De louterende kracht van tegenspoed

HOEZEER is de mens ertoe geneigd terug te deinzen voor de beproevingen en het lijden die uit tegenspoed voortvloeien, of te trachten zich ervan te bevrijden! Is dat alles echter niet het gemeenschappelijke lot van de mensheid? Zo riep ook de geduldige Job temidden van zijn beproevingen uit: „De mens, uit een vrouw geboren, is kort van dagen en zat van onrust.” En zoals de wijze koning Salomo opmerkte, betekent het lot van de mens „smart en verdriet”. — Job 14:1; Pred. 2:23.

Waarom zouden wij tegen deze tegenspoed in opstand komen als dit toch het lot der mensheid is? Ongeacht de aanleiding of aard van tegenspoed, kan er werkelijk iets goeds voor ons uit voortkomen als wij er met de juiste geesteshouding en ter wille van het beginsel het hoofd aan bieden. De bijbel beveelt ons niet zonder reden herhaaldelijk de deugd der volharding aan. — Matth. 24:13; Hebr. 12:1; 2 Petr. 1:5, 6.

Ja, ons te onderwerpen aan omstandigheden die mentaal of fysiek lijden met zich brengen, kan een louterende invloed op ons uitoefenen. Het kan iemands persoonlijkheid verbeteren, hem meer begrip geven en onzelfzuchtiger maken. Deze louterende kracht kan worden vergeleken met de hitte die in vroeger tijden werd gebruikt om goud en zilver te louteren en waarvan men tegenwoordig gebruik maakt om staal te harden. Jehovah God gebruikte deze illustratie toen hij de volgende profetische woorden over zijn getrouwe volk liet opschrijven: „Dat derde deel zal Ik in het vuur brengen, en Ik zal hen smelten, zoals men zilver smelt, ja, hen louteren, zoals men goud loutert.” Ten gevolge van dit louteringswerk zal Jehovah God tot hen kunnen zeggen: ’Gij zijt mijn volk’, en zij zullen vlug antwoorden: ’Jehovah is onze God.’ — Zach. 13:9.

Hoe is dit beginsel in deze moderne tijd op ons dagelijks leven van toepassing? Iemand kan bijvoorbeeld door pech, gebrek aan goed onderscheidingsvermogen of door zelfzucht financieel gesproken aan de grond zitten. Men zou de gemakkelijkste weg kunnen volgen door het tot een persoonlijk bankroet te laten komen, wat velen doen. Volgens U.S. News & World Report van 3 april 1967 zal het aantal van dergelijke bankroeten in de V.S. gedurende de twaalf maanden die op 30 juni 1967 eindigden, minstens 186.000 blijken te zijn. Dat is drie maal zo veel als tien jaar geleden, en er is voor crediteuren een bedrag van $1.500.000.000 mee gemoeid. Men kan echter een loutering ondergaan en van heel wat onverschilligheid of zelfzucht bevrijd raken door zijn verplichtingen na te komen, een strenge bezuiniging aan te brengen en er hard voor te werken hieraan, indien mogelijk, te voldoen; dit zou het resultaat zijn van de loutering, nog afgezien van de omstandigheid dat men er zijn zelfrespect en een zuiver geweten door behoudt.

De psalmist uit de oudheid, koning David, beval deze rechtschapen handelwijze aan toen hij gunstig sprak over wie „volbrengt wat hij heeft bezworen, al is het nadeel”. — Ps. 15:4, Obbink en Brouwer.

Nog een voorbeeld dat gegeven kan worden van de louterende kracht die tegenspoed heeft als deze ter wille van beginselen en met de juiste geestesgesteldheid wordt verduurd, is wat ouders soms overkomt als zij bemerken dat een van hun kinderen „achterlijk” is, zoals dat vroeger werd genoemd doch nu fijngevoeliger en nauwkeuriger wordt omschreven als een „langzame leerling”. Wat moeten zij doen? Zullen zij verbitterd worden en wrok koesteren? Of zullen zij lichtvaardig hun last afschuiven op een overheidsinstelling en het hele kind vergeten, zoals sommige ouders hebben gedaan? Neen, er is een betere manier.

Het is waar dat het een hele last voor de overige gezinsleden kan betekenen een dergelijk kind thuis te houden, maar wat staan er een mogelijkheden open wanneer men deze last aanvaardt, want men kan erdoor worden gelouterd, omdat men zich erin moet oefenen geduld, medegevoel, begrip en empathie, kortom: onzelfzuchtigheid, te betonen! Zoals een van de meest vooraanstaande schrijfsters van Amerika — wier autobiografie een grote troost is gebleken voor even zovele ouders met langzaam lerende kinderen — het heeft uitgedrukt: „Mijn hulpeloze kind heeft mij zoveel geleerd. Het heeft mij boven alles geduld geleerd.” Ja, de meest recente medische opvatting is zelfs dat het — indien enigszins uitvoerbaar — voor alle betrokkenen, de maatschappij, de ouders en het kind zelf, het beste is het kind thuis te houden. — The Child Who Never Grew, Pearl Buck (1950).

Vervolgens is nog een middel om de louterende kracht van tegenspoed te ervaren, dat men ’volbrengt wat men heeft bezworen, ook de huwelijkstrouw die men elkaar gezworen heeft’, ondanks hevige ontgoocheling en teleurstelling. Er volgt vaak veel narigheid als mensen trouwen die nog te weinig begrip hebben, zoals in het geval van tieners. Velen trachten zich er op de gemakkelijkste manier uit te redden, door uit elkaar te gaan of te scheiden; vele tieners nu in de Verenigde Staten volgen deze handelwijze, waardoor onder personen die als tieners getrouwd zijn, drie tot vier maal zoveel echtscheidingen voorkomen als onder ouderen.

Voor ieder staan echter grote mogelijkheden open om zijn persoonlijkheid te louteren, als ieder van hen het besluit neemt om tijdens de periode die zij nodig hebben om zich aan elkaar aan te passen, te volharden; als zij zelfbeheersing leren oefenen wanneer zij geprikkeld worden, als zij onzelfzuchtige belangstelling voor de ander tot uitdrukking leren brengen en tegelijkertijd voortgaan tot de emotionele rijpheid die ieder van hen vóór het huwelijk in de eerste plaats had moeten bezitten. Zijn zij uiteindelijk niet getrouwd om „lief en leed te delen”, en hangt het niet voornamelijk van henzelf af hoeveel vreugde of verdriet ieder van hen van deze verhouding zal ondervinden? Zij die het huwelijk tot een succes willen maken, kunnen in Gods Woord de bijbel veel nuttige raad vinden.

Natuurlijk is dit alles het meest van toepassing op christenen die zich aan God hebben opgedragen om zijn wil te doen en in de voetstappen van Jezus Christus te treden. Bij het volbrengen van hun opdracht kunnen zij ongemakken ondervinden in de vorm van streng onderricht en tegenspoed die zij niet verwacht hadden. Maar door deze te verduren, zullen zij worden gelouterd, zoals de geïnspireerde woorden aangeven: „Geen enkel streng onderricht schijnt weliswaar op het ogenblik zelf vreugdevol te zijn, maar bedroevend; toch werpt het later voor hen die erdoor geoefend zijn een vreedzame vrucht af, namelijk rechtvaardigheid.” En bovendien bezitten christenen de belofte, eeuwig leven te zullen ontvangen wanneer zij tot het einde toe blijven volharden. — Hebr. 12:11; Matth. 24:13.