeën voortgebracht, en in zonde heeft mijn moeder mij ontvangen.” De jongeren komen hierdoor soms in een moeilijke positie te verkeren. Vooral wanneer de hoge verwachtingen van de ouders vaak nog worden versterkt doordat de prestaties van hun kind openlijk worden geroemd.
5 Kunnen kinderen echter elke dag opnieuw aan uw verwachtingen blijven voldoen wanneer u hun niet vol begrip hulp biedt en erkent dat het vlees zwak is? Gebrek aan begrip kan een muur tussen ouders en kinderen optrekken. Het kan zonen en dochters ervan weerhouden hun problemen openlijk te bespreken, omdat zij het gevoel hebben dat zij toch zijn tekortgeschoten. Daarom zouten zij de problemen misschien in hun geest op en ontwikkelen zij een gefrustreerde levenskijk. Hoe aangenaam en geruststellend is het derhalve om problemen te bespreken! Slechts enkele minuutjes kunnen alles een ander aanzien geven en iemand de handelwijze van gehoorzaamheid met frisse moed doen volgen. Deze soort van aanmoediging is noodzakelijk wil iemand in het geloof blijven, evenals dit vroeger zo was in het geval van Paulus en Barnabas, die „de zielen der discipelen [versterken], terwijl zij hen ertoe aanmoedigden in het geloof te blijven”. — Hand. 14:22.
6. Wat kan gehoorzaamheid bemoeilijken?
6 Gehoorzaamheid zal worden bemoeilijkt door omgang met personen die zich niet aan Jehovah hebben opgedragen om hem te dienen. Degenen die niet de ware aanbidding beoefenen, zijn over het algemeen geneigd een leven te leiden dat vrij is van beperkingen, terwijl zij de neiging vertonen zich te onttrekken aan gehoorzaamheid aan wetten of beginselen van God (1 Petr. 4:3, 4). Om sterk in het geloof te blijven, dient men Gods Woord te bestuderen, en hier is vanzelfsprekend tijd voor nodig. Kunnen wij voortdurend tijd van ons studieprogramma afnemen om met mensen om te gaan die Jehovah niet gehoorzaam zijn en dan problemen vermijden? Paulus zei heel resoluut: „Wordt niet misleid. Slechte omgang bederft nuttige gewoonten” (1 Kor. 15:33). Indien wij er aan de andere kant ijverig moeite voor doen ons geloof te bewaren en het krachtige verlangen hebben ontwikkeld Jehovah te dienen, een verlangen waarvan blijk wordt gegeven door onze evenwichtige toewijding aan onze hemelse Vader, kunnen wij naast de mensen in het oude samenstel werk verrichten. Wij kunnen in de bediening tot hen prediken en wij kunnen onze ongelovige familieleden helpen de waarheid te leren kennen. En gedurende al deze omgang kunnen wij het vermijden van de gewenste handelwijze van gehoorzaamheid afgebracht te worden.
7. (a) Wat moeten christenen volgens de in de Schrift gegeven waarschuwingen vermijden? (b) Hoe geraakten de Israëlieten in moeilijkheden?
7 Merk op tot het bewaren van welk evenwicht de Schrift ons aanmoedigt: „Gij [zijt] geen deel van de wereld” (Joh. 15:19). „Hebt de wereld niet lief noch de dingen in de wereld” (1 Joh. 2:15-17). „Gij [bewandelt] niet langer met hen deze weg” (1 Petr. 4:4, 5). „Wordt . . . niet hun deelgenoten.” „Hebt niet langer met hen deel” (Ef. 5:7-11). Maar betreffende de Israëlieten lezen wij: „Zij gingen zich vermengen met de natiën en leerden vervolgens hun werken. En zij bleven hun afgoden dienen, en deze werden hun tot een strik” (Ps. 106:35, 36). Merk op hoe deze geleidelijke handelwijze de Israëlieten van het gehoorzamen van God afbracht. „De zonen van Israël woonden te midden van de Kanaänieten, de Hethieten en de Amorieten en de Ferezieten en de Hevieten en de Jebusieten. Voorts namen zij zich hun dochters tot vrouwen en hun eigen dochters gaven zij aan hun zonen, en zij gingen hun goden dienen” (Recht. 3:5, 6, 8). Wij behoeven niet de levenswijze te volgen van degenen die tot dit huidige samenstel behoren of hen lief te hebben of hun afgoden te dienen om het goede nieuws van het Koninkrijk tot hen te prediken.
8. Wat kan het tot gevolg hebben wanneer wij teveel van onszelf of anderen verwachten?
8 Wanneer anderen te hoge verwachtingen van ons hebben, kan dit ons de vreugde ontnemen die wij uit gehoorzaamheid kunnen putten. Neem bijvoorbeeld ouders die van hun kinderen verwachten dat hun prestaties boven het gemiddelde zullen liggen en kinderen die van hun ouders verwachten dat zij alles voor hen zullen doen; gehuwde mannen die vergeten dat hun vrouw geen gelijke tred kan houden met de krachtige, vastberaden handelwijze van een man; gehuwde vrouwen die in gebreke blijven te beseffen dat mannen niet zo denken om de kleinere, gevoeliger dingen van het leven; opzieners die zo veeleisend zijn omdat zij graag een efficiënte en produktieve organisatie hebben. Velen hebben zichzelf een frustrerend doel gesteld dat geen ruimte laat voor geluk als gevolg van een tevreden dienst.
9. Verklaar hoe Jezus de apostel Thomas een werkelijke demonstratie gaf van de in Matthéüs 11:28-30 beschreven hoedanigheden.
9 Laten wij een ogenblik nemen om Johannes hoofdstuk twintig aan een onderzoek te onderwerpen. De apostel Thomas had een bijzonder belangrijke vergadering gemist en kon als gevolg daarvan niet onmiddellijk de verklaring van de discipelen geloven: „Wij hebben de Heer gezien!” (Joh. 20:25) Welnu, toen hij een week later op een vergadering met Jezus aanwezig was, zag en hoorde hij inderdaad het bewijs en erkende hij Jezus als zijn „Heer”. Trad Jezus streng tegen hem op en bestrafte hij hem omdat hij niet bij de andere discipelen en Jezus was geweest? Weigerde Jezus het punt opnieuw uiteen te zetten? Maakte hij bezwaar aan Thomas’ wens te voldoen eerst de tekenen van de spijkers te zien en te voelen voordat hij geloofde? Vroeg hij Thomas waar hij de week daarvoor was geweest? Gaf Jezus hem een preek over de waarde van juiste omgang of hoe belangrijk het was met de andere discipelen op de vergaderingen te zijn? Hij was veeleer bereid zijn geloof op te bouwen en hem te helpen. Hij was dezelfde Jezus die had gezegd: „Komt allen tot mij die zwoegt en zwaar beladen zijt, en ik zal u verkwikken. Neemt mijn juk op u en wordt mijn discipelen, want ik ben zachtaardig en ootmoedig van hart, en gij zult verkwikking vinden voor uw ziel. Want mijn juk is weldadig en mijn vracht is licht” (Matth. 11:28-30). Het was voor broeder Thomas beslist opbouwend, en nadien zette hij zijn getrouwe dienst voort. — Hand. 1:13.
ONDERWORPEN ECHTGENOTES
10. Wat dienen gehuwde mannen betreffende hun vrouw te beseffen?
10 Hoe gemakkelijk is onderworpenheid wanneer de echtgenoot een vastberaden maar niettemin liefdevol voorbeeld geeft. Er is op de gehele aarde geen enkele volmaakte echtgenote te vinden. Zij hebben veel fouten. Zij verschillen van mannen. Het kost hun meer tijd zich in veel aangelegenheden of bij verschillende gelegenheden aan te passen. Sentimentele emoties hebben een krachtiger uitwerking op hen. Zij vinden familiebanden erg belangrijk. Hun religieuze gevoelens bevinden zich dicht bij de oppervlakte. Empathie treedt snel op de voorgrond. Dit over het algemeen fijngebouwde schepsel neemt een taak op zich die in de ogen van mannen misschien saai en eentonig lijkt en zij houdt zich er maand in maand uit zonder te klagen mee bezig. Mannen zullen eerder over eentonigheid klagen dan vrouwen. U zult nog veel meer hoedanigheden in uw vrouw kunnen herkennen, maar deze zijn voldoende om aan te tonen dat vrouwen verschillen van mannen.
11. Hoe kan een echtgenoot zijn vrouw helpen haar taak in het huwelijk te vervullen?
11 Het zou erg moeilijk zijn vast te stellen wat een christelijke echtgenote waard is. Met een nimmer aflatende toewijding zal zij in de behoeften van het gezin voorzien en met een ongeëvenaarde moed aan schijnbaar onoverkomelijke problemen het hoofd bieden. Wat is het dan een zegen om zo’n metgezellin te helpen tot rijpheid te groeien en te helpen inzien dat een stille en zachtaardige geest van grotere waarde is dan het uiterlijke vlechten van het haar en het aandoen van gouden sieraden! (1 Petr. 3:3, 4) Hoe verstandig is de christelijke echtgenoot wanneer hij zijn vrouw erbij helpt de hoedanigheden te ontwikkelen die in Spreuken hoofdstuk 31 worden beschreven. U hebt waarschijnlijk opgemerkt dat de in Spreuken 31 vermelde vrouw nauw in verband met een huis wordt genoemd. Vrouwen zijn over het algemeen veel aan huis gebonden. Dit is hun terrein. Een christelijke echtgenoot kan bescheiden middelen en weinig tijd hebben, maar hij kan onderworpenheid bijzonder aangenaam maken als hij in een huis voorziet dat zijn vrouw vreugde schenkt, alsmede in de juiste uitrusting die de vrouw nodig heeft om zich van de enorme taak te kwijten om een ijverig, actief gezin te voeden, een tehuis te bieden en te kleden. In het bijbelboek Spreuken wordt erkend dat de gehuwde vrouw veel kan presteren. Als zij hiertoe in de gelegenheid wordt gesteld, kan zij de kale muren van een nederig huis tot leven laten komen en de hartelijke opgewektheid van een christelijk huis laten uitstralen. Er zijn bepaalde dingen die vrouwen als menselijke schepselen graag zouden willen hebben, en echtgenoten dienen erop toe te zien dat zij de gelegenheid ontvangen deze te genieten. Wanneer hun wens wordt ingewilligd om bepaalde werkzaamheden in het huis of met het gezin te mogen organiseren, worden hierdoor geen bijbelse beginselen op het gebied van onderworpenheid geschonden.
12, 13. (a) Waarom is het huiselijke leven zo belangrijk? (b) Hoe kan de echtgenoot tot een gelukkig huiselijk leven bijdragen?
12 Een volledig, voortdurend begrip tussen man en vrouw draagt dus bij tot tevredenheid, gemoedsrust en een met vreugde geschonken gehoorzaamheid aan Gods Woord op dit uiterst belangrijke terrein van onderworpenheid. Het huis neemt een bijzonder belangrijke plaats in het leven van de mens in. Hij heeft het elke dag nodig. Het is uitgangspunt van zijn werkzaamheden. Het is de ontmoetingsplaats, de belangrijkste ontmoetingsplaats voor het gezin. Het beschut en beschermt. Het is zijn eigen wereldje. Het is de plaats waar hij woont. En dan te bedenken dat Jehovah voor deze uiterst belangrijke plaats de huisvrouw heeft gemaakt en als helpster aan de man heeft gegeven! „Zij waakt over de gang van zaken in haar huisgezin” (Spr. 31:27). En ook al geeft de man haar geen loon of zegt hij niet steeds „dank je wel” voor alles wat zij doet, is het heel goed mogelijk dat ook zij de rijke beloning zal ontvangen waarnaar Ruth kon uitzien, zoals in de volgende woorden tot uitdrukking wordt gebracht: „Moge Jehovah uw handelwijze belonen, en moogt gij een volmaakt loon krijgen van Jehovah.” — Ruth 2:12.
13 Niet alle gehuwde mannen nemen geschenken mee of houden belangrijke gedenkdagen in gedachten, maar elkeen kan op de een of andere manier waardering tot uitdrukking brengen en zijn vrouw, die zo hard werkt, de nodige aanmoediging geven. Een onderworpen vrouw dient gelukkig te zijn. Eén reden hiervoor is dat zij zoveel geeft; zij geeft dagelijks en voortdurend. In Handelingen 20:35 wordt verklaard: „Het is gelukkiger te geven dan te ontvangen.” Als haar echtgenoot het gezin geestelijk in goede conditie houdt, zal zij nòg een reden voor geluk hebben, zoals in Jesaja 65:14 wordt verklaard: „Míjn knechten zullen een vreugdegeroep aanheffen wegens de goede hartetoestand.” Volgens Spreuken is het hele gezin zich duidelijk van de waarde van een gelukkige vrouw bewust: „Haar zonen zijn opgestaan en hebben haar vervolgens gelukkig geprezen; haar eigenaar staat op, en hij roemt haar. Er zijn vele dochters die zich bekwaam hebben betoond, maar gij — gij zijt boven hen allen uit gestegen” (Spr. 31:28, 29). Er kan duidelijk worden ingezien dat onderworpenheid, zoals deze in de bijbel wordt aangegeven, de wenselijke handelwijze is, en welk een geluk schenkt deze handelwijze wanneer de echtgenoot deze gemakkelijk maakt door altijd met liefde te werk te gaan. „Aldus behoren mannen hun vrouw lief te hebben.” — Ef. 5:28.
LIEFDEVOLLE ECHTGENOTEN
14, 15. (a) Vormt het feit dat mannen van vrouwen verschillen, een belemmering voor het gezin? (b) Hoe kunnen andere gezinsleden, vooral de vrouw, ertoe bijdragen dat gehoorzaamheid aan God een handelwijze is die door de echtgenoot wenselijk wordt geacht?
14 „Dit betekent de liefde, dat wij volgens zijn geboden blijven wandelen” (2 Joh. 6). Echtgenoten die Jehovah God toegewijd zijn, hebben het verlangen in gehoorzaamheid aan Jehovah’s Woord te wandelen. Gehuwde vrouwen hebben veel te maken met het geluk dat altijd in het leven van hun christelijke man aangetroffen dient te worden. Alle gehuwde mannen zijn onvolmaakt; nergens op aarde zal men een onberispelijke echtgenoot kunnen vinden (Rom. 3:12). Zij hebben veel fouten. In tegenstelling tot vrouwen houden zij zich merendeels met de belangrijker zaken bezig. Zij kunnen zich heel gemakkelijk aanpassen. Zij zijn niet zo emotioneel of worden niet zo door hun gevoelens geleid. Af en toe kunnen zij zelfs onverschillig lijken. Terwijl moeder zich zorgen maakt over haar zoon die in bomen klimt en graag zou willen dat hier een eind aan komt, omdat zij bang is voor ongelukken, beseft vader dat zoonlief op zekere dag toch in bomen zal klimmen en zich daarbij zou kunnen bezeren, maar dat hij er ook iets van zal leren. Bij mannen komt analyseren vóór empathie. Mannen verlaten zich gewoonlijk op de vrouw om met de familieleden in contact te komen.
15 Er zijn nog meer eigenschappen die u elke dag bij uw echtgenoot kunt waarnemen, maar deze paar zijn voldoende om aan te tonen dat hij in sommige opzichten van zijn vrouw verschilt. Hoewel mannen voor hun wereldse werk worden gesalarieerd, is het moeilijk de waarde te bepalen die zij als gezinshoofd hebben, namelijk dat men iemand heeft die de verantwoordelijkheid op zich neemt om de uiteindelijke beslissing te nemen, die het in moeilijkheden het zwaarst te verduren heeft, die een weg vindt door de problemen en moeilijkheden waarvoor het gezin zich geplaatst ziet en die het gezin kalm leidt op een weg die elk lid gelukkig maakt. Andere gezinsleden hebben er echter veel mee te maken dat het gezinshoofd vreugde ondervindt wanneer hij zich in zijn leven gehoorzaam naar de wil van Jehovah richt. Wat draagt het niet tot de tevredenheid van de kostwinner bij wanneer hij elke dag naar een huis terugkeert dat zachtaardigheid, rust en liefde weerspiegelt, naar een echtgenote die zijn vele tekortkomingen over het hoofd ziet en die geen bericht bijhoudt van zijn fouten, die hem er niet voortdurend aan herinnert dat hij geen vorderingen maakt maar steeds weer opnieuw in dezelfde fouten vervalt. Het schenkt een man veel geluk wanneer zijn vrouw zich kwijt van haar verantwoordelijkheid als huisvrouw, wanneer zij het huis schoon en netjes houdt, wanneer zij gezonde maaltijden bereidt en wanneer zij sommige dingen met haar eigen handen vervaardigt, zoals in de schriftplaats wordt gezegd: „Zij waakt over de gang van zaken in haar huisgezin” (Spr. 31:27). Een gehuwde vrouw kan kleine dingen doen die zoveel betekenen, al naait zij maar een knoop aan een overhemd.
16, 17. (a) Op welke andere wijze kan de vrouw consideratie tonen jegens haar echtgenoot? (b) Dient er een kortere weg gevolgd te worden waardoor het gevaar bestaat dat liefde of het tot zich nemen van geestelijk voedsel vermindert?
16 Het is bijzonder opbouwend wanneer een vrouw een positieve houding ten opzichte van haar man ten toon spreidt. Zie eerst de goede dingen in zijn idee. Zie er nauwlettend op toe dat hij niet een onnodige financiële last te dragen krijgt, hetgeen betekent dat hij zich meer uren met uitputtend werk moet bezighouden. Tevredenheid met de minder dure dingen, afwezigheid van jaloezie en waardering voor een tevreden echtgenoot zullen het verlangen om hem ertoe aan te sporen de bovenste sport van de financiële ladder van succes te bereiken, wegnemen. Men zegt wel eens: ’Er is plaats aan de top’, maar heerst er geluk? Een man, ook een christelijke man, bevindt zich in een fel concurrerende wereld, aangezien andere mannen wedijveren om een hogere positie met meer prestige, een hoger salaris, minder werk en ’veel plezier’. Men moet in een dergelijke omgeving in de meeste gevallen voortdurend op zijn hoede zijn om zijn geloof te beschermen.
17 Wanneer men in zijn betrekking de hele dag voortdurend op zijn hoede moet zijn, kan dit bijzonder vermoeiend zijn, en daarom kan een liefdevolle vrouw de vreugde thuis vermeerderen door voor een sfeer en een houding te zorgen waardoor haar man zich met betrekking tot deze druk kan ontspannen. Ongeacht aan hoeveel problemen hij het hoofd moet bieden en hoe groot de vijand ook is, de Schrift spoort ertoe aan liefde te gebruiken: „Blijft wakker, staat vast in het geloof, gedraagt u als mannen, wordt machtig. Laat al uw aangelegenheden met liefde geschieden” (1 Kor. 16:13, 14). Bij werkzaamheden die voor de gemeente gedaan moeten worden, behouden broeders hun geluk als zij in hun omgang met anderen altijd met liefde te werk gaan. Wanneer de congressen naderen, met hun korte tijd van voorbereiding, waarbij men als gevolg van onrijpheid geneigd zou zijn een kortere weg te volgen, is het niet de tijd liefde aan de dijk te zetten. Als wij worden overstelpt met steeds meer werk, totdat er weinig tijd overblijft om ons geloof in stand te houden, is het tijd ons leven aan een onderzoek te onderwerpen. Gehoorzaamheid aan Gods Woord komt op de eerste plaats, en om er geluk in te vinden, moet men zich met Jehovah’s Woord voeden. Dat voeden kan niet tijdelijk opzij geschoven worden met het excuus dat wij ons met iets dringends moeten bezighouden en dat wij later weer tijd aan onze studie zullen besteden. Jezus zei met klem: „De mens moet niet van brood alleen leven, doch van elke uitspraak die uit Jehovah’s mond voortkomt.” — Matth. 4:4.
GEHOORZAME KINDEREN
18. Waarom is het verschil in kinderen zo aangenaam?
18 Het is een grote zegen kinderen te mogen grootbrengen, en in dit verband komt de belangrijke kwestie van gehoorzaamheid ter sprake. Vanaf hun eerste ademtocht hebben kinderen voortdurend liefdevolle leiding nodig. Kinderen verschillen van volwassenen. Zij zijn in zoveel opzichten van de ouders afhankelijk. Zij laten zich in hun prille jeugd gemakkelijk vormen. Zij gedragen zich natuurlijker dan volwassenen — zij zijn nieuwsgierig, verlangend te zien wat er gebeurt en uit te vinden hoe verschillende dingen in elkaar zitten. De hele wereld ligt vóór hen als iets wat zij moeten onderzoeken, en zij leggen gewoonlijk een grote belangstelling aan de dag voor het gedeelte dat dicht bij hen is. Kinderen genieten van het gezelschap van anderen en sluiten zich snel bij anderen aan. Als zij niet in tegengestelde zin door hun ouders worden beïnvloed, passen zij zich gemakkelijk aan anderen aan wanneer er verschillen bestaan op het gebied van ras, maatschappelijke positie of een andere achtergrond die van invloed is op gezinnen. Kinderen van hetzelfde gezin verschillen in temperament, en men treft er zelden twee aan die vrijwel gelijk zijn. Dit vormt de reden waarom ouders hen verschillend behandelen en hen op een verschillende manier streng onderricht toedienen. Kinderen hebben flinke en liefdevolle ouders nodig. Zij houden van een eenvoudig leven dat vrij is van verwikkelingen. Zij zijn er snel bij te vragen: Waarom? Zij reageren gunstig op een eerlijke behandeling. Zij gedijen op liefde. En er zijn nog veel meer interessante hoedanigheden die u bij uw kinderen kunt aantreffen en die hen van volwassenen doen verschillen.
19, 20. (a) Illustreer de handelwijze die veel mensen volgen bij de opvoeding van hun kinderen. (b) Hoe wordt door de tegenwoordige feiten aangetoond dat er behoefte bestaat aan opleiding van de kinderen?
19 Het zal moeilijk zijn een onderwerp te vinden waarover meer ideeën bestaan — variërend van suggesties tot harde, strenge regels — dan dat op het gebied van het opvoeden van kinderen. Iedereen heeft er iets over te zeggen. De welbekende cyclus kan waarschijnlijk als volgt geïllustreerd worden: Jaren geleden groeide een jonge jongen op in een gezin dat van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat op de boerderij moest werken, en dat gewoonlijk zeven dagen per week. Hij had geen tijd om te spelen of interessante dingen die hij in zijn omgeving aantrof, te onderzoeken. Elke dag opnieuw werk en verantwoordelijkheid. Noodzakelijk schoolwerk werd vaak uitgesteld om aan de verplichtingen met betrekking tot de boerderij te voldoen. Hij zwoer dat als hij volwassen zou zijn en een gezin zou hebben, zijn kinderen volledig in de gelegenheid zouden zijn als jonge mensen van het leven te genieten zonder gebukt te gaan onder afmattend werk en een zwaar drukkende verantwoordelijkheid. De tijd schreed voort en hij kreeg inderdaad een gezin. Als vader werkte hij harder en maakte hij langere dagen om zijn kinderen te sparen. Zij gingen naar school en kwamen elke dag thuis voor het door moeder bereide middagmaal, terwijl zij daarna vrij waren om haastig hun huiswerk af te maken, naar de televisie te kijken of aan een balspel of een ander spel deel te nemen. Geen werk, geen verantwoordelijkheid. Toen begonnen rusteloosheid en eentonigheid hun intrede te doen. Doordat de handen en hersenen niets te doen hadden, zochten de voeten moeilijkheden op. De zintuigen verloren hun scherpte als gevolg van een te grote nadruk op spel. De jongeman in dit gezin legde ook een plechtige belofte af! Als hij volwassen zou zijn en een gezin zou hebben, zouden zijn kinderen werk te doen hebben en worden opgeleid om iets te presteren en verantwoordelijkheid te dragen. En zo is de cyclus vele malen voltooid. Kinderen worden opgevoed op grond van vroegere bittere ervaringen van de ouders.
20 Nog een foutieve aanpak die als het ware met een klein scheurtje is begonnen maar tot een grote breuk is uitgegroeid, is die waarbij ouders de opvoeding van hun kinderen aan andere mensen overlaten. Soms verlaten ouders zich volledig op onderwijzers, scholen, babysitters, zomerkampen, opvoedkundige organisaties en familieleden om zorg te dragen voor het uiterst belangrijke werk de gedachtengang en persoonlijkheid van de toekomstige volwassene te vormen. Aangezien het kind overdag, wanneer het op een openbare school is, zo lang onder de ouderlijke invloed vandaan is, hebben sommigen dit probleem trachten op te lossen door de kinderen privé-onderricht thuis te laten ontvangen. Sommige religieuze organisaties hebben getracht omgang met personen van andere geloofsrichtingen uit te schakelen door eigen scholen op te richten. Maar al deze ideeën hebben er niet toe kunnen bijdragen de ouders geluk te schenken als zij hun kinderen zagen opgroeien; de gezinskring heeft veeleer van problemen en veel tragedies te lijden gehad.
21. (a) Bleken al Gods zonen goed te zijn? (b) Bespreek het werk en de houding van Jehovah’s getrouwe Zoon.
21 Niet met alle kinderen loopt het op dezelfde wijze of ten goede af. In Jehovah’s hemelse gezin bevonden zich twee zonen die in de bijbel onder onze aandacht worden gebracht — met één van hen liep het slecht af. Hij maakte zichzelf tot Satan de Duivel (Job 1:6; 2 Kor. 11:3, 14; Joh. 8:44; 1 Joh. 3:8; Openb. 12:9). De andere zoon, Jezus, bleef een getrouwe, liefdevolle zoon, en zijn handelwijze had onnoemelijk veel zegeningen voor de mensheid tot resultaat. De handelwijze die hij volgde met betrekking tot de verhouding waarin hij tot zijn hemelse Vader stond, wordt in Kolossenzen 1:15 beschreven: „Hij is het beeld van de onzichtbare God, de eerstgeborene van heel de schepping”; Filippenzen 2:5-8: „Bewaart die geestesgesteldheid in u welke ook in Christus Jezus was, die, alhoewel hij in Gods gedaante bestond, geen gewelddadige inbezitneming heeft overwogen, namelijk om aan God gelijk te zijn. Neen, maar hij heeft zichzelf ontledigd en de gedaante van een slaaf aangenomen en is aan de mensen gelijk geworden. Meer nog, toen hij zich in de hoedanigheid van een mens bevond, heeft hij zich vernederd en is gehoorzaam geworden tot de dood, ja, de dood aan een martelpaal”, Johannes 5:19: „Daarom gaf Jezus hun verder ten antwoord: ’Voorwaar, voorwaar, ik zeg u: De Zoon kan geen enkel ding uit zichzelf doen, maar alleen wat hij de Vader ziet doen. Want al wat Die doet, dat doet ook de Zoon evenzo’”; Efeziërs 1:7: „Door bemiddeling van hem hebben wij de verlossing door losprijs door middel van diens bloed, ja, de vergeving van onze overtredingen, overeenkomstig de rijkdom van zijn onverdiende goedheid”; Johannes 3:16: „Want God heeft de wereld zozeer liefgehad dat hij zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven, opdat een ieder die geloof oefent in hem, niet vernietigd zou worden, maar eeuwig leven zou hebben”; 1 Johannes 4:9, 10: „Hierdoor werd de liefde Gods in ons geval openbaar gemaakt, dat God zijn eniggeboren Zoon naar de wereld heeft uitgezonden, opdat wij door bemiddeling van hem leven zouden verwerven. De liefde bestaat in dit opzicht niet hierin dat wij God hebben liefgehad, maar dat hij ons heeft liefgehad en zijn Zoon heeft uitgezonden als zoenoffer voor onze zonden”; en Openbaring 7:9, 10, 14-17: „Na deze dingen zag ik, en zie! een grote schare, die niemand tellen kon, uit alle natiën en stammen en volken en talen, staande voor de troon en voor het Lam, gehuld in lange witte gewaden, en er waren palmtakken in hun handen. En zij blijven met een luide stem roepen, zeggende: ’Redding hebben wij te danken aan onze God, die op de troon is gezeten, en aan het Lam.’ . . . ’Dezen zijn het die uit de grote verdrukking komen, en zij hebben hun lange gewaden gewassen en hebben ze wit gemaakt in het bloed van het Lam. Daarom zijn zij voor de troon van God, en zij verrichten dag en nacht heilige dienst voor hem in zijn tempel, en hij die op de troon is gezeten, zal zijn tent over hen uitspreiden. Zij zullen geen honger of dorst meer lijden, ook zal de zon hen niet fel beschijnen noch enige verschroeiende hitte hen treffen, want het Lam, dat in het midden van de troon is, zal hen weiden en hen naar bronnen van wateren des levens leiden. En God zal elke traan uit hun ogen wegwissen.’” Beide zonen waren in de gelegenheid Jehovah getrouw te dienen en hun Vader en zijn huis tot in alle eeuwigheid eer te schenken. Merk op welke uitwerking opleiding en gehoorzaamheid in het geval van Jezus hadden. Jehovah gebruikte hem bij de schepping, zoals in Kolossenzen 1:16, 17 en Johannes 1:1-3, 10 wordt vermeld: „Want door bemiddeling van hem werden alle andere dingen in de hemelen en op de aarde geschapen, de zichtbare en de onzichtbare dingen, of het nu tronen of heerschappijen of regeringen of autoriteiten zijn. Alle andere dingen zijn door tussenkomst van hem en voor hem geschapen. Ook is hij vóór alle andere dingen en door bemiddeling van hem werden alle andere dingen tot bestaan geroepen.” „In het begin was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was een god. Deze was in het begin bij God. Alle dingen zijn door bemiddeling van hem ontstaan, en afgescheiden van hem is zelfs niet één ding ontstaan. . . . Hij was in de wereld, en de wereld is door bemiddeling van hem ontstaan, maar de wereld kende hem niet.” Hij bleef trouw de waarheid vertellen, ook wanneer deze impopulair was (Matth. 23:13, 16, 23; 15:1-9). Ook al kon hij wonderen verrichten, hetgeen hij ook deed, toch steeg dit hem nooit naar het hoofd of werd hij hoogmoedig (Luk. 5:17-25; Joh. 5:19; Matth. 11:28, 29; 21:5). Hij ging naar de mensen toe en sprak met hen (Matth. 19:14; 9:35-38). Werkelijk bijzonder heilzaam voor de mensen in die tijd en een zegen voor ons thans.
22. (a) Hoe kunnen wij dit voorbeeld van toepassing brengen op menselijke gezinnen? (b) Welke vragen zouden vaders terecht kunnen beschouwen?
22 Hier is nu een bijzonder krachtig voorbeeld van een liefdevolle Vader en een gehoorzame zoon en de zegeningen die dit voor anderen afwerpt. Dit voorbeeld kan vaders in deze tijd aanmoedigen en kan hen helpen waarderen hoeveel goeds er is weggelegd voor degenen die de enige veilige weg volgen om een gezin groot te brengen, namelijk door Jehovah’s Woord tot basis van het functioneren van een gezin te maken. In Spreuken 1:33 wordt het volgende duidelijk gemaakt: „Wat hem betreft die naar mij luistert, hij zal in zekerheid verblijven en niet worden verstoord door angst voor rampspoed.” Hoeveel is het waard een zoon te hebben die goed terechtkomt? Hoeveel tijd zou u als ouder hierin willen investeren? Hoeveel tijd kunt u ervoor afnemen om de opleiding en het strenge onderricht te geven? Kunt u uw jongeren een nuttig doel inprenten? Hebt u de manier gevonden om de handelwijze van gehoorzaamheid tot iets plezierigs te maken? Vinden uw kinderen de dienst van Jehovah wenselijk, de weg die zij tot onbepaalde tijd willen bewandelen?
DE WAARDE VAN HET GROOTBRENGEN VAN KINDEREN
23-25. (a) Wat kunnen ouders eraan doen om te vermijden dat zij kinderen grootbrengen die hun tot schande zullen strekken? (b) Wat werd er in het Israël uit de oudheid met opstandige kinderen gedaan, maar hoe kon dit vermeden worden? (c) Waar herinnert Matthéüs 11:29, 30 ons aan?
23 Tijd die men besteedt aan de opvoeding van zijn kinderen, aan het verschaffen van stoffelijk en geestelijk voedsel, kan worden vergeleken met het storten van geld bij de bank. Het is een investering waarvan men reeds vroeg rente dient te ontvangen. Het onderwijzen van kinderen kan echter niet zo mechanisch gebeuren als geld storten bij de bank. Elk kind is anders en reageert verschillend op bepaalde soorten van streng onderricht. In het verleden heeft men jarenlang gedacht dat kinderen te streng werden aangepakt, zowel thuis, door hun ouders, als op school. De beperkende bepalingen werden derhalve verlicht. Er werden aan de jongeren meer vrijheden toegestaan en zij mochten meer op zichzelf zijn om zich te ontwikkelen, zoals de opvoeders het noemden. Is het nog nodig om over de resultaten hiervan te spreken of feiten of bewijzen met betrekking tot de gevolgen af te drukken? Overal blijkt uit de oogst hoe waar de schriftplaats in Spreuken 29:15 is: „De roede en terechtwijzing, díe geven wijsheid; maar een aan zichzelf overgelaten jongen zal zijn moeder beschaamd maken.” Hoe moeilijk zal het voor ouders zijn geweest hun ongehoorzame kind naar de oudere mannen van de stad te brengen ten einde door steniging terechtgesteld te worden, zoals volgens Deuteronomium 21:18-21 in de dagen van Israël gebeurde. Wij lezen daar:
24 „Ingeval een man een zoon blijkt te hebben die onhandelbaar en weerspannig is, die niet wil luisteren naar de stem van zijn vader of de stem van zijn moeder, en zij hem hebben gecorrigeerd maar hij niet naar hen zal luisteren, dan moeten zijn vader en zijn moeder hem grijpen en hem naar de oudere mannen van zijn stad en naar de poort van zijn plaats brengen, en zij moeten tot de oudere mannen van zijn stad zeggen: ’Deze zoon van ons is onhandelbaar en weerspannig; hij luistert niet naar onze stem, hij is een veelvraat en een dronkaard.’ Dan moeten alle mannen van zijn stad hem met stenen stenigen, en hij moet sterven. Zo moet gij het kwaad uit uw midden wegdoen, en heel Israël zal het horen en werkelijk bevreesd worden.”
25 Hoe moeilijk voor zulke ouders in deze kwestie handelend op te treden en tot het uiterste te gaan! Toch kon het vermeden worden door liefdevol streng onderricht te geven. Wij kunnen ons moeilijk voorstellen dat een moeder haar kind dreigt met de woorden: ’Als je niet gehoorzaam bent, leveren wij je aan de oudere mannen van de stad over.’ Daarom kunnen wij goed begrijpen wat de verstandige schrijver van Spreuken 19:18 in gedachten had toen hij raad gaf met betrekking tot de manier waarop deze drastische handelwijze vermeden kon worden. Deze zelfde raad bereikt ons op tijd als ook wij onze kinderen opvoeden: „Tuchtig uw zoon terwijl er nog hoop bestaat.” Jezus spreidde wel de meeste wijsheid ten toon in zijn omgang met anderen, en dit omvat stellig ook de gezinskring. Hij zei over de manier waarop hij met anderen omging: „Ik ben zachtaardig en ootmoedig van hart, en gij zult verkwikking vinden voor uw ziel. Want mijn juk is weldadig en mijn vracht is licht” (Matth. 11:29, 30). Jezus trachtte de gehele mensheid tot gehoorzaamheid te bewegen; dus als deze manier van optreden tot gevolg heeft dat duizenden in liefdevolle gehoorzaamheid tot Jezus worden getrokken, kan deze zelfde handelwijze een gezin steeds dichter tot een liefdevol hoofd trekken.
26, 27. (a) Hoeveel is erbij betrokken geweest om jullie, jongeren, het punt in de stroom des tijds te doen bereiken waar jullie je nu bevinden? (b) Wat dienen jonge mensen ten opzichte van hun ouders te tonen?
26 Onderzoekt en overweegt nu alle feiten eens, jongeren boven de leeftijd waarop men begint te redeneren maar die nog steeds afhankelijk zijn van de leiding van jullie vader. Hoe waardevol zijn jullie? Jullie ouders zullen misschien zelfs proberen jullie waarde vast te stellen. Zij hebben de uren van geduldige zorg of de hoeveelheid stoffelijke dingen die nodig waren om jullie zover te brengen als jullie nu zijn, niet bijgehouden. Het is een enorme investering geweest. Als jullie hier nu over nadenken, schenken jullie je ouders en de andere leden van jullie gezin dan in een of ander opzicht voordelen? Men kan rente verwachten als men zijn geld op verstandige wijze investeert. Vormen jullie een verstandige investering?
27 In een bijbel die meer dan honderd jaar oud was, werd een klein kranteknipsel aangetroffen. Er werd geen schrijver of inlichtingenbron vermeld, alleen maar de paar regels die in de loop der jaren nog aan betekenis hebben gewonnen en waarin het volgende werd gezegd: „Een tienjarige jongen denkt dat zijn vader heel veel weet, met vijftien weet hij evenveel als zijn vader, met twintig weet hij twee maal zoveel, met dertig is hij bereid zijn raad te accepteren, met veertig begint hij te denken dat zijn vader toch nog wel wat weet, met vijftig begint hij zijn raad te zoeken en met zestig — als zijn vader is gestorven — denkt hij dat zijn vader de verstandigste man was die ooit heeft geleefd.” Zoveel jaren schijnen kinderen er voor nodig te hebben om waardering op te bouwen voor degene die er zoveel mee te maken had dat zij op deze wereld kwamen en leven ontvingen. Jullie ouders zouden jullie bij de geboorte in de steek hebben kunnen laten en het aan iemand anders hebben kunnen overlaten om jullie te voeden, onderdak te geven en te onderwijzen. Sommige kinderen hebben inderdaad instellingen als hun opvoeders, maar zelfs in de beste instellingen ontbreekt het aan de liefde van vader en moeder.
28. Hoe zouden jongelui hun waardering voor de leiding en zorg van hun ouders kunnen doen toenemen?
28 Het is mogelijk, jongelui, dat jullie af en toe ontevreden zijn met het leven thuis, terwijl jullie misschien wel heel veel fouten opmerken in de manier waarop verschillende dingen worden gedaan. Hebben jullie soms betere ideeën? Denken jullie alleen maar en doen jullie niets om alles beter te laten verlopen? Er bestaat veel kans dat als jullie de leiding over het gezin zouden hebben, het dezelfde gebreken zou vertonen, aangezien jullie een produkt zijn van jullie vader en moeder. Jullie zijn misschien van mening dat verbeterde opvoedingsmethoden jullie in staat stellen het er beter van af te brengen, maar wacht eens even! De knappe koppen van deze wereld kunnen de problemen waaraan wij het hoofd moeten bieden, niet oplossen. Een hogere opleiding en gecompliceerde computers zijn niet de werktuigen geweest om het mensengeslacht naar vrede en tevredenheid te leiden. Wanneer jullie aan de waarde van jullie ouders twijfelen, vraag dan eens aan een vriend hoeveel hij zou rekenen wanneer hij de verantwoordelijkheid op zich zou nemen iemand vanaf zijn eerste ademtocht als kleine baby tot wanneer hij de volwassen leeftijd heeft bereikt te voeden, van kleding en onderdak te voorzien, te verzorgen, op te voeden, streng te onderrichten, aangenaam bezig te houden en te helpen. De kosten voor dit alles zijn enorm, en houdt in gedachten dat hierbij nog de hoedanigheid komt die niet met geld te koop is — liefde.
29. Welke juiste houding dienen alle zonen en dochters volgens Spreuken 23:22 te bezitten?
29 Welnu jongeren, jullie kunnen gemakkelijk inzien waarom de bijbel in Spreuken 23:22 zegt: „Luister naar uw vader, die uw geboorte veroorzaakt heeft, en veracht uw moeder niet, enkel omdat zij oud geworden is.”
30. Waarom dient men het leven niet als louter spel te beschouwen?
30 Sommigen zeggen dat het leven een spel is, en om te voorkomen dat het monotoon zal zijn, willen zij er een leventje van plezier van maken. Het leven is echter een ernstige zaak; op zijn hoogst kan men er slechts enkele jaren van genieten. Een tot rijpheid gekomen man zei eens tot anderen: „Al wat van ernstig belang is . . . blijft deze dingen bedenken” (Fil. 4:8). „Vrouwen moeten insgelijks ernstig zijn” (1 Tim. 3:11). „De bejaarde mannen moeten . . . ernstig [zijn]” (Tit. 2:2). Het is dan ook niet vreemd dat Jehovah van rijpe vaders verwacht dat zij jullie, kinderen, „met alle ernst” opvoeden (1 Tim. 3:4). Het leven bestaat niet uit louter spel. Er bevinden zich verborgen in jullie geest en fysieke lichaam vele uitnemende hoedanigheden, en het is niet verstandig ze onontwikkeld te laten en als gevolg daarvan veel vreugdevolle jaren met geluk als resultaat aan je voorbij te laten gaan. Streng onderricht, opleiding, werk en liefde brengen deze hoedanigheden op de voorgrond, tot jullie eigen welzijn en vreugde.
31, 32. Waarom dienen wij er belangstelling voor te hebben ons verschillende vaardigheden eigen te maken?
31 Wat is het een genoegen iets tot stand te brengen! Na onderricht ontvangen te hebben en onder toezicht te hebben gewerkt, smaak je misschien het genoegen een meubelstuk te maken waarvan het gezin kan genieten. Als resultaat van moeders opleiding, ben je misschien in de gelegenheid draperieën of gordijnen voor het huis te maken. Je leert misschien goed te koken en economisch inkopen te doen of je ontwikkelt bekwaamheden als schilder, musicus, werktuigkundige, bouwer, tuinier, tuinarchitect of naaister, en je leert misschien nog vele andere bijzonder nuttige en tevens prettige dingen te doen. Deze activiteiten zullen je niet alleen vreugde schenken, maar ze zullen nuttig blijken te zijn voor het gezin. Door je daarmee bezig te houden, betaal je in werkelijkheid rente aan je ouders terug op datgene wat zij in je hebben geïnvesteerd.
32 Jullie kunnen je natuurlijk voorstellen welk een geluk dit jullie ouders schenkt. Welk een voldoening schonk het drie dochters, van acht, negen en tien jaar oud, een gehele maaltijd voor het gezin en een grote groep bezoekers te bereiden en te koken. De ouders waren toch zo met hun werk ingenomen! Een tiener had het huis waar het gezin in woonde zo prachtig opgeschilderd, dat zijn werk ver boven de middelmaat uitstak en als vakwerk werd beschouwd. Twee jonge jongens kweekten genoeg groenten in de tuin achter het huis dat het gezin er de hele zomer van kon leven. Zij hadden de gewassen van kleine zaadjes tot eetbare produkten zien opgroeien. Je kunt een baan krijgen die anderen zich laten ontglippen als je naar kwaliteit streeft en er moeite voor doet op de juiste wijze te werk te gaan en goed werk te leveren. Zulk werk steekt tegenwoordig gunstig af bij het werk dat er nog maar net mee door kan zoals op het ogenblik overal wordt geleverd, en werpt een gunstig licht op jezelf, de andere gezinsleden en je belangstelling voor het leven. Houdt in gedachten dat de in Spreuken 13:20 bekendgemaakte beginselen in alle opzichten op ons leven van toepassing zijn. Wij lezen daar namelijk: „Hij die met wijzen wandelt, zal wijs worden, maar wie zich met de verstandelozen inlaat, zal het slecht vergaan.”
HOE WORDT GEHOORZAAMHEID BEZIEN?
33. Hoe dient streng onderricht te worden bezien?
33 Er is nog een kwestie om te overdenken. Hoe bezie je deze kwestie van gehoorzaamheid? Bemerk je dat je gebelgd bent over het strenge onderricht dat je ouders je geven? Het is waar dat „geen enkel streng onderricht . . . weliswaar op het ogenblik zelf vreugdevol [schijnt] te zijn, maar bedroevend; toch werpt het later voor hen die erdoor geoefend zijn een vreedzame vrucht af, namelijk rechtvaardigheid” (Hebr. 12:11). Toch hebben wij iemand nodig die de leiding neemt en die onderricht geeft en een goed voorbeeld geeft. Wanneer je aan je lot was overgelaten, zou je nog steeds melk uit een fles zuigen. Raak je van streek wanneer je bemerkt dat je ouders je broer of zuster een andere bestraffing toedienen? Maar jij bent de eerste die zal zeggen dat jullie niet aan elkaar gelijk zijn. En daar heb je gelijk in. Waarom maak je dan bezwaar tegen een andere wijze van behandeling? Je ouders doen hun best elk van jullie overeenkomstig zijn eigen vermogens te onderwijzen. Op dit moment moet je gehoorzaamheid tot de gewenste handelwijze voor jezelf kunnen maken, waardoor je haar aangenaam maakt voor de andere leden van het gezin.
34. Hoe kan een jeugdig persoon initiatief tonen en van betrouwbaarheid blijk geven?
34 Denk bijvoorbeeld eens aan de karweitjes die je in en rondom het huis moet opknappen. Als je ze bereidwillig doet, zonder dat je er iedere keer opnieuw weer op gewezen moet worden, is het veel prettiger. Als je deze werkjes verricht met de gedachte ze doeltreffender te leren verrichten, zul je de hoedanigheid ontwikkelen die als initiatief bekendstaat. Elke dag opnieuw houd je je ermee bezig, zodat iedereen in het gezin eropaan kan, en dit wordt betrouwbaarheid genoemd. Het vormt een duidelijke aanwijzing dat je opgroeit. Als je iets breekt of iets verkeerd doet, erken dan zelf dat er schade is aangericht en ga als eerste rechtstreeks naar je ouders toe om het hun te vertellen. Dit wordt gezien als eerlijkheid, als betrouwbaarheid. Je ontwikkelt nog veel meer hoedanigheden, en deze beginnen reeds vroeg in je leven in de gezinskring. Sommige ervan zul je in de bijbel in hoofdstuk vijf van Galáten aantreffen, en wel in 5 de verzen tweeëntwintig en drieëntwintig, waar wij lezen: „De vrucht van de geest daarentegen is liefde, vreugde, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtaardigheid, zelfbeheersing. Tegen zulke dingen is geen wet.”
35. Hoe kan jeugdige nieuwsgierigheid op nuttige wijze worden aangewend?
35 Waakzaam op raad ter verbetering letten, maakt het leven ook heel wat gemakkelijker. Waarom zou je, in plaats dat je ouders je steeds weer op het hart moeten drukken dat je gehoorzaam moet zijn en dit voortdurend met je moeten bespreken, terwijl zij je soms flink moeten straffen, niet manieren proberen te vinden waardoor je je kunt verbeteren zonder dat er drastische maatregelen worden gebruikt? Jonge mensen zijn heel erg nieuwsgierig naar de dingen die om hen heen gebeuren. Waarom zou je jezelf dus niet afvragen: ’Wat zal er in ons gezin gebeuren als ik niet doe wat mijn ouders mij steeds weer onder de aandacht brengen? Welke uitwerking hebben mijn daden op anderen?’ Laten wij de situatie eens door middel van een illustratie bezien. Op elk terrein treft men twee klassen van mensen aan, deelnemers en toeschouwers. Er is meer te genieten, meer van het onderwerp te leren en meer actie wanneer men deelneemt in plaats van toe te kijken. Ben jij in het gezin een toeschouwer of een deelnemer? Het is heel gemakkelijk in het leven mensen aan te treffen die toeschouwers zijn, en soms vraag je je af of zij echt wel van het leven genieten. Wanneer je evenwel in de bijbel kijkt, bemerk je dat het leven met actie in verband wordt gebracht. Lees als voorbeeld maar eens de beschrijving die in Handelingen 17:24, 25, 28 wordt aangetroffen: „De God die de wereld heeft gemaakt en alles wat daarin is . . . [geeft] aan allen leven en adem en alle dingen . . . Want door hem hebben wij het leven en bewegen wij ons en zijn wij.”
36, 37. Hoe kan men de schepping bestuderen en ervan leren?
36 Veel jonge mensen denken dat studie hard werken betekent. Dat is ook zo. Maar studie werpt beloningen af en leidt tot prestaties, kennis en geluk. Studie is het terrein van navorsingen. Door middel van onderzoek bewijs je dingen tot bevrediging van jezelf. Merk op wat Spreuken 18:15 hierover zegt: „Het hart van de verstandige verwerft kennis, en het oor der wijzen tracht kennis te vinden.”
37 Het is waar dat de mens in de mechanische, wetenschappelijke wereld van kennis vorderingen heeft gemaakt, en veel uitvindingen, zoals telefoon, televisie, radio, computers, telescopen enzovoorts helpen ons inlichtingen te verwerven. Mensen bestuderen echter nog steeds Gods schepping en wat zich daarin bevindt. Vóór de hedendaagse vooruitgang op het gebied van machines hebben mensen deze dingen ook reeds bestudeerd en waren zij mannen van de wetenschap. Jij kunt ook meer leren en werkelijk een diepe waardering verwerven voor de dingen die God heeft geschapen, door ze te onderzoeken en niet slechts te bekijken. Kies bijvoorbeeld eens een dier uit, een insekt, een vogel of een vis, en ga na wat het allemaal doet, zijn eigenschappen, zijn leven en de verhouding waarin het tot andere dieren staat, en je zult verbaasd zijn over wat je ontdekt. De meeste mensen kijken er alleen maar naar hoe de aarde op grootse wijze wijsheid ten toon spreidt, maar zij nemen zelden de moeite een deelnemer te worden en een onderzoek in te stellen. Paulus zegt in Romeinen 1:20: „Zijn [Gods] onzichtbare hoedanigheden worden van de schepping der wereld af duidelijk gezien, omdat ze worden waargenomen door middel van de dingen die gemaakt zijn, ja, zijn eeuwige kracht en Godheid, zodat zij niet te verontschuldigen zijn.” Het zal heel lang duren voordat je geen materiaal meer hebt om te onderzoeken, want Prediker 3:11 herinnert ons aan het volgende: „Alles heeft hij fraai gemaakt op zijn tijd. Zelfs onbepaalde tijd heeft hij in hun hart gelegd, opdat de mensheid het werk dat de ware God heeft gemaakt, nooit van het begin tot het eind kan doorgronden.”
38. Welke voordelen werpt het af Gods Woord te bestuderen?
38 Je zult bemerken dat dit ook waar is in verband met je studie van de bijbel. De meeste mensen zijn alleen maar een beetje aan het toekijken en zij erkennen dat de bijbel een goed boek is, de bestseller, een goed voorbeeld, een literair werk en het boek dat over God spreekt. Deelnemers graven erin en bemerken dat hij vol staat met wijsheid, zoals ons in Spreuken 2:4-6 wordt gezegd: „Indien gij ernaar blijft zoeken als naar zilver, en gij er als naar verborgen schatten naar blijft speuren, in dat geval zult gij de vrees voor Jehovah begrijpen, en gij zult de kénnis van God vinden. Want Jehovah zelf geeft wijsheid; uit zijn mond zijn kennis en onderscheidingsvermogen afkomstig.” Welnu, betekent dit voor jou als jeugdig persoon vol nieuwsgierigheid — dat verlangen om te begrijpen — geen uitdaging? Werkelijk, als je vindt dat het leven eentonig is, komt dit omdat jij ongeïnteresseerd bent, want letterlijk elke dag liggen nimmer eindigende terreinen van verscheidenheid voor je open.
39. Welke sfeer dient er thuis te bestaan, zoals door de zee wordt geïllustreerd?
39 Gehoorzaamheid dient dus de wenselijke weg te zijn om te bewandelen. Ze dient altijd nauw verband te houden met geluk. Ouders onder u, weest wijs en volgt het voorbeeld van Christus Jezus, die zei: „Ik ben zachtaardig en ootmoedig van hart, en gij zult verkwikking vinden voor uw ziel. Want mijn juk is weldadig en mijn vracht is licht” (Matth. 11:29, 30). Stelt streng onderricht niet uit. Dient het in liefde toe. Onze moderne wereld is vol mechanische wonderen en apparaten die ons er druk mee bezig kunnen houden ze allemaal te betalen. Wat voor nut heeft het uiteindelijk een huis vol moderne apparaten te hebben, maar met ouders die zo moe en gefrustreerd zijn dat zij geen tijd hebben om het huis met liefde te bekleden? Wanneer u ziet hoe de machtige branding op de rotsen beukt en de rollers in ijltempo op de kust afkomen om daar stuk te slaan, naar zee terug te stromen en opnieuw aan te komen rollen, hebt u het gevoel dat de zee zo gejaagd is dat u zich niet tot haar aangetrokken voelt. Ergens anders is dezelfde zee echter heel kalm, terwijl ze rustig naar de kust kabbelt. Haar warmte is uitnodigend. U hebt zin om te blijven. Haar onverstoorbare kalmte zal u iedere keer opnieuw weer helpen in dezelfde tevreden stemming te komen. Zo zal het ook bij u thuis zijn, waar gehoorzaamheid de wenselijke handelwijze is die uit liefde voortspruit.
[Illustratie op blz. 626]
Toen Thomas een vergadering had overgeslagen, ontnam Jezus hem niet de vreugde die hij uit gehoorzaamheid zou kunnen putten door hem een uitbrander te geven. Hij hielp Thomas het benodigde geloof te verkrijgen